Opera

171쪽

Fabianus papa. Ambrosius.

Nota iacetia Episcopus traguriensis.

Nota aliam. ut patebit in sequenti articulo. sed quia isti magistrinuq clamare destiterunt ostedo ubi Origenem errasse. ostendas tu mih eum penituisse nunq hoc ostendes nuγq inuenies scriptum Origenem penituisse de his que scripsi. Audiant ergo reueredi patres Hieronymum ipsum cuius auctoritate. Origenem fulminant in apologia sua ad Pamaclicium Occeanum in qua te ostendit doctrinam Origenis no dogma sectatum. Postq Origenis recitauit errores hec uerba subiugentem 1pe Crigenes in epistola quam scribit ad Fabianum Romane urbis episcopum penitentiam agit cur talia scripsit.causas temeritatis in Ambro.refert ' secreto edita in publi cum protulerit Hec Hieronymus ad uerbum. Quid clarius quid expressius. quomodo iam aut qua fronte dicere possunt nusq inueniri U Origenes penituerit. Dicam autem & quia incurrit quid mihi his diebus cum duobus ex his qui hanc conclusionem damnabant in simili proposito contigerit. Cum enim ego ut Origenem de pertinacia defenderem cuidam multa insistenti determinatu ab ecclesia Orige nem propertinacia inaiadanatum .dicere ex necis haberi historiis Origenis dogmata post morte eius post multos annos suisse danata remisissem illa si libros domi non habebat ad Episeopu Traginiensem uirum non minus doctrina&moribus q sua dignitate prestantem apud quem ego mecum librum uidera i quo de

conciliis multa erant aggregata dixit ille bonus pater quid me ad necos remitus quem sitis necas litteras penitus ignorare petamus inquit latinas. nonne habemus lasciculum temporum qui de his rebus elegatissime tractat. asseratur dixi ego 1ste

fasciculus in subiunxi. Si mihi quasi hoc fasciculo supposito ignem ut hereri pares abigam ego protinus & tuum salaculum in malam crucem. nec enim illi ulla fides .excanduit ille ac siti nitatem blassemassem ne excandescas seq. afferatur sa/sciculus. nec me quasi solutis fascibus ia uelis cedere.allatus est Be in de eo Orige ne lire legimus Origenes doctor egregius ac sanctitate uite incomparabilis clarissimus in eDesia dei & post pauca in sine dicit Grandis labi intus a diuersis texitur

de Sisone. Salamone traiano & isto Origene an uidelicet saluati sint an no que a sine piculo nesciuntur nec et ecclesia cerrificata est de his domino totaliter com mittenda sunt hec bonus fasciculus. Quibus testis cum audisset ille de damnatione Origenis non esse certificatam ecclessiam mirum ut expalluit & apud quem D/batissimorum fasces nillil poterant potuit tantum iste fasciculus ut sententiam ii lico comutarit. Sequenti die compellans me inius quidam alius manu satis gracidem gestans librum. Quomodo inquit aut qua omnino uia audes tu ab elemo ignis iapplicio Origenem deisidere ecce ego tibi ostendam cui non poteris testi monio contradicere qui dicit Origenem non posse defendi. Producas dixi ego ue nerabilis homo. si habes tuos testes. tum inquit ille. hic est testis quidam magnus

dc nomen subiunxit . ego uero nomen uolo subiicere. Cuius hi fiant sermones de pdicationes. tunc ego quos mihi assers sermones quas nugas. nugas ille responditiam excandescens totus .nugas inquam in quibus etiam in ista materia si de ea habet sermonem absit enim ut ego umilia unglegerim nisi expresissimus aliquis in

172쪽

ueniatur error Iam uolo tecum Originis caput Ixionis rota perfringere Impaciesse iam ille & bili exestitans aperit librum & legere incipit furens uoce altissima Feria quarta sermo. xi .de origentius . tum in persequutione eorum que scripta erant ad ungula uerba exclamabat. Hidne error.& ecce dum sic ad Stentoris inuidiam

uociferatur hec legit in libro scripta deni Hieronymus sex milia librorum Ocigenis legisse se fatetur.&dum statim perlecto hoc itera clamat hic ne error. hic inqerror.& quidem magnus. hic apertum mendacium hic falsitas expressa ut compescerem illico hominem iubeo amiti epistolas Hieronymi. 6c statim accurrH ad fecundum librum inuectivum contra Ruminum ostendo et Hieronymum Russino dicenti Epiphanium Papam laetare se legisse sex milia librorum Origenis his Epiphanius

uerbis respondentem. De sex milibus autem libris quos ab eo tristos esse confingis Papa quis credet aut te u dicere aut illa potuisse mentiri. Si enim Origenes sex milia scripsisset libros poterat fieri ut uir eruditus Sc ab infantia sacris litteris institutus pro curiositate 5c scientia legisset aliena. Quod uero ille non scripsit quomono legere potuit. numera indicem librorum eius. qui interito uolumine Eusebii in quo scripsit uitam Pamphili continenturWnon dico sex milia sed tertiam partem non repeties. hec ad uerbum Hieronymus. Aubuit ille& salua fuit res mea. Sed re Epilogus. deamus iam ad propositum concludendo uel cum Russino de aliis quos supra i primo articulo recitauimus debemus concedere Origenem nunq peccasse. uel si cum Hieronymo ipsum peccasse omnino contendimus stamus de cum ipso nobis conflcedendum Origenem peccati sui proprio ad Romanum episcopum libello dato penituisse. Ego autem pos mecum diligenter perpendi &examinaui ea precipueque ab Eusebio θ: Rugno & Hieronymo de Origene disritur coniecto Orige/diem diu in prescrutatione scripturarum Haborantem .de multis arduis de principalibus theolo equestionibus ambiguum fuiste cum non certe 5e indubitate sibi ipse vidctetur de illis ex scripturarum testimonio posse aliquid asserere.& propter hoc de multis fidei misteriis sorte multa dixisse inquirendo te disputando in ptio ribus sue etatis annis que catholica fides no reciperet .propterea ta mem qui ut dicit suam ignorantiam non ignorabat de ueritatem illaru questionum se nondum consequutum plane cognoscebat ante suectatis. ix. annum nuga notariis excipi publice uoluisse. que in ecclesiis predicabat ut reis i Eusebius. Advertamus ergo, Eusebius. xxvi capite.H. libri emesiastice historie scribit Origenem tertio anγω Imperii Philippi imperatoris.&sub Fabiano potifice cum iam ipse. ix. annum ageret cepisse dicta sua etiam litteris publice committere. Et aduenamus 'supra xvii.capite dicita, sub Vrbano pontifice cui successit Pontianus. iam ante tempo/ra Fabiani Origenes iascribendi comentarios in scripturas sanetas inicium sumit copellente se Ambrosio. 8c multa ui precu obsecrationu* cc te. Qui inquit Eusebius maxime dignus uidebatur. iistud 1pendereturo si.&cui sicquid archa/num dc absconditum in sacris litteris tectum est panderetur. Ex quius duobus locis Eusebii in quibus apparet quasi contradictio cestigitur euidenter. quod urgem

173쪽

te Ambrosio dictauerit quedas prioribus anms anteia ueti adhuc allio coperisset ipsi tm Ambrosio priuatim comumcada.& no 1 publicu edenda. ut que bene tutati ueritati apostolice cosona no cognoscebat Ambrosius aute illa secreto edita a publicum protulit. Comperta deinde potigene iam sexagenariu catholica ueritate cepit iam auda ster. ea de catholice publice Hibere.& eaque ad priuatu Ambrosii usum sipserat iam per illu edita suisse uehemeter indoluit ad que sui purgatione ut ex uerbis Hieronymi & Eusebii coiecto rei totius seriem Fabiano Romano eposcribens de sua catholica fide testimonium perhibuit narrans s. que antea ab eo inueniuntur scripta se no scripsisse ut ederentur. de Ous & ipe dimius erat catholi/Hieronymus in ne eent an no catholica. Sed Ambrosiu illa edidisse. hoc e . n. qd dicit Hiero. ipe genes 1 epistola qua scribit ad Fabianu Ro. urbis epm penitetia agit cur talia scripserit 6c causas temeritatis i Ambrosiu resert st secreto gitta in publicu protulerit. Eusebius autem narrans que scripserit post. hc.annum postsi librum cotra cel

sum.& libros. xxv. comentariorum in Matheum et.xx.1 prophetas conumerauit.

subiungit.scripsit 8c ad Fabianu Romane urbis episcopum.& ad alios q plurimos

ecclesiarum principes de catholica fide sua hec ille. Sit ergo uerum si, ante sexage/simum annum suerit de multis fidei misteriis dubius genes .Et sit veru 9, secreto in staptis multa comunicauerit Ambrosio que tunc no firmiter adherendo sed dubitatiue inquirendo opinabatur nunc a catholicis non recipienda. 6c ita uerum dicat Hieronimus .s que in multis Origenis libris inueniuntur etiam non catho lica Origenis sint. quia uere ab ipso fuerunt dictata. licet non ut credita.dc ut quesita potius q inuenta.& consequenter Origeni cui catholica fuit postea ueritas comperta culpabiliter non adisibenda in quibus&multa ab hereticis suisse adinventa iuxta Rufinum . Pro uero etiam accipere possumus maxime de hoc ipso con/querente Origene dum uiuebat. Sit ei uerum iuxta Eusebium in ecclesiastica historia a Hieronymo tanq uera approbata Origenem non habere pro suis ope/ribus. i. quibus difffimitive aliquia &adhesiue dicat nisi que post sexagesimum annum seripsit. Sit uerum etiam secundum Hieronymum de prius scriptis temere ab Ambrosio editis ipsum penituisse&consequenter catholicum mortuum ee. ut non solum secundum Russinum Pamphilum&Eusebium. sed etiam secun/dum Hieronymum rationabilius sit credere ipsum esse saluum si Gedere ipsum ee Pro vis arti damnatum .Pro quinto articulo dico hanc propositionem quantumcunxy aliquis culo. grauiter in uita mortaliter peccet &constet ipsum mortaliter peccasse. nisi constet Prima , de eius finali impenitentia temerarium est uere asserere ipsum esse damnatum .patet ueritas huius propositionis ex communi sententia omnium doctorum in dicta πositione'consentientium . Ex qua propositione insero duas propositiones cor Ptima nost retarias. Prima est hee. Non propterea quia aliquis in uita mortaliter peccauerittio correlatia dc nobis non constet φ non penituerit iudicandum est firmiter a nobis esse illum in inserno. patet quia posito peccato mortali tantum non ponitur totum illud ad quod sequitur damnatio eterna. Sed oportet ultra peccatum ponere dc certifican

174쪽

desmali impenitentia. Nec ego si nego firmiter esse crede uilla esse 1 Is o. habγbeo ostedere tibi penitetia illius.Sed tu et asseris illa re damnatu habes certificare , despenitentia &phoc multu facit Hentici de assia gi expositioe. ui. c. libri Hen ico' genesis dicit hec uerba formalia. Si ergo argumetu quorunda esset emax quo ali assia. que danam esse sicut de Salamone Diadem p hoc ' Hiptura eius peccatu comemorat & nulla de iusticia aut penitetia eius mentione facit. tuc ita primu homine

ex peccato suo da natum couinceretur sicut primu angelu hec Henricus. q. n.

habetur mentio de penitetis. Ada sed istum de peccato. Similiter iudicu. viii legitur de peccato Gedeon 8c no de penitentia.& tame a doctoribus bene creditur de eius salute dicere & m potes s per hoc etiam argumetum quidam decepti erronee dicebat s Moyses erat damnatus quia legebatur peccatu eius in aquis cotradi stionis de de eius penitina nihil habebatur expressum.& tame dixit deus Iosue. Moy s-xpolis seruus meus mortuus est. Secunda propositio correlaria est hec nemo potest ee

certus p aliquis sit damnatus ad infernum nisi hoc habeat ex speciali reuelatione dei uel ab his quibus creditur deus reuelasse.patet ueritas huius ex premissis pro positionibus quia nemo potest esse certus de finali penitentia uel de impenitentia nisi ille qui nouit secreta cordis&cui ille uoluit reuelare. cum enim nullus de sta/tu alicuius ita sit certus sicut ipsemet de se quia que sunt hominis nemo novit nisi spiritus hominis qui in ipse est. dicitur ad cor.ii.& de se im homo non pinest eo certus utrum sit dignus odio uel amore ut dicitur ecclesastra. ix. quanto magis non poterit esse certus de aliam si de hoc habeat specialem reuelatioem. Ex hac autem propositione principali cum suis correlatas infero ad propositum mee conclu/sionis p dato etiam φ Origenes in illis erroribus errando peccauerit mortaliter ta men cum incerti sumus de eius finali impenitentia uel penitentia assisere ipsum esse damnatum temeracium est omnino iudicium-reiiciendum . Cum ergo nec de salute postamus esse certi. nec de damnatione .pium est tamen de ualde rationabile credere ut dixi ego s deus eum saluauerit hominem talis ac tante scientie. de quo Hieronymus in prefatione cantici canticorum cum in ceteris omnes alios suγ Hieronymi perauerit in hoc seipsum superauit de de ipso illud ueristratur Introduxit me rex in uerba. cubiculum suum & alibi imitati uolens ex parte Origenem. quem post posses ecclesiarum magistrum nemo nisi imperitus negat.& alibi Oragenes tanto scriptu Otigenes rarum labore sudauit ut iuste adamantii nomen acceperit.&post quedam hec sub Adamantius iungit. Quis unqtanta legere potest quanta ipse conlimis Se pro hoc sudore accepit premii damnatur a Demetrio episcopo exceptis Palestine de arabie & ph nicis at 3 achate sacerdotibus in damnatione eius. Consentit urbs Roma ipsa cotra huc senatu cogit non propter dogmatum nouitatem non propter heresim ut nunc aduersus eum rabidi canes falso simulant. Sed quia gloriam eloquentie eius

εc sesentie serre non poterant hoc quare scripserim & ad paupetis luceme ignicu/lum cito sed non cauto sermone disitauerim potestis intelligere si Epicuros N Arbstippos cogitetis . hec Hieronymus ad uerbum . Quae uerba singula queso opositiolaria.

175쪽

Nota.

Deciana persequutio. Augustinus.

Triplex mat

ricium,

Cyprianus. Augustinus. ingeniose lector diligenter attende & ex eis ea per te intelligas que ego non exprimo. In prefatione autem hebraicarum questionum de eodem loques Origene sieinquit hoςunum dico st uellem cum iuidiantas eius habere etiam sciam scriptuγrarii. floccipedes imagines umbras larua quaru nature ee dicit terrere puulos& i angulis garrire tenebrosis. Pretereo q de eode Hieronymus micat φ auaricia calcauit q, castrauit se zelo dei licet no secuda sciam p1 explanatioe scripture die bus sudauit & noctibus qua si dilucidat uita eterna habebui. ut iquit sapies.& ut scribitur ad Vigilatium prophetarum obscura disseruit.& tam noui q ueteris testamenti reuelauit maxima sacrameta. etereo 2 n5 solum martim in filius. sed et

ipse parum a martitii meritissuit. Nam dicit Eus ius p & adhuc puerulus i ta

tum ardorem capessendi martirii exarserat ut sponte se periculis ingereret & tepo re deinde Deciane persequutionis nouas auces. noua penatu genera ac seculis omnibus inaudita tormeta pertulit ita ut mille mortibus inquit Eusebius uexatus sitne latum una ei quam exoptabat accideret persecutore summo studio hoc agente ut nec interitus prestaretur nec pena cessaret. Videte q patu absit a laude martitii

quam plurimi eius discipuli ipo duce S cohortatore sunt consequuti. parum dico iterum profecto absuit a laude martirii.imino meritum quasi equale meritus est. Nam dicit ει Aug. in libro de bono coiugali no est impar meritum marticii in Ioanne qui passus non esti&in Petro qui passus est. Nota bene hec uerba August. unde sicut Ioannes licet no trafiret per gladium tamen paratus fuit substinere martirium . quado suit missus i seruetis oles dolium. Ita & Origenes licet mortem maturio no subierit paratus tame fuit.immo auidissimus illam sulare.& tot passus est tormia ut dicit Eusebius ut mille mortes pro una subierit.& hoc est quod dicit Beenardus 1 sermone sanctorum martirum sest triplex martiriu. martiriu uolutatis tm. martiriu operis i m. martiriu opis Sc uolutuis .inniriu uolutatis im passus Elaanes evagelista. cui dictu e 6c germano eius.M. xx. calice meu bibetis unde Cyprianus i seruis dei apud quos cogitatur martitiu di mete cocipitur animus ad bonu deditus iudice deo coronatur. Aliud e eni martiriu deesse aio aliud aium deesse martitio. Si ergo martirio Origenis animus nunq defuit re mille mortes pro una subiit quo a iudice deo coronatu no credamus si no metitur martit Ciprianus .et si danatus e sis qso ad gehenne morte eu danauit. An Yps Iesu quo toties ipe mori uoluit.Quin potius sicut dicit de im Cypriano Aug. st sanguis martitii i eo omne hereseos macula abluit. Ita & de Or ene effusum ab eo no tam supra terra extrinsecus q super Nio dei & caritate ardentem celestem aiam suam intrinsecus martita sanguine oem hereseos macula abluisse pie crepamus dicentes cu David. Bea tus Origenes q & si aliquado 1 cosilio errantium abiit in uia tamen peccatorum pipenitentiano stetit de in cathedra pestilentis p ptinacia num sedit sed in lege domini suit uoluntas eius. 5e in lege eius meditatus e die ac nocte. Beatus Origenes cui remisse sunt iniquitates per baptismum & eius tecta sunt peccata p penit etiare cui no imputauit dominus peccatu propter martirium deesse talem ac tantum

176쪽

- 1 ex ingenii desectu & non ex aliqua uoluntans in faui eum eriam si 'm reddim , a domitio I siuis nouissimis no suisse derelictum. fidei mist y h sue et Ementissime misericordia de de se iis fidei stin aliquises potius uim uir reuocatum hoc ego bH nsiore mea cum alias dixi. exquon5iuenirisisse pertin uestellam V aeu, hum saluaueti . i. uisiit fido eum uisita Oe quam dixi in ta 'ti alario ementissime collocarit et de sectetis fidei i quibus errabat ipm

illuminans ad taurarem de illis peniteriam aduocauerit. quod utrum suerit an nosuerit scire renitudinaliter nemo potest nisi fuerit ei desuper reuelatu . Sed ita trulle potius ci no fuisse credere consideranti asta Se uitam Origenis magis cosonum videtur Psic rationabilius. Nam & rationabiliter in dubiis fauorabioliori parti sem/perest adherendum.&hec sint dicta utque ualere possint quando de ipsa Origenis penitentia no costaret de qua tame costare ex beatissimi Hieronymi testimo nis supra i precedetibus apertissime ostedimus. Pro sexto articulo dico' no uide Pro sexto πλtur cressedum ' ecclesia unq determinauerit a1am genis ad iseros esse damna ticulo . tam . Veritate huius propositiois probo duabus rationibus. Prima ratio est hec de Prima ro. illo cuius altera uel altera pars determinati certitudinaliter nisi temerarie no pol. No debet credi saeta eε determinatione ab ecclesia. Sed de hoc qsito uini Orige nes saluus sit an danatus determinari altera pars nisi temere no pol salte absim re uelatioe speciali dei .ergo rude tali reuelatioeno costet no debet credi de hoc lacta esse ab ecclesia determinatione maiore nota& oppositu eius esset iniuriosum ec Hesie credere. s.' aliqd ab ea possiticosialte 8c temere iudicati. Minor patet ex su/pradictis articulis.Cofirmatur Moettificari no poterat ecclesia de danatioe Orige Confirmationis nisi p speciale reuelatione de eo saeta. sed de tali reuelatioe φ fuerit inusqhabetur metio ergo &c. Secudaro e hec D si Oeo psuadeat ecclesia determi Secundato. nasse dedanatiot genis sui sida textus decreto' si hoc uidentur sonare vota

eos modo 1terpretatibus. si tame ca recte examinatur cotra eos potius Q p ipis fa/ciut. Sut aut textus quos asserui serme isti. mo φ di. xv. c. saneta Ro.ecclesia. sicut scribit p Gelasiu papa. Ite Origenis nonulla opusculaque uir beatus Hiero. no repudiat legessa suscipimus. reliqua aut ora cu auctore suo dicimus Grenueda&. xxiiii. q. m. c. sane. Ite si ad tepora theophili sancte memorie uel superius aliqs recurrerit & Origeme iueniet post morte anathematizata quod etia i eo facit 5e uestra sanctitas.& Iulius religiosissimus antigoris Rome Ac o. ibi. Cu iste danatus fuerit none AE eius scripta uti extra. de hereticis .c.sraternitatis ibi aut sic scribit. Gestinus at pelagius 1 hesina synodo sint danati quomo poterut illoru Ephesina sy capitula recipi quoru danatur auctores. Ex istis auctoritatibus credat aliq couinci nodus. danatione anime Origenis ad iseros. Ego aut dico nihil plus haberip premissa nisi pecclesia de opiniones & dogmata Otigeni attributa ut heretica damnat &φ sum sic ut dogmatizantem damnat 8c detestatur de damnatione anime eius aut salute nihil penitus intendens.& st hoc si uerum patet multis rationibus. Primo

177쪽

Papias.

VictorinuS, Cyprianus. Confirmatio Tertio. quia ad ecclesiam non pertinet damnare animas hominum aut salvare . quia ad illum attinet solummodo qui iudex est uiuorum 8c mortuorum quare ridiculum est in decretis legitur. Damnamus Origenem exponere. i. animam eius damnamus damnatione infernali.Et patet etiam euidenter ex modo loquendi ipsius Gelasii qdicit reliqua opuscula eius cum aucto e suo dicimus renuenda. hoc enim uerbum

renuere nullo modo importare potest 1d quod ipsi intendunt sed nihil aliud intendit Papa nisi hoc quod . . non acceptantur opuscula eius ut autentica in ecclesia.

nec ipse similiter ut probatus doctor 6c cuius dictis sit credendum in ecclesia reci/pitur. Quod si etiam Papa non solum dixisset renuimus sed etiam damnamus ni hil esset pro eis quia sic etiam solemus dicere in hoc Scotus damnat Thoma. Her ueus Scotum.& sic de reliquis in quibus semper loquutionibus de damnatioe doctrine 5e non anime ex ipso usitato & promo loquendi modo debemus intelligere. Secundo arguo contra eos ex glosa quam ipsi allegant quae dicit si ipse damnatus nonne Ac eius scripta. Quem ergo ab istis si fiet hec consequentia. Ipse Origenes edamnatus ergo & eius scripta damnata. quomodo in antecedente capitur ly dam natus si sic capitur.i. in sua doctrina no approbatus. dc ut dogmatistes no acceptatus .habeo prppositum. Si autem intelligatur damnatus in anima sua infernali danatione tunc nihil valet consequentia. possitate enim est multos doctores quorum scripta cana olica sunt & pro catholicis quotidie leguntur esse in inferno ea stat ali/quem in fide nihil errare sed recte sentire de omnibus articulis Ac tamen esse 1 alio peccato mortali & in illo decedere.& omnino impertinens est damnatio anime ad damnationem doctrine. quia illa attenditur penes maliciam uoluntatis. Ista autepenes defeetum intellemis. Quare nec ualet iste e in paradiso ergo dicta eius funicatholica . Nam 5e Papias est i paradiso Ac Hireneus de melotinus & Cyprianus Ac multi alii quorum tamen dicta in multis que nunq reuocasse leguntur ut here icta reprobantur. Confirmo hoc ex dicto illo ad quem se refert glosa de hereticis extra. c. fraternitatis. ubi dicitur si Celestinus at pelagius in ephesina synodo sunt damnati quomodo poterunt illa capitula recipi quorum damnantur auctores. Certum est autem 'in illa 'nosso Celestinus 5c pelagius non fuerunt damnati in se. i.in anima sua sed in sua Θoctrina.tum quia aliter ut dictum est supra damna/re homines ecclesia nec consueuit nec potest tum quia de eo debemus itelligere sententiatum de quo prius est quesitum 5e disputatum. Sed in illa si1 modo ut ex actis concilii patet non Lit questio utrum anime Celestini dc pelagii esset i paradiso uel

in inferno. Sed an dii ta eorum & dogmata essent catholica in no catholica. Quare de de hoc. i. de eorum dogmatum ueritate & de auctorum ipsora ut sic dogma tirantium approbatione uel reprobatione debemus intelligere sententiatum. Ter/tio stultum est dicere*ecclesia determinaueri Origenis animam esse damnatam quia non sicut consueuit ecclesia canonizare aliquos ita etiam cosueuit danare i. sententialiter decemere ' sint in inferno.& ratio quare hoc consueuerit re non si

lud est quia ad decernendum aliquis sit saluus oportet nos certificari st ille de

178쪽

cesserit in gratia cuius rei indicia licet tamen non certa habere possumus non ex his que egit in uita quia illa non sufficiunt exquo dum est in uia semper merendi& demerendi est locus S mutandi se de uno proposito ad aliud . Sed habemus si, gna post mortem ut sunt miracula uel aliquid simile. Tale autem aliquod signum ex quo damnationem alicuius couincamus post mortem alicuius habere st possumus non est facile inuenire. immo sine dubio haberi aliud signum non potest nisi specialis de hoc reuelatioque si contigeret uel contigisset profecto sicut ecclesiacualiquem canonirat de miraculis suis testatur & de aliis propter que mota est ad canonizationem. Ita etiam cum aliquem damnaret specialis reuelationis de hoc fa ete mentionem faceretne temere aut inconsulte sic uideretur decreuisse. Quod tamen de Origene nusq narrat ecclesia. Debemus ergo intelligere damnatum Ori/genem ab ecclesia eo modo quo ex his q de eo narrat& testatur uidetur uenisse danandus. Sed de eo nihil aliud narratur nisi φ errauerit in misteriis fidei de ad hune errorem non sequitur absoluta damnatio Origenis in se sed solum in scriptis & in doctrina sua ut patet ex precedentibus. 6c sic debemus ipsum iudicare damnatum ab ecclesia Se non aliter. Postq 8c pertinacem non fuisse eum contra ecclesie deterflminationem in illis opinionibus stimus quia concilia in quibus damnate suerunt ille opiniones fuerunt multo post mortem Origenis ut patet ex historiis necis&latinis. Et an menitens etiam illarum fuerit scire nullo modo possumus immo uel

non scripsisse illa ues si Dipsit penituisse ex Hieronymo supra probauimus. o Pro septimo articulo dico istam propositum p non tenetur secundum docti fi kςpxy QSancti Thome quilibet Melis de noeessitate fidei credere illum esse in insemo que ecclesia iudicauit & sententiauit esse in sese no .Veritas propositionis is deducitur Q

quia tanta est fides adhibenda ecclesie in damnatione alicuius quanta est adlise da in canonizatione sanctorum.Sed dicit Thomas ultimo articulo quolibeti nonis, sanistos canoriciatos ab ecclesia non tenemur de necessitate fidei oemere esse idoria sed solum cie pietate fidei ergo de damnatos ab ecclesia non tenemur necessario credere esse in inferno. sed solum pie sic est credendum .Fundametum autem Thome est quia in his latum tenemur de necessitate salutis ecclesie credere que ad subγstantiam fidei pertinent. Quia in illis spiritus adueniens docet eam oem ueritate.

Vtrum autem anima huius uel illius sit in inferno uel in paradiso nihil attinet ad substantiam si dei. sed tamen quia honor quem sanctis exhibemus quedam proγfessio fidei est qua sanctorum gloriam credimus.Ideo licet de necessitate salutis ad hoc riori teneamur Pietamen sic est credendum .Ex hac proposione insero ad pro/positum mee confusionis p etiam si ecclesia determinasset Origenem esse damnatum adhuc de necessitate fidei catholice non tenemur assentire sita sit. Ex quo patet φ etiam si uerum esset quod ipsi contra me adducunt. φ. s. ecclesia oppplauconclusionis mee determinasset adhuc male ab eis iudicatum fuisset sconclusio mea heresim saperet. Videant ergo isti magistriisnon recte adhuc si etiam sint uera que ipsi contra me addurunt est determinatum ab eis cotra meam coclusione α

179쪽

caueant ne noua credenda fidelibus pro sua auctoritate instituat εἰ ea esse de fide determinent. Audianti illam prohibitionem domini deutronomii quarto.No addetis ad uerbum quod ego loquor uobis. quod di stumno solum damnat istos qauctoritate sua noua credenda prioribus superaddant. sed quia etiam catholicam ueritatem pro heretica refellunt.

VESTIO OCTAVA DE LIBERTATE CREDENDI.

Probatio co

ma eius pie. Aristoteles.

Probatio prosecunda.

Augustinus. Petrus de syliam, Hericus oeta

Henricus de assia. Universitas parisiensis. Declaratio

correlarie ppoisionis. Icut nullus preesse sic opinatur quia uult sic opinari. Ita nullus credit sic esse uerum precise quia uult sic credere. Ex hac coclusione coiret arie sero istam.No est in libera potestate hominis oeedere articulum fidei esse uerum quado sibi placet & credere eum no esse uerum quado sibi placet. Iudicauerut isti magistris, propositio cum suo correlario esset erronea de heresim sapiens. Ego autem reputo coclusionem piscipalem esse non solum catholicam sed uerissuma& longe ue/riorem sua opposita. Et idem dico de correlario sane intellecto. cuius sensus si secuὸ dum mentem meam accipitur no est aliter accipiedus q ut sequitur ex principali coclusione. cuius ponitur esse correlafium .Quod autem concluso no solum sit ca tholica sed etiam sit uetissima. Patet . nam pro prima eius parte que e s, nullus opinatur aliquid sic esse precise qu1a uult sic opinati est Aristoteles secundo de anima textu comenti. oeliu ubi Aristoteles ponit digerentiam inter imaginationem & opinionem.&hec Aristotelis sententia non solum non est reprobata sed immo ab omnibus nostris theologis unanimiter approbata. Secunda autem pars conclusionisque est 'nullus credit alio esse precise uetu. quia uult credere id esse uerum est

Augustini in pluribus locis qui hoc ius dicit * non potest aliquis credere ex linem arbitrio. i. ex mero impetio uoluntatis sine rationis persuasione aut motivo. dc

totam coclusionem meam in qua summine tenetur ista opinio p proposita aliqua propositione dubia ad hoc φ aliquis eam credat uel discredat non sufficit mera apprehensio terminorum 6c merum imperium uoluntatis. Tenet Petrus de alliam. Henricus oeta.& Henricus de ama. Et quando ego sui Parisius tenebat sere tota uniuersitas Parisiensis. cum plures etiam catholici doctores ita habent pro uera ut suam oppositam habeant pro impossibili. immo ego adhuc non legi doctorem contradicentem huic oponioni. Correlatia autem propositio non aliter est intelli/genda & accipienda q cum restrictione uel determinatione posita in antecedente. sic uidelicet ' non est in libera potestate uoluntatis credere articulum fidei esse uerum quandocun y placet & credere eum esse falsum quando placet. Ita st non precise ex eo φ uoluntati placet ut intellectus credat ipse credit nec talis 1 tellectus unius propositionis per alia ei concatenatam est inusitatus. immo in staptura sacra sepe sumitur intellectus littere per precedentiaues sequentia quod maxime in casu

180쪽

nostro debet seri quia ego hoc dictum. non est I potestate nostra &c. Non pono tast dictum per se S: conclusionem sapatam sta pono tanqcorrelariam ex proIedri ti .Quod si non placet eis accipere intellectum presentis correlatie ex sua principalicui ipsa annectitur de concatenatur attendant 'dupliciter dicitur aliquid esse in ii Duplicit aliγbertate uel in libera potestate uoluntatis.Vno modo quia posita apprehensione in O dt ee sti/intellectu .nullo alio actu intellectus requisito in potestate imperatiua uoluntatis bertate uel in sit ponere actum illum & sic negatur in hac conclusione φ actus dendi in libera libera pote

est potestate hominis. nec oportet omne actum precepti aut meritorium uel dej state uoluta meritorium taliter esse in potestate hominis. ad credendum enim non lassicit ap/ tis. prehensio terminorum articuli. sed ultra requiritur persuasio aut aliqua ratio pro/ Primo.

babilis ut allegatum est ex Augustino Alio modo aliquid dicitur esse in libera pote Secundo. state uoluntatis quia omn1bus aliis positis que requiruntur ad hoc st ille actus sit potest uoluntas illum ponere in esse & non ponere. nec ad istum actum necessita tur uoluntas etiam quibuscu* aliis positis & hoc modo actus credendi articulum est in libera potestate uolutatis iste est intellectus correlarie propositionis. & ex di/ctis potest quilibet qui habet intellectum cognoscere φ non bene isti magistri abytalute dixerunt illam esse erroneam 5e heresim sapere. Quod autem probabilis ra tionabili i sit opinio illorum doctorum quos ego sequorqui. s. dicunt ad causan/dum assensum fidei non sufficit sola apprehensio terminorum cum mero imperio uoluntatis potest euidenter patere non solum auctoritate Augustini multis ut dixi Augustinus hoc in locis atamantis. sta etiam e cacissimis rationabus. Et Dimo arguitur sic. Arguitur m Non est in libera potestate hominis opinari sic uel sic esse cum uult. ergo non est nio. in libera potestate hominis credere sic uel sic esse eu uult. Patet cosequentia .Quia si de quo magis uidetur inesse Ze non inest ergo &c. Sed minus est adherere ali 1 cum formidine ad oppositumqtae formidine. ergo antecedens est expressum ab Aristotele in secundo de anima textu commenti. cliii.&patet per experientiam. pinstoteles. quia quilibet in se experitur st oblata ei propositione dubia si est ei mere dubia ad neutram partem opinandam per assensum inclinatur dorire et noua superuenerit apparentia uel per silogisticam rationem uel per intuitiuam notitiam. uel per testimonium multorum. uel pere auctoritatem dicentis uel aliud simile. Secundo sicar Secundo. guitur no est in potestate hominis libera facere apparere aliquid suo intellectui reuerum & sacere apparere non esse uerum. ergo non est in potestate hominis is uel sic credere esse uel non esse uerum. Tenet consequentia quia est contradictio ali quem credere aliquid & assentiri illi & illud ei non apparere essie uerum . Assum/ptum probatur qu1a hoc uel hoc apparere tale uel tale intellectui est hoc uel hoe taliter uel taliter representati intellectui Ac hoc no potest dependere ex imperio uolantatis quia hoc precedit actum uoluntatis. Confirmatur quia hoc apparere tale Corsirmatur

intellectui est quia obiectum quod representatur est tale ic euidentia uri aliud m/quid sit illud quod id facit credibile uel non credibile est tale & intellectus est talis. Sed facere obiecium esse tale uel intellectum esse talem non est in arbitris uolua