Opera

181쪽

tatis. ergo rem talem uel talem apparere intellectui non est in Imperio uolsitatis. Tertio. Tertio sic arguitur. Quotiencul est aliqua potentia mere neutra & indifferes ad duos actus secundos oppositos non potest exire in aliquem illorum nisi determinetur prius per aliquid quod sit actus primus. uel se habeat loco actus primi respe/ctu alterius illorum actuum secundorum. Sed ita est st intellectus est potetia mere neutra se indisserens ad specificationem alicuius actus sui secundi. Ergo ad nul λlam talem specificationem poterit determinari nisi adueniente aliquo alio quod sit uel actus primus uel se habens loco actus primi respectu talis determinationis. Tune sub ista ratione assumo istam consequentiam. merus aetus uoluntatis non potest se habere ut actus primus respectu specification1s actuum intellectus .ergo per impetium solum uoluntatis non poterit intellectus determinati ad talem speγcificationem nota est consequentia ex preassumpta ratione.& antecedens patet excommuni sententia omnium doctorum in hoc consentientium.' licet actus intellectus quo ad exercitium dependeat a uoluntate non tamen quo ad speciscatio nem. His sic preacceptis arguo sic ad propositum. Actus qui est assentire ξc actus qui est dissentire sitnt actus habentes rationes specificas oppositas. ergo ad assen/sum uel non assensum non poterit determinari intellectus per imperium uoluntatis. ergo ad hoc φ aliquis per intellectum credat articulum fidei esse uerum uel n5 credat no e p hoc D se. qa sic uult uel no uult credere sed ex aliquo alio intellectu Quarto. ex se neutrum ad talis actus specificationem determinate. Quarto sic arguitur a illud credendum non determinatur homo preesse per actum uoluntatis de quo interrogatus. cur illud crediderit non assignabit precisum acium uoluntatis. seditae interrogatus aliquis . cur credat potius claristiane fidei q fidei maumethensium.

non assignabit precise actum uoluntatis ergo non p precisum actum uoluntatis inclinatus est ille ad credendum. Quod autem non assignetur merus inus uoluntatis patet ex expetientia & ex dictis nostrorum theologorum a quibus communiter Cur euange/ illa octo allegantur. Cur euangelio debeamus credere. s.pronunciatio prophetica.lio debeamus scripturarum concordia. auctoritas scribentium rationabilitas contentorum .irra Gedeρ octo a tionabilitas singuloriam errorum. ecclesie sabilitas miraculorum claritas. Quin

nostris theo/ to sic arguitur. Quotienscu* aliqui duo determinantur ad credendum opposita et logis assigna quilibet illorum precise per hoc determinatur quia uult sic determinati indifferenγti. te ad hoc omnino iudicio uel suasione rationis non potest dici st rationabilius isse

moueatur ad credendum q econtra. Sed datis duobus quoru alter uult credere. a. esse uerum.&alter non uult credere .est dicere hunc uel Illum uelle rationabilius& alium irrationabilius. ergo illi ad sic uel sic uelle non determinantur quia preci Albertus. se sic uolunt. maior huius rationis est nota. quia ut inquit Albertus in tertio de anima. cum uoluntas sirigit preci se quia uult sc agere assimilatur tiranno in cuius actione non queritur ratio acti quia ipsius agere non est secundum rationem age re sed agere pro libito. Minor est manifesta. quia quotidie dicimus maumet histas uel iudeos irrationabiliter ua hoc agere quod non credunt re nos rationabiliter age

182쪽

re quia credimus. P si causa precisa quare ego crederem ille non crederet esset sequia ego uellem ille non uellet uter esset aetus tirannicus uoluntatis N i neutro appetet maior uel minor rationabilitas .immo&in neutro rationabilitas sed mera potestas de imperium tirannicum uolantatis .Et ex dictis in isto argumento pate/bit isti, magista intellectus breuium uerbo' quae dixi in responsione mea de actu Erannico uIuntatis.Multe alie posset de pro ista opinione rationes adduci. Sed noen propositi mei hic tractare istas materias de propositas questiones discutere sed solum ostendere dete mationem conclusiones meas non esse hereticas. Et licet o Ex Bohaba defensione conclusionis mee ista sussiciant uolo tamen de hoc dicere .s suit etiam danti hoc aliquis doctor cuius ego ut de me satear damnatioem in hoc articulo adhuc nusq agit legi qui simplicitat tenuit pactus credendi non eet liber. hoc enim asseri e tenuit Robertus Olchoth subtilissimus doctor ordinis predicatorum in suo p imo sentetia Robertus es rum. Et cum arguitur st sequeretur actum credendi uel non credindi non esse me/ ehoth subtilis ritorium aut demetitotium dicit hanc obiectionem nullam esse de Husam. quia simus doctor non ideo aliquis actus est meritorius quia liber sed quia consormis e alicui legi pollicenti premiam pro eodem actu ipsi s ienti uel alteri re consequenter dicit inum credendi non ideo esse meritofium quia liber. sed quia consormis e legi diuine quae

Peslicetur tale premium scilicet uitam et am cuilibet credensi. posse autem de hanc legem immutare 6c statuere quicunm cras ceciderit super lapide angulare ex improuiso fit saluus 5e tunc casus ille esset meritorius uitae eternae quia actus nostri non ideo sunt metitorii quia liberi. sed quia a deo acceptantur ad uitam e maqui deus ita potest acceptare actus naturales sicut actus uoluntarios.& sic uidetur In innocetita acceptasse mortem innocentium ad uitam eternam in quibus nullus fuit usus libe nullus fuitri arbitat nee sie faciendo deus irrationabiliter facit quia sua uoluntas est sussicies usus liberiar ratio ein iam omnium quae statuit uel ordinat. Unde concludit Olchoth st si capia/ bitrii. mus credere pro eo quid est cum assensu firmo adherere his de quorum ueritate non constat nobis nisi ex testimonio aliorum iuxta quem mcdum definit Augusti Augustinus. nus in omelia super Ioannem dicens. quid est hdes nisi credere quod ninuides st Gedere du/talis actus credendi non est in libera potestate hominis. Si autem capiatur credere plicitet capi.pto eo quod est assentiri quibukuns reuelatis a deo Se testificatis per miracula ocuelle uiuere Sc operati secundum ea. tum quia hoc credere includit tam actum in tellectus Q uoluntatis concedit de eo quod est liberum.iuxta quem modum deseriens Augustinus in omelia seper Ioannem dicit aedere in deum est credendo ama Augustinus. .ctedendo in eum ire credendo ei adherere de suis membris incorporari de de hacta edulitate dictum est.credidis Abraam deo Se reputatum est ei ad iusticiam. Deprima autem dicitur demones credant& contremiscunt . prima est meritoria. secv Robertus olda non est meritotia. Et cum dicitur,fides non est rusi in uoletibus dicit Olchoth chod1. quod est intellisendum de fide Armata iuxta hunc secundum modum quae est siγdes operans per dilectionem non autem de fide primo modo accepta. quia per mi in lauisa uult ipse posse fidelem necessatis ad aedendum. quam opinioem ego

183쪽

lam quia Obmisit considerare & perscrutari diligenter & discutere illa quae sibi fal/Iam recerunt euidentiam quod si fecisset non sic arearuisset esse intellectui . sed aliter'Ideo concludit ' cum quis male credit aut discredit suum phimum peccatu e

negligentiae. haec est opinio Roberet Olchoth de libertate credendi quae nunq mihi apparuit bona uel probabilis. Considerent autem isti patres an de istum doctore simul cum Durando Henrico & aliis pro heretico ab ecclesia anathematizent.

VESTIO NONA DE ACCIDENTIBUS IN SACRAMENTO.

VI dixerit accidens existere non posse misi in existat eucharistiae poterit sacramentu tenere etia tenendo panis substantiam non remanere

q Hanc quidem conclusionem non dixerulisti magistri esse hereticam

uel heresim sapere. sed solum esse erroneam. cuius opinionis sue si ra , tiones aliqu as attulissent possem ego illis aut credere aut respondere. Pio declara Ἀ-buiuS nec in aliarum conclusionum damnatione ullas adduxerutratioe coelusio qua ego uiderim. Dico autem pro declaratione conclusionis p per hanc co, clusionem non intendo cathegorice & absolute dicere accidens non posse esse sine subiecto aut in sacramento de saeto esse in subiecto immo cum ecclesia firmiter te

Thorii, si accidentia sacramentalia de laeto sint sine subiecto. Sed dico p ille qui dice/ret accidentia non posse esse sine subiectomteneret cum Thoma distinctionem realem exsistentie panis abessentia posset dicere non repugnare diuine omnipotetie saluate existentiam panis sine estentia eius. sicut actum tam substatialem si accidetalem conseruat deus sine sua potentia & cosequerer in isto esse panis subiectare accidentia non manente substacia panis. ad quae quidem accidetia habere post et cor pus christi presentiam realem. sicut & nunc habet ad accidentia quae in nullo subiectata sunt. 5 quicquid sit de sacramento eucharistiae de facto instituto a christo εο ab ecclesia credito in quo concorditer tenetur 9 nihil panis remanet adeo φ sua re productio esset creatis. tamen tenendo predictam opinioem Thome de distinctione reali essentiae ab existentia.&capiendo sacramentum eucaristiae ampliatiue ad id quod est uel potest esse ut capitur in conclusione mea quae e mcdalis diuisa nosolum presens conclusio est probabilis 6c non erronea. immo erroneum est disere φNota non possit esse aliquod eucharistiae sacramentum in quo accidentia essent in tabie elo nec scio per quam logycam uiderut isti magistri damnari una diuisam de pos sibili propter falsitatem unius de inesse ex eisdem terminis constitute. miror P nesciant stest fallacia consequentis arguendo a minus amplo ad magis amplum ca

184쪽

destruictione magis ampli. ac si quis diceret nullus homo est in domo ergo nullus homo potest esse in domo. Similiter enim arguunt ipsi in damnatione huius pro

positionis in nullo sacramento eucharistiae quod de laeto existit uel de facto est in/ctitutum a xpo accidentia sunt in subieeto igitur in nullo sacramento quod est uel potest esse aut instituta christo accidentia possunt esse sine subiecto. ει dictis pa/tet si male conclusio presens de possibili damnata sit pro erronea ab istis patribus si debet meminisse.Quod fuerint etiam ex catholicis doctoribus qui teneret de facto accidentia in factamento altaris subiectari in existentia substantiae remanentis. Est opinio thesenim una uia theologorum ut refert Petrus de palude in .iui. di. xii. q. iii. qui dictit ogo' quoru st sicut qualitas hic remanet naturaliter quia remanet suum immediatum sbm qd rida quam est quantitas. licet tollatur suum remotum quod est sbi de sic ipa qualitas non sub Petrus de pasistit sed inberet sic etiam quantitas caret qu1dem suo Ibo remoto quod est essen/ lude recitat.

Ea s M sed habet suum subiectum proprium de propinquum quod e esse s be quo

mediante inest me quia id esse possibile est remanere essentia non remanente im mo dicunt ipi necesse est ipsum remanere considerato modo quo desinit hic esse Ecquidem p hoe sit possibile dicunt patere quia licet essentia sit prior esse ex quo uideretur cum sit prius posse separari esse a poste tori quod magis potest separari re fieri essentia sine esse q econtra. tamen considerando ex alia parte ' essentia se habet ad esse sicut potentia ad actum.& sicut materia ad formam quia actus minus d pendet a potentiaq econtra. sicut uidetur magis factibile essesne essentia q econflua. sed deus in incarnatione uerta secit essentiam humanitatis sine esse suo ut dici tur a multis doctoribus. ergo multo magis potest hic sacere esse s be panis line essentia ut sicut est ibi assumpta essentia & manet non autem esse & non manet. Ita hic conuersa potest esse essentia te non manere& non conuersum esse manebit. Se rcundo ostendunt q, non solum istud sit possibile sed necesse quia nihil creatum po/test conuerti in increatum sed unum creatum potest conuerti in aliud quando communicant in materia dc in genere aliter non sicut accidens non conuertitur in s bam nec in Maidens alterius predicati secundum communem opinionem essentia autepanis cum essentia coipotis christi conuenit in materia'genere. unde una potest conuerti in aliam etiam per naturam si corpus esset mortale sed esse panis non communicat in materia nec in genere ca esse coe poris Christi substantiali cu illud sit irecteatum diuinum quod est suppositi diu 1 cum in Christo non sit nisi unum esse

actualis existentiae substantialis. ergo impossibile est esse paras conuerti&necessee ipsum remanere. Ego sum in opinione 9, non fit necesse ipsum remanere tum quia si non potest conuerti potest tamen ambitari uel potest corrumpi cedendo in potentiam materiae. Ita g, sicut humanitas potuit assiimi non assumpto esse sed manen/te iri potentia materiae . Sic essentia potest conuerti non conueris esse sed redacto in potentia essentiae licet ut uerum fateamur iste redactiones facilius dicantur qintelligantur. Item licet esse panis non possit conuerti in esse increatum potest i mea conuem inessentiam creatam quia quae communicant in materia sunt inui/

185쪽

Notandum.

tem tranisutabilia dato p non communicent 1n materia remota sieut elementum potest convexum Rinm tu poteti, redi essentia corporis ch isti conueniunt m materia prima quae eti nota licet non conueniant in propinqua. quia materia e pura pore 'tem est potentia cum actu immo si illa ratis ualeret concluderet moeristus ante passionem sumpsit sola essentia in ipsum conuersa sumi α .sed remansit uel aliter si per conuersionem cottuptum fuit . quia elle lupi antiale Christi erat in sum ante resurrectionem sicut post. Item dicut aliq θ ux aqua Suae de potentia ordinata non potest conuerti in sanguinem christi prius conuerat in uinum & postea totum in sanguinem sic esse si non potest de potentia abloluta conuerti in aliquid christi prius natura conuertitur in suam essentiam trantiens In eam sicut forma quae cedit m potentiam materiae.&post illa essentia tota conuertitur in essentiam re sic non necesse est esse remanere . Sicut autem mihi uidetur erroneum dicere st necesse sit esse remanere ita nihil minus erroneum dicere P n

potest remanere.

QVESTIO DEGMA DE VERBIs CONSECRATIONIS

LLA VERBA hoe est corpus: quae in consecratione dicuntur materialiter tenentur 5c non significative. i Diserunt isti magistri haec conclusio est scandalola&contra com/munem opinioem sanctorum doctorum S s, opinio glosatoris 1 hoerion tenetur. Ego autem dico q, sua determinatio est scandalosa & co tra opinionem multorum doctorum 8c osvotis potius et eorum opinio in hoe est tenenda te st ita sit patebit euidenter hiis intellectu conclusionis. Est ergo in/mo aduertendum 'non intedo ista uerba suisse materialiter Mipienda cu prose rebantur a Cum quando proseruntur a sacerdote euangelico consecrante & io dixi ire coclusione uerna quae in cosecratione dicuntur. i. quae nunc a conimatibus proferuntur. Certum e auis, sacerdos in cosecrando recitat micta uerba xpiita oratio prolata a tali sacerdote supponit pro oratioe plata a xpo significati sumpta. 8c talis opinio no solum no e erronea uel scadalosa. sed potius uidetur opis nis predicto sensui opposita esse cotratia forme cosectationis 1 qua sacerdos dicit illa uerba recitative. Recitat. n. sacerdos cosecrans xm dixisse apostolis. Accipite εο maducate. 8c caetera.Sacerdos aut cosecrans nec tritur apostia nec dicit eis acci/pire&caetera nisi lative. .n solus recipit ammentu nem et assistetibus Io

quedo dicit accipite 8e maducate 5c caetera. Similiter cu dicit hoc est corpus meu idqJ recitatur a sacerdote e illa oratio hoc est corpus meu materialiter supta s simili oratioe & ex simillia uocita coposita a vis significative Plata j et patet per illa uerba quae dicuntur ante uel post consecratione sanguimis. s. q p uobis & s multis effundetur 5e caetera. Essent. n. salsa si significative sumeretur eo st sanguis xpi am

186쪽

modo non essundetur ergo illa uerba solum recita e sumuntur. Quid autem reflcitatur nisi uox prolata ab alio pro qua supponit uox ipsius recitantis. 6 propterea uox ista alte ius uocis recitatoria est materialiter sumenda. Item etiam si non recitatiue sed significatiue caperentur ista uerba denotaretur languis christi effundi palliis Sc non pro consecrante. Cum dicitur qui pro uobis 8c pro multis e undetur.

Deberet enim dici potius qui pro nobis &c. que non ideo dico st Gedam opposita etiam opinionem non posse de sendi sed ut pateat meam conclusionem non solum a nesse catholicam sed etiam sua opposita probabiliorem. Ex quibus patet spresens coclusio non e scandalo a sed probabilis & opinio solemnis glosato is de consecratione di. u. c. timorem. in hoc non est reiicienda sed approbanda. sicut per ecclesiam usi ad hec tempora um suit reiecta.

VESTIO XI. DE MIRACULIS CHRISTI.

IRACULA christi non ratione rei facte sed ratione modi faciendi

sue diuinitatis argumentum sunt certissimum. m Quam conclusionem declarando ego dixi g, quia est firma scientia theologorum P ea miraculaque Xys fecit possent a puro homine in uirtute dei fieri. Dicit enim xps Ioatus. xiiii. Amedico uobis si cre/dit 1 me opera que ego facio ipse faciet de maiora hotu faciet. Ideo etia ab ipsilinet theologis unanimiter cocluditur ' id ex quo pomumus cocludere κpum fuisse de iam no est ipsa res facta sed modus laesedi quia taliter agebat qualiter agunt qui uirtute propria-no aliude accepta agunt quod est proprium dei mdependenter L& no aliena uirtute agere qui modus agedi creature comunicati no potest quia ergo taliter multa egit christus non orando. s. nec petendo sed precipiendo de im/perando tanq potestatem habens patetjut ipse existens deus Ac non in dei uirtu/te existens homo operabatur.Hac uita declaratione mea dixerunt conclusio potest trahi ad malum tensum quia continetur inter magicas dato ς, sua declaratio sit uera de quo eorum iudicio ita miror ut mirari magis non possim. Primo ipsi mihi dicant an apud aliquem recte mea uerba S ex recto usitato modo loquendi in terpretantem alium habere possit sensum conclusio mea preter eum quem dixi . Quid enim his uerbis clarius quid expressius. miracula es tristi non ratione res fa ete sed ratione modi faciendi sue diuinitatis argumentum sunt certissimum. Secudo dicant mihi an hec sit recti iudicis sententia hec conclusio licet sit uera & catho lica damnanda est tamen.quia ad malum sensum trahi potest ergo & damnada. ista christus eiiciebat demonia propter hoc stiudet eam trahebant ad malum sensum dicentes s in belzabu pHncipe demoniorum eiiciebat demonia illa.& dacianda ista pater maior me est quia Arrius ex ea inequalitate filii ad patre cogitauit. et damnanda ista no cognouit eam donec peperit primogenitum filium suum. quia Suidius ex ea contra uirginitate perpetua Marte heresim est opinatus.& danany

187쪽

da ista.1llam die neq; filius nouit quia ex ea aliqui plura scire uolunt patre q sciat

filius. quid plura damnandesere omnes propositiones euangelice quia ab hereti cis ad malum sensum trahi potuerunt. quando re propositionem meam in hisdem termiciis positam in quibus a multis ponitur catholicis doctoribus . ideo damnare debemus etiam,sit vera. quia aliqui ad malu eam sensum trahere possunt. Pro/secto si qui eam male interpretantur illorum sensus qui malus est damnandus est non meus qui sanctus at catholicus.Tertio dicat mihi quis est iste malus sensus quem posset facere. dicant si laiunt. certe etiam non est dicere si quis uelit aut cogi/tare ex illa propositioe malum sensum. Si quis enim esset is esset sorte si aliquis suspicaretur me uelle dicere ' eadem miracula que secit christus quantum ad rem factam per magiam possent fieri. sed hoc non licet suspicati de conclusione mea Mimmediate ante ipsam ego pono aliam conclusionem p miracula in isti no potuerunt fieri per uiam magie uel cabale. Alius malus sensus qui possit lueniri uel excogitari ego non uideo. dicant ipsi si possunt. Quarto dicant mihique est hec con/sequentia an teneat de materia an de forma. est inter magicas ergo damnanda. μseno similis est sorma argumentandi illa qua utebatur etiam cum a principio da nare cimabantur conclusiones magicas. sic enim arguebant iste conclusiones sunt intricate & non intellecte a nobis ergo damnande o miram & inauditam redarguendi formam. Iam taceant qui dicunt de incognitis non posse ferri iudicium cum Iam sit decretum ea maxime esse damnanda que maxime sunt incognita. Sed re/deamus ad propositum est inquiunt inter magicas ergo est damnanda. Dicat mi Ihi ipsi utrum magice coclusiones bone sint an male. Si male adhuc male per eos eiu uatum.christus enim innuit in parabola de zizaniis non solum non esse respu/endum triticum propter admixtas zizanias immo ad saluandum triticum innuit: non esse eradicandas zizanias ante messem. Si bone cur bonam'conclusionem in

ter bonas positam ipsi si boni sunt uiri ipsbs damnare debuerunt.

VESTIO. XII. AN DEUS INTELLIGAT.

AGIS improprie dicitur de deo quod sit intellimis uel stellectus

quam de angelo quod sit anima rationalis. m Quam conclusionem ego declarando dixi p conclusis inniteba/tur modo loluendi Dyonisii qui sepe dicit de deo p no est intellectus ne in igibile N similiter dixi mea uerba eo modo esse ac Epienda quo accipiebantur uerba Dyonisis. Dixerunt illist conclusio erat falsa. Mad hereticum sensum poterat transferti.& no satisfaciebat eis mea declarat .de qua sua determinatione non para miror. miror inq si sunt sapientes s dicant cori. Dyonisii. ciusionem esse falsamque sit non mea sed Dyonisii conclusio. Et ut clarius men rem meam intelligant declarabo breuiter fundamenta re coclusionis 5c loquutiois

Nota. ipsius Dyonisii. Eli ergo aduertendum se sicut ratio dicit noticia discursiuam δ

188쪽

minibus propriam que quidem ratio improprie diceretur esse in deo. ita similiter

dicit Dyonisius intestigere esse nocitiam appropriatam angelo causatam ab ange/lo 5e intellectu angelico & ipsum inse ante oc in taliter immutantem & Me itel/ligere dicit non esse in deo.nec sic capiendo intelligere potest trahi conclusio ad malum sensum. quiano propterea negat Dyonisius in deo esse cognitionem omniu. Sed ista magis distat ab intellectione proprie capta modo predicto Q homo ab angelo. Cum autem dicitur deus intelligit capitur intelligere generaliter pro omni cognitione & breuiter hoc sciant f per hanc conclusione non intendo negare de deo cognitionem omnium per stillimam sicut nec quamcu persectionem simpl1ciγter immo nec intendo negare deum intelligere capiendo intelligere coiter. Sed nego istud intelligere quod dicit iuxta modum loquedi Dyonisii notitiam angelo appropriatam sicut & ratio dicit notitiam homini appropriatam iuxta quod etia 1pmprie dicetur esse ro in deo. at inquiunt tu dicis ' magis improprie dicitur de deo sit intellectus q de angelo p sit ala rationalis . hoc autem est falsum ' de angelo nullus uri diceret ' emata. de deo autem dicitur sepissime φ e intellectus.quare illi est magis impropria loquutio. Miror de doctrina istorum patrum de multi plici lectione sacrarum rerum qui dicunt ' nuq de angelo nec proprie nec sproprie dicatur φ sit rationalis. Sed legant Augustinum in libro de musica in libro de uera Augustinus.

religione.& in altis contra Artunam.& in libro de catethciandis rudibus. Nam 1 istis omnibus locis memini ego angelos ab Augustino animarum nomine nuncupatos. qui tamen nec omnia uidi nec omnium posse meminisse locorum in quibus forte legi apud sacros doctores. angelos hoc nomine uocatos. Nam etiam res est qcum legitur non sit digna multa alictione. Cum autem ego dixi magis improprie

dicitur de deo p sit intellectus nihil aliud intendebam nisi ' noticia angelica que intellectualis notitie nome sibi appropriat magis distat ab infinita noticia deique

omnia per e itiam cognoscit si distet a notitia ratiocinatiua anime rationali uel homini appropriam. Si uero ex presenti conclusione inisatur st deus improprie dicitur intelligere sicut comparativus inseri positi um accipiatur consequens Illa solum in hoc sensu.deus non secundum propriam uel appropriatam acceptionem huius dictionis intelligere dicitur intellethus 5ec. Sed secundum comunem uiam minus propriam ut patuit ex modo loquendi Dyonisii.

QUESTIO.XIII. DE ABDITA ANIME INTEMGENTIA.

Nima nihil actu Ae distinete intelligit nisi se ipsam. Hanc declarando diri s intelligebam de intelligere abdito cuius

a meminerat Augustinus in libro de trinitate.&henticus in quollo Atanstinus. tis. Dixerunt isti magistri 'conclusio non erat ad intellinum do Henricus. in his ego adduceba in responsione. pnelao qualiter dicere

PQxunt si doctores illos uidenit. Et quia ista materia de intelligere abdito est sub

189쪽

Nota σtilis & profunda nolo hic eam latius explicare. Posteaq isti aliter conclusionem nodamnant sed tantum duo uolo dicere. mo ' ego non intendo uniuertaliter ne, gare de anima Sc pro quocum statu quamcul distin fiam cogestionem aliorum a se .concedo eniam animam christi intelligere actu & distincte ilia. dc similiter animas beatorum per reuelationes aut species infusas. Secundo dico se intelligo de il/lo intelligere abdito qd est sine fantasmate uel adminiculo sensus aut fantasie & no adhuc de quom tali. sed de intelligere abdito directo & permanenti. De quo proximam huic posui conclusionem dicentem anima semper seipsam intelligit. S te intelligendo quodammodo omnia entia intelligit. Et sic in omnibus meis conclusio/nibus semper occulta quedam est concatenatio quam sorte ipsi no aduertunt. Sed redeundo ad propositum dico p anima per tale intelligere abditum directum 6c permanens nihil actu A dis inne intelligit nisi seipsam. Ex quo patet ς, presens coclusio sic intellecta non fuit indistincte damnanda pro erronea. si etiam in aliquo sensu non esset uera. Sic enim multe propositiones tam philosophorum g theolo/gorum 5e scripture sacre damnarentur sicut ista Abamuh primo mundi sunt ocu li tui ne uideas malum de ne despicias iniquitates. Et similiter ista Mathei. xxv.de latuis uirginibus nescio uos .licet enim uisio dei aut eius scientia sit unicatisimplicissima εc talem uisionem aut scientiam uniuersaliter etiam de deo negare uideantur dicte propositiones respectu mali propter negationem prepositam uerbo uidedi uel Hentis. Exponutur tamen a doctoribus specialiter de uisione uel scietia dei approbatiua 6c non accipitur ut negatio in eis negat omnem modum uis is aut scientie dei. Quia uerum est illud etiam psalmiste. Destina mea a te no sunt abscodita Si igitur multe tales ab expositoribus Se doctoribus potius distinguuntur dc ad uetu sensum trahuntur si codemnentur. Nescio in quo ista demeruit ut ita simpliciter damnata sit etiam postgdamnatoribus modo predicto fuerat exposita dodeclarata .Hec ut nune est properanti stilo mihi dietata sint scripturo alias maio/re otio*cura ut plura ita fortasse meliora. hoc ipsum qualecuis est opus uiginti enoctibus elucubratum. in quo edendo celeritas optanda mihi magis suit si diligentia. Oportuit enim habere amicos quod inimicis latrantibus quasi cerbero offam obiicerent. atq; ita uenienti me statim iniuste infamis morbo ocurrere. Quecun autem δc scripsimus θc scribemus in posterum cum ea semper prelatione sint dicta ut iss solum ratum sanctu habeatur. quod & Pontifex summus & hii oes quora iudicium ille approbauetit ratum sanctum decernent. At utinam iam ille ali quid de hisque in dubium reuocate sunt opinionibus nostris pro sua de sapientia dc auctoritate decreuisset. Non hoc mihi susceptum operis quando & que ille da

nasset temera ium. Sc que probasset superuacaneum erat defendere . Dum igi/tur tanti adhuc iudicis sententia uti non possumus hec scripserimus. ne sit unde de propositis a me disputandis questionibus habeant quod sinistri possint uel dicere obtractatores. uel suspicari rudes & simplices .Potest enim accidere ut cu quis indoetior illas attigerit. legens hanc propositionem christus non ueraciter ει quantum

190쪽

1.m odie sientiam ut ponit Comunis uia descendit aa 1nseros . actutum illa I non ueraciter offensu*-Credat sensum esse propositionis articulum fidei de δ.seensu xpi no esse uerum Itidem cum legerit. peccato mortali finiti temporis node hi peream infinitam. I illa me dubitet heresi prestare pena gehenne non sitelema. 8c cum intellexerit me de Origenis salute bene opinari. non tam uitam. mores doctrinam.&penitentiam Origenisqαedita Origenis dogmata a me amati

suspiretur. Simile est de aliis propositionibus multis quae sorte habere possint f primosi fonte sanctam rusticitatem id est ut pias ita indoetas aures ostendant. Ea propter sicut haec scripsimus ideo legeda ut nec de nobis nec de orthodoxo dogmate sancte religionis qui' male cogitet ita propositiones ipsas crudas.ut sic dixerim.& inexplicitas haec nisi prius attigerint legi nollem a nost is hominibus quando ex

illis multa ut a fide catholica ita a nostra mete aliena possunt coniecitare. presertim hebetiores oc doctrinarum remotiorum rudes & i lentes . Oro igitur obsecro de Nota. obtestor amicos Sc inimicos. pios & impios. doctos & indoestos p ui ra metaehrisi domini nostri. per mirabile descensus eius ad inseros mysterium .per et udaInatorum ignem qui non extinguitur hereticis precipue dc sacrosancte Romane ecclesiae hostinus debitum .per ueri 8c mistici corporis sanguinis sacramentum. per dei omnipotentiam . per exhibendam merito filii eius de coheredum imaginibus re Uerentiam. legant sine liuore. sine inuidia quae nunc sentimus. priora idest ipsas ppositiones non enarratas. non explicitas.non legant. quando inter doctos eas pro

posuimus disputandas non passim legendas inibiis publicauimus. Nam k ibi pluesma sunt impia dogmata ueterum philosophorum Auerois 8c Alexadri 6c alio Auerois rum qplusium . quae nos se si semper prosessa sumus .asIMimus. predicauimus pia Aletiandet. Hicere priuatim. non minus auerareetas philosophia .ga fide esse aliena. Scrificam tamen exercitationem meditantes. de more achademiarum inter paucos ledoctos secreto comessu disputanda sustepimus .Qui uero ipsum leget libellum ppositionum disputandarum ut ex ipso poterit titulo admoneri dum quae ex nostradunantur sententia. quae item ex aliorum discerno no proponi illas a me ut meas ut

ueras opiniones. sed ut creditas ab illis ita & suspicaci potetit & si aliorum dicantur dogmataMinuenta. uisa tamen mihi εe haec & illa uera & probabilia . Qui ergo me oderunt ideo Illa non triant quia nostra sunt. Qui me amant ideo non legant quia ex illis quae mea sunt cogitare plurima possent quae non sunt nostra.

CONCLUSIONES QUAS IN HOC OPERE TANQUAM CATHO

licas defendo sunt ius alati pie. Prima conclusio. Anima christi uero&reali delemia descendit ad inferos.&ita christus secundum ueram S realem anime sue presentiam in triduo fuit in inferno. regarium. Opinione Durandi de descensu christi ad inseros egoncm p M.