Opera

251쪽

mti, in primis editionibus suit opinione. gre rum interpretum uarias secude ed

tioni demandans scrupulose & anne examinandas.

Duodecla ob Ceterum probasse non modo illum sed demonstrassis existimo quotienseu da in lectionis festi tur bonum 5c malum esse contraria illico Chymeram aliquid esse 1 rerum natus,tio. abis ulla controuersia pronunciari posse cuius contra te argumentis hoc tantum respondes non percepi . s. ab eo qua rQne binm 5e malu conaria dixeris nihil , aliud pro te agers quapropter nihil & ego aduersus te agam nisi 8e uidim illum 5e prepisse cuneta quae L ipseras de cum c illibuit multaque de contrariis dixeras recesuisse meum. n. hoc in negotio consilium ess ultimas tuas obsectiones in patruum dissoluere eas uero quibus ipse quoquomodo responderat silentio preterire uerum tamen si aliquid non plene ab eo enucleatum tibi uidebitur quod a me & optes &expostules aperiri desiderio tuo satisifacere tentabimus per quae tua argumenta Se dissoluendo & respondendo pro uiribus uagabimur: non .n. minutulaque' uer/borum tuora responsione carere iudicauit inconsonum. latetur ille i primis litteris quedam esse omissa quibus nihil responsum est: ne in leuibus rebus uerba prodigeret quedam leuiter tractata ut qui philosopho homini res potius indicandas si explicandas duxerit.Quae uerba sic a te uelim interpretari ut nonnulla quorum controuersiae notae sunt etiam Gregariis philo his operepretium n5 filiue abste philosopho nobili aduersus celeberrimum &doctrina& inma hominem adduci qui de rebus altissimis heret sermonem quique ad ima hec discutienda non sine dispendio conceptorum de rebus difficillimis speculaminum descenderet.De hac tamen tua contrarietate sequenti responsione cum de semiplenis priuatioibus uerba fient non nihil dicturi sumus. Decimetetne Miraris preterea demiratum illum fuisse semiplenas a te fingi priuationes quam obiectionis is rem non tam eo tempore si postq iterum id tentare probasti in admirationem conlutio. uestisse illum existimo si tamen ab eo ultimae obiectiones tuae uita sunt dixerat ille aduersus te malum est nihil ergo non est semiplena priuatio. uero eius argugumentum hoc modo prosequeris emtudo mala est igitur nihil est non est igitur semiplena priuatio est autem priuatio quedam egritudo non igitur est uel sanita/tis uel boni cuiuspiam semiplena priuatio sed plena potius & persecta quod fieri

non potest imperfecte igitur priuationes semiplenae sunt ut egritudo raritas. tur/pitudo cecitas uisus persecta boni imperfecta haec tu aduerbum: Ego uero mi An/toni libere dixerim haec tua uerba uel nihil contra ipsum faciunt quod ut clarius uideas ea fgillatim recensebo Ais primo ex ipsius uerbis malu est nihil igitur no est semiplena priuatis. Recte ambulas rursus Utitudo mala est igitur nihil est mon eigitur semiplena priuatio huc usque etiam probe progrederis quia egritudo quaterius mala eatenus nihil rursum ais est autem priuatio quedam egritudo no igitur sanitas & cetera usque in finem quibus uerbis falsum meo iudicio astruitur pace tua sit dictum quod ostedere conabimur. Cecitas. n. non solum perfecta uisus priuatio est ut ais led etiam boni persecta priuatio dici potest quia totum illud bona,

252쪽

RV-xx qd n ta est ausine cuisti quod nosaest ophtalmia licet etiam illa bonuqu Ri ς' adimere pehimit illiis, uero quod non est apta perimere nullatenus p v ti Q VCupari possite siti. sis lunam siue plenam dicas priuatio enim uel abiQ Uxς nuderatur. s. ut habituriri eomuni respicit uel ut ad certum & limitatu 'xyδ M'Rβ restringitur puta ag sahitatem totius corporis ad oculum ad pulchri Privationem xVd ς cotera id genti, phim, tabgo accepta habitum aliquem particularem nQ dupliciter cous quit libro de diuinis nominibus ui siderari.

ri R. 0mnino deficitur seeudo in o sumpta q singularis a Dionysio appellatur di DionyEus Ixnguente eam costa uniueisaltim illum quem respicit habitum priuat 5c hoc moqQ n tuis di habitu, eui. s. obhsse nata est priuatio plena & non alterius rei semi P eu quis enim dicere judheret recitatem esse semiplenam priuationem homini. uri Riter us boni quod esses in homine: priuatio igitur absoluta habitum abso mxς pr pria re particulari, phitiatio proprium 5e particularem habitum respicit

α Qu. limiteS non excedit. quageo et egritudo plena priuatio est non semiplenanue toti rporis eam altata, siue particulari membro febris enim perseeta priuatio est illius temperative quam nata est corrumpere ophtalmia etiam 5c si non to

eius boni quod in oculo est tamin alieuius boni perseri & propria priuatio est qa tum illud bonum quod nata est perimere perimit quando perseriam oculi sani

ratem uisum uero non auferat & quatenus ophtalmia nihil aliud faciat. Turpitudo etiam quia totum illud bonum quod potest auferre scilicet persectam partium Composituram quae pulchritudo uocatur adimit persecta priuatio est re sic in reliquis considera hoc etiam ex superhabundanti dixerimus cecitas qua cecitas ma

tum est: qua malum nihil est qua nihil non semiplena priuatio quia si semiplena aliquid potaui relinqueret quod no facit malum Prererea nulla priuatio in se omne bonum priuat actu ergo omnes priuationes essent semiplenae priuationes quod est contra te quia aliquas plenas aliquas semiplenas esse contendis connexio Optima & n-ssaria quod assumpsimus hoc probamus argumeto cum nullum borium unil inueniretur si totalis quedam & uniuersalis priuatio in reta natura co periretur ut paulo ante ex Dionysii uerbis innuimus: mesum enim priuat pateticulare bonum cum malum ita bono sit 5c uniuersale malum uniuersale bonum peri

meret si tamen inueniretur quod fieri non potest Ac sic collige non semiplenas. sed plenas semper propriorum habituum priuationes reperiti. Decimequarte obiectioni q plures questiones continet sigillatim Respondeo pii Decimequat non Oe malum boni aliquid relinquere nisi in aliquo stelligas subiecto quod te obiectiois malum ipsum non respiciat uel illud mmcuius habitum a malo ipse perimitur ac solutio ripias: nec illum oppositum habitui quod tame ei imponis εc prol potest aucu/patis aseruisse: nam ille malum siquod inueniri quod omne bonum ab eo na/tum auferri tollat penitus habunde testatus est cum in epistolae secunde respcrisio/riete de hoc commonuerit hinae in modum latitans hoccine considerare debue

253쪽

ras quod de imperfectis quibusdam malis ex ea quam adhuc retinent bonitatis admixtione conceditur ad ipsam in mixta absolutamque mali naturam non esse trasserendum. ει ut planius ueritatem percipias non pigebit explicare uim dictinet HyMalum bisa= nis malum bifariam considerari potest absolute primo & sub propria ratione malitiam accipi. hoc est inquantum nihil secundo in quantum cuiusdam boni priuatio est hoc est particulare malum & hunc in modum malum acceptum boni aliquid subiectum dumtaxat relinquit: quod non facit aliud malum quod omnino non ens est & ni/hil quale chymetam dicimus cum subiectum aliquod aut habitum non respiciat ει hac de causa omnino malum ab ipso & absoluta immixtaque mali natura uo/Dyonisius citatur: hoc inil malum quod ut Dionysii 1 libro de diuinis nominibus uerbis utae quia subiecto caret nullo modo nusq& nihil existens est Chymera uero & si potelia diei bona possit ob potentiam priaucendi ipsam quae in deo est tamenec ens: nec bonum denominari potest. Si enim hac connexio scilicet aliquid potentia bonum est igitur bonum est uirium potens esset in auctorem illius ictus retorquens

aducere eum putarem ut fateretur omnia quae adeo creati deberent non autem uinaturae fieri & etiam quae corrupta lunt aliquid esse& non esse aliquid. Nam si potentia creantis secundum eum 5e essent & bona essent . igitur & necessario essent aliquid:cum aliquid de botium conuertantur pari 1 sint ambitus omnino. Quod uero aliquid esse non posset sic argumentabor ex nihilo aliquid fieri non potest anteq creetur inmera secundum te nisi creetur esse non potest creatur ut ex ni/hilo igitur priusq ctearetur ex nihilo non esset aliquid ob potentiam igitur bonitatis quae in creatore est res absolute bona denominari non potest alioquin ut no serorum dyaleticorum sermone utar fallatia secundum quid ad simplicitet comit

teretur Mitto ea consulto quae asserantur contra opinionem illam de eternis ut ita

loquar quiditatibus Zc ponitur obiecta & si illismet rationibus lententia tua infir/mari forte posset: satisfit enim desiderio nostro sic meram dici non posse bonam Auereola probauerimus adde st & Aueroem in hac parte imitati dicere possiimus ens in potentia non esse ens quando in commentarus in quartum methaphisices libra pax

ticione quintadecima distat id quod non est actu non esse ens. Ad illud quod iungis scilicet inmera ob id ens eue quia licet illa potetia producendi chymeram

in deost nihilominus potentiam dei Be chimere es1e aliam de aliam ratioe.Respodeo primo negari me posse Dei potentiam & chymerae producende diuersas esse ratione. Secundo licet gratis tibi concederetur potentias scilicet illas esse diuersas adhuc tua ratio quid prcharet: cum c mera ens nuncupari nequaq possit ob potentiam se producendi quae in deo esset: cum tantum absit potetiam illam nec chymeram nec aliquid intrins mssime enuntiari posse ut etiam distent iniresi nitum. Addis preterea exclusa potentia dei, cogitatione thostra chymeram non esse malam eum malum priuatio sit quae in subiecto participante bonitatem con/listit cui rem mussim eadem distinctione qua paula ante cum saymera sub

254쪽

iectum aliquod non respiciat sed absolute mala sit licet eam a nobis conceptam. s. Ipsam notionem chymerae quam mete gerimus ut aliquid esse ita bonam esse chymeram uero ipsam nec aliquid esse nec bonam esse pronuntiare possimus. Preterea gestire uideris non improbatum quod attuleris sesumque simplicium id Decimequin non dicere responsum esse. Item ais non dixisse te sentire Aristotelem omne omni te obiectiois noens uel per se uel per accidens esse. nec Thomae aliquid propterea adscripsisse. solutio

Verum 5c si tot ab illo quem defendimus hae de re dicta sint ut a me uerba fieri opus non uideatur proposuerimq; semel ab eo quoquomodo discussa non retra crate hec tamen ex superabundanti pro patruo dixerim Simplicium licet qui a te sepius in iudicium citatus est contra te sepius testimonium tulisse φ patruus non semel in responsionibus cominiscitur. Rursus scire uellem an defendendum is

sceperis non omne ens aut per accideris aut per se esse de mente Aristotelis. Ille . n.

quinto prime philosophiae libro secat illud ens in ens per se & per accidens demum

in substantiam de accidens secrantur quae priori partitionis membro contineban tur cum illud per se in decem partiatur genera quorum unum est substantia reli/qua accidentia uelem ego a te nunc libentissime doceri quale nam esset illud ens quod nec per se nec per accidens ess si Drte diceres diuisionem illa 1 ens per sedc per accides assignatione esse complexi entis ut in primis obiectionibus prodidisti respondere non dubitarem te H ostendere uere no posse nec aut Aristotelis quapiam sententia nec ratione idonea tuam opinionem Hlcire cum eo loco Aristoteγles ens per se in decem partiatur genera quorum unum sit Libslatia de nouem accidentia quae complexa entia lare nemo credit quando aduersum complexa distin guantur eo φ loci Averrois dicat ens per se diuidi p dietioes significantes genera predicamentorum dictio autem non est complexumens. Sexto quoque methayphisicae idem Auerois dicit primam entis diuisionem esse in per se & per accidens prima autem esse non posset quado eam diuisio complexientis anteiret nec apud

Thomam reperitur quinto methaphisice libro diuidi ens complexum ut asserui/sti. Credi uero non potest cum cias primo sit partitum in ens per se & per accidens illud δ per se lit in decem genera subpartitum quae in complexa esse ostendimus assignati eo Ioci diuisionem entis compleri quando illud quod diuiditur de diuiγdentibus membris predicari necesse sit haec ob id & si parum ad negocium pertineant die sint cum nec illud tuum dogma Aristotelicorum interpretum placitas nec rationi consentaneum primori fronte mihi uideatur quod si Arte contrarium

probaueris gratissimum erit a grauissimo malo ho qualem te profecto existimo didicita non nihil. Decimesexte Ceterum dixit ille eatenus malum priuationem esse quatenus priuatio formaliter obireti Qira iserat negatio cui aduersaris inquiens non constare aliam non esse affirmationis ne tuu gationisque oppositionem aliam priuationis ic habitus .nec propterea si malum esset priuatio boni malum de non bonum conuerti necesse esse quibus responsum

255쪽

Albertus magnus omas.

Aristotelas. Anselmus Solutio obieiectionuque decimoseptiγmo loco continebantui .

Philosophithecia

Quo ordine

in hac obiec/65e dissolueda procedendum sit. uelim aliam esse priuationiς oppositionem ali m RU' tua nec illum oppositum protulisse sed propterea etiamnum sequi P si ' Vm Vseno priuatiue opponati thmalum & non bonum conuerti necesse esse priu Q ςΠym ut magnus ait Albetivulibro primo physi auscultationis in quantum pyx xio de se uel per se non est eo φ de se habet non esse quinimmo εc ab AristQxς φ M ueratum est in prima philosophia priuationes esse degenere non entium ςum priuatio de se sit alterum ta=tremum contradictionis & ideo cum malum sit priuatio boni te consequutio notiens inquantum malum est malum etiam re n Π b0num conuertuntur malum enim 5e nihil ut probatum est idem sunt nihil exi m oc non ens idem no ens item 6 non bonum idem quia ens & bonum idem qu propter rectissime dixit patruus negationem eatenus esse priuationem quatenus prim xio formaliter esset negationam fe si disserant in hoc una earum scilicet co radictis medium no habet ut ait philosophus in libro primo maliticorum post exserum alia uno modo haberi cum fiat simul cum opposito circa idem mm tamς quantum ad propositum atti,net essent idem cum priuatio de se negatio sit 5c non S nihil ponat quemadmodum probat Thomas pluribus in locis potissimum in tractatu de quatuor oppositis si uero non ens mila si mala non bona ex quibus corrogare potes malu 5e non bonum omnino conuerti.&ne credas Illustres homines desuis te qui hoc asseruerint Audi Aristotelem dicerere bonum dici equaliter enti Adde igitur per locum a contradictoriis malum non enti Audices arissimum daeolitum Anselmum canthuariorum archiepiscopum libro de casu diaboli proserentem hec uerba malum non est aliud q non bonum ex quibus colligitur constantissime malum 6c non bonum se mutuo consequi.

Nulle decimoseptimo in loco inter te 8cipium controuersiae fuissent si diligentius libellum ipsum de ente 8c uno animaduertisses de quaecu in eo perscripta sunt cude gradibus illis dei ipsa calli ne ad quam contemplani us perueniti datur metio fit ad memoriam reuocasses uiditas in illis tribus primis gradibus posse de deo aliquid enuntiati in quarto minime ita senestram intelligentiae librorum Dionysi apertam qua commissime poteras de hoc comonerimam nec negat ille nec ne gare posset hanc loquutione esse uera deus e deus eo mo quo nos possumus deum dc concipere Sc enunciare uidelicet in illis primis tribus grassibus constituti sed tatum negat nullum predicatum dei naturam uere posse explicare in illo dumtaxat quarto gradu caliginis quod omnes etiam ut mittam theologos philosophi recte sentientes astruerent cum uero hoc nomen deus qd predicari ossicin gerit in his spositione deus est deus non modo diuinam essentiam Ac naturam non explicet tisseclaret ted 5e ab ipsa in infinitii sumtur illud de deo affirmati posse negauit quartam illum gradum caliginis attengens. AM ergo uerba ipsa examinemus quae hominis mentem testabuntur postea nonnulla adducemus ut planius uideatur an deus Ac quomodo possit a nobis enunciati deinde ostendemus tuas argumentationes contra eius ueta etiam ut iacent aprehensa nihil concludete. Dixerat ille dici

256쪽

tierse posse deus est deum item ex sententi, Dionysu omni appellatione esse maiorem etiam appellatione hac dei quemadmodom in libro de mystica theologia ha/bebatur dixerat alio in loco eum pet hane dictionem deus id tantum cocipis quod fgnificatur per nomen dictionem hane non habere predicati rationem sed stii quado id esset de quo queritur quid nam de eo enuntiari posset aut deberet non auteillud quod de alio enuntiaretur quare id neqi Simonidi suisse ignotum aut consulenti eum Tyranno cum item quereres si deus dici deus non posset an esset aliud adeo querere a te quid conciperes per hanc dictionem deus quam de deo enuciareS si nihil conciperes nihil errares quia nihil direres. Si aliquid c5esperes dicere deum aliud esse ab eo quod tu conciperes & conceptum per hanc dietionem deus expli cares quoniam supra omne illud esset quod a nobis concipi posset hec ille. Crede

tam ego patere tibi ex uerbis iis uerissimam dubitationum tuarum super hac re Hlutionem : Tu uero contendis a Dionysio non negari deum esse deum lege oro Dionysium capite ultimo libri de mystica theologia&epistolam primam ad Ca/ium 6c tibi palam fiet omni appellatione deum esse maiorem lege item eunde se/cundo capite celestis Meraretiis & intelliges diuinum hominem nos edocere diui/me ueritatis similitudinem Eam omnem uitam 3 transcendere nullam hanc exprimere lucem omnem sermonem omnem mentem atq; rationem absq; ulla com/paratioe illius similitudine inseriorem ex quibus mentem patrui putarim te posse perpendere ut. s. eo modo dici uere non possit deus est deus ut per hoc nomen deus uicem predicati gerens illud quod per mm conamur cocipere declareturno Maliquo modo posset dici deus est deus queadmodum dicitur deus est bonus deus est sapiens.& alie conceduntur predicationes quibus facti codices pleni sunt in gybus quoquomo de deo aliqd enutiatur. Sed illius natura no explicatur cu ab 1llis conceptibus distet in infinitum quemadmodum satis aperte quinto capite libri deente Ac uno patruus ille meus edocuit qui super iis Dionysii uerbis quae a Thoma adducutur ueluti arbitrabaris loquutus no est sed saperiis quae paulo ante sunt allata. Porro Damascenus in primo libro Hia' suae theta a serabit ee queda assiemaliue de deo dicta uirtute su excellentis negatiois habetia uerbi ea si tenebras ideo dicamus no tenebras intelligimus sed luce no esse. veru sup luce luce ee dicimus eu tenebre absint qua seram doctiissimus 6c deuotissimus parisio' cancellarius piractas inqt sic.Igitur sico de deo affirmative dicimus includit negatione aliqua de paulomst tam dicit Dionysia deu negare esse ens sed sup ens esse amrmare Deum esse sapientem ait Egidius primo latas libro sed no eo mo sapiete quo nos stelligimus unde dicit hac re cam cur auemis. xii. methaphisce has q deo atribuimus pdicatiora ppositionibus mathematicis similes ee Pniiciet quorum more ea quae itelligimus lunt i rebus sed no eo modo quo itelligimus lineam que e imateria n5 ea rone qua est I materia itelligamus. Sed O te multis mororcu uel paucis ueritatis huiusce qua assecimus te certione reddere possum uti L cognoscas

quicquid de deo predicamus longe aliud et concipimus de enunciamus significate Dionysius

cellarius parisieri.

257쪽

Ait ipsemet Iesus christus dei uirtus de dei sapientia dc ueritas teste Ioannis euany Christus gelio deus spiritus est. Ait Dionysius libro de mistica theologia de deo uerba facia

Dionysius ens ineffabilem deitatem contemplans multaque illi predicata que nos attribuiγmus remouens neque spirius est quantum scire ipse possumus. Vide igitur nolle Dionitrum spiritu meo modo quo nos spiritum Lire possumus de deo enuntiari per quae ultima uerba legentes edocere uerum fore deum spiritum esse ut chnyssi euangelio consentiret tamen non eo modo spiritum esse quo nos spiritum intelligimus ne dei naturam a nobis per aliquod nomen exprimi uere posse cre/deremus . Quanta uero sit Dionysii auctoritas quantum ipsius sacratissima doγgmata ab omnibus theologis qui parisiorum Gymnasia coluerunt sint elata lau/dibus 5c celebrata licet putauerim te non latuisse cum tamen patruus in respon/sionibus obiectionum tuarum innuerit te inter disputandum Dionysii dicta nomagnopere libenter admisisse scias uelim fidissimum illum Pauli Apostoli in christi fide discipulum extitisse cuius ope deus eum uoluit relictis gentilium erro ribus ueritatem & agnoscere & sequi cti martirii corona pro christi fide donati Gregorium de eius doctrina Martinumque pontiscem in sinodorome contra heretiycos celebrata magna dixisse Damascenum aliosque complures summis eum lauγdibus extulisse ab hereticis eius libros occultatos longo tempore fidelium mentes

Costatinus latuisse uerbumque suisse Gnstantini philosophi qui omnes eius libros memoriephilosophus . comendauerat: ' si a pluribus patribus qui cum hereticis & sacrosanetae chatholicae ecclesiae hostibus magna bella pugnarunt Dionysius habitus suisset quanto ci/cius eos & laesime quod Ec tarde Δc magnis exanclatis laboribus postea ab eisdefactum est de hostibus suisse triumphum consequutos. Cum uero probare intendis deum dici posse deum ob nominis rationem quae denomine predicatur dico te frustra mi Antoni laborare nam non enuncias Aiquid de deo sed de hoc nomine deus quod ut clarius intelligatur latius explicabo inamqueram ego. a. te quid per a quam pro ratioe nominis designasti concipias si nihil concipis nihil erras ut uerbis utar patrui Si aliquid concipis quem iterum si concipis tanquam id de quo aliquid possit enuntiari. Si hoc modo summisi etiam non erras quia iterum illud. a. uicem subiecti non predicati obtinebit si conciperes illud

quod de eo enunciatur longe abernares tum in infinitum ipse deus maius sit om/Apuleius ni potes concipere quem etiamnum Platonaeus Apuleius inllibro de platonis Plato dogmate indietum appellat & inominabilem ipsius Platonis hac de re uerba sutab ipso apuleio latina facta Deum quidem inuenisse haud facile est intellexisse impossibile omnes ita de deo assismationes improprias esse dicamus quando quod cun I non solum dicere sed &concipere uellemus ille in infinitum excedat quin

etiam noei modo in hoc ignorationis 5c miseriae terreno carcere retenti sed nec in ipsa dei seuitione qua perfecte beamur in celis constituti comprehendere deum sed aprehendere tantum ut nostrorum theologorum uerbis utar facultas nobis

258쪽

condonabitur. Preterea pugnare mulcem has propositiones credis scilicet deus est

supra id quod concipi potest δc aliquid de deo affirmari non potest.& ais sit nominis difffinitio supra id quod concipi & argumentum militabit. Sed soluitur cum enim dicitur affirmationes de deo adduci proprias non posse intelligi datur predicatum non reperiri quod dei naturam integre representet hac uero oratio scilicet

supra id quod concipi potest nihil aliud significat q deum concipi no posse & quid sit deus non posse sciri. Dicunt igitur hec uerba non solum quid sit deus: sed non posse sciri quid sit. Uim igitur negadi potius si affirmandi obtinent. Sed licet tibidem ut affirment ob id tamen argumentum tuum non militabit alioquin de ali qua re nobis ignota quam quis scire cuperet ac de eius essentianos percunctarer respondere sis citanti possumus est id quod nescimus quod non nouimus quod adhuc mente non concepimus nec concipere quimus non uideretur satisfiactum petitioni illius ut posset hoc dogmate percepto de re illa af firmative aliquid enuntia/re sed negative nisi serte quis iueniretur qui posset aliis intimare quid esset illa res quae ut penitus hominibus ignota supraque captum cogitationum omnium Bretita nec a se ipse aut cognosci aut concipi posset & Simonides igitur & consulens eum Tyrannus nouerant dei nomen maximum quid representare de tamen unus eorum quid esset deus stire cupiebat alter se Icire negauit Preterea uteris tali con nexione Deus est supra omne id quod concipi potest ergo deus concipi non potest alioquin ipsum supra seipsum seret non igitur amari potest nec coli respondeo de/um a se ipso tantum sicuti est cocipi integre posse Ac a nullo alio intellectu. nec propterea sequi non posse aut amari aut coli: concipimus enim tantam esse deitatem omnipotentia preditam in infinitum creaturas omniphatia uirtute superantem ut eam nisi ex effectibus non possimus concipere.&hac admira ne excitati concalefacti in esus amorem exordiscimus concipimus esse stus. N eum esse sum/mum bonum dc admiramur 6c colimus & amamus nam cognitis his persecte quesecit deus ut Themistii uerbis utar in admirationem commendationem v sui om/nium animos at a conuertit: legimus item nos ea quae reuelata destus sunt&gratia eius prediti fide concipimus id quod concipi ad plenum natura non possu/mus super omnia dumtaxat illum nos amare oportere ut tandem fracto huius cartiis enigmate possimus eum sicuti est summo cum utrius hominis gaudio quae nostra est felicitas contemplari. Rursus ad hoc ut aliquid diligamus non opus est a nobis illud persecte aut uideri aut cognosti aut concipi sed satis est si eum esse uel esse tale licet confuse & subobscure sciamus & hoc uel ex fide uel ex essestibus ita uel modica cognitione preuia qualiscunil ea sit nobis est istis ad tale rem amadam possumus enim quamlibet rem diligere nisi penitus eius cognitioe careamus ex his enim quae nouit animus discit ignota amare ut ait Gregorius Thomas quom in prima secunde probat aliquid posse presecte amati ει si persecte non cogno statur de exemplum de deo interata proponit . Simonides

259쪽

Vtime obie/ Postremo ais tantam esse auri potentiam putasse patruum ut uestemus nollemus ctiois solutio uel re uel animo ex necessitate deum secum traheret. Sed non tantam esse auri po/tentiam mi Antoni sed impotentiam opinatum non modo sed certiorem faetum eum credi deum ut nec ipsum aut ee aut intelligi posset aurum semoto deo:Et siqn. de tacto, te ad Ioannem de bassione relegare possem cuius in dissolutione quintae obiectioγω. nis mentionem habuimus tam & si quando tu patrui argumenta recenteas qui

bus astruerat deii no ee 8c au' re pugnare iuste nihil respodee uelle dixisti ne caligare uideretis in reluce clariori monstrare consilium est etiam sortasse te iudice sitisse operepretium ut ea dissetuenda susciperes si ualuisses sin minime applicare salte manus operi uel fateri Uenue eius assertiones ueras fuisse. Argumeta patruitae suntque mox declarabo fieri non potest ut aliquid sit si non sit ipsum esseidejus autem ess ipsum esse. fieri igitur non potest ut aurum sit si deus non sit plerea si deus non est igitur infinitum est si infinitum est nihil est quoniam si infinitum est finitum non est quoniam infinitum seipsum perimit quemadmodum alia quae contradictionem claudunt si nihil est aurum non est fieri non potest ut aliὸ quid sit si non sit ipsum esse deus autem et cetera. Cum ipsum esse quod deus est ut nemo diffitetur non sit cuius participatu non modo omnia sunt que sunt: Sed

α ab eo dependentαmomentis omnibus conseruantur non modo ut omnes the

Thomaa ologi presertim Thomas copiosissime docent scis etiam ut a Platone in timeo asse/ineologi ueratum est impossibile est aurum esse 9, ipsius esse gratia ipsiusque participatio/Plato ne existit .pterea si deus non est igitur infinitum est. entia omnia preter deum finita sunt certisque terminis contenta hanc quam habent limitatam naturam dei Plato. opere & gratia here possidereque haud dubium est quamobrem Platonem aiunt eius sectatores deum i philebo terminum uocasse quia formis quasi mensaris pasLibet lapien/ sim distributis omnia terminaret: Sed & ait sapientiae liber omnia in pondere nu

G. mero& mensura ab eo constituta. Si igitur deus non sit cuius causa omnia entia

sunt finitainihil erit finitum igitur infἀtum. Si infinitum est nihil est quoniam si infinitum est finitum non est quoniam infinitum seipsum perimit quemadmoda& alia que cottadictionem claudunt.cum probatum sit unum aliquod esse a quo cuncta esse accipiunt Ac esse finitum eo semoto nihil est nihilo finitum si enim infinitum est hoc est non terminatum finitum ab illo primo cuius ope & sunt finium cuncta terminantur* . Sequitur infinitum non esse. Iccirco infinitum seipsum primit. eum nihil aliuA Et dictu infinitum esse eo scilicet modo quo acce/ptum est et reihil esse nam si nec finitum sit nec deus: extra controuersiam est nihil omnino esse.Haec sunt Antoni quae pro patrui aperienda sententia protuli quae Here dc alia continet dogmata non enim omnium est assequi quae ille conceperat. sed qui&alios etia subuetbo' cortice latuisse sensus existimem illius me haec uerba mouet quibus resposione terminauit. hec. s. satis credo et tibi h5iquatu Uis 1genio

260쪽

satisfaciat meam quo claudent responsionem adductis prius quibusdam quae et patrui sententiam roborant& meam in eius uerba quam ante protulimus interjpretationem confirmant pariter at elucidat. Nam deficiente primo necesse eoia Rones ad pilla quae ab eo progeunt interire ut ex Aristotelis oetauo physice auscultationis li/ positum ostebro colligitur Deus autem tese eodem philosopho est principium uerum a quo dendusunt omnia alia uera ergo lublato deo ola uera pire necessariu et sed si uera tedut i Aristoteles nihilu entia pariter ab interitu non uindicantur cum aequali ambitu comeent. Item amoto illo qui rebus & esse comunicat & uiuere quis perituras eas mei res omnino non uideat Deum autem id rebus ipsis condonare lata est Aristotelis prio Aristoteles.

libro de celo qui addit etiam quibusda clatius quibusdam obscurius esse illud co/municari. Preterea quicquid regitur ab arte prime cause pereunte illa procumbit Τotam uero hancimachinam a prima gubernari regii causa testatur Auerois in Auerois

secundo prime philosophiae ilibro sub qua & aurum contineri coprehendi nemo potest ambigere.Plura alia possem in medium asserte ex sacris codicibus ut multa de ipso euangelio multa ex apostoli Pauli sacratissimis dogmatis plurima ex aliis ut ex Gregorio qui euneta dixit in nihilum decidere nisi ab omnipotenti deo colit Gregorius uarentur. Ab Augustino super Genesim Ac ex. S.Thoma.& a Io. scoto in tracta= Augustinus. tu de primo principio quae tam consulto pretereo quando probasse .id naturalibus Thomas rationibus quas exposcere omnino uidebaris philosophorum gentiliu documen Io. scotustis sat sit quod tu probari posse ab eo nequasi credidisti .His igitur omnibus q prefati sumus putauerem bonis ingeniis extra conti ouersiam futurum omnes patrui opiniones satis fuisse desensas etiam fortasse te iudice. haec tamen scripsimus no ut tecum confligeremus. scripsimus ina inuite quod & Ioannes mainardus noster 8c Io e mainar δChristophorus saxolus Mit adulanus ciuis tir&medicus at tuus olim auditor dias testari possent scripsimus quos citra odium cuius tibi argumentum maximum ee Christopho/potest cum siquid honori tuo ues aliqua ex parte detrahens chartis traditu iudica rus saxesus. Detis tuo illud arbitratu priusq ad aliorum manus resposio perueniat dispucturias dempturus a sim & quod perlubenter cum te ut hominem diligam ut philosophu seruem ut claristianum colam quod si mei erga te animi periculum lacere scilli

buerit uerbis facta preponderasse percipies.

Llustri principi ac domino suo singulari comiti L. fi ancisco Anto. sauentinus. S. pl. legi missas ad me in patrui tui scripta defensiones: in 1 quibus magnam rerum doctrina Ac admirabilem ingenii solertiam plane deprehendi: sum inuentionibus tuis mitifice oblectatus nosolu ypterea st uideo bonas artes tutores optimos ac patronos est quado habituras: Ous a tenebris a barbatie uindicetur: u et eo magis s de te si

losophari pergas nestio quid magnum ac grande mihi facile pesticeor uidebit