Opera

82쪽

IOANNES PICUS MIRANDVLA LAURENTIO MEDICI. s.

POLOGIAM nostra ditaui tibi. Laureti medices utre no utiq; deua testor intim mihi dignam lato uiro: Sed tibi eo iure debita quo mea omnia iam pridem tibi me debere intelligo. Hoc. n. habeas persuasissimum quicquid ego aut sum aut sum serurus id tuum esse Laurent1& futurum semper in posterum: Minus dico q uellem dc uerba omnino Figidiora haec quam ut satis exprimant quod concipio. i. quo amore qua fide: qua obseruantia & prosequar & a multis iam annis suerim te prosequutus. Moveor cum pluri bus in me collatis officiis amantissimum animum tuu plane testantibus tum tuis non tam sertunae qanimitiisdem ratis immo tibi peculiaribus bonis quae narrare in presentia pudor me non sinit tuus. Redeo ad Apologiam: quam hilari quaeso suscipias fronte exiguum sane munus sed fidei meae sed obseruantiae prosecto in

omne tempus erga te maxime non leue testimonium. Quam si iste eueniat ut a magnis: quibus es semper occupatissimus trai tandis rebus attingas memineris notam hoc ipsum 8c properatum. s. opus potiusqelaboratum&operis argumentu

ex alieno mihi non meo summendum fuisse i icio: q non id circo illam nuncupatam tibi at quae in me non est in me agnoseas ingenii aut doctri nae praestantia ut sciammam dicam iterum:me quicquid sum tuae amplitudini esse deditissimuι

APOLOGIA IOANNIS PICI MIRANDULAE CONCORDIAE COγMITIS.

nuper Romam uenissem pedes summi pontificis Innocentii Inno.via. tu

octaui cui ab innocentia uite nomen meritissimum de more deo mus poni. e sculaturus. ut simul & ab instituto non disicederem meo commentandi tra standi semper aliquid de re litteratia 6c rem facere pro uiribus dignam urbe Roma. grata principi christio . utile mi hiαstudio . nogentas Aediuinis 5c naturalibus rebus questiones proposui. Ad quas in publico didissimorum hominum consessu essem respo/surus. Vix in publicum uenerant cum uater aliquos qui si non ingenia uel doctinam studium saltem bonarum artium in me probarent obtrectatoru turba multiplex assurrexit. Et qq & fastidia Sc nasos & censuras de ola iudicia uniuhuius uaria esset uidere uti ut semper accidit cum nouum aliquid & non triuiale moli mur. Quin sere tamen erant precipua que alius aliud Emus res isti in me da/narent ι Aliqui enim philosephiam 8c litteras omnino carpere . illud etiam ut uiderentur scioli. Quando p adgentes eiectum Adam de paradiso q, per scietia boni et mali equale se diis facere uoluit. Exterminandos pari exemplo de xpi curia qui uolunt sapere plus q oportet. Alii no tam philosephia q hoc ipsum disputandi genus& hac de litteris publice discepcidi instuutione no approbare ad pompa potius in

83쪽

genii 5c dcustrine ostentationemq ad comparandam eruditione esse illa oblatraγEtas aucto γ tes. Nonnulli me audace dicere'temeraciu. Qui hac elate quartum. s.&. XX. noris. da natus annu de altissimis philosophie locis de sublimibus xpiane theologie mi steriis de incognitis disciplinis in celebratissima urbe in amplissimo doctissimoruhominu consessu disputatione proponere no dubitare. Multi no tam D Rome stiuuenis q st de tot numero. i. de nogentis disputaturus essem qonibus accusare dc superfluo N ambitiose de supra uires id factu calumniates. Ex his autem qui sapisentiam .i.theologiae studiu profitebantur quidam fuere qui conuiciis forte leuioribus non contenti no iam audacem me non temerarium non gloriosum. sed magu.

sed impium. sed nouum in Christi ecclesia heresiarcham predicarent Fui ego deutestor dubio diu cosilio diluenda haec mihi obiectamenta an silentio potius prereli. da essent. Mouebat me ut tacerem duom ue. Primum lego& contentionis iurgiorum abhorrens animi pacem Be qua mihi mea pstiterut studia placidissime uite tranquillitatem amavi temper nec odi ullum magis scribendi munusqq, in disceptatione re amarulenta quoquomodo altercatione sit constitutum quippe qui non minus referre q inferre iniuriam uel contumeliam nec boni uiri duxe rim esse unq nel philosophi. Alterum hoc ipsum erat φ de summi pontificis cuius mihi merito celebranda semper memoria de ex sanctimmo apostolico sena tu complurium iudicio contentus quorum 6c benignitatem dc beneuolentissi mum in me animum obliuisci nunq aut possum aut debeo. uidebar facile &odbum posse negligere Ac couitia hominum improborum dc profecto quod attinet ad tera in hac eram sententia ut indignos illos existimarem. quibus aliquado respoderem. Sed in uno mihi obiecto hereseos crimine hoc si facerem uerebar ne quoqRussinus non diluerem uiderer crimen agnosecte. Scribit autem 6c lapientissime Rustinus esse quidem gloriosum Christi exeseo patieter inutias tollerare. At una nota here Hieronymus seo, qui serat uel dissimulet non esse christianum. & Hieronymus noster quanta maxima potest animi contentione clarissima exclamat voce. Nolo in suspitioe he/reseos queq esse patiente. cete ergo me no uult Hieronymus 6c inuitum otiosuque homine prosea qua pol auctoritate ad sectedu trahit 8c impellit. Quare si qsunt qui sorte me tacere uellent sciant sibi non mecum sed cum Hieronymo ee co/trouersiam qui me tacere non uult. Hieronsinoeno audire quis potest sine sagitio. ipso ergo suadente imo cogente etiam breuem aggressus sum scribere apologia. nout Deil lacerem uel accusem sed ut a maximo quod mihi iniuria oblatur impietatis in eiure me excusem. hoc quela patiatur obtrectatores mei eo animo quo ego iniquam illorum offensam passus sum semper. Patiantur inq ut qui xpianus de xpianis sum parentibus natus qui uexillum xpi iesu in stonte gero qui pro xpi fide effam obeam iubes quesica Paulo hoc ipsis equo animo audietibus exclameuoce. Non magus no iudeus sum .no ysmaelita non hereticus. sed Iesum colo de iesu crucem in corpore meo porto per quem mihi mundus aucifixus est 5c ego mundo. Denique cum de sanctitatis dc sapientie dc id genus egregios titulos nec mihi

84쪽

arrogem nec illis derogem hunc unum mihi ipsi pro quo tuendo etiam sanguinem ultro egundam quela non demant ut . s. me possim dicere itasianum. God si concedunt haec eis non scribo a quibus iam impetraui quod tota nostra contendit apologia. Aliis scribo qui esse me aut Bisse aliquado hereticu credui uel suspicat. aq autem principite propositum est hoc ut ostedamus ab orthodoxo dccatholico tramite no me sed illos deviare qui me hereticu calumniatur tame postqscribendum est dicemus de aliquid de his quae primo nobis obiecta sunt ne meo silentio quasi culpe conscientia abuti possintnti obtrectatores. Erat autem quod uitio in primis dabant multi hoc meum philosophari. Quibus hoc loco nihil tim resposurus quia dc causam philosophiae seorsum agere opere peculiati est consiliu de omnino si turpe est dare se litteris colere bonas artes dc disciplinas malo hanc culpam agnoscere si deprecari.His etiam qui genus hoc disputandi de hanc de deo de na tura de moribus publice dis tandi institutionem detestatur. Multa non sum di,cturus : quando hoc crimen ii crimen est comune est mihi cum magnis uiris imo cum probatissimis non solum nostre sed sere omnium elatum philaophis. Quibus fuit certissimum nihil ad con tuendam quam querebant ueritatis cmitioγnem sibi esse potius qui essent disputandi exercitatione frequentis ami. Sicut enim per gynnasticam corporis uires firmiores fiunt ita in hac quasi litteraria pale Gymnastieastra animi uires & fortiores longe Ec uegetiores evadunt. Nec crediderim ego aut corporis ui δPoetas aliud per decantata Palladis Arma aut Hebreos .cum serrum sapientu sim res firmiores

bolum eta dicunt significasse nobis qhonestissima hoc genus cmamma adipisce fiunt. de sapientis oppido q necessaria. o sorte fit ut de Caldei in eius Genesi qui phi, Caldeilosophus sit futurus Iud desiderent. ut Mars Mercurium triquetro aspectu cospi/ciat quasi si hos congressius. hec bella substuleris Amniculosa Ac dormitans lamyra Bomms philosophia. Sed quod attinet ad haec ut dixi malo auctoritatibus de piudiciis magnerum uirorum grationibus me defendere. Illud uidetur opere maioris satistacere his qui etate ingenio doctrina imparem dicunt me tam mme pro uincie nec iuxta Horatium consuluisse humeros quid ferre ualeant quid recusent. Oratius

Profecto hic mihi dissicilis ratio defensionis dum si parem me dico i modesti ec de

se nimia sentientis. si imparem fateor temerarii& inconsulti uideor notam subitu rus. Graues incidi angustias dum non possum sine culpa de me promittere quod

non possum de sine culpa non prestare.Et quidem illud Iob asserre possiem spiritu labesse in omnibus de forsan audire cum Timotheo. Nemo contemnat adolescetiam Thimoteus tuam. sed ex mea uerius hoc conscientia dixero nihil in nobis esse magnum uel singulare. studiosum me sorte dc cupidum bonarum artium non inficiatus. docti ta men nomen mihi nec uendico nec arrogo.Nam ut scripsit aliquando Hermolaus Hemiolaus

meus Deliciae Romane lingue elatis nostre splendor & gloria non potest non indoesse qui se doctum credit. Quare &quod tam nande humens onus impo fuerim no iust propterea st mihi conscius nos te infirmitatis no essem. sed st scie/

85쪽

bam hoc genus pugnis. i. litterarus esse peculiare quod in eIs lucru esit ut imbecillissimus qui', non detractare modo sed appetere ultro eas iursit 8c debeat. Quando quidem qui succumbit beneficium a uictore ampli. non iniuriam . quippe qui per eum & locupletior domum idest doestior 6c ad suturas pu

gnas res: t instructior. hac spe animatus ego infirmus miles cum sortissimis omni/um strenuissimi i tam grauem pugnam decernere nihilsium ueritus. Quod in mentemere sit sactum nec ne rectius utiq; de euentu pugne q de nostra etate po/terat quis iudicare. Restat ut his respondeam qui numerosa propositarum rerum multitudine offenduntur. quasi hin eorum humeris sederet onus. 8c no potius hic mihi soli quantuscunq; est labor esset exanclandus. Indecens profecto hoc & mo/Cicero rosum nimis uelle aliene industrie modum ponere. dc ut inquit Cicero in ea re quem melior quo maior mediocritatem desiderare. omnino tam grandibus ausis erat necesse me uel succumbere uel latis lacere. Si satisfacerem non uideo cur quod in decem prestare questionibus est laudabilem nongentis etiam prestitisse culpa/bile esset existimandum. Si succumberem erant habituri unde accusaret si me ode

runt. si amant unde excusarent. Quando in re tam grauitam magna tenui inge/rito ex a doctrina adolesientem hominem delmsse uenia potius dignum eratu accusatione quin te iuxta poetam. si deficiant uires audacia certe laus erit 6e Gorgias leon in magnis uoluisse sat est. quod si & nostra etate multi Gorgiam Leontinum imi/tinus. tati non modo de nongentis sed de omnibus etiam omnium artium questionibus soliti sunt non sine laude proponere disputationem . Cur mihi non liceat uel sine culpa de multis quidem sed tamen certis & determinatis disputare. At supersu um inquiunt hoc&ambitiosum. Ego uero non superfluo modo sed necessatio factum n a me contendo quod & ipsi si meam philosophandi rationem considera rint inuiti etiam fateantur plane necesse est. Qui enim se cuipiam ex philosepho/Thomia rum familiis addixerunt Thomae uidelicet aut Scoto qui nune plurimum in ma Scotus nibus laventes possunt illi quidem uel in paucarum questionum discussione sue doctrine periculum secere. At ego ita me institui ut in nullius uerba iuratus me per omnes philosophie magistros su erem omnes scedas excuterem. omnes familias agnoscerem. Quare cum mihi de illis omnibus esset dicendum ne si ptiuati dogmatis defensor reliqua posthabuissem illi uiderer obstrictus. Non potuerunt etiIam si pauca de singulis proponerentur non esse plurima que simul de omnibus asserebantur. Nec id in me quisq damnet ' me quocunt serat tempestas deferat

hospes. Fuit enim cum ab antiquis omnibus hoc obfriuatum ut omne scriptoγrum genus euoluentes nullas quas possent commentationes illectas preteri

Aristotele, rent. m maxime ab Aristotele qui eam ob causam αμα -' tr. idest lector Plato Platone nuncupabatur 5c profecto Anguste est mentis intra unam se porticum. aut Achademiam conimuisse. Nec potest ex omnibus sibi recte propriam selegiose. qui omnes prius familiariter non agnouerit. Addest in unaquas familia est ali

86쪽

quid insigne quod nonnici commune cum caetris atque ut a nostris ad quos πλstrema philosophia peruerut nunc exordiar . Est in Ioanne Scoto uegetum quid, Scotusdam at discussum. In omasolidum& equabile. In Egidio tersum de Gahum Thomas In Francisio acre . 8c acutum. In Alberto prisium ampla & grande. In Henrico ut Egidius mihi ullum est semper sublime & uenerandum. Est apud Arabes in Auenme fir/ Fraci cusmum inconcussum.Inauempace in Alpharisio graue dc meditatum. In Aulis Albertus cenna diuinum atque platonicum. Est apud vecos in uniuersum quidem nitida Henricus in primis de casta philosophia. Apud Simplicium locuplesWcopio a. Apud The/ Auenmismnum gegans & compendiaria . Apud Alexandrum constans de docta . Apud Auem ceTheophrastum grauiter elaborata. Apud Ammoniu modis & gratiosa . Et si ad Alpharatius platonicos te conuertetis ut paucos percenseam. In Porphirio rerum copia& mul/ Avicennatiiuga res ione deleetaberis. In Iamblico sectetiorem philosephiam de barbaroru Simplicius mistina ueneraberi. In Plotino privum qui non est quod admireris qui se unὰ Themistuis dique prebet admirandum quem de diuinis diuine. de humanis longe supra Eoi Alexanderminem docta sermonis obliquitate loquentem sudantes platonici uix intelligunt. theophrastus Pretereo magis nouitios Procium.Asiatica fertilitate luxuriantem qui ab eo su Ammonius xerunt Hermiam Damastum Olympiodoru &c5plures alios 1 quibuwibus iij Porphirius Iud o θ' μ. idest diuinum peculliare Platonicorum sithialum elucet semper. Ac Iamblicus cedit si si qua est secta quae ueriora incessat dogmata & bonas causas ingenii ea Plotinus

lumnia ludificetur. ea ueritatem firmat. non Hismat.& uelut motu quassatam Proclus flammam excitat. nextinguit .hac ego ratione motus non unius invio ut qui Hermias

busdam pla M. Sed omnigene doctrine placita in medium afferre uolui ut hac Damastius complurium sectarum collatione hac multifarie discussione philosephie ille uinta Olipiodorustis Llgor cuius Plato meminit in epistolis animis nostris quasi sol ories ex alto cla Platorius stlucesceret. Quid erat si latinos tantum Alberti scilicet ome. Scoli. Eo, Nota. dii. Francisci. Henricis philosophia obmissis vecorum arabum philosophis tractabatur. quando omnis sapientia a barbaris ad necos a grecis ad nos manavit. Ita nostrates semper in philosophandi ratione peregrinis inuentis stare Sc aliena excoluisse sibi duxerunt satis. Quid erat cum peti theticis egisse de naturalibus nisi Ac platonicorum accersebatur achademia quorum doctrina de de diuinis semper inter omnes philosophias teste Augustino habita est sanctissima& a me nunc mγ Augustinusmum quod sciam. ibo absit inuidia a Post multa tauta sub disputandi examen est in publicum allata.Quid erat εο aliorum quotquot erant tractasse opiniones si quasi ad sapientum simpossum asim liaccederes. nihil nos quod esset nostra nostro partum Sc elaboratum ingenio asserebamus. prolicto ingenerosum est utari. Seneca . sapere solum ex commentarin dc quasi malinum inuenta nostre indu/ Srnecastrie uiam prmuserint quasi in nobis effeta sit uis nature. nihil ex se parere quod ueritatem si non demonstret saltem innuat uel de longinquo. Quod si in agro co/

87쪽

lonus in uxore maritus odit sterilitatem certe tanto magis insecunda animam oderit illi complicita 8c associata diuina mens. quanto inde nobilior longe proles desiὰ

deratur. Propterea non contentus ego preter communes doctrinas multa de Mer/curii trimegisti prisca theologia. Multa de Caldeorum de Pithagore disciplinis multa de secretistibus hebreorum addidisse misteriis plurima quo pernos inueta & meditata de naturalibus 8c diuinis rebus disputanda proposuimus. Proposui Platonis mus primo Platonis Aristoteli'; concordiam a multis ante hac creditam a nemi/de Aristotelis ne satis probatam. Boetius apud latinos id se facturum pollicitus non inuenitur se Concordia cisse unq quod semper facere uoluit. Simplicius apud Tecos idem professus. uti/Simplicius nam id tam prestaret pollicetur. Sctibu& Augustinus inachademicis non de Augustinus suisse plures qui subtilissimis suis disputationibus idem probare conati sint. Plato/Io. gramari nis. s. 5c Aristotelis eandem esse philosophiam. Ioannes item grammaticus cum dicus cat apud eos tantum dissidere Platonem ab Aristotele qui Platonis dicta non intel ta ligunt probandum tamen posteris hoc reliquit. Addidimus autem 5 plures locos in quibus Scoti &Thome plures in quibus Averrois&Avicenne sententias que

noua dogma discordes existimantur concordes esse nos asseueramus. Secundo loco que in phi in excogitata Iosophia cum Aristotelica tum Platonica excogitauimus nos. tum duo dc. lxx. no

ua dogmata physica & methaphisica collocauimus que si quis teneat potetit nisi fallor quamq; de rebus naturalibus diuinis 3 propositam questionem longe aliadi luere ratione q per eam edoceamur. que & legitur in scolis & ab huius euido

Nota. ctoribus colitur philosophiam. Nec tam admirati quis debet me in ptimis annis in tenera etate p qua uti licuit ut iactant quidam aliorum legere commentatioes nouam afferre uelle philosophiam q uel laudare illam si defenditur uel damnare si reprobatur. Deniq; cum nostra inuenta hec nostras sunt litteras iudicaturi non aucto is annos. sed illorum merta potius ues demetita numerare. Est autem Ac pre Noua istitu ter illam alia quam nos attulimus noua per numeros philosophandi institutio. antio philoso liqua illa quidem 6c a priscis theologis a Pythagora presertim ab Aglaophemo.aphadi pernu Philolao. a Platone motibusq; Platonicis obse uva. Sed quae hae tempestate ut

meros preclara alia posteriora incuria sic exoleuit ut uix uestigia ipsius ulla reperiantur. Plato Stabit Plato in Epimonide inter omnes liberales artes Sc scientias contemplarices precipuam maximel diuinam esse sesentiam numerandi. Querens item cur ho Aristotcles mo animal sapientissimum. Respondet quia numerare nouit. cuius sentetie dc Ari A nasar stotcles meminit in problematis. Scribit Abunalix uerbum Bisse Auen ar Ba/Auenmar bilonit eu omnia nosse qui nouerat numerare.Quae uera esse nullo modo possunt Plato si per numerandi artem eam artem intelliserunt. cuius nunc mercatores in primis sui petitissimi. Quod Sc Plato testat exerta nos admonens voce. ne diuinam hac arithmeticam mercatoriam esse arithmeticam intelligamus. hanc ego isthmeticaque ita extollitur cum mihi uidear post multas lacubrationes exploratam habere

88쪽

huiusce rei periculum facturus ad quatuor de septuaginta questiones quae inter phisicas 8c diuinas principales existimantur resposurum per numeros publice me sum pollicitus . Proposuimus de magica theoremata in quibus duplicem esse magiam significamus quarum altera demonum tota opere &auctoritate con/ Duplex ma sat res medius fidius execranda & portentosa. altera nihil est aliud cum bene ex, gia ploratur il naturalis philosophie absoluta consumatio. Utrius cum meminerint neci illa magis nullo modo nomine dignantes Yoκπεici μ nuncupant hac propria peculiarii appellatione μαYaαμ quasi perfecta summa scientiam uocant. Idemim ut ait Porphirius perlatum lingua magus senat quod apud nos diuinoruinterpres cultor. Magna autem immo maxima inter has artes dii parilitas & dissmilitudo Illam non modo christiana religio .sed omnes leges omnis bene instituta respublica damnatre execratur. Hanc omnes sapientes omnes celestiu re diuina' rerum studiose nationes approbant et amplectuntur. Illa artium fraudulenitissima

haec altior sanctiorcp philosophia.Illa irrita & uana. haec firma sidelis 8c solida. illa quisquis coluit semper dissimulauit st in auctoris esset ignominiam 8c contumellaam. Ex hac summa litterarum cla itas gloria I antiquitus 5c pene semper petita. illius nemo unq studiosus fuit uir philosophus Ac cupidus discendi bonas artes . ad Uerba plinii

hanc Pythagoras. Empedocles. Demotatus. Plato ditandam nauigauere hanc p/ libro .xxx. dicauerunt reuerst.&inarchanis precipuam habuerunt. Illa ut nullis rationibus ramollides.

ita nec certis probatur auetoritas. Hare clarissimis quasi parentibus honestata du Abbaris hypos preespue habet auctores Xamollidem quem imitatus est A artis hyperbore/ boreusus.&Zoroastrem non qui forte creditur sed illum Oromasi filium. utriusque ma Toraster e quid sit . Platonem si percontemur respondebit in Alcibiade Zoroastris may Plato jam non esse aliud q diuinorum scientiam qua filios Persarum reges erudiebant. Carondas ut ad exemplar munda reipublice suam ipsi regere rempublicam edocerentiir. Damygeron Respondebit in Carmide magiam Xamessidis esse animi medicinam per quam Apollonius licet animo temperantia ut per illam corpori sanitas comparatur horum v lj Dardanus giis postea perstiterunt Carondas Damigeron. Apollonius Hostanes & Darda/ Homerus nus perstitit Homerus quem ut omnes alias sapientias. ita hanc quoque sub sui Eudoxus Vlixis erroribus dissimulasse. In poetica nostra theologia aliquando probabimus Hermippus perstiterunt Eudoxus & Hermippus. perstiterunt fere omnes qui pythagorica Ra Alchidus aratorumque mi steria sunt perscrutati. Ex iunioribus autem qui eam ollice int tres bs rog. bach. reperio Alcliuidum arabem. Rogerium bubone 6c Guillelmu pariliensem.&te Guillelmus pestate nρ, uidi Antonia oeonica qQ in maximis Mectis tra stadisq; rebus occupa/ patisiensistissimu.q illius tame e ingenii sinimitas de elegatia ut oes alias liberales artes. ita Antonius cro hac quoque pulcher me attigisse.Meminit de minus ubi nature ministru Ac n5 nicus artiues magudemostrat. hae magia*bat asseueratque uit sapietissimus alteram Plo us

89쪽

ita abhotiens ut cum ad malorum demonum sacra uocaretur rectius esse dixerit

Nota. ad se illos q se ad illos accedere. α merito quidem. Ut enim illa obnoxium manci, patumque improbis potestatibus hominem re dit. ita haec illarum principem&dominum illa denique nec artis nec scientis sibi potest nomen uendicare. Haec albtissimis plena mistetiis profundissimam rerum secretissimarum cotemplation m& demum totius nature cognitionem complectitur haec inter sparsas dei beneficio inter seminatas mundo uirtutes quasi de latebris euocans in lucem non tam se, cit miranda q facienti nature sedula famulatur. hac uniuersi consensum quem si,

gnificantius gredi dicunt introrsum perscrutatius rimata et mutua naturarum cognitioem habens perspectam nativas adhimens unicuis rei Ac sua, illecebras quae magorum iυYγεo' nominantur in mundi recessibus in nature gremio in promptuariis archanisque dei lamantia miracula quasi ipsa sit artifex pro mit in publicum.& sicut agricola ulmos uitibus ita magus terram celo. idest inse/riora superiorum dotibus uirtutibus3 maritat quo sit ut q illa prodigiosa & noxia tam hecd1uina&salutaris appareat. ob hoc precipue s illa homine dei hostibus mancipans avocat a deo hec in eam operum dei admiratione excitat qua propeia Quid ag ges caritas fides ac spes certissime consequuntur. Neque enim ad religionem ad dei religione pro cultum quiri promouet magis q assidua contemplatio mirabilium dei que ut per moueat potis hanc de qua agimus naturalem masiam bene exl orauerimus in opiscis cultum sim amoremque ardentius animati illud canere compestemur. Pleni sunt celi plena est omnis terra maiestate glorie me. do haec satis de magia de qua hec diximus psum plures qui sicut canes ignotos semper adlatrant ita de ipsi sepe damnant ode/runt quae non intelligunt. Venio nunc ad ea que ex antiquis hebreorum miste/riis eruta ad sacrosanetam et catholicam fidem confirmamdam attuli. Quae ne sorte ab his quibus sunt ignota commenticis nuge. aut fabule circulatorum existimetur. Volo intelligant omnes que & qualia sint unde petita. quibus 8c si claris auc toribus confirmata. si repositaqdiuina q nostris hominibus ad propugnandare ligionem contra hebreorum importunas calumnias sint necessaria. Scribunt non modo celebres hebreorum doetores. sed ex nostris quoque Esdras. Hilarius Se Origenes insem non legem mcxlo quam quinque exaratam tib is poste is reliquit. ted secretiorem quoque di ueram legis enarrationem in monte diutatus accepisse. Preceptum autem ei a deo ut legem quidem populo publicaret. legis interprerationem nec traderet litteris nee invulgaret sed ipse iesunaue tantum tum ille aliis dejinceps suci edentibus sacerdotum primoribus magna silentii religione reuelaret. dc merito quidem. Satis enim erat vulgaribus & pet simplicem historiam nunc dei

potentiam . nunc in improbos iram .in bonos clementiam.i omnes rusticiam agnoscere.& per diuina saluta iam precepta ad bene beate uiuendum & eultum uere teligionis institui. At misteria secretiora & sub cortice legis rudis uessioni pretextu EGras latius

Origenes.

90쪽

latitantia altissime diuinitatis archana plebi palam facere. Quid erat aliud qdare

sanctum canibus 5e inter porcos spargere margaritas. Ergo hec clam uulgo habeγre persectis communicanda inter quos tantum sapientiam loqui se ait Paulus non humani consilii sed diuini precepti fuit. Quem morem antiqui quoque philoso mi sanctissime obseruarunt . thahoras nihil scripsit nisi paucula quedam . quae Pythagoras Dame filis moriens commendauit. Egyptiorum templis insculpte spinges hoc ad/ Dama monebant. ut mistica dogmata per en1gmatum nodos a prophana multitudine inuiolata custodirentur. Plato Dioni quaedam de supremis scribens iubstantiis per Plato enigmata inquit dicendum est ne si epistola sorte ad aliorum peruenerit manus

quae tibi scribimus ab aliis intelligatur Aristoteles libros prima philo bphiae i Ous Aristoteles

agit de diuinis editos esse & non editos dicebat. Quid plura Iesum christum uite latus christus magistrum asserit. Origenes multa reuelasse discipulis. quae illi ne uulν fierent co Origenes munia scribere noluerunt. Quod maxime confirmat Dyorusius areopagita qui se Dyonisius cretiora misteria a nostre religionis auctoribus idest ex animo in animum sine litteris medio intercedente uerbo ait sitisse transiuia . Hoc eodem penitus modo cum ex dei precepto uera illa legis interpretatio Mosi destus triabin reuelaretur. dicta est Cabala quod idem est apud hebreos quod apud nos receὸ Cabalaptio. es id stilicet stillam doctrinam non per litterarum monumenta sed ordina riis reuelationum successionibus alter ab altero quat hereditatio iure reciperet.

Verum postq hebrei a Babillonica captiuitate restituti per Otum & sub Eoraba, Cirus

bel instaurato templo ad reparandam legem animum appulerunt. Esdras timc ec Zorababel clesie presectus post emendatum Moseos librum. cum plane cognosceret per exij Esdras Ita cedes. fugas.captiuitatem gentis Istaelitice institutum a maioribus morem tra/densse per manus doctrine seruari non posse situruque ut sibi diuinitus indulta celestis doctrine archana petirent. quorum commentariis non intercedentibus durare diu memoria non poterat. Constituit ut conuocatis qui tunc superant sapienti/bus asserret unusquisque i medium quae de misterili legis memo iter tenebat adhibitisq; notatiis in septuaginta uolumina. tot enim in sinetrio sapientes redige rentur. Qua de re qui mihi non dunt audiant Esdram ipsum sic loquentem. Esdras Exaetis quadraginta diebus locutus est altissimus dicens. Priora quae scripsisti in palam pone legant digni&indum. Nouissimos autem. lxx. libros conseruabis ut tradas eos sapientibus de populo tuo. In his enim est uena intellectus de sapientie fons 8e sitientie flumen atque ita seci. Haec Esdras ad uerbum. Hii sunt libri scien cie Cabale in quibus merito Esdras uenam intellectus. i. ineffabilem desuper sub/stantiali deitate theologiam sapientie sontem. i. de intelligibilibus angelicisque sorinis exactam methaphisicam&sciet flumen. i. de rebus naturalibus firmissima

philosophia esse clara in primis uoce pronuciauit. Hii libri Sixtus quartus potifex qxxu maximus il huc sub quo uiuimus scelicitet istocentiu octauu proxime antecessit