장음표시 사용
451쪽
de verbo ad verbum transcripsisse, existimo, putidam calumniam este , quae multis momentis falsi convinci potest . Primo , quia si quis utramquo Summam , id est Alexandri Halensis , & Sancti Pho-ina , Doctoris Λngelici, conferat, facile comperiet, Summam Alexandri Halensis ab ordine Summae S. Noma, methodo , subli initate , stylo , nitore , eruditione, re ratiocinandi vi toto coelo di. stare. Praeterea; si S. Thomas ex Summa Alexandri Halensis plurima in suam transfudisset, omni procul dubio doctor ille Angelicus laudastet aliquando Alexandrum Halensem, ex quo tam praeclara excerpsisiet, sicut alios Auctores, ex quibus aliquid hausit, saepius in sua Summa , honoris ergo , appellat. Porro, Alexandrum Halensem ne se viei quidem in sua Summa laudat S. Thomas. Dent .
que , si quid ponderis haberet Patris Ioannis de lai Hse conjectura, nullus esset Theologus, qui ab altero non esset dicendus accepisse , cum nemo sit, qui aliquibus Scripturae Sactae, aut Patrum tectimoniis non utatur , quibus in ii silem controversiis usus est alter: Nemo qui momenta graviora
ab Haereticis obiectari solita, vel trita io Scholis argument. non diluat, propria quisqvias eruditione ac methodo eadem tractans, discutiens ac edisserens . Mirum itaque nemini videri debet, quod - S. Thomas, iammo ingenii acumine pollens , & in Scriptura Sacra, & Sanctorum Patrum Operibus apprimὰ vercatus, eadem interdum in sua Summa laudet Scripturae Sacrae, ex Sanctorum Patrum testimonia, easdemque praeviderit Obsectiones,& argumenva , quae aliquando habentur etiam in Summa Alexandri Halensia. Optima quippe ratio, re
452쪽
communis est. Nec minus Scripturam Sacram ac Sanctos Patres pervoluerat S. Thomas , quam Alexander Halensis, atque in penetrandis & praeoccupandis. objectionibus, quae adversus quaestiones, quas tractabat, opponi poterant, non minori imgenil vi ac sublimitate praeditus erat, quam Alexander Halensis . Nullam ergo fidem merentur P. Ioannes de la Hasse, aliique Scriptores , qui effutiunt , S. Thomam Aquinatem ex Summa Alexandri Halensis plurima, suppresso ejus nomine, in sua Sumina mutuatum fuisse. Quod profecto eximiae Doctoris Angelici modestiae, humilitati, genero
se & grato adversus Magistros animo coutumeliosum esse, nemo est qui non videat. Alexander Halensis Discipulum habuit S. B naventuram, natione Italum , Balneo regii in Tuscia ortum, qui anno aetatis vigestino secundo Ομdinem Fratrum Minorum ingressus, ea vitae inno centia , morumque integritate vixit, ut Alexander Haiensis, ejus Praeceptor, dicere soleret, vide ri sibi Adamum in Bonaventura non peccasse. Tan ta eruditionis fama claruit, & cum tanto omnium
applausu, sacrae Facultatis Patisiensis doctoris in sula decoratus, Theologiam publita docuit, ut ejusdem Facultatis Cancellarius , Ioaanes Gersoniu in Epistola , quam Lugdunum ad quemdam Fra
trem Minorem scripsit an. Mccccxxvia his verbis eum magnifice commendetr Stat alii Doctores, qu dieantur Cherubici, hie, seu Bonaventura, verils φnomine Saraphicus simul O chepubleus , quia instam' mat affectum , σ erudit intellectum, redueit uni' ad Deum per amorem excitatiuum, dum alii multi si
453쪽
nes , prioritates oe posterioritates , O signa O eontingentia , cum tamen unum sit necessarium . De Doctrina etiam S. Bonaventura idem Cancellarius ad finem libri de Examinatione Doctrinarum hoc Iudicium profert: Porro, si qugratur ὀ me quis inter coeteros Doctores plus videatae idoneus ἰ Respondeo sine praejudicio , quὸd Dominus Bonaventura, quoniam in docendo solidus est, securus, piira dinus O dmotus. Praeterea, recedit a curiositate quantum potest,non immiscens positiones extraneas, vel doctrinas seculares Dialecticas autPhusicas terminis ibeologicis obumbratas more multorum,sed dum studet illuminationi interulectus,totum refert ad pietatem O religiositatem assectus oec. ordinis Fratrum Minorum electus Minister Generalis, Bonaventura, eo, communi Fratrum suffragio sibi credito, ossicio praeclare functus est, Sadeestaurandam sensim collapsam Ordinis Seraphici disciplinam inulta gessit, totique Ordini maxime profuit. Concilio Generali Lugdunensi II. interfuit, ubi Cardinalis, & Episcopus Albanensisa Gregorio x creatus , paulo post Lug duni obiit die xv. Julii anni MccLxxIv. quem Fune-hri Oratione laudavit noster Petrus d Tarentasia cardinalis Episcopus Ostiensis , di post Gregorium x. Summus Pontifex , dictus Innocentius risumpto pro orationis sug themate lamentabili Da vidis textu libri a. Regum cap. I. vers. 26. DODO super te missater Ionatha. Sanctorum Fastis solemni Ecclesiae ritu Bonaventuram adscripsit Status In anno MccccLxxxII. & inter Doctores Ecclesiae eum censeri debere decrevit Sixtus V. Pontifex MaximuS , qui etiam omnia , quae S. Bonaventura retia
quit iugenii sui, di doctriuae in menta , diligen
454쪽
ter , & summo cum examine undique conquisita , octo in tomos distributa curavit publica luce do
nari, Romae anno MDLxxxv III. ut videre est apud
aditabum in Bibliotheca Minorum, ubi de Ope- ribus S. Bonaventura fusissime disserit. Praecipuam S. Bonaventura in scribendo dorem Trithemius in Chronico dilucide exprimit his verbis . Profundus est, non verbosus ς subtilis , non curiosus ς disertus non vanus et flammantia,non instantia verba proferens et undὸ ω securius legitur , facilius ab amante intelligiatur, frequentatur dulcius , O fluctuosius retinetur. Ejusdem Sancti Doctoris Opera hoc elogio celebrat S. Antoninus 3. parte Chronicorum tit. xx Iv: Intellectus ejus perspicacitatem , inquit, omnia opuscula ejus redolent iis, qui divinam scientiam requiarentes, hanc libentius, quam vanitatem Ariuotelicam
S. Bonaventura coaevi fuerunt duo illustres ordinis Minorum Scriptores , natione Angli, Romgerius Baconus , & 'cbardus de Mediavilla, quOrum primus, Sacrae Theologiae Doctor Oxoniensis fuit, a Ioanne Pico , Mirandulae Comite, Vir
ingeniosissimus appellatus, & ab hominibus sui temporis Doctor Mirabilis dictus . Ad eum S. Bonaven tura opusculum suum misit De paupertate, labore manuum , in legendi studio . Reconditos naturae re cessus fluerius Baconus acutissimo suo ingenio penetravit , curiosa quaeque rimatus est , latentes rerum causas penitius indagavit,& mirabiles quosdam effectus longe supra communem hominum
Captum extulit in lucem , adhibitis ad id machinis non sine summa ingenii solertia excogitatis. Hinc non tantum apud imperitum .vulgus , sed
455쪽
apud doctos etiam , et impactum est Magi nomen. Quamobrem in Magicarum artium suspicionem adductus, in judicium vocatus est ab Hieroumo de culo totius ordinis Minorum Generali Ministro
anno MCCLxxv I D. ut videre est apud Uasubum
in Bibliotheca Minorum , ubi ejuidem Enerii Baconi operum accuratum texit Catalogum . Mebar
dus de Mediavilla , Oxoniensis Academiae Doctor itidem suit, tamque celebre id aetatis sibi nomen comparavit, ut Doctoris solidi, eopiosi,-fundat Usimi nomen consecutus sit. Multa scripsit hic Doctor , in Theologia Scliolastica, in Sacris Litteris , di jure Canonico peritissimus , de quibus legendi
sunt Baleas Centuria Iv. De Scriptoribus Britannicii pag. 3 39. Pit1eus De Scriptoribus Angl. pag. 38ιλ. N adlubus in Annalibus ,& in Bibliotheca Minorum . His duobus Scriptoribus Anglis merito addi debet Ioannes Pechamus , ordinis Minorum , natione pariter Anglus, qui in Oxoniensi Academia cum magno Auditorum applausu & admiratione publice praelegit, eaque eruditionis fama claruit, ut ad Sedem Cantuariensem, per cessionem seberti Riεινανbeii Archiepiscopi Cantuariensis vacantem , a Nicolao III. Pontifice Maximo fuerit sublimatus, & Romae anno MCCLxxv I II. it. lius Ecclesiae Λrchiepiscopus consecratus. Permulta stripsit opera JoannesPeclomus quorum qu damedita sunt, videlIcet Collectanea Bibliorum et Constitutiones quadraginta septem de variis argumentis rPerspecti.a communis . Alia vero ejus opera ine-dita sunt,& adhuc MSS. latent in Bibliothecis Angliae, sicut testantur Baleas, di Pliseus in Catalog. Scriptorum Λnglorum. Floruit etiam in Λnglia circa
456쪽
circa annum MCCLx. Ioannes Guallensis , Ordinis Minorum , ob eximiam doctrinam passim Arbor Uita appellatus . Eius opera tam edita , quam inedita recenset Baleas cap. q8. Centuriae Iv. De Scriptoribus Britannicis. Ad ordinem Fratrum Minorum Saeculo XIII. hoc est , anno MCCXL. tra siit Albertus , Coenobii Stadensis in Dioecesi Bremensi , Ordinis S. Benedicti Abbas. Apud Fratres Minores , quorum Institutum amplexus erat, i tam existimationem sibi peperit, ut totius Ordinis Franciscant Generalis Minister suerit electus . Scripsit Chronicon ab orbe condito ad annun MCCLv I. in quo melioris notae Authores sequutus , Historiam vetustiorum temporum, tum vero praecipue res Germanicas illustrat. Primus istud AL herti Chronicon edidit Aetnerus Rein ectius Hem. stat dii anno MDLxxxvi. . quod fuit postea rec
sum mitem bergae anno MDCvI I I.
Sub finem Saeculi XIII. floruit in ordine Fr trum Minorum Guillelmus Lamarensis , qui adversus Doctrinam S.Thoma Aquinatis , culus aemulus erat, librum edidit, quem inscripsit r Correctorium operum Fratris Thoma. Λt nidius Remanus , Scriptor ejusdem saeculi, ex gente columna, apud Italos illustrissima, oriundus, ordinis Eremitarum S. Augustini, & Prior postea Generalis, necnon Archiepiscopus Bituricensis, hunc librum Guiluia mi Lamarensis egregie confutavit, atque ad vindicandam doctrinam Sancti Thomat, inter cujus Discipulos primarius , illiusque doctrinae studiosissimus semper fuit, librum composuit, qui inscribi-rur: correctoriam corruptorii Fratris Thoma , seu Defeys m Fratris Thome, in cujus libri Apologe-
457쪽
tici Prstatione merito invehitur a ictus Romanus in quosdam male feriatos, qui, ut inquit,Doctrinam S. Thomae, qua fulget Ecclesa, immὸ veritatem, quam docuit, depravare nituntur, ipsius Sermonibus veritate plenis . σ Spiritu veritatis infligante conscriptis , detrahentes. Hunc eximium Doctorem, que Iruis Academia Parisiensis tanti fecit, ut Doctoris Fundatissimi honorificum nomen ei detulerit, doctrinae suae vindicem habere meruit S. Thomas,TheologoruPrinceps, & Scholarum Angelus, in quem Guillelmus Lamarensis , togae suae nimium amans, alienae impotenter aemulus , aperto marte insurrexerat. D. Tenenturiae Fratres Minores sequi in Scholis doctrinam Alexandri Hasensis, aut S. Bona ventura , sicut Fratres Praedicatores in verba Sanctae Thoma jurare, & ab ejus doctrina ne latum quidem unguem desciscere obstringuntur ἰFratres Minores nec in Alexandri Halensis,nec in S. Bonaventura verba jurare coguntur, sed Joannis Scoti Doctoris Sacre Facultatis Parisiensiis , Theologi subtilissimi, quem Magistrum venerantur, doctrinam in Scholis sequuntur , pro ea acerrime pugnant, & Scotistarum nomine gloriantur. Qua de re olim Gersonius, Sacrae Facultatis Parisiensis Cancellarius , in Epistola jam citata ad quemdam Fratrem Minorem Lugduni commorantem , conqueritur paulo durioribus hisce verbis rEt ecce prob dolori Doctores isti duo Ales oe Bonaventura , videntur quasis ulti cum illis, quorum non est memor amplius,prasertim in cordis amore . Extolluntur alii quidam, quorum sint utinam nomina in libro vita non enim Studiosis invidemus. Sed multa alia
quos ipsorum litterae fecerunt sub nomine subtilitatis
458쪽
inspire , eum sequacibus eorum oee. Sed quidquid dicat Gersonius, quem in Scotum , ejusque discipulos, minus aequum fuisse asserunt Fratres Minores, certum est , Ioamiem Scotum novam instituiste Scholam , quam anno M cccxx. florere coepisse , &progrestu temporis celeberrimam evasisIe probat doctissimus Antonius Pagius, ordinis Minorum , in sua Critica Historico Chronologica Baronii ad an
D. Expone, quaeso te, paulo uberius , quisse erit iste Ioannes Scotus , novae Scotistaru in Sch lae institutor , & qua in re potissimum excelluerit lM. Qua ex patria oriundus sit Joannes Duns, cognomento Seotus , nihil certi affirmare possum , maxime cum ea de re Angli, Scoti, & Hiberni acerrime inter se digladientur, singulis certatim illum sibi vendicantibus, asserit tamen Lucas Uadlubus , Minorum Annalista, eum natione fuiste Hibernum, & Dunt in Ultonia natum . Ordini Fratrum Minorum juvenis adhuc nomen dedit, 3c in Philosophia ac Theologia Scholastica adeo excelluit, ut Doctor Subtilis fuerit appellatus. Nihil erat tam Obscurum, densaque caligine involutum,
quod ille, sibi saltem, non redderet perspicuum, &clarum; nihil tam occultum N abstruium, quod actutum ingenio suo ad litteras plane facto, & admiraculum subtili atque acuto,non penetraret, nihil denique tam nodosum , quod ille non dissolveret. Theologiam docuit primum Oxonii in Anglia, deinde Parisiis. Asserunt nonnulli Scriptores, Joannem Scotum , dum Oxonii in Anglia doceret, tanta sui nominis gloria hanc Cathedram Theologicam fuiste moderatum , ut triginta plusquam
459쪽
Scholarium millia, ejus audiendi gratia, Oxonium undique confluxerint. Multa opera Philosophicae , di Theologica scripsit subtilis ille Doctor , quae
duodecim tomis comprehensa, ac Notis illustrata Lucas madisgbus, una cum ejus vita, Lugduni edicuravit anno MDCxx xl x. In hac Vadiuhi operum
plectuntur magnum Scoti Commentarium in Iv. li-hros Sententiarum, dictum Oxoniense, eo quod Oxonii a Scoto fuisset elucubratum . Tomus vero undecimus continet Reportatorum Parisiensium libros Iv. qui quasi compendium rude sunt iam citati magniCommentarii Scoti in Iv. libros Sententiarum , quod inoniense appellatur. De hoc opero Reportatorum Parisiensium hanc censuram fert adlubus t prater Dium longὸ diversum d scripto Oxoniensi, disrepat etiam ab eodem valdὸ doctrina. -- , longὸ humilius in inferius esse priori opere , pro-inia ingenio jam provectioris Doctoris subtilis indi-gaum . Hactenus Uaditabas; qui hac ratione factum esse ait, ut, neglectis Reportatis Parisiensibus, omnes inhaereant inoniensi Commentario. Sed de operibus 'oannis Scoti consule eumdem diubam tomo 3. Annalium, & in Bibliotheca Fratrum Minorum. Scribit in Annalibus Ecclesis noster Baovius, secutus Paulum Iovium, infelici vitae exitu Ioannem Scotum fuisse extinctum, eumque comitiali morbo laborantem, & nimis festinato funere elatum, cum, redeunte vita, sero morbi impetum natura discuteret, frustra miserabili mugitu opem petiisse , pulsatoque diu lapide , eliso
tandem capite periiste. Verum , hanc fabulam pluribus momentis refellit adlubus, quorum
460쪽
praecipuum petitur ex usu , qui in Conventu Coloniensi Fratrum Minorum, ubi mortuus est Ioannes Scotus, semper obtinuit, sepeliendi videlicet Fra- tres non in sepulchris concameratis, sed in humo effossa, alligatis manibus & pedibus defuncti, atque injecta supra Corpus Cadaveris terra. Juxta quem ritum si quis, etiam vivus sepeliatur, neque spirare, neque mugire , neque gradu S ascendere , neque lapidem pulsare poterit semel sepultus. Explosa itaque hac fabula, hoc unum certum est, Joannem Scotum , Doctorem subtilem obiisse Coloniae anno Mcccv I II. sexto Idus Novembris.
Duos eiusdem ordinis Fratrum Minorum eximios Theologos I oannes Scotus , discipulos habuit , videlicet Franciscum Μsronium , & Guille murn O smum . Primus natione fuit Gallus, e Diniensi Provinciae Oppido oriundus, Theologus F cultatis Parisiensis , & Doctoris Acuti nomine clarus . Exercitationem illam celebrem a Facultatis Parisiensis Baccalaureis in Aula Sorbonica haberi solitam instituit hic Franciscus mPronius , quam svulgo Sorbonicam appellant, & quae incipit a sexta hora matutina, di velinit in sexta vespertina, tinep rarii de , sitne socio, sine prandio & paltu, sine ulla emigratione,in eadem perpetua corporis & animi contentione, per duodecim horas continuas omnibus & singulis arguentibus respondetur . Quam exercitationem absque aliquo salutis detrimento vix fieri possie facile credidi siem , nisi ipso
dum Actus meos Academicos Parisiis quatuordecim abhinc annis in studio Licentiae peragerem contrarium proprio experimento didicissem . Scripsit Franciscus Madironius Commentarium in