장음표시 사용
31쪽
λ Etenim baptissima quot dominicis perficit verbis. Euntes em inquit,baptitate eos in nomine patris, ec fili hoc spiritussancti.Tuc perficit baptisma,qn dicit sacerdos, Baptiset seruus dei ut baptisse te in note patris, ec filii ec spuTamsti. Unde si quis etia nihil aliud praeter haec verba dixerit,recte baptisat, oc qui hoc modo baptis
tus fiserit,salute adeptus est. Ecouerso vero,si quis cstera dixerit,bc infinitas ad deu porrexerit preces,haec vesro praetermiseri nihil omnino aegit. In huc modu apose
stoli a impositione manuu,ta benedictione, & .pnuiciatione ho iv verboist baptisabant.In hunc modu eucharistiae mysteriu cosecrabant. Nondu orationes,nondum hymni,nondu caetera,quae in scclesia dicunt, posita
erant. Cogitemus eth quod fieri certe potuit ipso passionis die,aut sequenti,Petru,vel aliu quelibet ex apostolis,in memoria Christi,ec passionis eius,sacramentu altaris coficere voluisse ne eii credibile est, no assidue eos illius meminisse, in cuius comemoratione id fieri mandauerat quibus aliis verbis id eos secisse existimabimus,nisi dominicista post coena,quod etia longo tepora interuallo obseruata est, oc comunibus vestibus indutos At haec verba inquis)narrado recitata, no possunt sacramentu coficere. Non aut tant rei gestae serie narrans,sacerdos haec verba profert, sed tanq; persona, Christi indutus, ut ita ea proferens, quasi dominus essset qui loquere N eam habes intentione, ut per verba, illa uxta illius mandatu,qui ita praecepit,corpus Christi,sanguinei conficiat,queadmodu ille fecit ecit aut Per ea,quae supra memorauimus verba. Possunt lisc sane duobus modis accipi. Aut tan* ab euangelistis re lata, oc tunc narrative accipiunt, euagelistis scilicet ea
quae Christus in illa salutiferae passionis nocte init, nan
32쪽
rantibus. Aut tan j a sacerdote prolata,intentione has Bhent ut iuxta ordine a saluatore tradita, sacramenta hoc coficiatdc tunc no narratiue,sed enunciatiue Piso runtur,cu inretione coficiendi mysteriu,iuxta imitatione Christi, re quasi ipse esset, qui oc diceret, Θc faceret. Idcirco sacri doctores asserunt,necessiaria in primis esse sacerdoti recta intentione, oc .ppositu ea faciendi, quae dicta sunt, quippe sine illa nihil omnino confici posse. Queadmodu si quis regum per alique ex iis, qui apud se gratia,& auctoritate valet,voluntate sua cupies suboditis suis facere manifesta,& ita id apud illos valere,ac si se animu suu exprimete audiret,sancia ut ita illa verba in prima plana reserat,vti a se dicta sunt, populusinita prolata audiens,lant ab ipso rege dictis obteperet. manifestu estem,q, si hac lege lata, veniens ad populanuncius ita dicat. Rex vestrae salutis cupidus, vestra rempu.in Delicitate,ac copia omniureru tenere desiderans,c5tinue iis rebus inuigilat,&leges codit, quas ad id existimat utiles,ac necessarias,unde cuin multis alis
ora exempla secutus,tum plurimoN ipse inuentor, hac legem sancit. Volo quelibet vestru,qui conditis a me legibus paruerit,talentu auri ex frario publico tot annis accipiat. Profecto nec narrative hsc dicit,sed simul atm dicta sunt,rata fiunt,qus iubent.Quamobre quia rex ita sanxit.Eode modo hic intelligendu est,talem a dilo sacerdotibus tradita potestate, ut eius verba ab illis in , prima persona,ec tant simul ab eo dicerent prolata otum est iciant. Aut cur illi quide suffecerunt haec verba, nobis vero no sufficiunt Si em illi suffecerui, Sc nobis
utim sufficere debent,potentia illius,5c tancti ab illo dicete prolata. in si nobis aliquid necesse est addere,im versecta sunt verba illius Absit aut a piis metibus talis,
33쪽
cogitatio. Qua em alii potestate per consecratione acci .piunt sacerdotes emisi illa, Christi persona posse subire, ec pro eo nobis adesse, oc queadmodu ille fecit, corpus ieius posse consecrare,secit aute illa per verba quae dixis .mus .Enimuero simpliciter orare quisin posset,imo vesro efficacius saepenumero orarent multi no sacerdotes
no nulli s sacerdotibus. Siquidem plerim sacerdotes ita vivunt,ut no sint deo accepti, plurimi vero ex taculari hus,ita ob eoue bonitate deo chari sunt,di grati, ut pleorum miraculis decorari mereant. Si igitur vel sola or tione, vel ea praecipue haec sacrameta perficerent, certe magis perficerent a viris iustis, cbuis no sacerdotibus, cst ab indignis sacerdotib'.Hoc vero falsum est. Perino decin sacramentu conficit sacerdo s,cbuis malus, at Permeris,ut optimus,atin sanctissimus. Saecularis v ro persona, splibet fide, religionem exoellat, nihil orio potest,quia nullam ad faciendu a domino potestate accepi cum sacerdos acceperat maxima. Si igitur no est .vis oratiois,quae hoc facit,esset cm omnibus comunis,
superest ut pro Christo adsint nobis sacerdotes, eiusdein hoc potestatis, qui Ninstar illius operari possint, ocannunciare populo,quae ille praecepit. Hoc em inquit, facite in meam comemoratione. Hoc scilicet quod ipe feci,accepto pane,oc vino in manibus,respiciedo in coe .lum,frangendo,benedicendo, gratias agendo deo pasem,& in coipus, oc sanguine n ea verba,Hoc est corpus meu,8t hic est sanguis meus, tiasmutando. Hoc em eatrasmutat,hoc eaintegre perficit,ut beatus Chrysost, .mus ait.Haec quide nisi me animus fallii satis supero , esse vident,ad obduranda omniu ora, qui tam apertae, ac manifestae rei cotradicere conanLAudiamus tamen.,
si placet,etia Gregoria Nisiienu, vim di doctrina,ec vig
34쪽
tae sanctitate excellente. is in Cathacherico eius sermone,de diuinis sacrametis ita inquit. Recte igit oc nune Dpane diuino verbo sanctificatu,in corpus dei verbi tras 'mutari credimus. Na Millud corpus,intelligit asit cor pus assumptu ex virgine,panis potetia erat, sanctificistus vero filii habitatione verbi in carne habitantis, a qita panis,qui in illo corpore erat, transsubstatiatus fuit in diuina potentiam,per eu nunc quom equaliter sisiecibi em gratia verbi sanctum fecerat illud corpus,qcro: pane consistebat. Et illud quodamodo etia panis erat, ec hic similiter panis quemadmodu Apostolus ait sanctificatur per verbu dei,& oratione,no comestione, ad hoc poedensint corpus verbi fiat,sed mox ad corpus a verbu transmuta queadmodu ab ipso verbo dicto est, Hoc est corpus mea. Quid clarius, certiusve iis audire, desideras: Panis unquii verbo dei sanctificat. Hoc inprimis probat manifeste, verbo dei sacramcntu hoc c5fici. Deinde modus*bationis idem apertius ostendit. Corpus aio potentia panis est,quia pane constat. Alio mentu em ut Aristoteles docet primo quide dissimile, postea vero simile sit eius cuius est alimentum.Corpus igit quod ex virgine dominus assumpsi poteria panis erat. At tale corpus ex virgine assumptu, quod potetia panis erat,no fuisset aliter sanctificatu, nisi verbum ito lud carnem illam inhabitasset.Ita nunc panis quoq; altaris,non aliterφper verbum dei; oc orationem sanctificatur. Cuius rei testem Paulum citar.in aute ait, peroratione, nihil corroborat aduersarioru ratione.Siqui de Apostolus in prima ad Timotheu epistola, hoc de comunibus cibis dicit. Hic vero doctor non de omnishus quae illic dicunt, illius usus est testimonio,sed du. x si quantu ad confirmatione Propositi sui spectis,
35쪽
E de transmutatione,quae fit per verbu dei. Unde paulo post cocludens ait,mox ad carne transmutat.Et ad hu' ius confirmatione subiugit,Quonia ipse dixit, Hoc est
corpus meu. Aduerre quaeso in caetera omnia, tum in fine ait,* mox per verbu transmutat. Uerbu vero inquit esse,Hoc est corpus meu. None oro te verbu illud mox,no relinquillocu orationibuec Si igit verbu illud hoc est corpus meu,mox transmutat,manifestum illud solu esse est,quod transmutat,aliterem no mox,sed aliquo,& no paruo interiecto tepore,transmutatio fieret.
i ta certe inter se coueniunt sancti patres ec doctores nostri ta sibi inuice cosentanei loquunt,siue orientales ἐue occidetates .Quippe Damascentis in libro sentetia is,capro. iii. ita inquit. Non est panis figura comis,
ec sanguinis Christi,absit,sed ipm corpus Christi delucatu. Et unde hoc sanctis me doctor Hoc habem' ab ipso inquit domino,dicente, no,hoc est figura comis, sed ipm corpus meuono figura sanguinis ed ipe sanguis meus . Uerba igitur illa, Hoc est corpus meu, etiaiuxta sententia illius doctoris faciunt, ut panis altaris .em Christi corpus si credatur. . Sed iis omnib'quae supra memorauimus,quasi ultima manu imponit epi sola doctoris gentiu ad Corinthios,de huius sacratissimi mysterii traditione speculantis .Ego em inqui accepi a domino, quod di tradidi vobis. Dcinde enumerat quae accepit.Primo itaw videamus, si libet,an susticiis ter tradiderit. Patet siquidemanifeste in tradidisse, neo Q em imperfecte accepi neq; minus . acceperax tradidit,sed quidquid decebat,ec necesse erat circa huius sacramenti mysteriu fieri, ec accepit, di tradidit. Accepit te haec,* scilicet dominus Iesus,qua nocte tradebat
accepit pane gratio Mens stini dixit. Acopi
36쪽
ecmaducat Hoc est corpus mea, qtἴ vobis frangiti, FHoc facite i mea comemoratione. Sinter oc calice,post clij ccenauit, dices,Hic calix nouu testa metu est in meo sanguine,Hoc facite sities in hiberitis i mea commoratione. Et nihil p terea addidit, sia em nihil ampli' aeceperat,nihil amplius tradidit.Et addidit modu consecrationis diuiui corporis,di sanguinis mi ex parte sufficiet at* persectu,quali usus fuit Christus, quale ab
eo ipso accepit. Accipere .c pane,gratias ager ragereta dicere,Accipite,& manducat Hoc est corpus meriechoe modo cdficere sacramentu. Quid obsecro horii consecrat diuinissimu illud munusc Profecto no accesptio panis, hoc em subiectu est consecrationis,quod in corpus diat trassubstantiati oportet, No gratiam actio, no fractio, quam altera ad comemoratione ineffabilia erga nos beneficiom dei,altera ad distributione necesssaria est. Superest igit, ut verba illa sint quae essecrent, Hoc est corpus me re hic est sanguis meus. Et ita exis stimandu est,re tunc fuisse c5secratu, re nuc cosecrari,
cocurretibus scilicet ut dictu est oc patreα spusancto,
in omnia in creatura opera,tis tribus comunia sint. Vetu saluatori quide haud necesse fuit,patreta spiritusanctum palam ad hoc opus inuocare,cii unus,idem*,ecvnius cu illis substantiae sit,propter quod quicquid ab eo vel fiebat,uel diceba idem ab alijs quom fiebat, discebaturi. Nos vero fas est,&nominatim illos inuocare,&vt munera nostra sanctificent precari. Ueru id noalio at alio modo agere, nec alio atq; alio tepore, sedec quo tepore domini P nuciamus verba, dc quo modo verba significant. si illu tant homine diceremus, dum gratia s agebat beneficiis acceptis,orasse etia laesis patre dc spiritus anctuint ad ea cosecratione cocurreo . D
37쪽
G rent, deinde verbis ille prolatis mysteriu peregisse, nosine ratioe diceremus . Eode igit modo ec nos agere necesse est,inuocato scilicet patre,& filio. spiritus ancto. nominatim,di manifeste aue ante verba dii iue post. seu utroq; modo,nihil em interest, ut postea disseretis,
ita demu prolatis domini verbis ocru hoc mysteriu coscere.Ita accepit Paulus, ita nobis tradidit, transgred aute traditionem eius nem possumus,nem debemus,adiscipuli eius,immo vero Christi,&esse,&vocari cupimus. Abunde vero superius demonstratu est,quoniam Paulus hanc traditione non a Christo,sed ab apostolia . accepi no modo verbo hoc,sed opere etia ita facienti . . hus,manifestu esse no ali js,l Christi verbis, ipsos etia postolos post Christu cosecrasse,& csteris eunde mys. serii titum tradidisse. Praeterea hoc ide ostendui popali ad ea verba resposiones. Sacerdote em verba illa altae voce,ut vos Graeci soletis, pronuciante, assistens ppta in utram parte respodet, Amen,quasi dicat,vere ita est, ut tu dicis . Amen em ca affirmandi apud Hebraeos ad uerbia sit,Grsce ide quod vere significat. Amen igitur ad eae verba respondes populus, certe inquit,corpus Asanguis Christi sunt munera ista .pposita,ita credimus ita confitemur. Et quo,quaeso te,no esset turpe putadaeos qui doctiores haberi volunt,ea ignorare,quae saeculiares, sacraruer literatuet ignari,respodendo Amen, maonifeste se scire significant O uid, none assistes sacerdo ei diaconus,eissi ministrans,dum sacerdos alta voce iaacta orientalis aecclesiae ritu)verba illa Mnuciat,Hocest corpus meum,ec hic est sanguis meus pse,ppria stola, . duobus primis digitis tacta,panem, ec calice ostenditunihil certe aliud significans, nisi pane ilici Christi esse corpus,&liota calice est,este sanguine ei ιIs, queade
38쪽
modu verbis illis asseritur.Et haec sane ostendes diaco H nus,no mentit,ec no mentiens in iis sentit, qui sola domini verba aiunt hoc sacra perficere sacramentu.Ne oem frustra tales institutae sunt ab scclesia cerimoniaeas clud quom haud cotemnendu videt,* in duo sacrames , ea nobis a saluatore tradita fuerint, baptismus, oceus charistia,utrum verbis suis conci iussit.Etem baptism' u Rueadmodii supra memorauimus per verba illa comcitur, Baptitate eos in note patris, ec filii,& spussandis. . Cuius rei testimoniu est,q, patres nostri sancti arceses doctores,qui statuerunt,qui nam ex ijs qui ab hereticis ad catholicam reuertune fcclesi rebaptisandi sint,qua .no, eos haud rebaptisandos esse celant, qui in nomine , trinitatis semel fuerint baptitati. Quod etia expositor: synodaliu canonu apud Grscos videt cofirmare.Is em n quadragesimoseptimo apostolom canone ita inquit Vere baptisat aliquis, cu scim voce domini semel has
ciatione trinitatis,& fidei in ea uxta dominica traditione,perficiat baptismus. Si igitur haec duo sola sacrase meta in euangeliis manifeste tradita legimus, alterum: vero eom,hoc est baptismus,dominicis perficit verbis,
profecto oc illud quo ,hoc est eucharistia,diuinis illis, ,ec a deo traditis verbis, cdfici existimadu est. Si iide ..in omni genere rerum quatuor esse causas oportet, esse 'iuam,formale,finale, oc materiale. Forma aut huius sacrameli,verba sunt dominica,& nihil aliud. Propter. quod unu idemq; esse decet unumquodet, in ec Brina,
Vna sit,propter quam est quod est, ec esse dicitur. Hae
vero ipsa sunt verba saluatoris, quae apud omnes sunt, eade, quod minime habent sanctorumpreces,Gim alist,
ter N aliterita alijs atq; aliis verbis, diuersi supplicent i
39쪽
' r Hune modu oc apostoli a saluatore cui credendu est Mab apostolis sancti patres postea sumentes,in singulis
aecclesiae sacramentis, quodmoda materia .ppria, sine qua nullo modo fieret quod .pponit, ita etia*pria sors mam statuerui. Hoc catholica quide Latinodi aecclesiavscp in prs sente die obseruat. Et verba illa quibus unis quodi tant a materia aficionulli no sacerdotu apud
eos notissima sunt. Nostri vero ut multa alia,quae pri tria apud nostros ortu habuerui, a pler calamitates te pora perdideres ita etia hora rituum sunt obliti. Quod finanifestu fiet,si quis ad chrismatis sacramentu mente uerterit. Etenim secunda Echumenica synodus,versha quae sacru chrisma perficiut,tradens, in septimo cas ne ita inquit.Obsignantes,hoc est sacratissimo chrismate eos chrisimantes,dicimus signu doni spumancti. Et hare verba sedis eos chrismatis sacramentu aficiue Hoc ide in caeteris diligens inuestigator inueniet. Qiis igitur de diuino eucharistiae sacramento sanctom opis nio sit,quae Christi,quae Pauli traditio fuerit,satis nisi me animus fallit supra demonstratu est. Manifeste eim appare orientales,at occidetales omnes eiusdem in 'hoc esse sententis,ut scilicet verba diti sint quae sacrum corpus Christi, sanguinem coficiat. Idem affirmat, ide ipse dominus asseuerat. Nunc reliquu est, ut tertia ag l grediamur parte,ec rationibus,quae in cotrariu adduc solent, lutis,fine operi imponamus. Sut aut tres praess uae. a est auctoritas sanctorum ae esiae doctoddi
Clemetis,lacobi,Basilii,& Chrysostomi,qui omnes immissis,quas ipsi coposuere,post verba dominica,tacerodotis precibus hoc sacramentu conficere vident,siquis de etia post verba domini prolata,no corpus, di sanguι ne,sed pane ecvinu nomitiant.Secunda vero est aucto
40쪽
ritas Damasceni,dicentis beatum Basilin haec munera Κ ideo prsfigurativa nominasse,quia nonda sanctificata erat,ita vero ea nominasse multo post verba dominica. Tertia ratio est opinio sanctissimi viri Dionysii Ariopagitae,qui aperte sentire videt,post verba domini hoc sa- cramentu confici. lis in pressentia rationibus a nobis respondendu est.In primis aute verbis sanctom doctoni, qui missius coposuerutinnica ratio satisfacit. Ca ipi quatuor patres ide plane dicant,eodi verba ante ola audiamus. Clemens itam primus,cu miracula domini,&res gestas eius,ac sacramentoni a dfio traditionE comemorasset,postea inquit. emores ita* nos passionis, mortis,oc resurrectionis eius &c.offerimus tibi regi,& deo, scaem eius praecepta occ. Rogamus te,ut clementer inospicias haec sposita cora te munera, tu nullius indiges deus,& in eis bene coplaceas,ad honore Christi tui, ocmittas spiritusanctu tuu,testem passionis diai nostri Iessu, per hoc sacrificio,qui huc pane corpus Christi tui, oc hue calice sanguine Christi tui essiciat. Licet em haec Clementis verba inter apocriphas scripturas comemorari solea placet in eis in praesentiam tanqj veris assentiamus. lacobus quoq; multo post verba diat obsecrat,
ut mittat spussanctus. De quo cu multa dixisset. bivo git,ut adueniens sanctificet,lc faciat hunc quide pane corpus Christi tui, & hunc calice, preciosum sanguine Christi tui .At magnus Basilius similiter post verba salitatoris inuocat sanctuspiritu, ut ad .pposita descendat' munera,& lanctificet,lc faciat pane quide, preciosum corpus domini deiα saluatoris diri nostri Iesu Christi, qui effusus est pro mundi vita. Ad haec Chrysostomus, post verba diai,8c reru per eu gestatu narratione subdita Rogamus te,emitte spiritu tuu sanctu sua no 'supcr
