장음표시 사용
191쪽
Simem Trinitatis, & unitatem Eccle- tis utique, & aliis legitimis orati di Siae, & Omne Christiani dogmatis sa- bus, quae sine ulla admonition dς Cramentum. Quod Symbolum fidei, bentur in ingressu lucis, ac nocti ty
& Spei nOStrae ΠΟΠ SCribitur in charta, vigiliarum: sed, & cibum non pythi& atramento, Sed in tabulis cordis car- sumere, quam syi interposita orati Jς φ J m . . . . Priora enim habenda sunt spiritus r 3 a ratio petitio dicitur. Nam frigeria: quia priora coelestia , qVλ' Orare est petere, Sicut eXorare impe- terrena. Qui autem vult oratioHζ'trare. ConStat autem oratio loco , & suam volare ad Dominum : faciat illi tempore. Loco, quia non ubique cum prohibeamur a Christo orare in publico e sed ubi opportunitas dederit, aut neceSsitas importaverit. Neque enim Contra praeceptum reputatur ab Apostolis faetiim,qui in carcere audientibUSCUStodibus orabant, & canebant Deo. duas alas, jejunium, & eleemoSyΠ3mi& Τ' ascendet celeriter, & exaudietur 3 7 Jejunium est parsimonia Vic tUS , abStinentiaque ciborum , cui Π men est inditum ex quadam parte Vii Cerum tenui semper, & vacua , quo
Vulgo jejunum vocatur. Unde jejusli
i. HL J V - Vulgo jejunum Vocatur. Unde ici. Τ' De tempore Vero dictum eSt: Sine in- nomen creditur derivatum : quod )yi termisSione Orate , Sed hoc Singular, inedia Viscera vacua, & exinanita e ii
bus. Nam est obSerVatio quarumdam tunt. - Jejunium autem , & statio Ohorarum communium, quae diei inter citur. in Statio autem de militari eX M ) 'R 'ς .u i Π Π plo nomen accepit, pro eo quod D.
horae divisae Sunt: ut Si sorte aliquo tris stationem militum rescindat. Ν)Mitterimus opere detenti, ipsum nos ad laetitia libentius tristitia solicitius admi m .m Pu dmoneat, tem- niStrat disciplinam unde, &milii Τ
pora in Scripturis inveniuntur. Pr,mum enim Sanchus Spiritus,congregatis Discipulis hora tertia infusus est.PetruS,qua die Visionem communicationis in illo Vasculo expertuS est, seXta hora orandi gratia ascenderat. Idem etiam cum Joanne hora nona templum adiit, quando paralyticum sanitati reforma-
nunquam immemores Sacramenti 3 gis Stationibus parent. Discernunt 3.
xζm quidam inter jejunium , & Stati' nem. Nam jejunium egi indifferes cujuslibet diei abstinentia : non Secus dum legem, sed secundum propri
Voluntatem : statio autem est obSerVὸ tio statutorum dierum, vel tempor. η'
lii Orare est petere. Ex Serv. AEn. M Interposita orat. Anteposita Chac is eodex 3 Ascendit celeriter. Locus ex Aug. in Ps.
,rdis alacristatio sol. 'R . mi it ri exemplo nomen accepit s Hris sincionta militum reιeiudit. Nam IVixi δ
192쪽
bus terminatis temporibus sunt , ' ut jejunium quarti, eptimi, dc decimi: vel sicut in Evangelio dies illi , in quibus ablatus est
ponSus: vel sicut obserVatio quadrage5Simae, quae in universo orbe institu tione Apostolica observatur circa confinium Dominicae Passionis. HiS ter-xium genus quidam adjiciunt: quam Xerophagiam dicunt , abStinentiam, Scilicet, humentium ciborum. Unde, di nomen hoc datum, eo quod siccis
Punitentia, eo quod ipse homo in se Puniat poenitendo quod male admisit e nam nihil aliud agunt, quos Ve- Taciter poenitet, nisi ut id, quod male
fecerunt, impunitum eSSe non Sinant.
Eo quippe modo sibi non parcentibus ille parcit, cujus altum, justumque judicium nullus contemptor eVadit. Perfecta est autem poenitentia , praeterita deflere, & futura non admittere. Haec
secunda in similitudinem sontis purgatio est: ut Si forte , impugnante diabolo, aliquod peccatum irrepserit, hujus satisfactione purgetur.39 Satisfactio autem eSt CaUSaSPeccatorum , & suggeStioneS eXcludere, & ultra peccatum non iterare. o Reconciliatio Vero eSt, quae post complementum poenitentiae adhibetur : nam sicut conciliamur Deo, quando primum a gentilitate conVertimur : ita reconciliamur, quando pObtpeccatum poenitendo regredimur.
cabulo dicitur, quod Latine confessio interpretatur , cujus nominis duplex
significatio est. Aut enim in laude in confeSSio , Sicut eSt: Consi teor tibi Pater Domine Coeli, & te rete. Aut dum quisque confitetur sua peccata ab eo indulgenda, cujus indeficiens est misericordia. Ex hoc hi igitur Graeco Vocabulo eXprimitur , &frequentatur eXOmologeSis , qua deli
tum noStrum Domino confitemur,
non quidem Ut ignaro, cujuS cognitioni nihil occultum est, Sed conseSSio eStrei, Scilicet, ejus, quae ignoratur professa cognitio. Utile enim sibi, ac jucundum quiSquam esse exiStimaverat, rapere , adulterari , furari , sed ubi haec aeternae damnationi obnoXia esse cognOVit , cognitis iis confitetur er
fessio est desinendi: desinendum ergo a peccatis, dum confessio est./Confessio autem antecedit , remissio Se quitur : caeterum CXtra Veniam CSt, qui peccatum cognOSCit, nec Cognitum confitetur. Itaque eXOmologesis prosternendi, δc humilificandi hominis disciplina est , habitu , atque
Victu , sacco, & cineri incubare: corpus Sordibus Obscurare: animUm moeroribus dejicere: illa, quae peccavit triSti tractatione mutare.
ne appellantur , quae Latine dicuntur rogationes. Inter litaniam Vero , &egomologesin hoc differt: quod eXomologeSeS pro Sola confeSSione peccatorum aguntur e litaniae vero indicuntur propter rogandum Dominum , dc impetrandum in aliquo misericordiam ejus. Sed nunc jam utrumque Voca-
il Ut jejunium quarti. Verba gatharia cap. 8. Vid. Hieron. ibid. se Isid. I. Osf. cap. 37. ut Quam Xerophag. SPue ioce sape utuntur Tertuli. Hieronym. i V . . QRa i punitcntia. Al. quasi punientia. Idὸm 1. de . cap. I 6. Poenitentia nomen Sumpsit a pcena. 'in LX hoc crgo Graeco vocab. Tertuli. lib. de Poenit. Is actus, qui Graeco Vocabulo magis exprimitur , & frequenta- μy a ς mologesis est, qua delirium Domino nostro confitemur , non quidcm , ut ignaro , .ςd quatenus satisfactio ς diassioni disponitur , confessionis poenitentia Deus mitiga ux- ix quc cXomolog. prostern. ia humilis. h. d. est. Verba Tertuli. ibid.;- ud nunc iam utrumque vocab. Id undis natum sit ex Concit. Hothon. ορνit. Si in Concit. Tolet. 17. cap. 6. cum
193쪽
illlili sub Una designatione habetur: liqua Romanorum ex collatione sacri distat Vulgo, utrum litaniae, an ficabat, aut certe de bonis damnῖρ' eXOmologeSeS dicantur. Supplicatio- rum. Unde supplicia dicuntur Suppli S autem nomen qUOdammodo nunc cationes , quae fiebant de bonis pὸ ' CX gentilitate retinetur. 'in Nam feriae, rum supplicia. Sacrae enim res d. x aut ei ant apuci eos, aut indic- bus eXecrandorum fiebant. tae. Indictae autem , quia paUpertaS an-
1 DEATissIMUs Hieronymus Vir eruditissimus, & linguarum ideo quod nulla infirmitate oppy mitur , Sed fortis est, & sufficien
multarum peritus , Hebraeorum nominum interpretationem primus in Latinam linguam conVertit. Ex quibus pro breVitate, praetermissiS multis, quaedam huic operi adjectis interpret, tronibus interponenda Studui. Vocabulorum enim eXpositio satis indicat
quid velint , intelligi. Habent enim
quaedam eX propriis causis nominum rationem. In principio autem decem nomina ponimuS, quibuS apud Η
2 'I'limum apud Hebraeos Dei nomen Et dicitur: quod alii Deum, alii etymologiam ejus eXprimenteS, Wχ - , i. fortem interpretati sunt'
omnia perpetranda. 3 Secundum nomen Elatis J Tertium 'nhes Eloe , quod utrum que in Latinum Deus i licitur. Est hytem nomen in Latinum eX appellatione translatum. Nam Pς' Graece Θεος dicitur quasi , i mor : Unde tractum est nomen P. ' quod eum colentibus sit timori'. . DPUS autem proprie nomen e t Dis' talis pertinens ad Patrem.& Fis illi
nitatem etiam reliqua quae in Uc0' 'sta Sunt posita vocabula referuntus
5 Quartum nomen Dei dicit is Sabaoth, quod vertitur in bytinum, eXercituum, sive virtutum qV0 in Psalmo ab Angelis dicit ' ' Hi est iste Rex Gloriae 3 Dornis ''
p Op. c. n. I. Ex Hieron. D. ad Aman . 1 P.
194쪽
Virtutum. Sunt enim in hujusmodi Ordinatione virtutes multae: ut Angeli, Archangeli, Principatus , eu PoteStateS , cunctique Coelestis militiae ordines , quorum tamen ille Dominus eSt. Omnes enim Sub ipso Sunt, ejusque dominatui subjacent.
terpretatur in Latinum excelsuS, quia .upra Coelos est, Sicut scriptum eSt de eo: Excelsus Dominus supra Coelos gloria ejus. Excelsus autem dictus, pro Valde celsus. Ex enim pro Valde ponitur , Sicut eximius, quasi valde
7 Sextum nomen rans Eie , I. qui est. Deus enim Solus , quia aeter DUS eSt, hoc eSt , quia eXordium non
habet, eSSentiae nomen Vere tenet.
Hoc enim nomen ad Saninam Μoysen Per Angelum est delatum. Quaerenti enim, quod eSset nomen ejuS, qui eum PQrgere praecipiebat ad Populum eX AEgypto liberandum : respondit. Ego Sum qui sum, dc dices filiis Israel: qui est, miSit me ad vos: tanquam in ejus Comparatione , qui vere est, quia in- Commutabilis est : ea quae mutabilia
enim dicitur fuit, non est: & quod dicitur erit, nondum est. '' DeUS autem eSSe tantum novit, fuisse, & futurum esse non novit. Solus enim Pater cum Filio, & Spiritu Sancto Ve
de, & in communi eloquio dicimus:
M' Vivit Deus e quia eSSentla Vita Vi-Vit , quam morS non habet. 8 Septimum Adonat, quod go, neraliter Dominus interpretatur, quod dominetur creaturae cunctis, Vel quod creatura omnis dominatui ejus deser-Viat. Dominus ergo , dc Deus : Vel quod dominetur omnibus , Vel quod
Deo tantum ponitur: quod etiam in alleluia in noVissima Syllaba Sonat.1 o ' Nonum Tetragrammaton, hoc est, quatuor litterarum , quod propriuapud Hebraeos in Deo ponitur, mn id est, duabus ia , ia, quae dupli cata ineffabile illud , & gloriosum nomen Dei efficiunt: dicitur autem ineffabilis , non quia dici non poteSt, Sed quia finiri sensu , & intellectu humano nullatenus potest, & ideo quia de eo nihil digne dici potest , ineffabilis eSt. 11 Decimum Saddai, U id est, Omnipotens. Vocatus autem OmnipotenS , eo quod omnia poteSt, Sed a faciendo , quod Vult, non a patiendo, quod non Vult. Quod si ei accideret, nequaquam eSSet Omnipotens e facit enim quicquid Vult, de inde OmnipotenS. Item Omnipotens, quia ipsius Sunt Omnia, quae ubique sunt. Solus enim totius mundi habet imperium. Dicuntur autem , & alia quaedam in Deum SubStantialiter nomina:
ut Immortalis, Incorruptibilis , Incommutabilis , AEternus. Unde , dcme- sit Quinctum Helion. unde quidam Graeos ἡλ ν fecisse putant. λὶ HOc noinen-mors non habet. Falso citatur hic Iocus a Magistr. Sent. lib. I. d. 8. cap. I. Ex Hieron. D. ad Dama a cum sit potius constatus ex Augustini , c, Greg. υarιis locis , prima pars, usque ad non sint , ex Aug. 8. de Civit. cap. II. Quod n. dicitur suit. Ex eodem in lib. de Θmbol. cap. . ct in Ps. Io I. ex quo τε dicitur deleri bis hoc loco sine fraude posset. ψὶ UcuS alitem esse tantum nov. Ex Greg. . Moral. cap. 27. at. 3 λ. IIJ Solus n. Ex eod. 18. Moral. cap. 27. ut. 32. I J Vivit Deus, quia essent. Ex eodem lib. cap. 3. al. I. sit Octavum pD. Ex Hieron. D. Is 6. . NOnum. Ex eadem D. eae 1 1. edi, in quast. in cap. IT. Gen. Nec mirandum linq quare cum apud Graecos, nos a littera videatur addita , nos n litteram additam dixerimus, Idioma n. linLux ilὶi . c.t per in quidem seri h*xς cu pcr a legere , sicut e contrario a litteram saepc per c y Onuuxi δεῖ.
195쪽
merito cunctae prsponitur creaturae. manifestationem essentiae Dei videre, I 2 Immortalis sicut de eo scrip- & vivere, sicut, & dichum est M Ptum est: Qui SoluS habet immortali- si. Unde, & Joannes in Eoistola Rδtatem, quia in eluS natura nulla est dicit : Deum nemo vidit unquam Commutatio. Nam Omnis mutabilitas Res est enim invisibilis , ideoquζ RQ' non inconvenienter mortalitas dicitur, oculo , Sed corde quaerenduS est Secundum quam, & anima mori dici- 17 Impassibilis est, quia Π Τur, iiDi quia in Corpus, in ali- perturbationibus afficitur , quibuS fN quam alteram SubStantiam mutatur, gilitas humana succumbit. Non cni η. Vζr mr, , in ip a sua SubStan- attingunt eum ullae passiones: ut tibi
Secundum id quod destitit es- ror, invidia, & caetera , quibu hJ Q, qxt d erat, mortalIS utique depre- mana mens turbatur. Sed cum diVi R RV kφy hQ lus Deus dici' tur , Deum irasci , aut Zelare , aut hiis iunJ- δ Q V In Qm l r', nostro usu dicitur. Apud Deum v ... ζnim perturbatio nulla est, apud quem 3 I ncorruptibilis appellatur, quia tranquillitas Summa eSt. Corrumpi, & dlSSOlVi non potest, nec 1 8 Simplex autem dicitur, )iyqdividi. Qtucquid enim capit divisio- non amittendo, quod habet Seu q*igm lmteritum Capit. Ille nec divi- non aliud est ipse, & aliud qu0d j'
i Incommutabilis est, quia Semper manet, & mutari neScit: nec proficit , quia perfectus est: nec deficit,
15 AEternUS eSt, quia Sine tempore est. Non enim habet initium, neque finem. Hinc , & Sempiternu8, eo quod sit semper aeternus. A quibusdam autem A ternus ab aethere creditur dichus , quoniam Coelum sedes
elus habetur: unde est illud , Coelum aliud est esse , aliud sapere. Nam , esse potest, & sapiens non esse, D sita item habet essentiam , habet, & λ pientiam ; sed quod habet, hoc, est, & Omnia unus est: ac prois ς impleX est, quia non in eo aliquid δ. cidentis est , sed , & quod Q ζ, quod in ipso est, essentialiter est, ' 'le cepto quod relative ad quamcu
I9 Summe bonus , quia inc0m mutabilis est. Creatura vero bonum Τ
sive Immutabiliq P Τ gQ Incorporeus autem, vel incor
196쪽
Omnia intra ejus omnipotentiam coar
2 2 Perfectus dicitur , quia nihil ei possit adjici. Attamen de ConSummatione alicujus facti perfectio dicitur.
Deus autem , qui non est factus, quomodo est perfectas 3 Sed hoc vocabulum de usu nostro sumpsit humana inopia , sicut, & reliqUa Verba, quatenus id , quod ineffabile est, utcunque dici possit: quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit, Sicut
a 3 Creator dictus pro totius mundi rebus ab ipso creatis: nihil enim est, quod non originem a Deo traXerit. Ipse . & unus , quia dividi non potest, vel quia nihil esse aliud potest, quod
24 Haec igitur, quae de Deo di cta
Sunt, ad totam pertinent Trinitatem
Propter Unam, & coaeternam Substantiam , siVe in Patre , sive in Filio ejus Unigenito in forma Dei, sive in Spiritu Sancto , qui unus est spiritus Dei Patris, dc Filii ejus Unigeniti.*5 Sunt , dc quaedam Vocabula eX usu nostro ad Deum sumpta, de membris nostris , sive de inferioribus, quia in propria natura invisibilis, incorporeus est, pro efficientiiS tamen causarum in ipso rerum SpecieSRdscribuntur: ut more locutioniS NOS-trae facilius seipsum insinuet: Ut quia Omnia videt, dicatur oculus: propter quod audit omnia , dicatur auris: Pro RQ autem quod avertitur , ambulat: pro eo quod spectat, stat. Sic , & in Caeteris horum similibus ''l ab huma- S mentibus trahitur similitudo ad PQum , sicut , ic obliviScenS , & me lorans. Hinc est, quod , S Propheta dicit : Juravit Dominus eXercituum
per animam Silam: non quod Deus animam habeat, Sed hoc nOStro narrat affectu. - Nam, S: facies Dei in Scripturis Sanctis non caro, sed di Vina cognitio intelligitur, eadem ratione, qua per faciem conspectam quisqUe cognoscitur. Hoc enim in oratione dicitur Deo e Ostende nobiS faciem tuam , ac si dicatur Da nobis cognitionem tuam. Sic , dc Vestigia Dei dicuntur : quia nunc Deus per SpeculUm agnoscitur: ad perfectum Vero Omnipotens reperietur, dum in futurum , facie ad faciem quibusque electis praesentabitur: ut ipsam speciem ContemplentUr , CU-jus nunc VeStigia comprehendere conantur , hoc est , quem Videre per
speculum dicuntur. Nam , & situs, Schabitus, & locus, & tempus in Deum non proprie, sed per similitudinem translate dicuntur, quippe sedere Super Cherubim dicitur , quod est ad situm:
amictus ejus , quod est ad habitum. Et, anni tui non deficient, quod ad tempus pertinet. Et, Si ascendero in Coelum, tu ibi es , quod ad locum. NNam & in Propheta , plaUStri portantis foenum Species ad Deum dicitur. Et haec omnia per figuram Deus, quia nihil est horum ad proprietatem
1 Ultis etiam modis Christus1V L appellari in Scripturis invenitur divinis. Nam ipse Dei Patris
Unigenitus Filius , dum esset aequaliSPatri , propter salutem nostram formam Servi accepit. Proinde quaedam nomina in illo eX divinitatiS Substan-
197쪽
tia,quaedam eX diSpenSatione susceptae humanitatis asSumpta sunt. Christus namquo a chriSmate est appellatus , hoc eSt, UnctuS. 'in Praeceptum enim fuerat JudaeiS: ut Sacrum conficerent Unguentum, quo perungi possent ii, qui Vocabantur ad sacerdotium , vel ad regnum: & sicut nunc Regibus indumentum purpurae inSigne est regiae dignitatis: sic illis unctio sacri unguenti nomen, ac poteStatem Tegiam conferebat , & inde Christi dicti a chrismate, quod est Unctio. Nam chrisma Graece , Latine unctio
nuncupatur , quae etiam Domino nomen accomodavit facta spiritualis, quia spiritu unctus eSt a Deo Patre, sicut dicitur in Actibus Apostolorum: Collecti sunt enim in hac ciVitate, adversus Sanctum Filium tuum, quem UnXisti: non utique oleo visibili, sed gratiae dono, quod visibili significa
et Non est autem Salvatoris Proprium nomen ChriStus , sed communis nuncupatio potestatis , dum enim dicitur ChriStus, commune dignitatis nomen est: dum Jesus-Christus proprium est Vocabulum Salva- totis. Christi autem nomen nUSquam
alibi omnino, nec in aliqua gente fuit, nisi tantum in illo regno, ubi Christus prophetabatur, & Unde Venturus erat. 3 Μessias autem Hebraice dicitur, Graxe Christus, Latina autem
Latine autem salutaris, sive Sal Vator interpretatur,pro eo quod cunctiS gem
tibus Salutifer venit. Etymologiam enim nominis hujus etiam Evangeli ii significat, dicens: Vocabis nomen ejui Jesum, quia ipse salvum faciet popa tum Suum. Sicut enim Christus signi ficat Regem , ita Iesus significat Sὸl Vatorem. Non itaque nos salvos facii quicumque Rex, sed Rex SalVator. Quod verbum Latina lingua asi λnon habebat, sed habere poterat: sic. potuit, quando Voluit.
num Significat nobiscum Deus: scili siet , quia per Virginem natus Desii hominibus in carne mortali apparui illi terrenis Viam salutis ad Coelum apζ riret. Ad divinitatis substantiam, qβῆ pertinent, iSta Sunt, Deus, Domis 6 Deus autem dictus pr08
8 Deus autem , & homo, Verbum , & caro. Unde . & bis geni μ' dicitur , sive quia Pater eum gentili irne Matre in aeternitate, sive quia Νὴ
9 Unigenitus autem vocatur cundum divinitatis excellentiam, Sine fratribus e Primogenitu 3 Se μ' dum SuSceptionem hominis , in Pζr doptionem gratiae fratres habς ς dignatus eSt, quibus esset primOSζὴ
ub tantiae appellatur Substantia est 'Vel eSSentia Graece 9 ita dicitur , 'unum. Utrumque igitur conjunctμ 4Onat una Substantia. Hoc enim VQ -
ap. II. Praeceptum tradunt historia dc . . V 'ρ qmue Rins a Pom uib. Iulerati j Et sicut nunc Regibus indum. puero Hinc 'υνλ is Mis
198쪽
xur Omousion , quod est: Ego , &Pa- tera propter effectum operis totius ter unum Sumus, hoc est, ejusdem Cum Patre substantiae. Quod nomen, etsi scriptum in Sanctis Litteris non JnVeniatur , in assertione tamen totiUS Trinitatis defenditur, quia datur ratio, unde recte dici ostendatur Sicut, &Pater in illis libris nusquam IngenituS legitur, sed tamen dicenduS eSSe, atque credendus non dubitatur. Omoeusios Similis substantiae : quia qualis Deus,tdlis est , & imago ejus. Invisibilis Deus, & imago invisibilis. creaturae, quae per ipSum formata eSt. et o Brachium, quia ab ipSO Om
2I Virtus, pro eo quod omnem poteStatem Patris in semetipso habeat:& omnem Coeli , terraeque creaturam gubernet, contineat, atqUe regat. 2 a Sapientia , pro eo quod ipse revelet mySteria Scientiae , dc arcana Sapientiae. Sed tamen cum Sit Pater,& Spiritus Sanctus sapientia , & Virtus , & lumen , & luX, proprie tamen II Principium, eo quod ab ipso itS nominibuS FiliuS nuncupatur. lnt Omnia, & quia ante eum nihil. I a Finis , vel quia dignatuS est in fine temporum humiliter in carne nasci, & mori: & judicium novissimum ipse suscipere, Vel quia quicquid agimus ad illum referimus: & cum ad eum perVenerimuS , ultra quod quae-
is os Dei est, quia Verbum ejuS eSt. Nam sicut pro VerbiS, quae
Per linguam fiunt, saepe dicimus, illa, illa lingua , ita , & pro Dei Verbo os
PQRitur , quia mos est, ut Ore Verba
23 Splendor autem appellatur, propter quod manifeStat. Lumen, quia illuminat. 2 5 Lux , quia ad Veritatem con
26 Sol, quia illuminator. 27 Oriens, quia luminis fons,& illustrator est rerum , quod oriri nos faciat ad Vitam a ternam. 28 Fons, quia rerum origo eSt,
vel quod satiat sitientes. I pse quoque A , & Ω : Alpha enim litteram nulla praecedit: prima eSi enim litterarum , sicut, & Filius Dei: ipse enim
I '' Verbum autem ideo dici- se principium Judaeis interrogantibus xxir , quia per eum Pater omnia con- eSSe reSpondit. Unde, & Joannes in Apocalypsi , proprie ipsam litteram ponens ait: Ego sum A , & Ω, primus , & nOViSsimUS. Primus, quia ante eum nihil est: noViSsimus, quia j dicium noviSSimiam ipSe SuScipiet. 29 ' Μediator, quia inter Deum,& hominem mediuS conStitutuS eSt, Ut hominem ad Deum perduceret, Unde, Si illum Graeci με τί G Vocant. 3o Paracletus , id eSt, ad VocatuS , quia pro nobis intercedit apud Patrem: Sicut, & de eo dicit Joannes: Advocatum habemus apud Patrem
0ὶ Verbum autem. Vid. lib. de Patris, ct Filii unitate intor Iarii vrra . . Uui με i tor m qMAdam dorum ta. J Mediator. Ex Lact. ibid.
5 Veritas , quia non fallit, sed xribuit, quod promisit. 16 Vita , quia creaVit. 17 Imago dicitur propter Parrem similitudinem Patris. Figura est , quia SuscipienS formam SerVi, operum, Virtutumque Similitudine Patris in se imaginem , at que immensam magnitudinem deSig
I9 Μanus Dei est, quod omnia per ipsum facha sunt. Hinc, & deX-
199쪽
Jesum-Christum IuStum. Paracletus autem Graecum est, quod Latine dicitur advocatus. Quod nomen ,& Filio , S: Spiritui Sancto adscribitur, juvia quod, Dominus in Evangelio
ait: Rogabo Patrem, & alium Paractetum dabit vobis. 3I Intercessor autem idem Vocatur , quia pro culpa noStra remo-Venda curam gerit, & pro abluendis nostris criminibus curam impendit. 3 2 Sponsus , quia descendens e Coelo , adhaesit Ecclesiae: ut pace no' vi Testamenti essent duo in carne
33 'in Angelus dicitur propter
annuntiationem Paternae , aC SUSU Vo
luntatis. Unde , & apud Prophetam magni consilii Angelus legitur, dum sit Deus , & Dominus Angelorum. 3 Μissus dicitur, eo quod apparuit huic mundo Verbum Caro factum , unde , & idem dicit: Ego a Patre exivi, & Veni in hunc mundum. 35 Homo autem dicitur , quia
6 Propheta, quia futura reVelavit.
37 Sacerdos, quia pro nobis se
hostiam obtulit. 38 Pastor, quia CUStOS. 39 Magister, quia OStenSor. o NaZaraeuS Vero a loco. qi . NdZOrTUS a merito, i. Sanc-tUS , SiVe munduS , quia peccatum non fecit.
2 Si quidem , & de aliis inferioribus rebuS nominum species ad Setrahit Christus, ut facilius intelligatur.
HISPAL. ψ Vitis , quia Sanguine ipsiui
45 Flos, quia electuS. 6 Via , quia per ipsum ad
Deum ingredimur. 8 Μons, quia fortis. ψ9 Petra, quia firmitas est Cre
50 Lapis angularis , vel qβ' duos parietes e diverso , id est, de circumcisione , & praeputio venientes ipUnam fabricam Ecclesiae jungit quod pacem in se Angelis, & hoismi bus facit. 5 I Lapis offensionis, quia V niens humilis, offenderunt in eum is creduli homines: & factus est pci ΤScandali , sicut dicit Apostolus: Jβ daeis quidem scandalum. 5 a Fundamentum autem i ς' Vocatur, quia fides in eo firmissimΤeSt, Vel quia super eum Catholica fς
5ψ OVis, propter patientiam 55 Aries, propter principatui' 56 Hoedus , propter similit '
5 7 Vitulus, pro eo quod pro β'
59 'Τ' Serpens, pro morte, Sin pientia. 6o in Idem , dc vermis, δ
reSurrectionem ad astra remeaVit
- stra cies constet, tamen non si meri imii '
200쪽
mirum si vilibus significationibus figuretur , qui usque ad nOStrarum PaS .lonum, Seu carnis contumelias des-Lendisse cognoscitur. Qui cum Sit coaeternus Dei Patris ante saecula Filius, POStquam Venit plenitudo temporiS, propter Salutem nostram formam Ser-Vi accepit, & factus est hominis filius. Inde quaedam de illo in Scripturis secundum formam Dei , quaedam Secundum formam servi dicuntur. Q γIum eXempli gratia duo quaedam commemorantur , ut Singula ad singula referantur. Secundum formam enim
Dei de seipso diYit: Ego, & Pater
vi : uoniam Pater major me eSt. Homines autem minus intelligentes , quid Pro quo dicatur , ea, quae propter ser-mam servi disti sunt, Volunt tranS- ferre ad formam Dei: & rurSUS ea, quae dicta sunt: ut ad se inVicem per-
Sonae referantur, volunt nomina eSSe
naturae, atque substantiae, & faciunt errorem in fide. Sic autem Dei filio Conjuncta est humana natura: Ut eX duabus substantiis fieret Una persona. Solus igitur homo pertulit crucem, ed propter unitatem personM , &Deus dicitur pertulisse. Hinc eSt, quod Scribitur : Si enim cognoViSSent, D in quam Dominum gloriae crucifiXis ent. Filium ergo Dei crucifixum fatemur , non eX virtute divinitatis, sed
eX infirmitate humanitatiS: non eX SUzenaturae permansione, Sed eX nostrae susceptione.
tur Deus, quia ex Patre Filioque procedit, de substantiam Corum habet. Neque enim aliud de Patre Procedere potuit, quam quod ipse ebi Pater. Spiritus autem dictus Secundum id , quod ad aliquid refertur: δc Spirans Utique spiritu inspiranS est, &eX eo appellatus Spiritus est. Proprio autem modo quodam dicitur Spiritus Sanctus secundum quod refertur ad PDtrem , & Filium, quod eorum Spiritus sit. Nam, & hoc nomen , quod Spiritus dicitur , non Semper Sectandum id, quod refertur ad aliquid : Sed secundum id , quod aliquam naturam Significat. Omnis enim incorporea natura spiritus in Scripturis Sacris appellatur. Unde non tantiam Patri, ex Filio,& Spiritui Sancto, sed omni rationali creaturae, & animae hoc vocabulum
congruit. Ideo igitur Spiritus Dei Sanctus Vocatur, quia Patris, & Filii
sanctitas eSt. Nam cum sit, dc Pater
Spiritus, S: Filius Spiritus : & Pater
Sanctus: & Filius Sanctus e proprie tamen ipse Vocatur Spiritus Sanctus,
tanquam SanctitaS coessentialis , dcconsubstantialiS amborum.
et Spiritus Sanctus ideo non dicitur genitus, ne duo in Trinitate Filii
Suspicentur. Ideo non praedicatur ingenitus , ne duo Patres in ipsa Trinita
te credantur. ProcedenS autem dicitur
testimonio Domini dicentis e Multa adhuc habeo, quae Vobis loquar, sed non potestis illa modo audire. Ueniet autem Spiritus Veritatis , qui a Patre procedit, & de meo accipiet: ille vobis indicabit omnia. Hic autem non solum natura procedit , Sed semper ad peragenda Trinitatis opera indesinenter procedit. s Hoc autem interest inter naScentem Filium , & procedentem Spiritum Sanctum : quod Filius ex uno nascitur: Spiritus SanctuS eX utroque
procedit: ideo dicit Apostolus: Qui autem Spiritum Christi non habet,