장음표시 사용
211쪽
1729 2 Ararias , auxilium Domini. 93 'in Ogias autem ipSe eSt, qui,& Agarias duplici nomine. 9 Ipse est, qui illicitum, sibi
sacerdotium Vendicare conatus, lepra in fronte perCUSSUS eSt.
95 Joathan, est perfectus. Pulctram etymologiam nominis habet: fecit enim rectum in conspectu Domini , D portam templi aedificavit ev
96 Achaz, apprehendens. 97 Ezechias, fortis DominUS.
9 Manasses, obliviosus. Per multa enim Scelera, & Sacrilegia reliquerat,& oblitus fuerat Dei, sive quod oblituS est Deus peccatorum illius. 99 Amon, fidelis, Vel onustUS. 1 oo 'in Josias, ubi est incensum Domini , propria etymologia nomi
Ioa Joachim, ubi eSt praeparatio. ios Eliachim, Dei resurrectio. io JechoniaS, praeparatio Domini.
1o5 Τ' Sedechias, justus Domini. 1o6 in Jeroboam, judicatio, Si-Ve causa populi, Vel: ut quidam ajunt, divisio interpretatur, pro eo quod in regno ejus divisus sit populus Israel, &PraeciSUS a regno stirpis David. Divisionis enim populi causa iste eXtitit. io 7 Zambri, Psalmus, Vel Can
si in Oetias autem ipse est ciui. Verba Hieronymi in L 1ὶ Ipse est, qui illicit. Idem in Amos cap. I. apud i
D. IS ID. HISPAL.109 Achab , frater patriS.
II o IJ Jegabel, fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem sed melius, ubi est sterquilinum. Praecipitata enim deorSUm , Comederunt carnes ejuS ca nes Sicut praedixerat Elias , & erunt, inquit, carnes JeZabel, sicut Stercus super faciem terrae. III OchoZias , apprehendens
iis Μanahem, ConSolanS. 116 PhaceaS, aperienS. 117 Nabuchodonosor, prophe'tia lagunculae anguStae, Sive prophe tans istiusmodi Signum, per Somnium scilicet futurorum , quod Vidisse narrratur , & Daniel interpretatus est: Si'Ve sessio in agnitione angustiar pro iis,
qui in captivitatem ab eo duchi sunt.118 '' Zorobabel apud Hebraeo ex tribus integris nominibus traditur eSSe compoSitus. Zo , i Ste : ro , m gister : Babel proprie Babylonium SQ nate & efficitur nomen Zorobabel, iste Μagister de Babylone, in Babylo ne enim ortus est, ubi, & Princ pigentis Judaeae eXtitit.
Uorumdam Patriarcha rum etymologiae notandMSunt: Ut sciamus , quid ii'
eX Ain scribitur onustus interpretatur. δμβ γ x ii QR ab Alepli littera exordium habet, quod δ' l l Iosias. In nominibus, ex Matth. sin Sedechias. In nom. ex lib. 3. Reg. se in Erech. eaAlbi Jeroboam. In n. cap. I. ICroboam
212쪽
uo Vocabulo resonent. Nam plerique se ait. Vidi Dominum, & salva facta
ceperunt. Patriarcha interpretatur Pa' trum Princeps. A 'Iχος enim Graece PrincepS eSt.
2 Abram primum VocatUSeuet pater videns populum , propter Israel, scilicet tantum :b - pOStea appellatus Abraham, quod tranSfertur pater multarum gentium , quod erat dhuc per fidem futurum. Gentium autem non habetur in nomine , sed ubauditur , juxta illud :'Erit nomen xuum Abraham, quia patrem multa Ium gentium poSui te. 3 Isaac , ex riSu nomen accepit. RiSerat enim pater , quando ei promiSSus est admirans in gaudio. Risit, α mater, quando per illOS tres Viros promissus est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit I Saac, interpretatur enim risus. Τl Sciendum Rutem , quod quattuor in Veteri Testa
mento absque ullo velamine nominibus SutS , antequam naScerentur, VO'cati Sunt : Ismael, Isaac, Salomon , αJosias: Lege scripturas. ψ Jacob, supplantator interpre-x-tvir , Sive quod in ortu plantam naS Lentis fratris apprehenderit, siVe quod Postea fratrem arte deceperit. Unde, R Esau diκit: Juste vocatum eSt no mζn ejus Jacob, supplantavit enim
5 Israel , vir videns Deum. Tunc enim hoc nomen accepit, quan tota nocte luctatus Vicit in certa mine Angelum & oriente lucifero benedictus est. Inde propter ViSionem Dei Israel appellatus est, Sicut , dc ip'
6 Ruben , interpretatur ViSio nis filius. Sic enim quando eum peperit Lia , Vocavit nomen ejus Ruben dicens: Quia vidit Deus humilitatem
Simeon , interpretatur auditio. Sic enim dixit Lia quando peperiteum uia exaudiVit me Deus. 8 Levi, additus. DiXit enim Lia
quando peperit eum non ambigens de amore viri: Nunc mecum erit vir
meus, quia peperi ei tres filios. 9 Judas confessio dicitur. Quando enim peperit eum Lia , laudem Domino retulit dicens : Nunc super hoc confitebor Domino , & ob id vocatus est Judas. A confessione itaque nomen ejuS est dictum, quod est gratiarum actio. 1 Ο J Issachar interpretatUr, eSt merces. Ie quippe dicitur est, Sachar
merceS .Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum Viri, qui Racheli debebatur , ad Se emerat Lia. Unde , & dum natus est dixit Lia, dedit Deus mercedem meam. 11 Zabulon interpretatur habitaculum. SeXtum enim hunc filium genuerat Lia: propterea jam Secura dixit. Habitavit mecum Vir meuS.Unde, de filius ejus VocatuS eSt habita
1l ' Nephthalim de converSione, sive comparatione: causa nominis ejus est. Unde , dc di Xit Rachel , cum eum peperisset ancilla ejus Bala : Habitare me fecit Deus habitationem cum So
IRm pater vid. Ex nomin bus apud Matth 'D xς i appellatus est Abraham. Ex quast. ad cap. Ι7. ' ςicndum autem. Ad. cap. i . Falso autem pro Salomone Samuelem quidam substituunt. Vid. Parotit. I. cap. 11. . V I x ςl , vir videns Deum. Ita quidὰm in nominibus , ct in Is. cap. I. Sed eam interpretationem improOat in quast, 'ρ' γλ Vbi l rinceps cum Deo interpretatur. Idomaue rursus in Gomment. in Joel, M θυτατον ἐεῆ a l. rcctissimum Dei.
213쪽
13 Dan interpretatur judicium. Bala enim dum eum peperisset, dixit Rachel domina ejus : Judicavit me Dominus, exaudiens dedit mihi ilium. CauSam nominiS expreSit: ut ab eo, quod judicasset se Dominus, filio ancillae judicii nomen imponeret. 1 Gad ab eventu, sive procin tu VocatuS eSt. Quando enim peperit cum Zelpha, dixit domina ejus Lia; in fortuna, id est, quod dicitur, in procinctu, Vel eVentu.
13 Aser beatus dicitur , dum enim peperisset eum Zelpha , dixit
Lia: Beata ego, & beatificant me mulieres : & ab eo quod beata dicatur, eX etymologia nominis Beatum VocaVit.
addi mater optaVerat , VOCaVit augmentum. Hunc '' Pharao, Taphanath Phaaneca appellavit, quod Hebraice absconditorum repertorem Sonat, pro eo , quod obscura Somnia reVel, vit , & sterilitatem praediXit. Tamen, quia hoc nomen ab AEgyptio ponitur: ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo Taphanath Phaa- Deca AEgyptio sermone Salvator Mun di, eo quod orbem terrae ab imminente fimis excidio liberarit.
lius dextrae quod est Virtutis. Dextra enim appellatur Jamin. Mater quippe ejuMUOriens VocaVerat nomen ejus Benoni, id est, filius doloris mei. Patet hoc mutavit, filium dextrae nomi
. 18 Τ' Manasses dictus ab eo,quod
sit Pater ejus oblitus laborum suorum. Ita enim Hebraice vocatur ablivio.
19 Ephraim , eo quod auxerit eum Deus, & ex hoc Vocabulo in linguam noStram transfertur augmen'
I Uos gentilitas Vates appellat, hos nostri ProphetaS VO-Cant, quasi praefatores, quia porro fantur, & de futuris vera praedicunt. ui autem a nobis '' Prophetae, in Veteri Testamento Videntes appet labantur : quia Videbant ea, quae caete' ri non videbant, & praespiciebant ea, quae in mysterio abScondita erant. Hinc est, quod scriptum est in Samuele: Eamus ad videntem. Hinc Isaias: Vidi, inquit , Dominum Sedentem super Solium eXcelSum , & ele vatum. Et EZechiel e Aperti sunt Coeli, dc vidi Visiones Dei. uorum
dam autem Prophetarum nominum etymologiae annotandae sunt. Vocabinia enim eorum SatiS ostendunt, quid
in futurum factis, dictisque suis prae
2 Elias interpretatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio Sis Vocatur. Nam dum altercaretur in Sactificio cum quadringentis Sacerdoti bus Baal, invocato nomine Domini descendit de Coelo ignis super holo caustum. Quod cum vidisset omni populus cecidit in faciem suam, & aix Dominus ipse est Deus. Ex hac igitur CaUSa tale prius nomen accepit prQCO , quod per eum postea cognoVerly POpulus Dominum Deum. Idem, sortis Domini interpretatur: vel prop tei quod interfecit eosdem Sacerdotc νVel propter quod Achab adversitat m
214쪽
ETYMOL. LIB. VII. 1753 Elisaeus Domini salus interpre
tatur , Vocabulum autem idem ex futuri praesagio accepit. Denique.&multas virtutes fecit, & famem pellens populum a morte Sal VaVit. '' Nathan , dedit, sive danti S. 5 '' Isaias interpretatur Τ Salvator Domini. Et merito. SalVatorem enim universarum gentium, ejusque Sacramenta amplius , quam caeteri praedicat. 6 Jeremias excelsus Domini, pro ζ0 quod dictum est ei: Constitui temper gentes, & regna.
7 Erechiel, fortitudo Dei. 8 Daniel , judicium Dei, SiVe,
quia in presbyterorum judicio Sentemtiam divinae examinationis eXhibuit, dum reperta eorum falsitate Susan
nam ab interitu liberavit: sive quod Visiones, & somnia quibus per styn quaedam , S aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernenS apperuit. IAE' Hic, & desideriorum Vir appellatus est, quia Panem desiderii non manducavit, & Vinum concupiScentiae non bibit. 9 Ossee , salvator , aut SalVanS. Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idololatriae prophetas ἰ domui Iudae salutem praenUntia Vlt. Propter quod Erechias Rex Iuda, dublatis idolis, quae praecedenteS Re gQS consecraverant, Templum Domini purgasse , ac purificaSSe monStratur. io Ο Joel, Dominus DeuS, Sive incipiens Deo , vel fuit Dei. Haec enim ejus Vocabulum reSonat etymologia incerta. 11 'in Amos, populUS aVulSUS. Prophetia enim ejus ad populum fuit Israel, quia jam aVulsus erat a Domino , & aureis vitulis serviebat, SiVeaVulSUS a regno stirpis David. 12 IJ Nahum , gemens , SiVCConsolator. Increpat enim civitatem Sanguinum , & post eversionem illius consolatur Sion dicens : Ecce super montes pedes eVangeliZantis , & annuntiantiS pacem. 13 Habacuc ampleXanS, qUia,
vel ex eo quod amabilis Domini fuit,
vocatur ampleXatio, Vel quod in certamen cum Deo congreditur , ample-Xantis , id est, luctivatis sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae proVocare : Cur in rebus humanis , & mundi iStius πολιτεία tanta rerum Versatur iniquitas3
quis iste 3 Comminatur enim Samariae ob causam Simulacrorum illo mo
do , quo de Heliu dicitur : Quis est is
te involvens sententias313 IJ'' Sophonias, specula, Vel arcanum Domini interpretatur: Utrumque ad Prophetam convenit. Ipsi enim sciunt mysteria Dei. Unde ad Egechielem dicitur : Speculatorem te possuit domui Israel. Et alibi: Non faciet DominuS quicquam , nisi reVelaverit ServiS SutS Prophetis.16 yyyὶ Abdias , servus Domini. Si-
H Nathan. In nom. ex Luc.. HRi . Salus Domini in nominibus ex Act. Salutare Domini, in nom. ex Ep. ad Rom. Salvator Domini in s p. I.
it h. λζor est enim. Ex Praef. in eumd. Isai. i. . t ς , α dusidor. Ex Ep. ad Eusthoc. de Custod. Virg. Q IV P f. Malach. loel, qui interpretatur Dominus Deus : In nominibus Zoel, incipiens , Vel est Deus , Veli' , in =oelem , Joel αμομεν et , i. incipienS. ζ. 4m03 quia iam avuls. Ex Comm. in cap. I. Rhum gemens. Ita luendum apud Hieron. in nom. ex Ep. Barnab. non germen. νη s. olet n. nam roliqui vastio gramen. . . H bacuc. Ex Prolog. Commentarior. licheas quo de Heliu dicitur. Db 38. io Sophon. In cap. I. iij Abdias. In cap. I.
215쪽
Sicut enim Moyses famulus Domini,& Apostolus servus Christi : ita iste legatus ad gentes missus Videt, & prae dicat, quae prophetali digna Sunt ministerio , & SerVitute 2 inde servus Domini. 1 '' Ionas interpretatur columba , sive dolens. Columba pro gemitu , quando in Ventre ceti triduo fuit. DolenS autem, Vel propter triStitiam, quam habuit de salute Ninivitarum: vel propter hederam Subito arescentem: cujus umbraculo tegebatur contra Solis ardorem. Ipse est, & Amathi Sareptanae viduae filius, ut Iudaei affirmant , quem reSuscitaVit Elias , matre postea ad eum dicente: Nunc cognovi, quoniam Vir Dei es tu , SI Verbum Dei in ore tuo Verum eSt. Ob hanc causam ipsum puerum Amathi Vocitatum. Amathi enim eX Hebraeo in Latinam Iinguam veritas dicitur, & eX eo quod verum Elias locutus est: ille,qui suscititus est, filius nuncupatur eSt Veritatis.18 Zacharias, memoria Domini. Septuagemimo enim anno desolationis templi completo, Zacharia praedican te,memoratUS eSt Dominus populi sui
jussuque Darii reversus eSi Dei populus , & reaedificata est, & Urbs, &Templum.19 ' Aggaeus in Latinum festi VUS , & laetus resonat. DeStructum enim Templum aedificandum prophetat , & post luctum captivitatiS regreS-sionis lartitiam praedicat. et o Malachias interpretatur Angelus Domini, id est, Nuntius: Quidquid enim loquebatur, quasi a Domino eSSent mandata, ita credebantur,
& inde ita nomen ejus septuaginta tranStulerunt , dicentes : Assumptio
Verbi Domini super Israel in manu Angeli ejus.
2 et Esdras, adjutor. 22 Nehemias, consolator a Domino. uodam enim praesagio futurorum nomina ista sortiti sunt. Fuerunt enim in adjutorium, & conS0'lationem omni illi populo redeunti ad Patriam. Nam , & Templum D0mini idem reaedificaVerunt , dc mu Torum , ac turrium opus ipsi restaura'
et 3 hi Ananias, gratia Dei. Idem,& Sldrac lingua Chaldaea , quod inter
2- AZarias , auxilium Domini. Idem , & Abdenago , quod in Lati
2 5 ' Misael, quae palus Domi' ni : ipse , & in Misach, quod interprc
latur riSus, Vel gaudium. 4 6 Ahia frater ejUS. 2 7 Semeja, audiens Dominum. a 8 Asaph, congregans. 9 Ethan , robustus , siVe ac
3 O Idithum, transiliens eos, SiVς
31 'δ uosdam enim inhaerent 4 humo: curvatus in terram, S ea, qVM in imo sunt cogitantes , & in reb.'transeuntibus spem ponentes transili Viu canendo iste , qui vocatur tranii
3 λ Eman, accipiens, vel formi
3 3 Barachia , benedietiis Domi nuS, Vel benedictus Domini.
216쪽
3 7 Zacharias, memoria Domini , Ob hoc, quia canit: - memorari teS- tamenti sui Sancti. 38 Joannes Baptista , Domini gratia: eo quod sit limes prophetia , praenuntius gratiae , sive initium bapti malis, per quod gratia miniStratur.39 Hi sunt Prophetae Veteris,NOVique Testamenti, quorum finis Christus , cui dicitur a Patre : & Prophetam in gentibus posui te.
o Prophetiae autem genera Septem sunt : Primum genus EcStaSiS, quod est mentis excessus, sicut vidit Petrus vas illud submissum de Coelo in Stupore mentis cum variis animalibus. Secundum genus Visio , sicut pud Isaiam dicentem: Vidi Dominum Sedentem super solium eXCel-
.um. Tertium genus Somnium , Sicut Jacob subnixam in Coelo scalam dormiens Vidit. Quartum genus: Per numbem , sicut ad Moysen , & ad Job PQ t plagam loquitur Deus. Quintiam
gQnus Vox de Coelo , sicut ad Abra-h m sonuit dicens : Ne injicias manum tuam in puerum. Et ad Saulum in Via: Saule , Saule, quid me perse queris ξ Sextum genus Accepta pa V bola, sicut apud Salomonem in Pro- Verbiis, & apud Balaam, Clim eVoca Ietur a Balac. Septimum genus Replexio Sancti Spiritus , sicut paene apud Drnnes ProphetaS. 1 Alii tria genera visionum
i S corporis , sicut vidit Abraham tres viros sub ilice Mambre: & Moy- .QS ignem in rubo: Discipuli transfi-
guratum Dominum in monte inter Μoysen , & Eliam, & caetera hujusmodi. Alterum Secundum Spiritum, quo imaginamur ea , quae per Cor-PUS Sentimus , sicut vidit Petrus, discum illum submitti de Coelo cum Variis animalibus , & Sicut Isaias Dominum in sede altissima non corporali ter , Sed Spiritualiter Vidit. Non enim Deum forma corporea CircUmterminat , sed quemadmodUm figurate, non proprie multa dicuntur : ita etiam fi-gUrate multa monstrantur. Tertium autem genUS ViSioniS est, quod neque corporeiS SenSibUS , neque illa parte animae , qua Corporalium rerum imagineS capiuntur , sed per intuitum mentis , quo intellecta conSpicitur Veritas , sicut Daniel hoc praeditus mente vidit, quod Balthasar Viderat corpore, sine quo genere illa duo, vel
infructuosa sunt, Vel etiam in errorem mittunt. Omnia tamen haec Gene-
ra Spiritus Salamis moderatUr. 1 Habere autem prophetiam, non Solum bonus, Sed etiam malus poteSt: nam invenimus Saulem Regem prophetaSSe. Persequebatur enim
Sanctum David , de impletus Spiritu
, A Postoli missi interpretantur: lx hoc enim eorum nomen indicat. Nam Sicut Graece α γελοι, Latine nuntii Vocantur: ita Graece Apostoli, Latine miSSi appellantur. I pSos enim misit Christus evangeliZare per universum Mundum : ita , Ut quidam PersaS , IndoSque penetrarent , docenteS gentes, dc facienteS in nomine ChriS-
tri agen moderatur. Omnia ex Aug. coni. Adimant. cap. ultra
217쪽
Christi magna, dc incredibilia miracula: ut attestantibus Signis, D prodigiis crederetur illis in iis, quae dicebant, &Viderant. Habent autem plerique eX iis causas Suorum Vocabulorum. 2 Petrus a petra nomen accepit, hoc est, a Christo Super, quem eSt fundata Ecclesia. Non enim a Petro petra , Sed PetruS a petra nomen Sortitus cSt, Sicut non Christus a Christiano, sed Christianus a ChriSto Vocatur,
ideoque ait Dominus: Tu es PetruS,& se per hanc petram , &c. quia diXerat Petrus: Tu es Christus Filius Dei vivi: deinde ei Dominus: Super hanC,
inquit petram , quam ConseSSUS eS, aedificabo Ecclesiam meam.Petra enim erat Christus , Super quod fundamentum, etiam ipSe aedificatuS est Petrus.
3 IJ J Cephas dictus, eo quod in
Capite sit constitutus Apostolorum enim Graece caput dicitur, & ipsum nomen in Petro Syrum est.
nostram sonat filius columbae, & est nomen Syrum pariter , S Hebraeum.
Bar quippe Syra lingua filius, Jona
columba , Utroque Sermone dicitur
Alii simpliciter accipiunt, quod Simon, i. Petrus filius sit Ioannis, juxta illam
interrogationem : Simon Ioannis diligis mei Et volunt Scriptorum vitio , , . ux pro Ba joanna , hoe est, lilius Joannis, Bar-jona scriptum
sit una detracta syllaba. Joanna autem interpretatur Domini gratia. Et Tuisse constat Petrum trinomium: Petrum Cepham , & Simonem Bar-jona: Simon autem Hebraice interpretatur obedienS.
tatio dictus, eo quod prius in tentatione Ecclesiae sit Versatus. PerSecutor enim erat, & inde nomen habebat istud , quando persequebatur Christia NOS. POStea mutato nomine de Saul0 factus est Paulus, quod interpretatur
mirabilis, sive electus. Mirabilis , Vel quia multa signa fecit, vel quia ab Oriente , usque ad occasum FVan'gelium Christi in omnibus gentibus praedicaVit. Electus , sicut in Ac'tibus Apostolorum Spiritus Sanctus dicit e Segregate mihi Barnabam, Saulum ad opus, ad quod elegit eos
Latino autem sermone Paulus a modi'
co dictus : unde , & ipse ait : Esse sum minimus Apostolorum omnium, Quando enim Saulus, superbus, ela tus : quando Paulus , humilis, & m0'dicus. Ideo sic loquimur, paull5-pOS Videbo te, i. post modicum. Nam qui3 modicus factus est, ipse dicit: Eg0 enim Sum novissimus Apostolorum,& mihi minimo omnium Sancto rUm. Cephas autem, & Saulus id se
mutato nomine sunt vocati: ut eSSent
etiam ipso nomine novi, sicut Abra ham , & Sara. 6 Andraeas frater Petri carne, cohaereS gratiar: secundum Hebraeam etymologiam interpretatur decorii 1 Si, e reSpondens : sermone autem Graeco a Viro virilis appellatur. J Joannes, quodam vaticinio es merito nomen accepit: interoretatus
enim , in quo est gratia , vel DomiHi gratia. Amplius enim eum caeterii Apostolis dilexit Jesus. U ' Jacobus Zebedaei a patrς
cognominatur , quem reliquens, cum Joanne Verum patrem secuti sunt. iii
lsὶ Jacobus. In cap. Matth. Io.
218쪽
sunt filii tonitrui , qui etiam Boanerges ex firmitate, & magnitudine fidei nominati sunt. Hic est Jacobus filius Zebedaei, frater Joannis, qui poStAScensionem Domini ab Herode manifestatur occi SUS.
nem prioris cognominatus, qui dicitur filius Zebedaei: sicut iste filius Alphaes : cognomentum igitur ambo a patre Sumpserunt. Iste est JacobuS mi-Π0r , qui in Evangelio frater Domini nominatur , - quia Maria uxor Alphaei soror fuit Alatris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes Evangelis-ra cognominat, a patre, SiVe a gentilitate familiae aut quacumque alia causa ei nomen imponens. AlphaeUS autem Hebraeo sermone in Latinum eXPrimitur millessimus, Sive doctus.
II Thomas, abyssuS , Vel geminus , unde Graece Didymus apellatur. 12 Bartholomaeus, filiuS SUSpendentis aquas , vel filius suspendentis me. Syrum est, non Hebraeum. J3 Matthaeus, in Hebraeo donatus eXprimitur. Idem , & appellatus LQVi ex tribu, a qua ortus fuit. In Latmo autem ex opere Publicani nomen RVcepit, quia ex Publicanis fuit electus , & in Apostolatum tranStatUS. I Simon Chananaeus ad diSyinctionem Simonis Petri, de Vico Galilaeae Chana , ubi aquas Dominus utavit in vinum: ipse est, qui in alio Vangelista scribitur Zelotes: Chanaquippe Zelus interpretatur.
pellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde , quod nos diminutive Corculum poSSumus appellare: ipse in alio Evangelista Thaddaeus scribitur , Τ quem Ecclesiastica tradit Historia missum Edessam ad Abagarum
Regem. 16 Judas Iscariotes, Vel a Vico, in quo ortUS est, Vel eX tribu Issachar vocabulum SUmpSit, quodam praeSamgio futuri in condemnationem sui. IS-sachar enim interpretatur merceS : ut significaretur pretium proditoris , quo vendidit Dominum, Sicut Scriptum CSt. Et acceperunt mercedem meam , triginta argenteos, pretium , quo appretiatus sum ab eis.
17 Matthias, qui inter ApostΟ-los sine cognomine Solus habetur , interpretatur donatuS , ut subaudiatur
pro Juda : iste enim in locum ejus electus est ab Apostolis , cum Pro
duobus Sors mitteretur. 18 IM' Marcus , excelSuS mandato , utique propter Evangelium Abtissimi, quod praedicavit.
19 Lucas, ipse consurgenS, SiVCipSe eleVans, eo quod eleVaVerit praedicationum Evangelii post alios. et o Barnabas , filius Prophetae, vel filius consolationis.
CAPUT X. De reliquis in Evangelio
1 Aria , δ' Illuminatrix , Si Ve VJ Stella Maris: genuit enim
'in 30 nerges. Ibid. Sed in Dan. i. Filii gebedaei appellati sunt filii tonitrui , quod non ut plerique PVx R angr- ςd emcntatius legitur benerabam, tu Is. cap. 62. in nom. ex Jo rara. Quia Maria uxor Alph. Ex eodem adυers. Helvι i. li i'hilipp. os lampadar. In nom. εω Act. lampadar. In nom. ex Luc. Os lampadis , Vci Os inanuum. 'l Simon Chan-Judas lacob. In Matth. IO. Ecclesiast. Ibid. est autem historia Euseb. lib. I. cap. ultim. . VRrcus Scels. naand. Sq. hoc repetit Hieronymus. Sed in nom. Ep. sd Colos . Marcus Sublimis manuato , sive am-
CRp. X. Maria Illumin. In nom. ex Matth. Mariam plerique aestimant ὶnte pruia i illum aut me isti, vel Illumi
219쪽
3 οLumen Mundi. Sermone autem Syro Maria Domina nuncupatur , & pulchre , quia Dominum genuit. si Elisabeth , Dei mei saturitas, vel Dei mei juramentum. 3 Μagdalena , turris. Martha,
irritans , aut proVocanS : Sermone autem Syro interpretatur dominanS.
Nathanael, donum Dei, quia dolus , i. simulatio dono Dei in eo non fuit. 5 Zebedaeus , donatus , SiVestiens iSte. 6 Zachaeus, justus, sive justificatus, sive justificandus e Syrum est
7 Lazarus, adjutus , eo quod sit
8 Herodes, pelliceus, gloriOSUS,
Clara etymologia. 9 Caiphas , investigator, aut SP gaX , aut Vomens Ore : iniquo enim ore Suo jUStum condemnaVit, quamvis hoc mysterio prophetali annuntiaSSet. 1o Pontius, declinans consi
lium utique Judaeorum: accepta enim aqua lavit manUS SuaS , dicenS InnocenS ego Sum a Sanguine hujus Justi.
11 Pilatus, os malleatori8 , quia dum Christum ore suo, & justificat,
que ferit. 12 Barraba, filius magistri, eorum absque dubio Judaeorum magistri , qui est diabolus, homicidiorum auctor, qui usque hodie regnat in eis.
I L ne testes dicuntur, Unde,& testimonia Grace martyria nuncupantur. TeStes autem ideo vocati Sunt, quia propter testimonium Christi passiones SUStinuerunt, & usque ad mor tem pro Veritate certaverunt. Quod Vero non teStes , quod Latine utique possemus ) sed Graece Μartyres aprpellamus, familiarius Ecclesiae auribus hoc Graecum verbum sonat , Sicut multa Graeca nomina , quae pro I tinis utimur.
Testamento Stephanus fuit, qui Ser mone Hebraeo interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imita' tionem fidelium: idem autem eX Grae' co sermone in Latinum Vertitur c0 ronatuS , & hoc prophetice , ut qu0d Sequeretur in re , Vaticinio quodam se turi prius in Vocabulo reSonaret: pM SUS est enim , & quod Vocabatur ac cepit. Stephanus enim corona dicitur,
humiliter lapidatus, sed sublimiter cor
3 - Duo autem sunt martyrii genera , Unum in aperta passione, at terum in occulta animi virtute. Nam multi hostis insidias toleranteS , cunctis carnalibus desideriis resistente 1 per hoc , quod se Omnipotenti Deo in corde mactaverunt , etiam pacis tempore Martyres facti sunt,qui etiam1 Si persecutionis tempore exiSterenti
appellatos, credimus ΜathiaS s0rte electus est, quem pyi mum per Apostolos legimus ordin/
220쪽
haereditas dicitur. Propterea ergo dicti Clerici, quod de sorte sunt Domini, Vel quia Dominum partem habent, generaliter autem Clerici nuncupantur omnes , qui in Ecclesia Christi deserViunt, quorum graduS, & nomina haec Sunt.
a Ostiarius, Psalmista , Lector , EXorcista, Acolythus , Subdia-LOHUS , Diaconus , Presbyter , dc EpiscopUS. 3 i in Ordo Episcoporum quadripertitus est, i. in Patriarchis, Archiepi copis, Metropolitis , atque EpiScopiS. Patriarcha Graeca lingua summuS Patrum interpretatur 'in quia primum, i. Apostolicum retinet lo-Lum , & ideo quia Summo honore fungitur, tali nomine cenSetUr , Sicili Romanus, Antiochenus, & AleXan
5 Archiepiscopus Graeco Vocabulo, quod sit summus Episcoporum, tenet enim vicem Apostolicam , S Pi Sidet, tam MetropolitaniS, quam pi copis caeteris. Μetropolitani autem a mensura civitatum Vocati Singulis enim Provinciis praeeminent, quorum auctoritati, & doctrinae cad-iζrl Sacerdotes subjecti sunt, sine qui'dus nihil reliquos Episcopos agere et, solicitudo enim totius ProVin-
Liae ipsis commissa est. OmneS autem Vperius designati ordines uno, eodem
que vocabulo Episcopi nominantur,181 sed ideo privato nomine quidam utuntur propter distinctionem potestatis,
coporum , Sicut Μetropolitanus amensura ciVitatum.
8 Episcopatus autem Vocabulum inde ductum, quod ille , qui Superefficitur , Superintendat , cUram scilicet , Subditorum gerens , cοτ ῖν enim Graece, Latine intendere dicitur. EpiScopi autem Graece , Latine
speculatoreS interpretantur: nam Speculator est Praepositus in Ecclesia, dictuS, eo quod Speculetur, atque proSpiciat populorum infra Se poSitorum
9 Pontifex Princeps Sacerdotum eSt, quaSi Via Sequentium, ipse , &Summus Sacerdos, ipse, & Pontifex
Maximus nuncupatur e ipse enim efficit Sacerdotes, atque Levitas , ipSe omnes Ordines Ecclesiasticos disponit : ipse quid unusquisque facere
debeat ostendit. Antea autem Pontifices , ις RegeS erant: nam majOrum haec erat ConSUetudo: ut Rex esset etiam Sacerdos, dc Pontifex. Unde , & Romani Imperatores Pontifices dicebantur. 1 o Vates a vi mentis appellatus , cujus Significatio multiplex est: nam modo Sacerdotem , modo Prophetam Significat, modo Poetam. 11 Antistes Sacerdos dictus, ab eo
quia Dominum partem. AI. Domini partem. utrumque retul t in lib. ins
Rimist. lectis Psalmista , siυe lector Rab. lib. i. cap. 4. Non est autem Psalmista ordinis, aut gradus proprium no ordinis nomine aliquando censeri , fatetur D. Th. in Addit. q. 37. arti z. pd . t pi cop. quadrip. Sic Rab. Grat. ct meteres libri, sed idem Rab. lib. I. cap. s. Tripertitus est , id est, in /Rxchis, Archiepiscopis , qui , .sc Metropolitani sunt , & in Episcopis. . , , q/δ fimyim i. Apostol. Sic Rab. , υetus Gratiani lib. cum Gotthicis libris. ihi ' λςxx politant autem. Haec parenthesi inclusimus , mel quia aliena fortasse sunt, ut censebat Chocon , cum veriorem A, g qt onem Rabanus retineat, qui omnia hac ex Isidoro sumpsit , mel ut qua sequuntur : Singulis D. provinciis , &e. ia, uti aptentur ex Sententia Antonii Augustίni. Cui duo υeteres libri favent. in quibui po4t hoc omnia Metropoli- ι 'ρ' hoc qualecumque est collocatum. Sic etiam erit Episcoporum tripertitu oro. ,1 ' ς p VOcab. Aug. I 0. de Civit. cap. I9. ἡ υ torum. e Serv. AEn. 3. ad υ. Rex Anius. V-tes a vi meat. A viendis versibus Harr. lib. 6.