장음표시 사용
201쪽
16 E D. IS ID. etiam, & Angelus intelligitur: dictum
est enim de illo : Et quae Ventura Sunt, annuntiabit Vobis: & utique An gelus Graece, Latine nuntius interpretatur. Unde, & duo Angeli apparuerunt Loth , in quibus DominuS singulariter appellatur, quos intelligimus Filium, & Spiritum Sanctum: nam
3 Spiritus Sanctus , quod dici
tur Paracletus, a consolatione dicitur π ιράκλη-ις enim Graece, Latine consolatio appellatur. ChristuS enim eum Apostolis lugentibus misit: poStquam ab eorum oculis ipse in Coelum aScendit. Consolator enim tristibus mittitur , Secundum illam ejusdem Domini sententiam : Beati lugenteS, quoniam ipsi consolabuntur, ipse etiam dixit: tunc lugebunt filii Sponsi, cum ablatus ab eis fuerit SponSUS. Item Pa-Tacletus pro eo, quod consolationem praestet animabuS, quae gaudium temporale amittunt. Alii Paracletum Latine oratorem , Vel adVocatum interpretantur. Ipse enim Spiritus Sanctus
dicit , ipse docet , per ipsuini datur sermo Sapientiae, ab ipso Sancta Scriptura inspirata CSt.
6 Spiritus Sanctus ideo septiformiS nuncupatur , propter dona , quae de unita ejus plenitudine particulatim quique, ut digni Sulaz, ConSequi Promerentur. II Se enim Spiritus Sapientior, & intesiectus: Spiritus consilii , & sortitudinis : Spiritus inientiae , & pietatis: Spiritus timoris Domini. 7 Spiritus autem principalis in Psalmo quinquagessimo legitur: ubi quia tertio Spiritus repetitur , nonnulli Trinitatem intelleXerunt, ideo quia SCriptum est: Deus Spiritus est. Quod
sil Cap. III. De Unita ejus plenitud. AI. unitatis.
detur reStare: ut spiritus sit. Intelli' gunt ergo ibi nonnulli Trinitatem si
nificari : in Spiritu principali Patrem in Spiritu recto Filium : in Spiritu Sancto Spiritum Sanctum. 8 Spiritus Sanctus ideo donum dicitur, eo quod datur. A dando enim
donum eSt nuncupatum. NotiSSimum eSi enim Dominum Jesum-Christum Cum post resurrectionem a mortuiS a
cendisset in Coelum, dedisse Spiritum Sanctum: quo credentes impleti, lin
guis omnium gentium loquebantur In tantum autem donum Dei eSt,i' quantum datur eis, qui per eum gunt Deum. Apud se autem DζβΤeSt: apud nos autem, donum est, )ς
Sempiterne Spiritus Sanctus donii 'est, distribuens singulis gratiarum Q na , proUt Vult. Nam , & proph. μquibus Vult, impertit, & peccata q. bus Vult, dimittit. Nam peccata tio Spiritu Sancto non donantur.
9 Spiritus Sanctus inde propii
Charitas nuncupatur: vel quia natu δ liter eos, a quibus procedit, conj.' Sit , & se unum cum eis esse oSteno
Vel quia in nobis id agit, ut in P q
maneamus , & ipse in nobis.& in donis Dei nihil majus est charix' . te : dc nullum majus est donum P 'quam Spiritus SanctuS.I O Ipse est, & gratia , qVM non meritis nostris , sed voluntate di Vina gratis datur, inde gratia nun μ p tur. Sicut autem unicum Dei Vζ'bum proprie vocamus nomine S p x , CUm sit universaliter, & fp lx S iactus, i Pater ipse sapienti Φ ita Spiritus Sanctus proprie nunc φP tui Vocabulo Charitatis: cum )'μ' P ter, de Filius universaliter cra
202쪽
esse in libris Evangelii apertissime declaratur. Cum enim unus E Uangelista dixisset: In digito Dei ejicio daemonia : alius hoc idem ita dixit: In Spiritu Dei ejicio daemonia. Unde , &digito Dei scripta lex est , data die
quinquagessimo ab occissione agni: e die quinquagessimo a passione Domini Jesu-Christi venit Spiritus Sanctus. Ideo autem Digitus Dei dicitur: ut ejuS operatoria virtus cum Patre, dc Filio significetur. Unde , & Paulus
ait: Haec autem omnia operatur UDUS,
atque idem Spiritus dividens singulis
Prout vult. Sicut autem per baptismum in Christo morimur , dc renaScimur : ista Spiritu signamur, qui est Digitus Dei , & spirituale Signacu
1 et Spiritus Sanctus idcirco in
Columbae specie venisse scribitur: Nut natura ejus per avem simplicitatis,& innocentiae declaretur. Unde , &Dominus : Estote , inquit, Simplices Sicut columbae. Haec enim aViS COrporaliter ipso felle caret: habens tan-rum innocentiam , & amorem.
73 Spiritus Sanctus inde nomine IgniS appellatur , propter quod in Actibus Apostolorum per diViSionem linguarum , ut ignis apparuit , qdi,
I Propterea autem diverSarum linguarum gratiam Apostolis dedit, ut idonei efficerentur fidelium eruditione popillorum. I 5 Quod vero supra Singulos edisse memoratur , id cauSae QSt: Ut intelligatur per plures non fuisse di Vi-βus , Sed mansisse in singuliS totUS, Simcut fere ignibus mos est. Hanc enim naturam habet ignis accenSUS: ut quanti ad eum , ' quanti ad crinem purpurei splendoris aspeXerint e tantis visum suae lucis impertiat, tantis ministerium sui muneris tribuat, & ' ipse nihilominus in Sui integritate per
Aquae appellatur in Evangelio , Domino clamante, ex dicente e Si quis sitit , Veniat ad me, & bibat. ui credit in me, flumina aquae vi Vae fluent de ventre ejuS. EVangeliSta autem eX- posuit, unde diceret. SecutuS enim ait.
Hoc autem dicebat de Spiritu , quem accepturi erant credentes in eum. Sed aliud est aqua Sacramenti, aliud aqua, quae significat Spiritum Dei. Aqua enim Sacramenti visibilis est : aqua Spiritus invisibilis est. Ista abluit corpus , & significat, quod fit in anima; per illum autem Spiritum Sanctum
ipsa anima mundatur, & Saginatur.
dicitur , Joanne testante ApOStolo, quia sicut oleum naturali pondere Superfertur omni liquori, ita in principio superferebatur Spiritus Sanctus aquis. Unde , & Dominus oleo eXultationis, hoc est, Spiritu Sancto fuisse legitur unctus. Sed , & Joannes Apostolus Spiritum Sanctum unctionem vocat, dicenS: Et VOS, inquit, Unctionem , quam accepiStis ab eo, permaneat in Vobis: & necesSe non habetis , ut aliquiS doceat vos: sed sicut unctio ejus docet Vos de omni re. Ipse enim Spiritus Sanctus unctio est in
- Cum n. unus Evangelista. Luc. cap. II. ikl Alius. Matth. cap. 11. Ut natura ipso felle caret. 'rba sunt Tertuli. in lib. de Baptism. ct ita etiam cum pleriique loquitur D. N. s.' '- urtic. 6. non quod felle prorsus careat, sed quia fellis, quam minimum habeot , ut oit Arist. lib. 3. de Part. 'i Quanti ad crinem purp. coloris. Purpureum capillum , , purpuream comum Virgilius , O' Tibullus dixere, sa-ρ 't. 7. Comae capitis tui, sicut purpura Regis juncta canalibus. Scή ςμr βρο ιο ρ rini m ntio sit injecta , alii
203쪽
i 6 D. ISID. CAPUT IV. De eadem Trinitate.
a totum unum ex quibusdam tribus , quaSi TriunitaS : ut memoria, intelligentia , & voluntas, in quibus mens habet in se quamdam imaginem divinae Trinitatis. Nam dum tria Sint, Unum Sunt: quia , dc Singula in se manent , δί omnia in omnibus. Pater igitur , & Filius, & Spiritus Sanctus. Trinitas , & unitas. Idem enim unum, adem , & tria. In natura Unum , in Personis tria. Unum propter Μajestatis communionem, tria Propter Pe Sonarum proprietatem. Nam alius Pater , alius Filius, alius Spiritus Sanctus : sed 'in alius quidem non aliud,
quia pariter Simplex , pariterque incommutabile bonum, & coaeternum. Pater SoluS, non est de alio: ideo foetus appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus , ideo solus dicitur genitus. Spiritus Sanctus solus de Patre , Filio procedit: ideo Solus amborum nuncupatur Spiritus.
tiVa nomina , alia propria Sunt. Propria Sunt eSSentialia : ut Deus, Domi
nus Omnipotens , Immutabilis , Immortalis. Et inde propria, quia ipsam Substantiam significant , quatinum sunt. Appellativa vero Pater , & Filius, & Spiritus Sanctus,ngenitus, & Genitus, & ProcedenS. Eadem , & relativa: quia ad se invicem referuntur. Cum enim dicitur DeuS , eSSentia est, quia ad seipsum dicitur. Cum vero dicitur Pater, & Filius, & Spiritus Sanctus relative dicuntur , quia ad Se inVicem referuntur. Nam Pater non ad seipsum, Sed
ad Filium relative dicitur , quia est ciFilius : sic, & Filius relative dicitur, quia est ei Pater: sic , & Spiritus Sanc tus , quia est Patris , Filiique Spiritu His enim appellationibus hoc signis
catur , quod ad se invicem referuntas non ipSa Substantia , qua unum suo; Proinde Trinitas in relativis pers0Πὸ rum nominibus est: deitas non tripli catur , Sed in Singularitate est: quiὸ 4;triplicatur , deorum inducimus pluix
gelis , & Sanctis hominibus ide0raliter dicitur, propter quod non ip aequales. De quibus Psalmus: EgQ xi, dii estis. De Patre autem , S& Spiritu Sancto propter unam,
aequalem divinitatem non nomen d 'rum, Sed Dei esse ostenditur: sicut δ' ApostoluS : nobis tamen unus Desii
Vel Sicut voce divina dieitur : Audi ii rael , Dominus Deus tuus, Deus upyΤeSt: Scilicet, ut, & Trinitas lix, UDUS Dominus Deus sit. Fides apylGraecos de Trinitate hoc modo
resonat in Latinum, vel tres pζi: n S, Vel tres substantias. Nam Laris x proprie non dicit de Deo, nisi ei ζβ tiam: Substantiam vero non propy qdicit, Sed abusive: quoniam vero β': tantia apud Graecos persona in . U
Ngeli Graece vocantur braice dicuntur Melachi L tine vero Nuntii interpres ' xur , ab eo quod Domini volunt/x P pulis nuntient. N Angelorum 'o tem
sit Cap. IV. Sed alius quidem non aliud. Ex Auo ii de σοῦ si p. . Angeloriim autem vocab. Ex Greg. hom. 3 on Et ne
204쪽
tem Vocabulum , officii nomen eSt, non naturae : semper enim Spiritus Sunt sed cum mittuntur , Vocantur
Angeli. yy Quibus ideo pictorum licentia pennas facit: ut celerem eorUm in cuncta discursum significent, SicUt, α juxta fabulas Poetarum Venti pennas habere dicuntur , propter Veloci'tatem scilicet. Unde Scriptura Sacra dicit: Qui ambulat super pennaS Ven
Angelorum Sacrae Scripturae teStantur,
id est, Angeli, Archangeli, Throni,
Dominationes, VirtuteS, PrincipatUS, Potestates , Cherubin , dc Seraphin:
quorum officiorum Vocabula , cur ita dicta sint, interpretando CXequemUr.3 Angeli Vocantur , propter quod de Collis ad annuntiandum hominibus mittuntur: AngeluS enim Graece, Latine Nuntius dicitur. Archangeli Graeca lingua, Latina summi Nuntii interpretantur: qui enim ParVa , Vel minima annuntiant Angeli , qui vero summa, Archangeli nun-
Lupantur , Archangeli dicti, quod pri
matum teneant inter Angelos : αρχροςnim Graece, Latine PrincepS interpretatiar. Sunt enim Duces, & Princi-Pς , sub quorum ordine unicuique Angelorum officia deputata Sunt.
5 ii in Nam quia Archangeli An
gulis praesunt, Zacharias Propheta testatur, dicens: Et ecce Angelus, qui lo quebatur in me egrediebatur 'Angelus alius egrediebatur in occurSUmvius, & dixit ad eum: Curre, & lmquere ad puerum istum , dicens: Absque muro habitabitur Hierusalem. Sivnim in ipsis officiis Angelorum ne- qu quam potestates SuperioreS infe-
λὶ Quibus ideo pictorum. Ex Hieron. D. 6. λὶ Novem autem ordines. Ex Greg. ead. homo I J Nam quia Arch. cognovisset. Ex . Moral. cap. 27. I' Quidam autem Archang. Ex ead. hom. Jὶ Labrici Michael--Ex Greg. ct Hieronum. in D niol.
riores disponerent, nullo modo hoc, quod homini diceret Angelus, ab Angelo cognovisset. Quidam autem Archangelorum privatis nominibus appellantur : ut per vocabula ipsa in opere suo, quid Valeant deSignetur. 6 sit Gabriel Hebraice in linguam DOStram Vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina , vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. Unde,& eo tempore, quo erat Dominus naSciturus , & triumphaturus de Mundo, Gabriel venit ad Assariam ut illum annuntiaret, qUi ad debellandas aereas Potestates humilis Venire dignatus est.
ut Deus 3 Quando enim aliquid in
Alundo mirae virtutis si, hic Archangelus mittitur. Et eX ipso opere nomen eSt ejuS, quia nemo Valet facere, quod facere praeValet Deus. 8 Raphael interpretatUr curatio, vel medicina Dei: ubicumque enim curandi, & medendi opus neceSSarium est, hic Archangelus a Deo mittitur , inde medicina Dei Vocatur.
Unde, & ad Thobiam idem Archangelus missus oculis ejus curationem adhibuit , & caecitate detersa ViSum restituit : nominis enim interpretatione, &Angeli officium deSignatur. 9 Uriel interpretatur Ignis Dei:
sicut legimus apparuisSe ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper , & impleSSe , quod praecep
1 o Throni autem, & Dominationes , & PrincipatUS , & poteStateS, Virtutes, quibuS Uni erSam coele Stem Societatem Apostolus complectitur , ordines Angelorum, S dignitates intelliguntur, pro hac ipsa dis
205쪽
tributione ossiciorum alii Throni, alii Cherubin, hoc est, plenitudo sciζs Dominationes , alii Principatus, alii tite appellantur. Ipsa sunt duo ill/otestateS dicuntur, pro certiS dignita- animalia super propitiatorium δr Itibus, quibus inVicem distinguuntur. ficta ex metallo , propter signis δὴ
dam Angelorum praesentiam, in quQ rum medio ostenditur Deus.
multitudo est Angelorum, qui ex si braeo - in Latinum ardentes, Vel in Cendentes interpretantur, qui idcis 'ardenteS Vocantur , quia inter eOS ,11 Virtutes Angelica , quaedam ministeria perhibentur, per quae signa, miracula in Μundo fiunt, propter quod, & Virtutes dicuntur. 12 'in Potestates sunt , quibus Virtutes adversae subjectae sunt, S inde PoteStatum nomine nuncupantur, ardentes vocantur , quia inter eOS 1 quia maligni Spiritus eorum Potestate Deum nulli Angeli consistunt: & i. qcoercentur, ne tantum Mundo no- quanto vicinius coram eo consi t.' Τccant, quantum Clipiunt. tanto magis claritate divini luminis iβ I3 Principatus sunt hi, qui An- flammantur. Unde , & ipsi velant is gelorum agminibus praesunt. Qui pro ciem, & pedes sedentis in Throno Dςj eo, quod Subditos Angelos ad explen- & idcirco caetera Anctelorum tus Jdum ministerium divinum disponunt, videre Dei essentiam plene non Vδὶς
PrincipatuS Vocabulum acceperunt. minori se
Nam alii Sunt, qui administrant, alii qui assistunt, Sicut per Danielem dicitur: Μillia millium ministrabant ei, &decies millies centena millia aSSiStebant ei. 14 Dominationes Sunt ii, qui etiam Virtutibus, & Principatibus prae- quoniam Seraphin eam tegit. 18 Haec igitur vocabula agmi num Angelorum ita sunt specialia os dinum singulorum , ut tamen Sint ς parte communia omnium. Nam d. 'Throni sedes Dei in quorumdam As gelorum ordine specialiter desiνς'tur , tamen per Psalmistam: Qui iς
Cmmetu, qui Pro eo quod CVteris An- super Cherubin , dicitur Sed id Q jφgelorum agminibus dominantur, Do, ordines Angelorum privatis in V bus appellantur e quia hoc ipsum Q ficium in proprio ordine plenius 3 ς
PQrunt. Et cum sint omnibus com munia , propria tamen haec Boi μὴ suis Oidinibus deputantur.
I9 Unicuique enim, Sicut dictum est , propria ossicia sunt j
1 5 Throni sunt agmina Angelorum , qui Latino eloquio Sedes dicuntur : & vocati Throni, quia illis conditor praesidet, & per eos judicia sua
1 6 Cherubin autem , & ipSae Su-rophetam testatur Angelus diV . Princeps regni Persarum restitit mihi tantur scientiae multitudo. Sunt enim sublimiora agmina Angelorum , qui Pro eo , quod Vicinius positi divina Scientia caeteris amplius Pleni sunt, Pparet, nullum esse locum ς 'Angeli non praesint. Praesunt φηoc
sii Potestates. Ex Gregor. ibid. at in Latinum ard I a ' ν
206쪽
Angelorum, qui post lapSum malorum in coelesti vigore Steterunt. Nam POStquam apostatae Angeli ceciderunt, Iii in perseverantia aeternae beatitudinis Solidati sunt. Unde , dc post Coeli creationem in principio repetitur: Fiat firmamentum , & Vocatum eSt firmamentum Coelum. Nimirum OstendenS, quod post ruinam Angelorum malorum : hi, qui permanserunt, firmitatem aeternae perSeverantiae conSecuti βunt, nullo jam lapsu aVerSi, nulla SVPerbia cadentes , sed firmiter in Dei amore , & contemplatione manenteS, nihil aliud dulce habent, niSi eum a
2I Quod autem duo Seraphim in Isaia leguntur, figuraliter '' Veteris, S Novi Testamenti significationem OS- tendunt. uod vero faciem, & pedes
Dei operiunt,quia praeterita ante ΜUndum , & futura post Mundum Scire non pOSSumus: sed media tantum IR eorum testimonio contemplamur. Singuli senas alas habent, iij quia de fabrica tantum mundi, quae in Sex diebus facta sunt, in praesenti Saeculo Πο- Vimus. Quod clamant ter SanctuS alter ad alterum , Trinitatis in una divinitate demonstrant mySterium.
CAPUT VLDe Hominibus , qui qπ0dam
-λ num eX propriis cauSis Originem nominum habent. Quibus ita prophetice indita sunt Vocabula: ut aut futuriS, aut praecedentibuS eorum cauSiS conVeniant. In quibuS tamen manente spirituali Sacramento , nunctantum ad litteram intellessiim historiae perSequemur. Ubi autem etymologiae interpretationem non attigimus solam ipsam etymologiam in Latinum posuimus. Quod autem Unum nomen Hebraicum aliter, atque aliter
interpretatur: hoc SecUndum accentuum, & litterarum evenit diversitatem : ut in Variis Significationibus nomina commutentur.
et Adam, sicut beatus Hieronymus tradidit, homo , SiVe terrenUS , Si-Ve terra rubra interpretatur. EX terra enim facta est caro , & humus hominis faciendi materies fuit. 3 Heva interpretatur Vita : Si VI calamitas , SiVe , Vae, Vita , quia Origo fuit nascendi; calamitas , & Vae, quia per praeVaricationem cauSa eX-titit moriendi. I in A cadendo enim Nomen Sumpsit calamitas. Alii autem dicunt ob hoc etiam HeVam Vitam, &calamitatem appellatam , quia Saepe
lamitatis , & mortis, quod est Vse. Cain possessio interpretatur: unde etymologiam ipsius eXprimens pater ejus ait: Cain , id est, possedi hominem per Deum. 'in Idem , & lamentatio , eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, & poenam Sui Sceleris dederit. ue Abel luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidenduS. Idem , & Vanitas , quia cito Solu
i/ Veteris, & Nov. Testam. Hieron. Isai. 6. o Orig. ho n. I. in D.
l3ὶ Quia de fab. Hieron. ibid.έεὶ Cap. VI. i)lerique. Omnia fere ex Hiero mo. . ut A cadendo n. n s calamit. Violorin. lib. de Orthog. e, Ter. Scaurus. Calamitas anica dicebatur cadamitas.
7ὶ idum , dc lamentatio. Hier, mus : Cain possessio , vel acquisitio. Cainam lamcntatio , Vel possetio eorum. υς ορο it, si quemadmodum Cainam possassio , ita e conυerso Cham Iam nratio 1is Isi ero
207쪽
tus eSt , atque Subtractus. 6 Seth interpretatur reSurrectio, eo quod post fratris interfectionem natus Sit , quasi reSurrectionem fratris eX mortuiS SUScitaret. Idem , &positio , quia posuit eum Deus Pro Abel.
Varietatem, homo , Vel vir dicitur. Et congrue hoc Vocabulum habuit. De eo enim Scriptum est. Tunc initium fuit invocandi nomen Domini. Licet plerique Hebraeorum arbitrentur , quod tunc primum in nomine Domini, & similitudine ejus fabricata sunt idola. 8 Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine ciVitatem postea aedificavit Cain. 9 Cainam lamentatio, Vel poS-seSsio eorum: sicut enim Cain possessio , ita deriVatum nomen , quod est Cainam , facit poSSeSSio eorum.1 o Mathusalem interpretatur mortuus est. EUldens etymologia nominis. I in Quidam enim Cum patre tranStatum fuisse , & diluvium praeteriisse putaverunt. Ob hoc Signanter transfertur , mortuus est: ut oStenderetur non VIXiSSe eum post diluvium: sed in codem cataclysmo fuisse defunctum.
i enim octo homines in Arca dilu-
II Lanaech percutiens. Iste enim Percussit,& interfecit Cain quod etiam 'PSe postea perpetrasse uxoribuS COH-
ra Noe requies interpretatur pro eo quod Sub illo omnia retro opera quieVerunt per diluvium. Unde,& pater ejus vocans nomen ejus NoξdlXit. Iste requiescere nos faciet ab Omnibus operibuS DOSPriS.
13 Sem dicitur nominatus, quod nomen eX praesagio posteritatiS accc pit. Ex ipso enim Patriarchae, & Pro Phetae, & Apostoli, & Populus D i, QS ejus quoque stirpe, & Christu , cujus ab ortu Solis, usque ad occa ummagnum eSt nomen in gentibus.
praesagio futuri cognominatus eSt. P0 teritaS enim ejus eam terrae partζMPOSSedit , quae vicino Sole calentios est. Unde , & AEgyptus , usque h0 AEgyptiorum lingua Cham dicitus J5 Japheth latitudo. Ex eo enim PopuluS gentium nascitur, & quia lὸ
ta est eX gentibus multitudo credes
tium ab eadena latitudine, Japheth diς
i 6 Chanaan filius Cham inter pretatur motus eorum. Quod quid ζ aliud , nisi opus eorum 3 Pro mo genim patris, id est, pro opere ejus m- ledictuS eSt. IJ Arsaxat sanans depopuli
pretatur : a posteritate sui generis i V men Sortitus. Ab ipso enim sunt syst
geniti AEthiopes. I9 Nembrod interpretatur rannus. Iste enim prior arripuit in tδm in populos tyrannidem & ip qaggreSSUS eSt adversus Deum impi tis aedificare turrem.
O Heber transitus. Elym0l0s ζjub mystica est, quod ab ejus stisp
tlansiret Deus: nec perseveraret iη translata in gentibus gratia. Ex ip)qenim Sunt exorti Hebraei.
208쪽
ReZ, quia ipse postea imperavit Sa-lζm r justus , pro eo quod diScernenSSacramenta Legis, & Evangelii: non pecudum victimas, sed oblationem Panis, & Calicis in sacrificium obtulit.
Sodomorum non consensit, Sed eorum
illicita carnis incendia declinaVit. 5 Moab ex patre, & totUm ninmen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. 26 Ammon cujus cauSa nominis redditur filius populi mei: sic deri-Vatur , Ut eX parte Sensus nominiS, eXParte ipse sit sermo. Ammi enim , a quo dicti sunt Ammonitae , Vocatur popul US meUS. 2 7 Sarai interpretatur PrincepS mea, eo quod eSset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis immutata ablata de fine , i. littera, dicitur Sara, id est, Princeps. Omnium quippe gentium futura Princeps erat, .lcut , & Dominus pollicitus fuerat Abraham: Dabo tibi ex Sara filium, d benedicam ei, & erit in genteS: sed , S Reges populorum erunt eX ea. 2 8 Agar advena , Vel ConVerSa. Fuit enim AEgyptia, complexui Abra
hae advena causa generandi data , quae PQSt contemptum, Angelo increpante, ConVersa est ad Saram. 29 'in Cethura thymiama. 3o Ismahel interpretatur auditio sinet: sic enim scriptum eSt. Et Voca' 'it nomen ejus Ismahel, quia eXaudivit eum DeUS. 31 Τ Esau trinomius est, & eX propriis causis Varie nuncupatur. Dicitur enim Esau , id est, rusus ob co tionem russe lentiS ita appellatus, cujus edulio primogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus dicitur. Seir vero, quod fuerit hispidus, de pilosus: quando enim natuS eSt, totuS , sicut pellis, pilosuS erat. Atque ideo tribus nominibus appellatur, Esau , id est, rufus: Edom , id eSt, satagine US : Seir, id est, pilosus, quia non habuit lenita
3 s Lia laboriosa utique generando. Plurimos enim doloreS, quam Rachel, fecunditate pariendi eXperta eSt. Rachel interpretatur OViS, pro ea enim Jacob pavit oves Laban. 3 s Telpha os hians. 6 Bala inveterata. 37 Dina transfertur in CaUSam, jurgii enim in Sichimis causa eXtitit. 38 Thamar amaritudo pro Viris
mortuis. Eadem, & commutan S. Mutavit enim se in habitum meretricis, quando cum Socero Suo concubuit.
diviserit membranulam Secundina
rum , divi Sionis, id est, Phares sortitus est nomen. Unde , & Pharisaei, qui se quasi justos a populo Separabant , divisi appellabantur. o Zara frater ejUS , in cujus manu erat coccinum, interpretatur oriens: sive, quia primus apparuit, siVe quod plurimi ex eo justi nati sunt, ut in Libro Paralipomenon continetur, Zara, id est, orienS appellatuS e St. 1 Job in Latinum vertitur dolens , & recte propter percUSsionem carnis , & passiones dolorum. Calami- P talit Thara exploratio Ascensionis. In nominibus ex Gen. Thara exploratoris odoris , sive exploratio Ascensionis , vel pastio. λὶ Chetura thymiama. Hieron. Chethura thymiama offerens , vel copulata , aut juncta. 3J Esau trinom. Idem in Abd. I ὶ Zelpha os hians. Hieron. os fluen .
209쪽
tates enim suas nominis etymologia praefiguraVit. a sy Pharao nomen eSi non hominis , sed honoriS: Sic enim , & apud nos Augusti appellantur Reges cum propriis nominibus cenSeantur. EX primitur autem in Latinum Rin Pharao denudans eum, Utique Deum , SiVedissipator ejus populi enim Dei fuit a
3 Jannes, marinus, sive ubi est signum. Cessit, & defecit signum ejus coram signis Moysi unde, & dixerunt Magi. Hic digitus Dei est. NMambres, mare pelliceum , Sive mamre in capite. Μoyses interpretatur SUmptus eX aqua. InVenit enim eum ad ripam fluminis expositum filia Pharaonis , quem colligens adoptavit sibi: Vocavitque nomen ejuS ΜΟySes, eo quod de aqua sumpSiSSet eum.
3 Aaron mons fortitudinis in terpretatur, propter quod thuribulum accipiens in medio superstitum , &
interemptorum obViam Stetit, & ruinam mortis quaSi quidam mons fortis
7 Balac, praecipitans, Sive de
8 Balaam , VanuS populus. 9 Phinees, ori parcenS, tranSs-Xit enim pugione Zambri, cum scorto Μadianitide, & Domini furorem pla
3o Zambri , iste lacesseras , Vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine praefiguratum, quod pec cando amaricaVerit populum.
Ipse enim in figura Christi populuma deserto salvavit, & in terram repro missionis induXit.
5 3 Caleb, quasi cor, aut caniS.5 ' Othoniel , tempus ejus Deus, Vel responsio Dei. 33 l Aoth, gloriOSUS. 3 6 Barach, fulgurans. 5 7 Debbora , apis , vel loquax- Apis, quia fuit ad bellum promptissi'ma , dimicans adversus Sisaram , quo perempto cecinit canticum : inde lo
quitatiS eorum. Frequentibus enim documentis informatus est, quali prae Sagio contra hoStes futuram victo riam eXpediret : ex quo futuro ex perimento etymologiam nominis sumpSit.
6o Abimelech, pater meuS Rex . sit Tholati, Vermiculus, vel coc
Iair, illuminanS. . a JUhxς, RPeriens, vel aper 6 ' ' Hesebon , cogitatio , Styς
fortitudo. Fuit enim virtute clarus, liberavit Israel de hostibus.7 paupercula, vel situla 6 6 Booz, in fortitudine, siVe ii'
210쪽
69 'l Noemi, quam interpretari
possumus consolatam, eo quod , mamrito, & liberis peregre mortuiS, DU rum Moabitidem in consolationem
70 Ruth , interpretatur festinans. Alienigena enim erat eX POPU-lQ gentili , quae relicta patria festinavit tranSire in terram Israel: dicens Socrui uae. Quocumque perreXeris, pergam. I Anna , gratia ejus interpreta-xur , quia dum esset prius sterilis natur postremo Dei gratia foecundata eSt. 72 Heli, DeUS meUS.
73 Ophni, discalciatus. Filius enim fuit Heli electus in ministerium
Sacerdotii, cujus amiSsionem SUO CX- pressit vocabulo. Apostolus enim
ait: Calciati pedes in praeparationem Evangelii pacis. Et Propheta : Quam .peciosi pedes, qui a nuntiant pacem.
Iste ergo discalciatus interpretatur : Ut ζjus nomine Veteris Testamenti Sacer- doctum a veteri populo significaretur
ψ Phinees frater Ophni, OS mUt D interpretatur , quo significatur.' rdotii veteris, de doctrinae silentium.
Jessat , insulae sacrificium, vel incenSum. 77 Saul , petitio interpretatur: n tum est enim quomodo Hebraerum p pulus eum sibi regem petierit, &R cepit non secundum Deum, Sed Se cundum suam Voluntatem.
8 David, sortis manu, utique, quia fortissimus in praeliis fuit. Ipse,
& desiderabilis in stirpe scilicet Sua, de qua praedixerat Propheta: Veniet desideratus cunctis gentibus.79 Salomon trinomius fuisse perhibetur. Primum Vocabulum ejus Salomon dicitur, i. pacificus, eo quod in regno ejus paX fuerit. Secundum nomen Idida , eo quod fuerit dilectous, 3c amabilis domino. Tertium vocabulum ejus Coheleth, quod Graece appellatur EcclesiasteS, Latine Concionator , quod ad populum loqueretur. 8o Jonathas, columbae donum. 8 i iij Absalom, patris Pa X per antiphrasin, eo quod bellum ad Ver-SUS patrem geSSi8Set: SiVe, quod in ipso bello David placatus fuisse legitur filio: adeo , Ut etiam magno cum dolore extinctatam plangeret.
8a Roboam , latitudo populi,& ipsum per anti phraSin , quod de
cena tribubus ab eo SeparatiS, duae tantum ei relictae Sint.
83 Abia , pater dominus, Vel pater fuit. 8 Asa, tollens , SiVξ suStollens. 8s Iosaphat, Domini judicium. 86 Joram , qui eSt CXCelSUS. 8 AchaZias, apprehendens
88 Athalia, tempus Domini. 89 fi Joas, spirans, Vel Domini
l i Ozini. Ex D. ad Furiam non longe a fine. hv. nominibus. Ex Comm. Eccles. cap. I. si RJψ' patris pax. Non ex IIieron mo , qui patrem pacIs in evretatur, sed ex Greg. in Prolog. Psalm. V M. Poenit. iii '' i Gregstrii esse credimus i sic n. Absalon patiis pax interpretatur , non quod ei pax ulla cum patre iue RJδ quantae pacis, 3c patientiae extitit , in eius perversitate pater OStendit.: tςh0ηias In uom. ex Matth. vel . 'g' . pirans. Ita ms. o. quod vero apud Hiero mum legitur in nom. ex lib. Judic. Joas sperans , sive temporalis, i Iobur. rans eo loco reponendum putamus. una est enim ebmologia spirans, sive temporalis ducta a υεριοεh: p r vit, qua in spirantem , aut re oralem optime cadit. Luod vero Domini robur additu' , Alia ratio est , P0' i' ἔ, ct lv fortis, jiυὰ nu fortitudo. Isque mos nomina Hebrau confundendi , sive quou aliter olim xcr ta, , 'in L tina scriptura, ct pronuntia sone eadem fiant, non infrequens Hieroumo a cμm tum n diversa interpretatio Hii ' ρ Vonnumquam reddat, sene etiam reduere negligat , quod ipse fure Hr ira PrU. μή lib. de Nom. mb. Omjus capitis adυertit Isidorus.