Divi Isidori hispalensis episcopi opera Philippi Secundi... : emendata. nunc denuo diligentissime correcta, atque aliquibus oposculis appendicis loco aucta : tomus primus

발행: 1778년

분량: 794페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

471쪽

-' Haec semel seritur , & decem anniSPermanet, ita ut quater Vel sexies Possit per annum recidi. 16 i in Vicia dicta, quod vix ad triplicem perveniat fructum, cum alia egumina proventum habeant sertilem. Unde & Virgilius : Aut tenues foetus Viciae. Ii Pisa, quod ea pensabatur aliquid auri minutum. Τ' Nam pis aurum dicitur. 12 Fruum a Graeco trahit Vocabulum. Hoc enim illi οραcον dicunt, quod dum sit quibusdam pecoribus in sestum, tauros tamen pingueS eL scit.

CAPUT U.

ritis plantationem Noe pri V mus instituit rudi adhuc

saeculo. Apud Graecos autem inVentorem vitis Liberum appellant. Unde dc cum Gentiles post mortem Deum eS-

se Voluerunt.

u. Vitis dicta , quod vim habeat citius radicandi. Alii putant vites dictaS , quod invicem Se vittis innectant, vicinisque arboribus reptando religentur. Est enim earum natura flexibilis , quia quasi brachiis quibusdam, quidquid comprehenderint , Stringunt.

si 'in Labrusca est vitis agrestis, quae in terrae marginibus nascitur. Un' de & Labrusca dicta a labris, & extremitatibus terrae. 4 , ' Codex dictus, quasi Caudes. Sic enim & Veteres clodum pro clau do dicebant. 5 Sarmentum a Serendo, quasi

seri mentum.

6 Malleolus est novellus pal mes innatus prioris anni flagello, cog nominatus que ob similitudinem rei quod in ea parte, quae deciditur egVeteri Sarmento prominens, utrinquς mallei speciem praebet.

renteS , ex ipsa appellatione, quod runt inhabiles fructui, & sterilitate affecti 8 I Sagittam rustici vocant no VisSimam partem surculi , sive qui/longius recessit a matre , & quasi pio Silite seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. 9 Summitates vitium, & fru'ticum. Flagella nuncupantur, eo quo

flatu agitentur. Io 'i in Palmes vitis materia mol

lis , qui per novella brachia emissi Sfructum affert. Nam ideo rustici par tem, Vitis palmitem dicunt. Palm enim derivativum nomen est, qu0 nomen paragogum dicitur , quod 'Palma derivetur. Palma enim hab i

6J Est enim earum natura flex string. Amb ρ - Hex m. cap. . de V te. Deinde quia natura flexibilis , i. in υe .ri libro , fluxilii j & caduca cst, 'in si bracbito quibusdam ita elaviculis, quidquid comprehenderit, 'pos in Labrusca--terrae. ν Serv. esitu F UO 8J Codex d. q. caudex. Serv. Gest . λ. Quin & caudicibus sectis: Caudicibus posuit pro codicibus sicut οδψ-- colum , sauricem pro sorice dicimus. 'i Malleolus praebeat. e Columoll. lib. s. cap. 6. si ol Spadonis. Ex eo.em lib. cap. Io. stat Sagittam praesert. e cf. IT. I xl Summitates vitium. Ita Serv. Georg. r. a Neve flagella Summa pete. Et Varro lib. I. ς p. si Alantus3la 3 palmus , dcc. Quod nomen παιαγωγὸν dicitur. Charisius lib. 3. 3unt ouaedam verba , quae μῖξ quae a primitivi vcrbi declinatione, & mutationem, & adjectionem capiunt.

472쪽

ETYMOL. LIB. XVII.

Π0men prototypum, quod dicitur puncipale , ab eo quod eX Se deriva

tum faciat.11 Pampinus est solium, cujus subsidio vitis a frigore , Vel ardored Vfenditur, atque ad UerSUS Omnem injuriam munitur. Qui ideo alicubi in-

1 'in Racemus est botrionis pars, & botrio Graecum CSt. 18 'in Suburbanae uVae quaedam dicuntur, quia fructus earum ad escam Velut pomum in Urbibus venditur. Commendat enim eas, & Species , 5 saporis jucunditas, ex quibus iercisus est, ut & Solem ad maturita- Sunt Praecoquae, Duracinae, Purpu- fructus admittat, & umbram fa- reae, Dactyli, Rhodiae, Lybicae Ce

ciat. Et dictus pampinus , quod dc palmite pendeat. ia in Capreoli dicti, quod ca

pi)nt arbores, sunt enim cincinni, Si-yst uncinoli, quibus se innectere Vi- ς , & suspendere solent arboribuS,

RQ adminiculo freti palmites ven-

t0 , ac turbines contemnere queant,

' sine lapsu periculorum fructus

tate diffundant. I 3 Corymbi sunt annuli, qui py0Zima quaeque ligant, & compre Φςndunt , ne longius laxati palmites Ventorum flatibus dissipentur. Jψ Uvae dictie , quod intrin- ςVVS humore sunt plenae, 'lis Uccique plaguedinis. Nam humidum eSt, qu0d exterius humorem habet, uVb, quod interius. is Acina i 6 Botru S rauniae, Stephanitae, Tripedanhe, Unciariae , Cidonitae. Durabiles autemper totam hyemem Venuculae, & Nu

misianae 19 δ' in Praecoquae Vocatae , quod cito matureScant, & ante omnes Sole coquantur. Has LageOS dicunt, quod currant ad maturitatem Velociter , ut lepUS. 2o Purpureae, a colore dicun

tur.

at Dactyli, 1 longitudine. 2 a Rhodiae, & Lybicae, a Regio

2 3 Cerauni Q Vero, quod rubeant, velut igniS. 2 '' Stephanitae, a rotunditate. 2 5 Unciariae , a magnitudine. 26 Genera autem UVarum, quae vino deser 'iunt plurima. EX quibus ys Aminea dicta, quasi sine minio, id est, Sine rubore. Album enim vinum,

Rς inue & pinguedinis. Al. succique pinguedine. Mi h m Humidum est, quod extrin, zcus. e Serv. eclog.

473쪽

reddit, quae cum sit uniuS nominiS, non Unam speciem reddit. Amineae

duae geminae ab eo dictae, quod dupli

2 'in Aminea lanata, quia plus omnibus lanescit lanugine. si 8 Rubeliana dicta , quia ejus

materia rubet.

29 Faecinia minuti acini , &durae cutis uvas habet , nobilitate Amineam sequitur, Decunditate praecedit. Quam proinde Faeciniam Vocat, quod plus quam caeterae faecis afferat. 30 Apianae vinum dulce faciunt , quas nisi cito legas , pluviis,ae Ventis, & maxime apibus infestantur , quarum depraedatione Apianae

cognominatae SVnt.

31 Balanitae a magnitudine nomen Sumpserunt, enim Graeci glandem Vocant.

32 Biturica a Regione nomen sortita e St, turbines , & pluvias, &calores fortissime SustinenS, nec in macra terra deficiens, hujus meriti, di Basilisca eSt.

neris albi, fertilis.

Vem , S latum folium mittens, cujus fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidet, aut humore

HISPAL.

35 Inerticula nigra eSt, quam Graeci Amethyston vocant, boni Vi' ni , & lenis , a quo etiam nomen tra xit , quod iners in tentandis nerviS habeatur , quamVis gustui non sit he

ti Μareotis dictae, unde prius Vesac Tunt , Sunt enim, & albae, & nigrae. 3 7 '' Helvolae, Quas quidam Va rias appellant, neque purpureae , no que nigrae : ab helvo colore ita dicta, subalbi tamen musti. Helvum enim eSt nigrum , candidumque colore Nam helvum, nec album, nec ni

38 Tertius locus vitium, qki sola foecunditate commendantur,abun dantia copiosa , multumque Vim fluenS.

39 in Vitiscio nia uvas grandes

magis, quam multas habet: nomen autem inde hoc sumens, quod mul tum vini fluat.

Ο ''ὶ Syriaca, vel quia de Syri δ

allata , Vel quia nigra eSt. JI Multa autem genera Vitium Sunt, quae tamen mutatione loci, Nqualitatem, & nomen amittunt. a Vitibus inter caetera magiS is ta con Veniunt, ob laqueatio , puta i 1 propaginatio , DSSio. 3 Oblaqueare est circa Codi

cena

lii Aminea lanata. Ita dicitur a Columella , ct Plinio. xl Nobilitate Amineam sequitur. Hac de Momentanis Columella, quas tamen eum Rubellianus , ct Facιnii l QPlin. coniungunt. 3J Apianae, &c. e Columell. Argitis Visula materiam brevem. e Columella. e quo Visulam suum in Ioeum restituimus, qua hic nulla e h i siquis vulgatam lectionem secutus Vastam pro υisula malit legere ; tit hac omnia dis Arcite dicantur: sed acci i credo quod in Inerticula, qua statim sequιtur. Luod cum siυe in Isidoro , siυe apud Columellam, υox materiit i re, pracederet, tu risula materiam breυem sequeretur , libearii sequentia υerba disseribὸνἡut , qua de Argite interpρ' ' 'fuerant, cum nomine ipso Visulae omitterent. Itaque sic fortasse locus integer terendu . Atritis Graecula vitis gcΠς φ= bi , sertilis vastis materiis, Ic ubis exuberat. Visalae brevem materiam, de latum folium t. si Inerticula hebes. Ex Columell. ibid. e quo Amet ston reposuimus inυitis omnibus libri . Nam soae amaraciod i' hic 'ubb , ex Heloinaceis uvis , de quibus agit statim Columella , huc compulsam, Hebat hacon. 6ὶ Mareoticae e Se . ad υ. Sunt Mareotides albae. Georg. 2. Tl Helvolae. Helv nacas vocat Plinius , nos vulgo hebenes. 8 l Turtius locus nactis Huic tertio loco locus hic nullus est. Itaque expungendum censeo. V inscionia, c. Vitisciouia nomen ignotum. De Spionia Columella: At Solonia da ostiis musto, de amplitudiης *g' RVHxum, quam numero fertilis. r c k 0 Plin. Est κ nigra Aminaea, cui Syriacae nomen imponunt. . , ι , u EX PHliad. lib. 2. cap. I. Video Ablaqueare apud Atictores d. Re Riι t. passim scribi, sir, 3criptura displiceat, in quibus omnibus oblaqueare. Si Oblaqueare est lacus circum facer

474쪽

ETYMO

cem terram aperire, & Vel ut lacus efficere. Hoc aliqui excodicare appellant.

ψ Putare est Virgam eX Vite SU-perVacuam resecare , cujus flagellis lu-Xuriat. Putare enim dicitur purgare, id est, amputare. 5 Traducere, transducere. Prinpaginare vero flagellum Vitis terrae SubmerSum sternere, & quaSi porro pan'gere. Hic propagines a propagare, id est, protendere dicuntur. 6 Fodere vero est foveam fa-ςςre, quasi DVere.

I A Rborum nomen, SiVC he - , barum, ab arvis insteXum ςyςditur, eo quod terris, fixis radici-hu , adhaerent. Utraque autem ideo S, hy pene similia sunt, quia eX Uno at ' Vm gignitur. Nam dum Sementem in in terram jeceris, herba prius Oritur,d hinc confota surgit in arborem, &msta parvum tempus, quam herbam videras, arbustum SUSpicis. Arbustum arbor noVella , & dera, in qua insertio fieri potest, &dicta arbusta, quasi arboris hasta. Alii arbustum locum, in quo arboreS uat, Volunt accipere, sicut Salictum. ic δί virectum, ubi virgulae, & Vi

3 Arbor autem & fructifera , &Mζrilis: arbos autem non nisi fructife-Genere autem foeminino arboresqkimus, poma Vero neutro.

b. LIB. XVII. . q35

Frutex brevis est appellatus, quod terram fronde tegat , cujus plurale nomen fruteta, arbor alta St.

3 Sylva Vero spissum nemus,& breve. Ii in Sylva dicta, quasi Xylva, quod ibi ligna caedantur. Nam Graeci ρολον lignum dicunt. Multa enim Latina nomina Graecam, plerumque etymologiam recipiunt. 6 Nemus a numinibus nuncupatum , quia Pagani ibi idola , constituebant. Sunt enim nemora arbores majores , umbrosae frondibus.7 Lucus est densitas arborum solo lucem detrahens, tropo antiphrasi, eo quod non luceat, Sive a luce, quod in eo lucebant funalia , Vel cerei Propter nemorum tenebraS. 8 Saltus est densitas arborum alta , Vocata hoc nomine , eo quod exiliat in altum, & in sublime consurgat. 9 Aviaria secreta nemora di ta , quod ea a VeS frequentant.1o,s in Recidiva arborum Sunt,

quae aliis sectis, repullulant. Alii re cidiva a cadendo dicunt , quia post

casum nascuntur. Alii a recidendo,& repullulando di Xerunt, ergo recidivum , ubi morS, aut casus.11 Iρὶ Insitio dicitur, cum fisso trunco surculus tacundae arboris sterili inseritur ; aut oculorum impositio, cum inciso cortice , libro alienae arboris germen immittitur. 12 'in Plantae sunt de arboribus: Plantaria Vero , quae CX Seminibus nata sunt cum radicibuS, & a terra proepria transferuntur. Oo a Ces-

yx pagines a propagare, i. protend. Serv. AEn. 4. ad illud: Genus alto a sanguine Tcucri proderet modo iivolii ' ςxet , i. propagaret.

M Recidi

re νν. L. ad illud Rubent aviaria baceis. va. e duob. Sersii locis AEn. . ad Recidiva manu p. P. v. o AEn. Io. ad ι .lud. Dum Lai:um reucri, reei

475쪽

36 D. ISID. HISPAL.

13 Cespites fruticeS Sunt, quaSi cuspites. Vel quasi circa pedes. 14 Frondes, quod ferant virgulta , Vel umbraS, Sunt autem cauSaumbrarum.

1s Oculi nodi sunt, ex quibus

frondes CXeunt.16 Radig appellatur, quod quasi radiis quibusdam fixa terris, in prO- funda dimergitur. 1 Nam Physici dicunt parem eSSe altitudinem radicum, & arborum. Alii radicem a similitudine radiorum dictam putant, Vel quia Si eradatur , non repullulat.18 Truncus est statura arboris insistens radici. 19 μὶ Corticem VetereS corucem vocabant. DictUS autem CorteX, quod corio lignum tegat. sto iii Liber est corticis pars interior , dictus a liberato cortice , id est, ablato. Est enim medium quoddam inter lignum, & corticem. 2I Rami sunt , qui de trunco

manant, Sicut a ramusculis caetera. et a Surculi a praecisione Serraenuncupati.

2 3 'in Virgultum est , quod deradice pullulat: Ramus, qui de ipso

robore arboris: Virga quae de ramis. I'roprie autem Virgultum appellatur, quod ad radicem arboris naScitur, Sc quasi inutile ab Agricolis amputatur. Et hinc dictum virgultum, quiae X Virga tollitur. Virga, vel a Virtute

dicitur , quod vim in se multam habeat, vela viriditate, Vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Undo hac utuntur Μagi ad placandos inter Se serpentes,& idcirco in ea hos SuStinent illigatos. Hac etiam Philosophi, &i in Reges, ac Magistri, de Nun ii, dc Legati utuntur. 2 δ in Flagella dicuntur, ut prae

diXimus , Summae arborum partes, 3beo quod crebros ventorum sustinent

quasi comaS. 26 Folia Graece φυψα dicuntur, inde est ad nos hoc nomen per deri'

Vationem tranStatum.

Z Flores nominati, quod cito defluant de arboribus, quasi fluore , quod cito solvantur. In his duplς gratia e coloris , & odoris. Austro enim flores solvuntur Zephyros funt 28 Germen dicimus surculum pr.egnantem, a gerendo : unde & Ser

minatio.

9 Fructus nomen accepit astumine, id est , eminente gutturi

Parte , qua Vescimur. Inde & fruges FructuS autem proprie dicuntur agro rum , & arborum , quibus utique uti mur. In animalibus vero abusive , translative Vocamus fructum. 30 Poma dicta ab opimo , id est, a copiae ubertate. Matura dicun tur , quia apta sunt ad mandendum Sic & immatura , quia priusquam δ tura fiant, dura sunt ad mandendum

3i Ligna dicta , quia in ceni3

conVertuntur in lumen. Unde Nlychnum dicitur, quod lumen det

ij Nam Physici dicunt, &c. Ex eod. AEn. 4.lχὶ Corticem deteres coracum. Co tum bibenter legerim Me vastigii, quanitimois Iubricii , Tarracon/m. Codicii, Ty-cus est statura arbori, insistens radicc, Veteres quorum voce voea artir0ὶ Liber. e Serυ. eclog. IO. Virgultum , quia ex virga. Al. Quia haec virga. idcirco in ea hos frament illigatos. Ut in Mercurii caduceo videmus. Magistri. puerorum : vel mulsiratus : sic n. alι,i Isidorus usurpat. magclla dicuntur. e Serv. ubis v. cap. I. i. i tr. ηδ q- comas. It m inf. ca . Io. cyma, quasi coma. . , i, a 3 Π umluςnt. p. de Serυ. AEu. I .--ad υ. Frugcs lusi reccolas

476쪽

ETYMOL. LIB. XVII.

32 Hastula a tollendo nuncupata , quasi abstula: Fomes est hastu-ὶ , quae ab arboribus excutitur reci-bione, aut haStulae ambustae , aut lignae Vata , a fungis nomine accepto,

Hod ita capiat ignem. De quo Virgilius: rapuitque in fomite flammam. 33 Torris lignum ad VStum,

quem vulgus titionem appellat, eX tractum ex foco, Semiustum , dc eX tinctum.

3 'in Quisquiliae , stipulae immiXtae surculis, & foliis aridis. Sunt

Rutem purgamenta terrarum.

35 Caries putredo lignorum, dicta hoc nomine, quod eveniat lignis

irtute carentibus.

CAPUT UII. De Propriis Nominibus

Arborum.

Victricis ornatus eSt , vel qVQd oppansis est ramis, in modum p)lmae hominis. Est enim arbor insig- λῖς Victoriae , proceroque , ac decoro 'irgulto , diuturnisque frondibuS VeS- 'it4 , & folia sua sine ulla SucceSSione ς0ΠΘervans. Hanc Graeci Phoenicem

diQunt, quod diu duret, si ex nomine Ruis illius Arabiae, quae multiS annis yiVere perhibetur. Quae dum in mul-xis locis nascatur , non in omnibushuctus perficit maturitatem. Frequest ter autem in AEgypto, & Syria. Fru tus autem ejus dactyli, a digitorum similitudine nuncupati Sunt, quorum etiam & nomina variantur. Nam alii appellantur palmulae Similes Myro-helant. Alii Thebaici, qui & Nicolai. Alii nucales, quos Graeci Caryotas Vocant.

et Laurus a Verbo laudis dicta. Hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud Antiquos autem Laudea nominabatur , postea dlittera sublata , & subrogata r dicta est laurus , Ut in auriculis , quae initio audiculae dictae sunt, dc medidies , qui nunc meridies dicitur. in Hanc arbo rem Graeci a uin vocant, quod nunquam deponat viriditatem , inde illa Potius Victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur.3 l ψ' Malum a Graecis dictum, quod sit fructus ejus pomorum omnium rotundissimus. Unde & haeci

sunt Vera mala, quae Vehementer rotunda sunt. Malum Matianum a loco Vocatum , Unde prius advectum est. Nam multae arbores nomina ex

Provinciis, & Civitatibus , de quibus

allatae Sunt , acceperunt. Virgilius: Amantibus, quid e X malo quaeri SO-leat , OStendit. Mala Cydonia nomen Sum P serunt ex Oppido , quod est in Insula Creta , de qua dicere solent Graeci

romes est hastula. DIc tuν a nobis hod e vulgo astilla. Sed Festui: FOmites sunt hastulae ex arboribus dum ea dunia quecussae. Opilius adustas jam vites vocari cxistimat Minites. t Torris lignum adustum. Hieron m. in Zachar. cap. 3. Cur quasi torrem , quem vulgo titionem vocant, Jcsum co- ' bruere , qui de Babylonica captivitate , quasi semiustus evasit t V. Quisquiliae. Festus. Quisqailiae, putant dici, quidquid ex arboribus minutis surculorum cadit, velut quidquid

' L-p. VII. Palma dicta , quia man. vici. Ambros. 3. Haxam. cap. I 3. Laurus & palma ad insigne Victoriae e lauto sexum capita coronantur , palma manus Victricis ornatus cst. 'nomine avis illius. Contra Plinius lib. I 3. cap. 3. Ex arbore nomen aυi inditum putari ait. Qui Sc Nicolai. A Nicolao Peripatetico, cujus consuetudine deIedlabatur Augustus ἰ te. cu , m nstra uno modo refι' horius, Plutarchus, Athenaus , is Suidas.' δ' ii Nucales, quos Graeci Caryotas. Sic Plin. καριωτ ιδ at vocAt Diosc- lib. I cap. I '. H nc arborem δαφν G. v. q. n. d. viriditatcm. Respexis

0 λ quoque haee arbor fuim. Plin. lib. I . cap. ultim. Fulmine Sc' Malum a Graecis dictum. Sic sup. lib. I r. cap. r. Melo , quod FiΜδlum Matianum a loco. Aliter Plin. lib. I s. cap. 1 . Sed id m isola non icitur. sit rotundissimo membro . Plinius M tia quoque Ovidi meminit lib

477쪽

438 D. IS ID.

Urbium Cretensium matrem Cydoniam, eX cujus pomo I 'in cydonitum conficitur. IR Fit quoque eX ea, & Vinum , quo languentium desideria falluntur. Nam Specie, & gustu, & Odore cujuslibet Vini Veteris imaginem

repraeSentat.

s Τ' Μelimelum a dulcedine appellatum , quod fructus ejus mellis saporem habeat, vel quod in melle Ser- Vetur , '' unde & quidam : Si tibi Cecropio saturata Cydonia melle ponentur dicas: haec melimela placent. 6 Malum Punicum dicitur, eo quod ex Punica Regione sit genus ejus

Iranslatum. Idem & Μalogranatum eo quod inter corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem Μalogranata eSi generis foeminini, pomum Vero generiS neutri. δὶ Flores malorum a Graecis appellati sunt κυτινοι : ' Latini caducum vocant. 'in Agrestium autem malorum

flores Graeci appella Uerunt, quorum alii albi, alii purpurei, alii ro-Sei reperiuntur, similes floribus Mali Punici. ς' Negant Μedici Μali Punici cibo corpora noStra nutriri Sed Co Sic opinantur utendum , ut medicari potius, non alere Videatur.

7 Μalum Persicum, cui brevis

admodum Vita concessa est, trium

generum esse fertur: Duracinum, Ammenicum , dc Persicum. Duracinum nuncupatur, eo quod pomum ejus in

gustu acorem referat. Armeniacum

dicitur , quod primum genus ab Ar

menta sit adVeetiim. Persicum Voca'tUm, quod eam arborem primus in AEgypto severit Perseus , a quo εἰ oriundos Ptolemaei ferebant. Haec in Perside fructum generat interfecto rium , apud nos autem jucundum, ac SuaVem. 'ii Horum aliud praecox,aliud

8 Medica arbor cujuS ninmen etiam in carminibus Mantuanis inclaruit, aSportata primum a Medi , Unde & Vocabulum sumpsit. 'fl Hanc Graeci ,λον Latini Citriam Vincant , quod pomum ejus, ac solia ce dri odorem referant. Malum ejus ini micum Venenis , & hoc est , qu0 idem Poeta intelligi voluit, cum tra dat ex illa foveri animam. Haec ar bor Omni pene tempore plena cit PQ mis , QUAE in ea partim acerba, par tim matura , partim adhuc in noscsunt posita , quod in caeteris arbori

bus rarum CSt.

appellant, quae vulgo propter ser

mam , & colorem Faba Syriaca dici tur. Arbor est enim magna e fructum

lo Cydonitum conficitur. Vid. Pallad. in Octob. i l x quo trai ςx ua vinum. De quo Diosc. Lib. s. cap. 18. . , se . ' '' i cop. I . Mustea a celeritate mitescendi , quae nune melimela dieuntur a sapore mςliςφ' Unde & quidam. Martiat. lib. i 3. vj. 1 . '

sil p xum. Plin. i 3. cap. 19. Aliqui granatum appellant.

ζι intina corticis rotunditatem granorum contineat mult. Ex Hieronym. Agg. Mit. IT 1 itores malorum a Graec. app. κοινω. e Dioscorid. lib. I. cup. II .l l Latini Caducam. Aurelian. lib. s. tard. cap. 1. Mali Punici caduco , quod Latini ampullacium vocant. Fis genuum existimo apud Aurelianum a forma a ulla. Nam idem lib. . cap. . Ampullagium υocari scribit. Ego M h 'Ampullacium cum G acone malo. Mallem quoque dixisset Isidorus mali Punici eaducum ampullaetum a Latinis πρ ' 'in Agrestium a ilcm malorum flores Graeci Balaustium, &c. ὲ Dioscorid. cap. 1ss. π ρὶ Balauitii m Plan. 26. cap. 3. , Arnob. ἰιb. 6. Advers. gent. 3οὶ Negant Medici. Id uno υerbo complexus est Dioscorides o oΦον dicens. iii Trium generum. I allad. lib. ultim. cf. 6. Genera eorum haec : Duracina , Praecoqua , Persica , ArmςU-ς- iiii Quod eam arborem primus in AE Sypto , &c. Vid. Plin. lib. I s. cap. II. ii 3ὶ Horum aliud praecox. Quod a nobis olbericoqMe, voce non prorsus immutata, dicitur. At Medica, &e. Verba sunt Solin. cap. de Media. 31 Hanc Graeci κεδρό- ν. Ita dicitur a Diosc. lib. I. cap. 16 . C Mamois telo suspectam quibusdam hanc πρ η' i ' . m tunt. Illud vero sciendum a Nicandri interprete νάιάντριον dici, quod a nobis narasa.

478쪽

ETYMOL. LIB. XVII.

serens commestibilem , majorem pipere.gustu suavem , unde & Μel

ti vocata eSt.

I O Coccimela, quam Latini ob colore Prunum vocant, alii φὶ a multitudine enixi fructus NiXam appel- 4nt. Cujus generis Damascena melior, R Damasco oppido, unde prius aspor τὸ ta est, dicta : cujus Solum pomum tomacho mederi probatur, nam cae x ra noxia perhibentur. Haec Sola Rrbor gummi glutinosum, & compac

Scriptores utuntur.

II i Elaeo meli nascitur in Palmyra Syriae Civitate, ex eo ita appel hi , quod ex trunco oleum defluat in Crassitudine mellis, sapori S SUaVis. Ia Epimetis Sorbo Similis, mediQcris arbor & flore candidulo , dic- ' , quod dulcedine sit ejus fructus, &RQuto Sapore commigius. Haec arbor aetate durat eXigua

, I 3 δ Melopos arbor in Africa

IVRlca lingua vocata , e X qua Pro .lt lentus succus, quia a loco Anaminiat acus nominatur.

I Mespilus arbor spinΟSa, ructu similis malorum, sed paullo breviore, unde & appellata, quod pi' formam habeant ejus poma.1s 'in Pyrus vocata Videtur, quod in ignis speciem deformata eSt, nam hoc genus pomi ab amplo incipit, &in angustum finit, sicut ignis. Pyrus

autem arbor , fructuS ejus pyrum est: cujus multae Species , ex quibus Cru Stumia sunt pyra e X parte rubentia , ab Oppido Crustumio nominata. Poma pyri jumentis imposita , Vel si pauca , Vehementer Onerosa dicun

16 Cerasus a Ceraso Urbe Ponti vocata. Nam Lucullus , cum Cerasum Civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi inde avexit, & a Civitate Cerasum appellavit. Arbor autem Cera Sus, pomum cerasum dicitur. Hoc etiam & ante Lucullum erat in Italia, sed durum , unde & Cornum appellatum est. FSi autem arbor apta hasti

libus, unde & Virgilius: Bona bello

17 Ficus Latine a secunditate

Vocatur. Feracior enim eSt arboribus caeteris. Nam ter, quaterqUe per Singulos annos generat frUct Um , atqUe aliatero matureScente , alter oboritur.

Hinc & Caricae a copia nominatae. Ficus AEgyptia foecundior sertur, cujus lignum in qUa missum illico mergitur,

cum in limo aliquandiu lacuerit, dein

H a multitiusine enixi fructi nixam. In margine Codic. Rom. S. Petri h/c AEddita reperisse se, sed eadὸm ma ηui/'' Coacon. Hane arborem Romani vocant prunum, Hispani nixum , Vandali, & Goxxhi, A Suevi, es Celtiberi eoru--.9 8 tinent hodie sesiuia hujus υocis Lutitani, γ' Galleci, qMi prM omni , Amex F , sivi Amtiaea, disti, ii i. 'relian. . Tard. cap. 3. Pro decoctione nixarum, aut glyclxxhi ια. Nixo Vm ego luerim ; quod au .m mν,2 ρ vixa legendum quidam contendunt, ex Paulo fuin. lib. . ix ηρν η μῖσος μικρόν, or μἰν-α.kαυ- i. AVνα ιι ει b παραπλέοι r. Confirmat, quod de Galecis diximμέ. Um m. in locum n. aut etiam contra iis molli , i in cesisse , passim videmus.. HRc arbor sola gummi. Ex Diorc. lib. I. cap. III.,' REO & Medici, & Scriptorcs. Plin. lib. 13. cap. ii. Utilissimum pictoribus , & medicis, sed nihil muto. Monaesi suavis. Voba sunt Diosc. lib. I. cap. 37. Sed de oleo, non ἀe arbore. Plinius lib. I 6. cap. 7. Sponte uas i. Τ' Syriae maritimis, quod elaeo meli vocant, manat ex arboribus pingue, crassius melle, resina tenuius, sapo-νὲι, ''ςς- Et lib. 13. cap. 3. Elatomeli, quod in Syria ex ipsis oleis manare diximus: ct arbor fortasse eod. m nomine v

,i p incnis. Genus mespili, ut ait Diosc. lib. I. cap. III. Vid. Macrob. lib. s. cap. I'. h6i . Q Os. Solin. cap. o. Et arbor est melops Al. melopos ex qua profluit lentus humor, quem ammoniacum hi ra' . A Plinio metopium dicitur , a Diosc. lib. I. cap. 98. Agasyllis.s, i h ς p δ' luod pitulae. Ac pirula. sibi Pyy in ign. sp. deformata. Sic Gotth. cc. alii formata. rii b vinina Sant pyr. - nominata. e Serv. Georg. 2. Vii o' δ pyxijumcnt. Plin. lib. 23. cap. 7. ii . Vςx ius appellatum est. e Serv. Gerg. 2. eo . . Rς & caricae a copia nomen. Est Caria ficuum fertilissima Aucistre Strμbρνε , ε . ,ες adjecta eν.d. ab at .ub.

479쪽

deinde in superficiem sustollitur, VerSaVice naturae, quando madefactiam debuit humoris pondere reSidere. Antea athletae ficis alebantur : 'in priusquam eos Pythagoras eXercitator ad carnis usum , qui fortior cibus eSt, tranStulisset. A senibus in cibo saepius Sumptae ficuS, rugas eorum feruntur disten-

ad fici arborem colligatos repentC

mansuescere dicunt.

parietes quibus innascitur,carpit. RUm- Pit enim , & prodit ex lateribus quibus concepta est. Alii putant Caprificum dictam , quod ficus arbor ejuS re

medio foecundetur.

quam Latini Rubum appellant, eo quod il fructus ejus Velut virgulti rubent. Est enim Morus sylvestris fructus afferens, quibus in deSerto pas

torum fames, ac penuria con VetUr.

Isin Hujus folia superjacta serpenti fe

runtur interimere eum. 2o Sycomorus , sicut & Μorus Graeca nomina sunt. Dicta autem Sy-

COmortis , quod sit foliis similis Moro. Hanc Latini Celsam appellant ab altitudine , quia non est breVis , Ut

2I NUX appellata , quod Umbra vel stillicidium foliorum ejus proXimis

arboribUS noceat. Hanc alio nomine JOVis glandem. Fuit enim haec arbor consecrata Jovi, cujus pomum tan tam Vim habet, ut missa inter suSpec tos herbarum , vel fungorum cibos, quidquid in eis virulentum est, eXSu det , rapiat, atque eXtinguat.22 7 Nuces autem generaliter dicuntur omnia tecta corio duriori, ut

Pineae, Avellante, Iuglandes , Ca 'taneae , Amigdalae. Hinc & nuclei dic ii , quod sint duro corio tecti. At con' tra poma , Omnia mollia, mala dicta, sed cum adjectione terrarum in qui bUS antea nata sunt, ut Persica, Puni ca , Μatiana, Cydonia, &c. 3 Amygdala nomen Graecum

f 'in Hanc alii Nuci clam vocant, quὸ iminorem nucem. De qua Virgiliui Cum se nux plurima sylvis induet instorem. Cunctis enim arboribus prior se flore Vestit , & ad ferenda pONJ/

arbusta Sequentia praeVenit.

2 ''in Avellanae ab Avellan0 Campaniae oppido , ubi abundant,

Cognominatae sunt. lkil Hae a Graecis Ponticae appellantur , eo quod cis R

Ponticum mare abundent.

5 Castaneam Latini a Graec0 appellant Vocabulo. Hanc enim Grae

fructiis ejus gemini in modum testi culorum intra folliculum recondixi Sunt, qui dum ejiciuntur, quaSl c3 trantUr. Haec arbor, simul ut excis3

iij I tu quam eos Pythagoras exercit. Ex Plin. lib. 13. es. 7. Sed hoc Dromio cuidam tribuit Pausanios i ' ρρiterioribus, coi Pythagoras Rheginus solor iratuam fecit, is quid. m id a Laertio omissum, qui Dihagora pesti ' nit , valde miror : ut Plin. deceptus videri possit. xl Tauros quoquc Drocissimos. Ita Plutharch. lib. 6. συμποσίακ. Id non nisi de cvrifico refers PlιniM .i3ὶ Fructus ejus velut virgulti. Ex C. Rom. sed arbuti, quam vargultι mallemus. .s J Est n. morus sylvestris fructus affcrens. Hieroum. Am. cap. 7. ad illud : vellicans sycomoros, ct . Nobi quia solitudo in qua inorabatur Anaos , nullam bujuscemodi gignit arborem magis videtur rubos dicetie, quin μ' mora , ac pastorum iam in , I paenuriam consolantur. Isj Hujus folia superja ia scrip. Vcrba ut Ambros. lib. I. Hexam. cap. S. 6ὶ Iuglandem vocant q. Iovis gland. e Serv. eclog. 8. 7ὶ Nuces aulcm Vncraliter dicuntur. e Serv. eclog. 2.i3ὶ Quae Latine nux long. Serv. ad illud; cum se nux plurima: plurima, i inquit in id est, longa. IVὶ Hanc alii nuciciam. Al. Nucellam , nucedam, nuculam. λοὶ Avellanae ab Avellano Camp. oup. cognom. e Serv. Georg. 2. ad illud. Plantis & durae coryli, &ς δ HAE a Graecis Pontic. Sic Macrob. lib. 3. cap. 18. Sed Atheἡaus lib. 1. Castaneam nucem Ponticam v*ςης' - seu uis ejus gemin. &c. Cum Gracam vocem dixisset ; tofum putauit in olymologia ludorν. Ni i /es e mi vis. Nam Castoris. i. fibri meminisse i quod quidam credidit i eco minime puto. si Simul ut excisa sucr. t. s. cxp. c. Verba iunt Ambrosii M.xum. lib. 3. cap. 1 .

480쪽

ETYMOL. LIB. XVII. O I

iderit, tanquam sylvam eX sese expul- mine soliorum Vocata. Pinum enim lulare consuevit. Antiqui acutum nominabant. Pinum 26 Ilex ab electo vocata. Hujus autem aliam Pitin , aliam Graeci enim arboris fructum homines pri- η ἰM: 1ν Vocant, quam nos Piceam dici- ad victum sibi elegerunt, unde mus, eo quod desudet picem. Nam &Poeta : Mortales primi ructabant guo specie Sibi differunt. In Germaniae aut a se glandem. Prius enim , quam fru- tem Insulis hujus arboris lacryma elec trum gignit. Gutta enim defluens rigore, vel tepore in soliditatem dures cit , & gemmam facit de qualitate sua nomen accipiens , id est, succinum eo quod Succus Sit arboris. ' Pinus creditur prodesse cunctis , quae sub

ea Seruntur , Sicut nuX nocere omnibus.

si Abies dicta , quod prae Caete

ris arboribus longe eat, & in eXcelsum promineat. '' ' Cujus natura expers est terreni humoris, ac proinde habilis , atque levis habetur. De qua Virgilius : Et casus abieS ViSura marinos e quia eX ea naVes fiunt. Hanc quidam Gallicam Vocant Propter candorem. Est autem Sine nodo.

3 3 Cedrus, quam Graeci κέ ον vocant: quaSi-HIV s ἰγραν , id est, arboris humor ardentis, cujus folia ad Cypressi similitudinem reSpondent. Lignum vero jucundi odoris est, &diu durans, nec a linea Unquam eX-

terminatur. De qua Persius: Et Cedro digna locutus. Scilicet propter durabilem perpetuitatem. Unde & in Templis propter diuturnitatem ex hoc lig

si subedies. F. suedies. c'' culus ab esca. Gro. ad AElculus imprimis Georg. 2. AEsculus arbor est glanditera, quae licet ab esu dicta iit,pςx scribitur. Sicut coelatum , licet a celo celas habeat derivationem. 'gas. Ex eod. eclog. Is hi tu ghcon. Eandem alii vel ἱυλο, 1 aer, vel κερατιον vocant.1 TH-ju arboris pomo succ. cxp. acalia. De Aiatia Diosc. lib. I. cap. I 4. Sed vud illum arbor est, sivὲ spina po-μαρ- , e cujus siliquis succus exprimitur. Et apud Plinium nihil communa ιiliquis cum acatia. Erao Grai. .iι

menti usus esset, antiqui homines glande vixerunt.

27 in Suberies arbor , ex qua

lidissimus cortex natatoriuS eXtrahi-xur. Et ideo appellata Suberies , eo quod fructus ejus sues edunt: porcinIum enim sunt alimenta non homi

8 Fagus ,& 2Esculus arbores glandiferae ideo vocatae Creduntur, quod harum fructibus olim homines ViXerint , cibumque Sumpserint, eS VRimque habuerint. Nam Τ/ AESculus in esca dicta , Fagus Vero a Graeco V0cabulum traxit: φ his enim Graece comedere dicitur.

9 Xyliglycon , quam Latini

ς0rrupte Siliquam vocant , ideo a Urmis tale nomen accepit, eo quod

djQUnt lignum γλυκυ dulce. Hujus yyhoris pomo succus eXpreSSUS , Aca ita a Graecis dicitur. . 30 'in Pistacia , quod corteX pomi 'ida nardi pistici odorem referat. 3I Pinus arbor picea ab acu-

aliquid. l ,' -ςia. Vid. Diorcorid. lib. i. cap. I78. , Plin. cap. Q.

'l' ia Templis propter diut. Ex Ambros. 3. Hexam. eap. II. ct in . P . II 3.

SEARCH

MENU NAVIGATION