장음표시 사용
491쪽
eam Latini malum terrae Vocant. Hanc Poetae ο θρωπομορφον appellant, quod habeat radicem formam hominis simulantem. λ' CujuS cortex vino mixtus ad bibendum datur iis, quorum corpus propter curam Secandum est , Ut Soporati, dolorem non sentiant. Hujus species duae: Foemina, foliis lactucae similibus, Τ mala generans in similitudinem prunorum. Masculus vero , soliis betae similibus.s Papaver herba somnifera. De qua Virgilius e Lethaeo perfusa Pa-Pa Vera Somno. Soporem enim languentibus facit. EjuS alia eSt u Sualis, alia agrestis, eX qua fluit Succus, quem Opium appellant. 33 Colocynthis cucurbita agrestis , dc Vehementer amara , quae Similiter , ut cucurbita flagella per terram
quod sit fructu rotundo , atque foliis,
3 6 in Centauream Graeci vocant, quoniam a Chirone Centauro fertur
reperta. Eadem & λιμνησιος, quia locis humectis nascitur. Eadem dc Fel terrae Propter amaritudinem.
37 GlycyrrhiZa Graece ex eo dicta , quod dulcem radicem habeati
γλυκυ enim dulce Graeci dicunt. Eadem , quia SitientibuS Sitim Se
38 Dracontea Vocata, quod hasta ejus Varia sit in modum colubri,
similitudinemque draconis imitetur, Vel quod eam herbam vipera timeat.
quod adventu hirundinum videtur erumpere, Vel quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matreS e0
rum illis ex hac herba mederi dictin'
ο ''' Heliotropium nomen ac cepit primo , quod aestivo solstitio sinreat, Vel quod Solis motibus solia cir Cum acta convertat. Unde & a Latini Solisequia nuncupatur. Nam & S0l oriente flores suos aperit, idem Se rc cludit , cum Sol occubuerit. I pSa ebiquam Latini Intubum Sylvaticum Vincant. 'Τl Haec & Verrucaria, quod es tinguat VerrucaS eX aqua pota, vel ii' cataplasmate posita abStergat. I Pentaphyllon a numer0 foliorum dicta , unde eam Latini quinque folium vocant: herba ade0m Unda , ut purificationi , & templi adhiberi a Gentilibus solita eSSer.
Hyssopus herba purgandis Pulmonibus apta. Unde& in Veteri
Testamento per Hyssopi fasciculoS as Pzrgebatur agni sanguine , qui mun dari volebat. Nascitur in petris haeret FSaXo radicibus. 3 ''l Reubarbarum, sive Reu Ponticum : illud , quod trans Danu bium in solo barbarico: istud , quQ circa Pontum colligitur, nominasum est. Reu autem radix dicitur. Reubar
sii Hanc Poctae anthropomorphion. Luas imitatus est Columella : Quamvis semihominis vesano eramine is
oragorae pariat flores, moestamque cicutam. i2l Cujus coricra Vino mixt. e Dioscor. lib. 4. cap. 76. 0ὶ Maia gcnerans in similitudinem prutiorum. Dioscor. μῆλα.ύηις εμεερῆ , id est , sorborum. i l Papaver. Dioscor. lib. 4. cap. 6 s. si buccus quem Opion vocant. Sic Plinius lib. 2O. cap. I S. Dioscor. τον inoo. 6ὶ Dicta autem Colocynthis quod s. f. r. Neqμe hic e t, quod in etymologia moraris. Dioscor. καιπὸς περ νς φ tra: μιεσα , πικρος σπιρῶς. iTὶ Centauream. e Dioscor. 3. cap. 9. ct Plin. 21. cap. Qiηὶ Dracontea. Ex eod lib. 2. cap. I96. fyὶ Chelidonia. Ex eod. lib. 2. cap. 2D.
492쪽
ponticum , quasi radix pontica. ta, quod mali Matiani odorem habeat, Hyoscyamos a Graecis, a La- Sitque breViS, terraeque Vicina. tinis herba calicularis , quod calculi 3 a Chamaedrys a Graecis appel-ζjus in figuram cantharorum naScan-
Ora Serata sunt, habentia intrinsecus - mina papaveris similia. Haec herba, inSana vocatur , quia ejus USUS periculosus est. Denique si bibatur , Vel*datur, insaniam facit, Vel somni imaginem torpidam. Hanc vulgus Mili-mindrum dicit, propter quod alienationem mentis inducit. 5 Saxifraga Vocata , quod Semen ejus petras in VeSica frangat, atque comminuat. 6 Gentiana nomen sumpSit, ut Medici memorant, ab in Ventore, ra
dicibus Aristolochiae similibuS. Nasci-xur sub Alpibus, atque Galatia ASiae.. ψ7 Satureia calida , & prope ignita. Unde illi & nomen inditum cre-ψVnt , quod pronos facit in Venerem. 8 Satyrion dicta a Satyris prop-IQr incendium libidinis , φὶ quam Vul-SV. Stingum vocat : Venerem enim .uscitat. Eadem & Orchis, quod radix vjus in modum testiculorum Sit, quos Graeci vocant. Item Jc Lepori, propter quod caulem mollem
q9 Urtica vocata , quod taetiis jus corpus adurat. Est enim igneae Dymnino naturae, de tactu perurit, un'dζ pruriginem facit. 5o Artemisia herba Dianae a
Gentilibus consecrata eSt, Unde & nun ςupata. Graece enim Diana α τinis di
latur, quod sit brevis, & per terram strata, & minuta soliis parvissimis.
5 3 si Paeon quidam Medicus fuit,
a quo Paeonia herba perhibetur inventa, ut Homerus dicit. Hanc quidam Glycysiden Vocant, quod dulcis Saporis sit, vel PeniorObon a numero granorum , Vel ut alii, Dactylosam a digitorum similitudine. NaScitur in syl-
5 Buglossos a Graecis dicta, eo quod solia asperrima ad modum linguae bovis habeat. Quae mirum in
modum ob sapientiam nutriendam Vino infundenda a Veteribus memoratur. Convivii quoque hilaritatem praebere fertur, pro olere etiam Sumitur.
33 yyl Arnoglossos, id est, agni lingua, quae a Romanis Plantago dicitur , quod planta ejus cito adhaereat
terrae. Hac multi pro Olere Vescun
Serpillus vocatur, pro eo quod radices ejus longe serpant. Eadem & Matrisanimula, propter quod menstrua
3 7 'l Aristolochia dicitur, quod
mulieribus sectis optima sit. Nam Su- Persessa pOSi partum, matricem bene scio vaporis expurgat. Hujus herbae genera Sunt duo : quarum una Aristolochia rotunda dicitur, propter quod rotundam radicem habeat: altera Aristolochia longa , quia longam radicem habet, cum ramis, & foliis longiori
y Quorum ora serata. Dioscor. Vid. alii. iam vulgus Stingam. f. scincum. Hi . Dioscor. lib. s. eap. Is s. ct Plin. lib. 28. cv. λε. Arcem sta. Plin. lib. 2I. cap. 7 : 'i Chamaemesos. Dioscor. s. cap. Is
493쪽
bus, quam etiam & Da litem vocant , quod sit radice robore digitali,& longa. 38 Erigeron nomen a Graecis
dicitur , quod Vere primo SeneScat. Unde S eam Latini Senecionem VO-cant. NaScitur per maceriaS.
s 9 '' Psyllios distit, quod semen
pulicis simile habeat. Unde eam Latini herbam pulicarem Vocant. Hierabolane , ideo a Graecis hoc nomen accepit, quod 'in remediis , ac ligamentis hominum , S purificationibus Sacerdotum a Gentilibus probaretur apta. Unde & eam Pontifices Sagmen appellabant, qua Si Sancimen, haec Verbena , quia Pura. 61 Paliurus herba asperrima,
herbam lanariam Vocant , eo quod plerique lanam ex ea laVent. NaScitur in locis culti S.
63 Splenos dicta, quod Splenem
nem cimicis. Unde & eam Graeci κορίον Vocaverunt. Nascitur in locis asperis, atque culti S.
Prasium dicunt , Vocatum propter amaritudinem. NaScitur in campiS.
pere pretiosius est. Habet autem Vim thermanticam, calefacit, & dedu'Cit, e Xtenuat, & purgat, & digerit. 6 Absinthium Graecum no men , cujus probabilius est, quod in Ponti Regione nascitur, unde R Ab'sinthium Ponticum nominatur.
tum , eo quod tantam in radice virtu'tem habeat, ut frusta carnis aspcr Jin cacabo coagulet.
69 '' in Polypodium herba, cuj β
radi X hirta, atque crinita , ut est Poly pus, e X QUO derivatum, ut Polypo dion diceretur. Nascitur in teneras
Petrarum terris , Sive quercubuS Vi cinis.
7O Polion a Graecis, a Latinis omni morbia , quod multis morbi
SubVeniat. Nascitur in montibus, Nduris lociS. . 7I 'fi' Scammonia , quam Latmi Acridium Vocant, herba succi pici J, quae colligitur Sub cavata radice. De Iaiqvie terram rotunda cavitate sediunt: tum Suppositis, aut cochleis , aut nu cis foliis excipitur succus , atque sic CatUS aufertur. Venit autem Saeptui probabilior e X Μysia Asiae. Huic con trarius , atque falsus eX Syria , atquς Judaea.
77 Daucus soliis sceniculi si' milis , thyrso bipalmis.
in Frigeron, e Diosc. q. cap. 97. sit Psyllios. Ex Diosc. ct Plin. 3ὶ Hicrobotanc. Via. Plin. 11. cap. 9. 6 22. ca'. 2. Diosc. Rumcdiit, ac legationibus. Ligamentis libri omnes malὸ. Plin. lib. 11. eap. 1. Quoniam non aliundὸ sagmi*δ 'remediis publicis lucre , & in sacris legationibus verbenae. 1ὶ Paliurus. e Serv. eclog. I. 6ὶ Struthios. e Dioscorid. , Plin. 7ὶ Pulegium apud Ind. p. prctiosius. Verba sunt Hieronym. Ep. 83. ad Evagrium. M Habet autem Viitutcna therm. Sec. Ex Dioscor. lib. 3. cap. 36. Sed absunt hac a υeteribus lib. tqὶ Absinthium. e Dioscorid. si ol Symphytum. Ex eod. iiii Polypodium. Ex eod. in Nascitur in teneris petrarum terris. Id est, in muscosis petris. Si ita licet interpretari verba Diosc.ίρυα Sed malim ego cum Ch cone legere , nascitur in taneris petrar. siυρ in terris quercub. vicini D;ὶ Polion. . Dioscor. Multa hic in editis, qua absunt a manuscr. Gotthicis. ii in Scammonea. Ex eod. in Daucus f. s. thyrso bipalmis. Diosc. lib. s. cap. 76. -ro Αἰ μὴ κιρ .im αμὰ . CDiod autem σά θαμαῖον b' - ' ve με ejus interpres , mirari desinet, qui idem fecisse Plinium animadυὸγfὸhii ldb. 1 . cap. 4. Nam quod Dio ρ ' ' 'μ ρ /xit. λημ νος φλυγανώδους σπιραμωδοι, ψse reddidit. Ageraton ferulaeea est duorum palmorum , i ' ς mitem Plinium ινηι μὴν varie interpretari: Aliquando palmtim , ut tib 11 cap. 19. is lib. 22. U' . siμρ- 7- 8. ex Dioscorid. c, Theophrastro. Nonnunquam etiam ι mipedem, ut lib. 3 . cf. . ex Theo -
494쪽
73. Citocatia dicta , quod Ven- nibus Venenum sit , capellas evicit trem cito depurget, quam VulguS cor- Pingues. rupte Citocoliam vocat. . 8o , Trifolium est, quod G 7 ' Lappa dicta, quod habeat ci τ' pVμον Vocant, quod sit soliis tri- caulem ingentem per terram disposi- niS per Singulas adnationes. ta. Haec herba a Graecis 8I Phlomos, quam Latini her- Vocatur , quod vestibus hominum in- bam lucernalem Vocant, ab eo quod eat ob asperitatem sui. Nascitur ad lychnia proficiat. Eadem & Lucu luZta muros. bros, quod lucem praebeat umbris.. 75 Capillus Veneris Vocatus, si- 8a Pyretron, Graece dicta, quod quod delapsos post alopeciam ca- habeat radicem incendiosam , atque pillos recreat, vel quod capillorum CoacerVantem. suores coercet, vel quod sit Virgulis nigris lenibus cum splendore, quaSi L)pilli. Nascitur in aquoSis locis.
vlus sit rubra, unde & colorare lanas perhibetur. 8s si Althea, malVa agreStis, Sive malvae Viscus , Sed Althea , quod in altum surgit, & Viscus , quia gluti-
Colena interpretatur , propter quod 77 Τ in Anchusa , cujus radiX con- in Sum coloret Uinum.
rita digitos inscit. Est enim colore δῆnguineo , unde etiam pictoribus ad p.rpuram effingendam uSui est. 78 Chamaeleon , quae Latine rago vocatur , eo quod Viscum gignZt, in quo haerent aVeS, quae pro pria Voluntate descend Ilo ad eSCam. 79 Cicuta propter quod in thyr- βψ geniculato nodos habeat OccultOS, in cannae sic dicitur fossa caeca, quae ς ulta est. Haec potui data interficit. hi nc in carcere Socrates bibit, & eX-pir Vit. Persius: Dicere , Sorbitio tol-8s 7 Tithymallum vocabulum sumpsit, quod foliorum comam ad
radium Solis circumacta conVertat. Nam Graeci solem τιτανα Vocant, λον comam , CX QUO Confectum eSt, ut
Tithymallum diceretur. Hujus Species septem di VerSis locis naScentes.
herba salutariS vocatur, Propter quod dolorem capitis, & stomachi incendium mitigat. Eadem de Uva Lupina
propter Semen ejus u Vae Simile.
, quem dira cicutae. Haec dum homu herbam Sanguinariam Vocant, quod
495쪽
missa in naribus sanguinem mOVeat.
88 Ambrosia , quam Latini Apium sylvaticum Vocant. De qua Virgilius: Ambrosiaeque comae divinum vertice odorem Spira ere.-
8 9 Apiago, quod flores ej us apes
91 ' Ros marinus, quam Latini ab effessit herbam salutarem Vocant cujus folia foeniculi sunt similia, atque aspera , & rotatim terrae proStrata. 9 et Colocasia 9s Μentha agrestis , quam Graeci , nostri Vulgo Nepetam Vocaverunt: majoris Virtutis , &vehemens in calore. 9 Genicularis herba subster Ditur ob scorpionum Vim repellen
ni a colore Albutium Vocant. Io 6 Scylla , quod nocenS sit, de J' qua superstitio Gentilium dicit, quod si integra ad limen suSpendatur, omnia mala fugat. 707 Chamaepitys a Graecis dicta , quod terrae adhaereat, de odorem pini habeat. Hanc Latini Cucurbitu'
larem Vocant, quod ex parte Odor mcucurbitae referat.
1o8 Staphysagria nascitur in lin
splenem auferat, sive Scolopeiadrio , eo quod folia ipsius scolopendro ani mali sunt similia. Nascitur lyψ' in humi dis petri S. 2Io δ' in Volvus appellatus , quQ radix ejus volubilis sit, & rotunda III 'u Stoechas in Insulis Stoe
gladii similibus , thyrso cubitali, floribus purpureiS.
in Asphodelus, quam Laticliadibus nascitur , unde & nuncii
II a Cyclaminus Graece dicta a quodam , qui Κωιλος vocatus eSt, qui primuS Virtutem hujus herbae in Venit, si V e quod habeat radicem rotundam
Graeci enim κύκλον rotundum Vocan
' Cujus radix, aut succus, si vino lac rit admistus, ebrios facit. Nascitur is sylvosis locis , & agriS- . , ii 3 Ampelos leuce , SlVς Brionia , quam Latini Vitem albam Vocant, Vel a qualitate coloris , 'ς quod
s7ὶ RO marinus. e Dioscorid. lib. 3. eap. 87. Sed quod aspera dixit folia, ae legisse videtur intευ - /τερα , ut vulgo legitur. αἰ Quam Graeci Calamintham. Viri Dioscorid. lib. 3. cap. 42. 43. t quo si Genicularis h. s ob scorpion. Id m/ntostro istibuli Plin. lib. 1 o. cap. I . Iisdem verbis, neque de po-ygρ 'sciami quisquam id prodidit. Ac xeque Isidorus quιdem, nisi valde lolior. . uitar. Η Agaricum radi . Ita quidem Galenus, atque alii existimaυere , sed compertum est truncis adnasci Ion masta lacuna in Gotthicis. beta uel Asphodelos albucum. Al. albutium. Gloss. albucinum. Dioscorid. Mυκον ἀπιρόAάλι ιν τεμν,riora n τμ να ἰν έαρ χρῆ- . . . , , Duli 6ὶ Scylla quod nocens sit. Est n. σκυλειν vexare, qua respexit fortasse Virgilius, cum de Scilla dιπι o chias vexassc rates.s j De clua superstitio Gentilium. Ex Distscor. lib. 2. ct Plin. Q. cap. I7. . . . . ad it/ 8ὶ Staphysagria in locii amoenis. HAEc tantum vel ba leguntur in Gotthicis CC. qua praterea leguntur i sunt ab aliquo AEsculapii silio, ex Dioscorid. Aυicenna , ,Aυerroe. I9ὶ Asplenum. Vid. Dioscorid. η. cap. Is i. Plin. 27. cv. F. , 30ὶ Nascitur in huini dis petris aeua post hac leguntur in editis, non iunt in manust. addita tamcn sunt U ' Oὶ Volvus. Apta scriptura etymologia. Plinius, o alii bulvum , Graci solisbν dicunt. si vi StCecbas. Ex Dioscorid. 3. cap. s I. - entari ' vjV. x diX, aut succus si vino , &c. e Dioscorid. i. cap. as . Plin. 11. cap. 9. Narrant ebrietatςm νύ ς' dita in vinum. ii l Ampclos leuce , sive Bryonia. Ex eod. lib. . cap. II .
496쪽
quod ejus radix coni ita, & corpori infricata teneriorem, & candidiorem cutem reddat. Nam & Succus baccarum ejus lac uberibus Siccis reddit.
vitis nigra, eademque LabruSca habens folia hederae similia, in omnibus m jor , quam vitis alba, baccas Similiter habens, quae in maturitate nigres' at , unde & vocabulum Sumpsit.
II 5 Viti cella herba a Latinis ap- llata , quod sicut vitis quidquid pro
Rimum habuerit , apprehendat co-yymbis, quos annulos appellamus. ii 6 Buphthalmos florem habet croceum oculo similem. Unde a
Graecis nomen accepit. Est autem cau-ὶς molle , si foliis Coriandri similibus. - cinir juxta muros CiVitatum. III I in Phlomos , quam Latinivstrbascum vocant , quarum altera ς masculus, albidioribus foliis, at-qVς angustioribus e altera foemina Bliis latioribus . atque nigri RI 8 Ist Ferula vocata a medulla. N m illam Varro tradit esse ferulae mςdullam , quam αποδερον Graeci VΟ-ςδnt. Nonnulli a feriendo serulam di-ςRRt. Hac enim pueri, & puellae Va-
dὲ, ae cereis est aptum, enim Graeci ignem dicunt.. I O Juncus dicitur , eo quod JVnctis radicibus haereat. 121 i in Scirpus , a quo tegetesteXuntur sine nodo, de quo Ennius: Quaerunt in scirpo soliti quid dicere nodum. Et in proverbio: Qui inimicus est, etiam in Scirpo nodum quaerit.
de qua tingitur Vestis: dicta, '' quia mentitur alienum colorem: unde dc Virgilius Discet mentiri lana colo
123 Alga nascitur in aquis stam tibus. Ita denique nomen Sumpsit ab algore aquae, Vel quod alliget pedes,
quia crassa est foliis aquam eX parte Superantibus.
circa fontes , & paludes, Stagnaque nascuntur. Ex quibus ulva, id est, alga mollis, & quodammodo fungus, dicta ab uligine. I 25 Typhe Vero , quae se ab
aqua inflat. Unde etiam ambitioso rum, & sibi placentium hominum tumor typhus dicitur. 126 sy 'in Carex acuta herba , & du rissima sparto Similis , de qua Virgilius Et carice pastus acuta. 127 'R' Spartus frutex virgosus sine soliis , ab asperitate Vocatus. Vinlumina enim funium, quae eX eo fiunt,
I 28 Gramen a situ potius di tum , quod plurimorum agrorum Sit. I 3 Unde illud Graeci , αγfωWD VOCa Ue runt : '' licet omnis herba gramen vocetur , ab eo quod germinetur: Sicut
s i melaena. Ex eod. cap. 18s. . . DRpii balinos. Ex eod. lib. i. cap. 1 16. Τl i'0liis coriandii. Faeniculi, Plinius, ct Dioscorides.' j'hlomos. Da qua paullo-ante. Vid. Diosc. 4. cf. O . ' ruta vocata a medulla. Nempe q ii fert' bitμm . . . . I ....uccus galbanum est. Non cujuslibet, ἔς - εν σνρια γενρμενν , ut ait Dioscoridνs , νώ ν1r,fernia, i in Syria nascitur. .. 'p xx . Vid. Plin. I, Dioscor.*j pus e quo tegetes texuntur. Plin. 2I. cf. I 8. Ο Festus in Scirpus. si e Serv. Georg. q. . . 'l x o- , quia mentitur alienum colorem. More fucι illius , quι v m 1 mulanii e Serv. eclog. 3. p xtum-ab asperitate. Eymologiam nihil moror. V04ς illud Graeel k,,ucti. . Ita interprotatur ἀγρωτιν mero m. D. Idi. ''i Lx t omni, herba stramen eum sit, A specios. Herba Servιι 2En. λα
497쪽
robur omne lignum, licet sit & Species , ab eo quod firmisssima.
di m. Denique ex una Virgula altitudine cubitali una scissa folia gignitur replicata, Velut pinna. 13o AVena 13I Lolium is a ZiZania, quod Poetae Semper infelix lolium dicunt, quod Sit inutile , & in ecundum.133 Foenum diectum , quod eo
flamma nutritur φως enim flamma CSt.
is Alanipulum dicimus , fascem foeni. Et dichiis manipulus, quod
L I semper ibi aliquid oriatur.
Nam cum alia terra Semel in anno aliquid creet, hortus nunquam Sine fructu eSt. 2 Olus ab alendo di inina, eo quod primum homines ab oleribus alerentur , antequam fruges, & carnes ederent. Tantum enim pomis arborum , & oleribus alebantur , Sicut animalia herbis. 3 Catilis, est generaliter herbarum , Vel olerum medius frutex , qui Vulgo thyrsus dicitur, quod a terra Sursum ConScendat: ex quo derivatum
olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius caeteris oleribus coaleScit , id est, crescit. Est autem gene rate nomen. Omnis enim fruteX cau' liS. Cyma dicitur, quasi coma.ESi enim Summitas olerum , vel arbo rum, in qua Vigens virtus naturalis
3 Al Μalva ex parte Graeco Vincabulo appellatur Dro του , eo quod molliendi alvum , solvendiquo naturam habeat. 7 Cujus succo si qui Se oleo mixto perunxerit, ab apibui negatur feriri. Folia ejus ex oleo trita,& imposita scorpionibus, creduntur
6 Pastinaca vocata, quod radi ejus Praecipuus pastus sit hominis. Et enim odoratu jucunda, cibo delecta biliS.
est, Comprehendendo. Est autem ra
dice amplior napo, sapore dulcior, Ssolio tenui. 8 Napus a similitudine rapae V0 catus , nisi quod foliis latior, & radi
Cis guStu subacrior est. NominiS au tem asianitas in utrisque inde pς ς communiS, quia utrumque semen malterum Vicissim mutatur. ly0 Nam ra Pa in alio Solo , ut AErnilianus ait, pζx biennium mutatur in napum , allo Vς ro, napUS tranSit in rapam.
lii Filix una scissa solia gignit replicat. Diosc. lib. 4. cap. I 88. SPlin. 1 . cap. q. Notandus vero Gotthici m folia singulari numero non semel utitur. Sed hac librariorum vitio magis putamus accidisse, quam Isidori. . 2J Cap. X. Hortus nona. q. s. i. a. o. Dit s. Hortus apud Antiquos omnis Villa dicebatur, quod , ibi , - 'l' .pere possent, Orirentur. Vel Longus : Horcus quoque non desiderabat aspirationem, quod ibi herliae orian ' 'nascantur, sed tamen a consuetudine accepit. Vs3ὶ Nam cum alia terras, cc. e Servist, Georg. 4. Ad-Hellespontiaci s. t. P. in Quoddam genus olerum caulis. Brussica , Pallad. in Febr. tit. 1 . sin Cyma d. quasi coma. Immo quasi , hoc est , foetrus Au iupitis, Triob . lib. 7. de Hiit. Plant. se 'σe Facult. Elem. cap. 18. Utuntur hac voce Celsus, Columeli. O Plin. 6ὶ Malva-eo quod molliendi. Plin. lib. 2o. cap. LI. Tl Cujus succo. Eu eod. , Diosc. lib. 2. 8 Scorpionibus creditur afforre t. e Plin. lib. 2O. caρ. 4.i A, 'piςW mm' O Gr c voce αφρο ; siνὶ ραπυ , rvum neuteo genere enuntiat Columelia si r Pa in alio solo. ut Palladius inquit Io. . cap. i. E GH me I lib. v. v.
498쪽
I o Sinapis appellatur, quod solii sit similis napis.
I I Raphanum Graeci, nos radi-Lem Vocamus, eo quod deorsum tus nititur : dum reliqua olera in kumma magis prosiliant , - cujus Se- 'ine macerato quisquiS Suas manus λBfecerit, Serpentes impune tractabit. '' Siquidem ex ipsius radice etiam ebur .lbescit. In cibo quoque Veneni S Ob istit. Nam contra venena hujus I di S, nuces, lupini, citrium, apium prosunt , sed contra futurUm , non Lontra acceptum venenum. Unde &-pud Veteres ante aliaS epulaS haec Solebant mensis apponi
Rbundantia lactis exuberet,i ' Seu quia RQte nutrientes foeminas implet. ' Haec & in viris Veneris uSum coercet. I 3 Lactuca agrestis eSt, ' qUam . ./rratiam nominamus, eo quod dor--um ejus in modum serrae eSt. I 'in Intubus Graecum nomen ς x, Et intubus , quod intuS Sit tOphUS. I 5 Cepa vocatur, quia non aliud
ς t , nisi tantum capUt.16 I 0 Ascalonia nuncupata eX
una Urbium Palaestinae, quae Ascalondicitur, unde prius advecta est.
77 Allium dictum quod oleat. I 8 Ulpicum appellatum, quod dii odorem habeat.
19 I ii Phaselus vocari alunt, a Phaselo Insula Graeciae, ubi non pro
cul mons OlympuS t. 2O Porrum , cujus duo genera Sunt capitatum, & sectile. Capitatum majus, Sectile parVulum. 2 I Beta apud nos oleris genus, apud Graecos littera CSt. 2 a Blitum genus oleris , Saporis
eVanidi, quasi vilis beta.. S Cucumeres, quod Sint intemdum amari, '' qui dulces nasci perhi
ceptum concipiant, φm enim ignis est, I sit unde & esca vulgo dicitur, quod sit fomes igniS, nutrimentum. Alii dicunt fungOS VocatOS , quod sint ex eorum genere quidam interemptorii, Unde & defuncti. 35 Tubera tumor terrae prodit,
φὶ So quod totus deorsum nititur. Ex eodem Pallario in Ianuario rit. I . Cujus semine macer, Sce. Ex Plin. 2Ο. cap. .,ῖ' quidem ex ipsius radice etiam ebur albescit. Hac si tollas, meli i cohArebunt catera , sed aliquid doeis. er/do. 9. cap. de Raphauis: Utilissimi in cibis hyberno temporc existimantur, iidem lae dentibus semper inimiei, γψi iam atterant: cbora certe poliunt. N m contra venena radices apponi. e Servio Georg. I. ad illud: Auxilium venit, ac m abris agit atra venen Ut Lachiica-exuberet. Verba sunt Pallad. in Jan. tit. I .l l ς quia lacte nutrient. fcem. Vid. Diosc. lib. 2. i l HRς in viris ven. us. quoddam lactuca genHs Eunuchium dictum refert Plinius lib. I'. cap. 8.: l RV m Sarratiam. Nos cerr a dicimus.' intubus Graecum nomen est. Romanum esse testantur Dioscorides, ct Galenus.' 'l Ascalonia naneup. ex una Uib. Pal. Ita Plin. I'. cap. 6. / Hiii uin dictum quod oleat. Vel quod hulet , ut Alii volunt. Vipicam. Vid. Colum. lib. ii. is Plin. I9. cap. 6. De Eumologio non liquet. Pharcius. Cicero in V. νη. Phaselis illa , quam coepit P. Servilius, non fuerat Urbs aia i Cilic- , atque praed i 'ςSi illain Gr dei homines incolebδnt.. ' ini dulces tia,ei perhibentur si lacte mellito. Si laete , ct mulso PAEllud. lib. 4. cap. '.
Ri Ritium sapor. app. Ac. Pisu. I'. cap. 8. Nasturtium nomcn accepit a narium tormento. esca vulgo dicitur. A nobis Iesca.
499쪽
lubiles , & rotundi. 37 Asparagus, quod sit spinosus , & asper fruteX ejus , eX quo gig
38 Capparis a Graecis nomen sumpsisse Videtur , quod habeat rotunda in summitatibuS Seminum capitella.
ta stomachum confortat Venerem, reprimit.
3 Eruca, quasi Uruca, quod ignitae sit virtutis, & in cibo Saepe Sumpta Veneris incendium moveat. Hujus
species duae: quarum altera uSualis, altera agrestis acrioriS Virtutis, Utraque tamen VeneriS commoVenS USum.
CAPUT XI. Db Odoratis oleribus.
Ix apex, id est, caput Antiquorum triumphantium coronabatur. Hercules autem hanc herbam primus capiti circumtulit. Nam nunc Populum capite praeferebat , nunc OleaStrim, nil ne apium. Cujus radices ericaciter pugnant contra insidias Venenorum. Ejus generis sunt petro3eli- non , hipposelinon , & oleoSelinon. 2 Petroselinon vocatum , q Q. Sit simile apio, & nascatur in petri , montibu que praeruptis, quod nos pς trapium dicere possumus, enim Graece apium dicitur , sed est Sum mum , aC probabile Macedonicum,
3 Hipposelinon, quod sit durum,
3 f .Foeniculum Latini vocant, quod ejus thyrsi , seu radicis Succus
ut SerpenteS annuam senectutem eiu gUStia deponant. Hoc olus Graeci' θρον Vocant.
6 δ' Ligusticum a Regione ninmen accepit. Nascitur enim pluri mum in Liguria, odore aroma ξico,
7 Aneson, ut Graeci dicuns, Si Ve Ut Latini, anesum , herba Omni bus cognita , acerrime fervens in C tualiS. 8 Anethum. 9 Cuminum. ΙO Coriandrum ex Graeco no mine Sumptum, quod illi κοριον Vocant, cujuS Semen in dulci vino datum proniores reddit in Venerem: si suprδmodum dederis , amentiam nutrit II '' Canos etiam ex coriandro infici traditum CSt.
ris est raphanus. Non est sero Armo μέ tamen similes esse mi.
sit Armoraca. Pallas. lib. II. cap. O Armoracam se nis , n m liaec a resti .a .m eum lapιai:: de ills Dioscorid. lib. x. cap. Is i. de hιc cap. I r. foliis ta is sit Carduus , sacetus ejus at pucias curat. Ptiu. LI. ς p. 23. Ante tiam floreat conti sus , atque expressus illi Q -- alo Jecias replet. , assi Cap. X . Cujas radices. e Dioscorid. lib. s. I l Oleoselinon. ore se si v m im ex Plivi', a t etiam helioselinon, quod palustre est, aut certe elaoseli ρ' luel Foeniculum quod acuat vis. Ω si phenoculum e GrAca , , Latina ioc..I6ὶ Cuius virtus trad. e Pitu. Lo. cap. 23. IJ Ligusticum. Ex eodem tib. I9. cap. 8. Dioscor. lib. 3. 8ὶ Cuius semen nutrit. e Dioscor. lib. s. cap. 7 I. 'in C nos etiam ex coriandro infici. Id non nisi de perico prodidit Pliniis, lib. 16. east. 1 .. Ouod etiam ςρ i pie Hiti vocatur , sed Dioscor: des id sper. ci genus κλιν nominat. uilio Ruta dicta quod sit ferv. An a ruendo , an po Qisi a sono, quem ferυent humor reddere solet 'ς ς' μρita uitauit , sed ad Plinium, , Dioscortilem respexit, quorum uterque f.rυὸntem ruta na:Ir
500쪽
Ventissima. Cujus altera agrestis , at- 15 Salvia. que Virtute acrior , sed utraque fer-. I 6 - Inula, quam rustici alam Ventissima comprobatur. '' Hanc Ve- Vocant, radice aromatica, odoris Sum- neniS repugnare mustelae docent, quae mi cum levi acrimonia. dum cum serpente dimicaverint, cibo II Menta hujus genera SeX.
L Assyriorum Rex. IpSe enim fidibus suis nequaquam contentus, liu manae Societatis foeduS irrumpens, ζrcitus ducere, aliena Vastare, libe-y03 Populos aut trucidare , aut Subji- et coepit, universamque Asiam uS-que ad Libyae fines nova SerVitute per
βψmuit. Hinc jam studuit Orbis in
mutuo sanguine alterna graSSari caede. Quatuor autem sunt genera bel-
''rum , id est, justum , injustum , cim, plusquam civile. Justum bel-ς x, quod ex praedicto geritur de I bus repetitis, aut propulsandorumh0 tium causa. Injustum bellum est, 'Vod de furore, non de legitima ratio- δὶς initur. De quo in Republica dicit Cicero : Illa injusta bella Sunt, quae
uni Sine causa suscepta. Nam e tra
' Vi cendi, aut propulsandorum hos hvm causam, bellum justum geri nul-
Ium potest. Et hoc idem Tullius paucis interjectis subdidit: Nullum bellum justum habetur , nisi denuntiatum , nisi indictum , nisi de repetitis
rebus. Civile bellum est inter cives orta seditio, & concitatio tumultus, siciit inter Syllam , & Marium , qui bellum civile invicem in una gente geSSerunt. Plusquam civile bellum est, ubi non solum civeS certant, Sed & cognati: quale actum est inter Caesarem , &Pompejum , quando gener , & Socer invicem dimicaverunt. Siquidem in hac pugna frater cum fratre dimicavit,& pater adversus filium arma porta
vit. Lucanus: In fratrem ceciderunt praemia fratris. Item : Cui cervix caesa parentiS cederet
externa, SerVilia , Socialia , piratica. Nam piratica bella sunt sparsa latro- Dum manUS per maria myoparonibus levibus, & fugacibuS, 'in non Solum navium commeatus intercipientibus, sed etiam Insulas, ProvinciaSque Vmtaim
Hanc venenis repugnare mustellae. e Plin. p 3 , .. ...' IRIla , quam rustici alam. Quod nomEn Hispani retinemus, de Inula vid. Plin. Lb. I'. ζώρ. s. Vδp. I. sertinua besta intulit Ninus. Ex justino, aut fortasse eti m e Irust, Hi qμψοιρ enim hac ampliora, quam' i Τtinum , ni ite ejusmodi, ut ab Didoro auctis videantur.=ὶ 60n sol im navium eommeatur vastantibus. Vesba sunt Oro113 lib. 6. cf. 4.