장음표시 사용
641쪽
Sunt duo oculi, quasi duo luminaria Solis, δc Lunae. Pectus aeri conjungitur : quia sic inde emittitur spiraminis
natuS, Sicut eX aere Ventorum spirituS. Venter autem mari aSSimilatur,
propter collectionem omnium humorum , quasi congregationem aqua-xum. Vestigia pOStremo terrae comparantur , eo quod sunt ultima membrorum arida , sive Sicca , Sicut & terra. Jam Vero in capitis arce Mens collocata est, tanquam in Coelo Deus , Ut ab alto Speculetur omnia , atqlle regat. Factiis est autem homo ad contemplationem Coeli rigidus, & erectus,
non Sicut pecora in humum Prona, atque Vergentia : in cujus Summitate
Caput CSt collocatum , datumque illi hoc nomen, quod hinc capiant initium SenSus,& nervi. Capilli autem capitis, Vel ad speciem sunt decoriS, vel ad arcendam frigoris injuriam , Si-Ve caloris. In capite autem , Ut ait S. Aug. 'in Tres tanquam ventriculi cerebri constituti sunt: Unus anterior ad faciem, a quo Sensus omnis: Alter poSterior ad cerVicem , a quo motUS om nis : Tertius inter utrumque , in quo Memoria vigere demonStratur : ne
nectat homo , quod faciendum eSt, Si fuerit oblitus, quod fecit. Facies dicta est , eo quod notitiam faciat hominis. Inter Faciem autem & Vultum haec est differentia , quod Facies naturaliS, &certus oris habitus est: Vultus Vero Varius , & Secundum affectionem animi modo laetus , modo tristis. Unde , dc vultuosi dicuntur , qui Vultum Saepe
commutant. Jam Vero barbae ratio quantam Vultus confert decentiam.
Barba est decoris signum,Virilitatis indicium , quae & juventutem significat,
SeTus naturam d stinguit. Oculi autem in facie concavis foraminibus inclusi sunt, a quo foratu fronS nominata est. Iidem quoque oculi gemma' rum habentes similitudinem membranis perlucentibus conteFntUr. quas membranas, quasi per Vitrum, Vel speculum refulgenteS, mens ea, quae foris sunt, transpicit. In medi autem horum orbium scintillae lumi num concluSae tenuntur , quas Pup las Vocamus, quibus cernendi gratia
continentur: & ut oculi munitioreS es
Sent ab injuria , eos opifex Summus tegminibus oculuit. Unde & oculos esse dictos , quasi occultatos , id ebi, undique munitos in quibus adhibitaς sunt Palpebrae a palpitando dicta
Quia concurrentes invicem oculorum obtutum reficiunt, pilis in ordine ad stantibus ad munitionem eorum. Su
percilia quoque pilis brevibus ador' nata Sunt, quasi quibusdam aggeribit. Oculis praebentes custodiam , ne quid superne incidat. Aurium inde dictum
nomen eSt, a Vocibus hauriendis. Per immutationem enim litterae Aures, Veluti Audes sunt nominatae. Per has enim sonum, Vocemque, quasi per c0
chleam descendere. Quod aer iebis
in circulum , orbemque mOVeatur
Genae, a genibus dictae. Quia compli catum in utero gigni, formarique horminem ajunt , ita ut genua Sursum Sint, quibus oculi formentur, Ut ca Vi , ac reconditi fiant. Ideoque & qui alicujus lacrymas elicere cupiun , onua tangunt, ac per ea deprecantur quod in utero formaverint oculos, atque enutrierint. Ipse genarum tu mox instar collium leniter exurgenS ab Omni parte contra imminenteS lcoculoS efficit tutos. Nares diste, qHOper
642쪽
per eas aer, vel spiritus nare non deSi- aperit: ne per partes juncta fistula im-nit. In his enim tria sunt officia: petu venienS , Violenter aer interna unum ducendi spiritus: alterum ca- corrumpat. AlanuS dictae , eo quod plendi odoris : tertium purgamenta munus Sint omni corpori, & quod cerebri defluendi. Os dictum est, qua- Si corporis ostium. Cujus species in duobus constat officiis: sumendi victum, de loquendi lingua. Labia a lambendo nominata. Quod autem Superius est, labium dicimus : quod inferius , labrum. Linguae nomen a ligando cibo impositum. Haec interpreSanimae Vocem motibus suis in verba
distinguit, vel illisione palati, ac dentium , Vel compressione labiorum. Dentes dicti , quasi cibos dividenteS. Siquidem escam incidunt, & comminuunt , atque Opportunius gutturi, dc Stomacho tradunt. Horum priores,
qui cibum praecidunt, adversi dentes dicuntur e Molares intimi, qui cibos .ubigunt: Canini, qui vigeSimo aetatis anno eZ istunt. GingiVae , a gignendis dentibus nominatae, quae magnam pulchritudinem ori conferunt, dum nuditatem dentium tegunt. FauceS sunt, angustae fiStulae , quaSi seces, per quas Vocalis Spiritus ab intimo pectore exilienS Sonum VociS emittit. Mandibulae maxillarum parteS Sunt, quibus mandimus. Dicha autem Ma-
Tilla per diminutionem , Sicili paXillus a palo. Collum , ad instar colum-nῖe Vocatum. Est enim rigidum , &rotundum. Duae sunt in eo fistulae: una ciborum , altera aeriS. Harum Superior Rumen Vocatur , qua cibus,
di potio devoratur. Unde bestiae, quae
Cibum revocant, ac remandunt, ruminare dicuntur : altera inferior Uo-zatur Gurgulio ex OSSibus compacta, di cohaerentibus , & fieXuosis : haec an ribus ad pulmonem patens ob tranS- meantem spiritum. Cujus operculum
.ublinguium dicitur, quasi parVa lin- Sud , quae foramen ejus recludit, &ab ipsis mandimus. Palma, manUS CSt dispansis digitis , Sicut dc arbor dispanSis rami S. Item, Sicut contrachis
digitis , Pugnus. Digitorum quoque
numerus perfectiis eSt, & ordo decentissimus. Ex his primuS rector omnium , & moderator PolleX Vocatur, eo quod plurimum inter caeteros polleat, id est, pra Valear. Secundus IndeX, & Salutaris Vocatur, quia eo fere ostendimus , & Salutamus. Tertius Medius, vel ImpudicuS: quartus Medicus, quod eo tritum colyrium a Medicis colligitur. Quintus Auricularis,
quod eo aurem scalpimus. Porro Pectus hominis ab aspechu Vocatum. In mutis enim animantibus ad terram OppreSSum eSt, atque ab aSpectu remotum : hominis autem aspectui patens & erectum. Plenum enim ratione non decebat eSSe latens , α humile. Papillae sunt mammarum capitula. Mammae autem, tumores pectoris le-Viter eXurgenteS: haec sunt Deminis ad alendum foetum datae: maribus ad Solum decus : ne insorme pectus esse Videretur. Neque enim decebat in foeminis alibi esse, quam ut animal intelligens ex corde alimoniam Sumeret. Porro Umbilicus eSt nota impreSSa, quae medium Ventrem designat. Ad hoc factus , ut per eum scoetus dum est in utero nutriatur. SpleniS autem , &Jecori S Viscera , quasi eX conturbato sanguine videntur eSSe concreta. Juxta eoS autem , qui de Physicis disputant , Voluptatem Venereae concupiscentiae consistere dicunt in jecore : Affectiam autem iracundiae in felle : pavoris in corde e in Splene , laetitiae. In pulmonibus Vero aerem contineri, qui a corde per Venas, quaS Arterias
643쪽
habet sedem , qui velut subvolare OS- tenditur in excelsum cerebri locum, tanquam in coelum corporiS nostri. Unde de radii emicant oculorum , & de cujus medio , Velut centro quodam , quaedam non Solum ad oculos, Sed caeterOS Sensus tenues fistulae deducuntur. Siquidem in eo volunt eSse
officium voluptatis, & decoctionis ciborum complexu , & calefactu suo in
Sanguinem mutandorum. InteStino Tum autem ratio, idcirco longis anfractibus in circulorum ordinata Sunt modum , ut SUSceptoS cibos paullatim egerant, & eX ipsiS, ea , quae intrinSecus Sunt, humorem SenSim Suscipiant.
Alvus dictus , eo quod in eum , quasi
in alveum , omnis humor cibo permistus defluat, ac recurrat, & inenarrabili modo ciborum Succo uniVer
.um corpus, quasi e latere valles Vicinas irrigando adimpleat. Porro Al-Vus, Venter, & Uterus differunt. Venter enim est, qui apparet eXtrinSeCUS, Pertinetque a pectore ad Inguen. Al-VUS est interior pars, qua cibus recipi, purgari solet. Uterum Solae mulieres habent, in quo concipiunt. Confundunt tamen haec Auctores, & uterum pro utriusque SeXUS Ventre ponunt. Genitalia autem, Sicut ipsum nomen docet, a gignendo dicta. Natium caro conglobata sedendi officio facta est, ne , premente corporiS mOle , ossibus cederet. Femina sunt se morum parteS , quibus in equitando tergiS equorum adhaeremus. Unde dc proeliatores seminibus equos admisis- Se dicuntur. Genua a genis dicti , eo quod in utero cohaereant, & cognata sint oculis. Unde Ennius, Senua com primit arta gena. Tibiae dictae sunt, quaSi tubae. Plantae vero a planitia nuncupatae e quia non rotundae, Ut in quadrupedibus, ne stare non possit
homo , sed planae, & longiores formatae Sunt, ut stabile corpus efficerent. Calces autem, a callo pedum Sic nominatae sunt. Pedum digiti dc decorem, & usum ferunt. Nam curre' re non pOSSemus , nisi digitis in humum pressis, soloque nitentibuS Im petum , Saltumque capiamus. Reliqua OSSa corporis, velut columnae quae .l m , quibus caro sustentatur, inserta Sunt, & nervorum vinculis colligata, ut aptissimo motu flechantur. Haec La' tantius, caeterique de ratione corpo ris ScripSeriant.18 Inter Virum , & Hominem
quidam distinxerunt hoc intereSSc Quod Vir utraque scientia praecilius
eloquentiam cum sapientia retinet-Homo loquacitate tantum naturae bes tiis praepollet. 'in Virum autem dixe runt απο id est, a virtute. Vir tuS autem apud Veteres scientia re rum omnium nuncupatur. Nos autem
Untim eumdemque & virum , & horminem nuncupamus. Juxta quod Nde Christo legitur, qui tam Vir in San diis Scripturis, quam etiam Homo
tiam , & reliquas aetates Sapientes ita definierunt. Prima hominis aetaS In fantia : Secunda Pueritia : tertia Adorlescentia : quarta Juventus : qulni3 Senectus: sexta Senium. Duae prim. aetateS Singulis annorum terminantur
hebdomadibus , propter Simplicζm Vitam. Nam Infantia septimo anno finitur: quartodecimo Pueritia 2 de hinc sequens Adolescentia , duabu constat hebdomadibus propter insci
lii Hac d ιrentia in uno tantum m. s. luitur.
644쪽
lectum, & actionem. Quae duae nondum erant in pueris, & porrigitur haec
aetas a quintodecimo anno VSQue ad XXVlas. l 'ost haec succedens Ju VentUSU totis hebdomadibus permanet, Prose tei tria illa intellectam, i actionem, CorporiSque Virtutem. Ista aetaS a XXI iii. anno eXoritur , de quagrage irmo nono consummatur, quando &in Deminis partus deficit. Porro Sene clus quatuor hebdomadibus comple tui piopter accedentem illis tribus animi , & corporis gravitatem. Incipit
enim haec aetas a quinquageSimo anno, Septuagesimoseptimo terminatur. Ultima vero Senium nullo certo anno' Tum tempore definitur , Sed Solo natu'rae fine concluditur.
2o Inter Senechutem , & Senium hoc differt: Quod Senectus VergenSaetas a juventute in Senium , nondUm
tur , quia jam gignendi potestatem suta muni : Foeminae Vero Virgines, vel Viragines dicuntur. Dicta autem Virago , Vel quod a Viro Sumpta Sit, vel quod sit masculini vigoris. Simul pubertatem egressi, AdoleScenteS appellantur. Adolescentes autem dicti ab adolescendo , atque creScendo. Unde& quidam de agricultura loquens
maturescentem fructum , adolescentem vocavit. POSt adolescentiam qu
que juvenes fiunt. Ju VeneS autem dicti, quod juvare posse incipiunt, ut
in bobus juventus dicitur, clim a Vitulo discedit. Jam Vero mediae aetatis proprie dicuntur Vir , dc Mulier. Utritaque nuncupatUS , Ut ait Lactantius, quia major in eo vis Sit, quam in sec- minis , & hinc Virtus nomen accipit. Item Mulier a mollitie dicta immutata , dc detracta littera , quaSi mollier. tamen decrepita : Senium vero est fes- Sed ideo viris plus roboris datum est .a , atque eXtrema aetas, & Vitam ulti- Ut facilius ad patientiam conjugalem
foeminae cogerentur. Mulier autem non pro corruptela integritatis , sed pro sola maturitate aetatiS mulier no minatur : Sicut & Vir pro Sola Virilitate , etiamsi ab opere Deminecae admininam anhelanS.
2 1 Inter Infantem , & Puerum quidam ex Sapientibus distinXerunt. Infans, inquiunt, dicitur, qui non' dum fari potest. Puer autem 'in a puritate Vocatus quasi purus, - sive quia tionis habeatur immunis. Extremae nondum lanuginem , floremque gena- jam aetatis, SeneS , & An US vocantur. rum inducunt. Puella autem a par i- Senes autem quidam dictos putant eo' late vocata , quasi pulla. Unde pu- quod Se nesciunt, & per nimiam Geta pillos, & pupillas non pro conditione, rem delirent, atque desipiant. Unde Sed pro aetate puerili Vocamus. & Plato ait: In pueris crescit sensus, in Puer olim dc masculus , &j emina juvenibus viget, in Senibus minuitur. appellabatur, sicut Infans. Hinc con- Antis autem eX multiS annis dicta est,
uetudo communi S Puerperam Vocat. quaSi annosa.
Proprie autem Puerperas dici, quae 22 Inter Rationabile , & Ratio primum eniXae sunt pueros, eo quod nate hoc interesse, sapiens quidam di- puellae admodum pariant: Egressi Xit: vi Rationale est, quod rationis uti- pueritiam masculi, Puberes appellan- tur intellectu , ut homo e Rationabile G Ve-syl A puri ate Non. pueritia , id est , puritas. varro rerum divinax. lib. I. Quae pueritia est infrequeas polluta. I Qitiis nondum lanu . Fest. Puer, impubcs tantum dicitur. H fluasi pulla. Pullum est aetatis noucllae, ait Non. - Puerilii iὸ, ita Coἡὸχ Hi p. Varro de Liber. EducanLVelim , me Herculco , ip,ς uin magRQ puerilitatis sormulam Ru dire. al. puerili Atate. s i siationale est. Verba iunt August. 2. de Ordin. cv. D.
645쪽
ero , quod ratione dictum, vel fa
hoc differt. Μens est Pars animae PraeStantior, aqua procedit intelligentia Ratio Vero est motus quidam animi viSum mentiS acuens , Veraque a falsis distinguenS. et Inter Memoriam, Mentem, Cogitationem talis distinctio est. Quod memoria praeterita retinet Mens futura praevidet . Cogitatio praesentia complectitur.
hoc interest. Sensus , rei cujuSque adinventio : Memoria , rei inventae recordatio : ille eXcogitat, & reperit,
bilia taliter Veteres discreverunt: Imtelligibilia esse, quae mente, animo que percipiuntur : Sensibilia autem, quae Visu , tactuque corporeo Sentiuntur. Sunt autem sensus corporei quinque : Visus, Auditus, Odoratus, GuStus , Taetiis. Visui subjacet habitus,
Auditui voces , & sonus: Odoratui odorum fragrantia, Vel quae aliter se habent: Gustui sapor amaruS, Seu dulcis. Tactui calida , Vel frigida , aSpera, vel mollia , seu leni a. Hi autem quinque SenSUS eX partibus elementorum Sunt, Sed non ex omnibus elementis quatuor Sed eX aere , terraque gignuntur. EX aere quidem Visus, Odoratus , Auditus; eX terra Tactus, Saporque naScitur. 27 Inter Animam, & CorpUS, ita secernitur: Anima est substantia incorporea, intellechualis, rationalis,
invisibilis , atque mobilis, & immortalis , habens ignotam originem , nihil
tamen in natura sua mixtum concre
tum , Vel terrenum, nihil humidum, nihil flabile, vel igneum: at contra CorpUS eSt substantia visibilis, atquc mobilis , mortalis , habens Semen ex Vitio, dc ex terrena faece materiam. Sed anima, quia spiritualis creaturaeSt, initium novit, finem habere noni OVit. Sicut enim Angeli, ita & ani mae Sunt. Habent enim initium, finem
nullum. Corpus autem, quia eX quλ tuor elementis constat: igniS, acri , aquae, & terrae, dum fuerit excedente anima re lutum, redit rursus, undo fuerat ortum. Inde & partim mortale, Partim immortales sumus. Anima: enim naturam communem habemus cum Angelis, carnem vero cum pecorribuS.
28 Inter Carnem , & Corpus quidam Sapiens distinxit dicens : Caro
est, quae proprie Sanguine , nerVis, Ossibusque distinguitur: CorpuS Vc IO quanquam & caro dicatur , inter dui tamen, & aereum nominatur, quod tactui, Visuique non subjaceat, Nplerumque eSt, visibile, atque tangibi te. ParieS corpus est, sed non caro lapiS corpuS eSt, sed non caro. Sic AApostoluS corpora coelestia appellat, dc corpora terrestria. Coeleste corpus Solis, Lunae , & Stellarum : Terres roigni , aeriS , aquae , terrae , & reliquo rum , quae absque anima iis censentur
9 Inter Animum, & Animam Lactantius distinguere Philosopli
quosdam ita existimat: quidam , in quit, ajunt aliud esse animam, qua Vi Vimus; aliud animum , quo Sentimui S sapimus, quia , valente in corporς anima , nonnunquam animus P Π , Sicut accidere dementibus solet. AM dunt
iit Intelligibile eis. .nituntur, verba August. 8. de Civit. cf. 6.
646쪽
dunt quoque animam morte Sopiri, animum somno. Ob hoc inde putante Se di Visum, eo quod actionis officio eparentur. Qui vero utrumque indiffcrenter accipiunt, Veratius argUmen tantur. Quod nec vivere Sine Sensu POSSumVS, nec sentire sine Vita. Id
Circo nequaquam poSse esse di VisVm, quod a se minime separatur. Sed idem unum, & vivendi habere Vigorem,
α sentiendi perfrui ratione: & dum
Sunt Utraque unum varia Sumpsere
Vocabula, pro diversitate effectionum. Sicut enim spiritus parS animae est, Per quam imagines rerum corpora lium imprimuntur: Sic animuS Pars ejusdem animae est, quo sentitur , &.apitur : sicut S mens ejuSdem portio ζ t, per quam omnis ratio , intelligentiaque percipitur. Sicut Voluntas, qua
intellecta consentiuntur: Sicut memo-xia , qua meditata rememorantur. Etitaec quidem dum multiplici constant δppellatione, non tamen ita dividuntur in substantia , sicut in nomine; quia eadem una est anima. Q ae dum contemplatur, spiritus est: dum Sentit , Sensus est: dum sapit, animUS est dum intelligit, mens est: dum diSceserat , ratio est: dum consentit, VoluntaS eSt: dum recordatur, memoria eSt: dum membra vegetat, anima eSt i
modo sapit, modo desipit, modo remotis : paulisper claris, corporiS SOPO-re delinita quiescit, rurSUSque commota ad contemplandas rerum imagines
3o Inter Animam , & Spiritum hoc differre Doctores dixerunt: uod
anima ipsa vita est hominiS , praeStan Shensum , motumque corporis e Spiritus autem ipsius animae est quaedam Vis, & potentia rationalis, per quam JQge naturae praestare Videtur caeteris pecoribus. Proinde anima flatus vitae
ς t, animalem hominem faciens: Spi-NT. LIB. II.
ritus autem , ViS, quae CarnaleS concupi Scentias calcat, atque mortalem ad immutabilitatem vitae hominem provocat. Certissime autem , Spiritum Animam esse, EvangeliSta teStatur. uia animam , quam Christus in carne Suscepit, spiritum nominavit. Nam cum dixisset Dominus, potestatem habeo ponendi animam meam : hanc sine dubio, tunc posuit, quando in cruce inclinato capite, Spiritum tradidit. Omnis autem Anima Spiritus esse poteSt, non tamen omnis Spiritus , Anima. Nam ipse Deus Spiritus eSt, & tamen Anima non est: Angeli quoque,& venti Spiritus sunt, S tamen Animae non Sunt. I pSa autem Anima, quid Sit, qualis Sit, ubi sit, quam formam habeat, Vel quam vim nullo modo certissime Sapientes hujus mundi desinierunt. Alii namque ignem animam, alii sanguinem esse diXerunt, alii incorpoream , neque habere ullam figuram. Nonnulli quoque eamdem divinae naturae eSSe partem impia temeritate crediderunt. Nos autem eamdem non ignem, Vel Sanguinem, Sed incorpoream dicimus, passibilem, atque mutabilem carentem pondere, figura, Si Ve colore. Nec dicimus Animam partem , sed Creaturam esse Dei; nec de substantia Dei, vel de qualibet subjacenti elementorum materia , sed ex nihilo fuisse creatam. Nam , Ut ait quidam, Si eam Deus ex semetipso fecisset , nequaquam Vitiosa , Vel mutabilis, vel misera eSSet. Item, Si eX elementis esset
visibilibus facta , haberet Utique, Vel
ex terra Soliditatem , aut eX aqua humorum , aut statUm CX aere , aut cal
rem ex igne: sed quia his omnibus caret , apparet eam inde non eSSe. uia cum illis nihil probatur habere commune. Unde dc praVe a quibusdam creditur eSSe corporea , quae propter
id , d imaginem Dei facta est, ut si
647쪽
non immutabilis, Ut Deus esset: ta- illi, qui asserunt animas cum ip i 'inmcn incorporea , Ut DeuS existeret. poribus propagari, possunt qui Vm 'RSi enim corpoream credimus animam, parvulia justum Dei judicium firm/ῖς,
ergo dc Deum credimus habere corpo- ut commune habeant peccatum Q k Iis sermam: quia eamdem ad suam ginale , sicut communem Vindic/0ycondidit imaginem. Hujus autem ani- utriusque esse propagationem. 5ς mma parteS nonnulli Veteres tres esse consideratione seminum , qud: Π0'di Xerunt : Rationale , Irascibile , & concepta pereunt, & ipsi peni V ψb Concupiscibile : Rationale , per quod mutescunt. Animam quippe b0m ii Visibilia conspicit. Irascibile , per nam certum est, in ipso condit' Η Τquod impetuS irae suae emendat, & Suae munere percepisse. QuJe i ζζζ4 φ corrigit. Concupiscibile, per quod est, ut corpus in quo hic quan ulW'' concupiscentiam carnis spirituali vir- cumque tempus vigerit, in re ur tute compescit. Cujus domicilium, ctione recipiat. Quis ergo dicat animJ quidam in pectore esse voluerunt: qui- ta semina profluxisse , Sive illa, qVId in VeIO, in capitis arce eam habi- non concipiuntur, sive illa, quV 00 tare di Xerunt, tamquam in Coelo re- cturna illusione funduntur. QuId Oim chorem , ut a Summo omnia contem- nis sapiens videt, quam Sit absurdum Pletur. Alii nullum ei certum locum & a ratione omnibus modiS alienum definierunt, Sed eam per omnes artus His ergo propositionibus de Origydς infusam discurrere dicunt. De origine animae , partes se invicem Vin sex Cjus Variae habentur opiniones: verum- Quia unaquaeque earum alteram prini men, Sine affirmandi praesumptione, positionem destruit, & ipsa non I δ'
quid inde Patrum disputatio senserit, adstruere, quod proponit. Ob hoc ς Veseramus. Inter quos Sanctissimus hac quaestione cautius quaerendum Vix Fulgentius, incertam de hac quaestio- maxime quod a sanctis viris nihil cor
ne Sic proseri Sententiam , cujus bre- tius definitum est , nec Sanctar MViter Verba ponenda sunt. Utrum, in- scripturarum auctoritate , quidqu-Mquit, Sicut Caro nascentium , sic om- manifestius pronuntiatur. Illud tamςΠn animae CX Adam venire credan- tenendum est , parvulorum anim)βxur , an noVae fiant, & ex parentibus nexu peccati originalis esse adstri in=minime propagentur. Quae quaestio quae nisi percipiant Baptismati in definiendo difficilis est, quia con- cramentum , Regni coelestis parti ip
trariis objectionibus destruitur. Nam esse non possunt: sed cum carno illi, qui noVas animas contendunt sin- mune habebunt peccatum , N p' guli, corporibus dari: cum illis oppo- judicio damnabuntur in ignem Myςx ni coeperit, cur anima parvuli, quae num. non pro P gatur, ut caro cum carne 31 IJ J Inter Concupiscentiam V/x Originalis peccati teneatur consortio3 nis, & spiritus hoc interest: CORVV Nunquid injustus eSt Deus, ut cum piscentia carnis, est motus animx xVy carne mittat animam in ignem aeter- pis in effectum sordidae delectati0η Τ num, quae cum carne non habet com- Concupiscentia vero spiritus, 3y ς' mune peccatum. ξ Hoc cum illis oppo- intentio mentis in desideria βδ0ς nitur , Omnino deficiunt. At contra virtutis. Ista sibi consenticΠῖς ad
in Vid. Cassian. lib. de Concapite. Carn. ct Spirit. cap. M. ct seq.
648쪽
ad regnum : Illa ad supplicium Sem- Sa persenserit: iSta nullo maerore fran-Plternum. Illa lex peccati est, de pri-imi hominis damnatione deScendenS:
ista lex mentis est de munere redemptoriS nostri procedens. Hae autem sibi invicem pro affectu Virtutum , ac Vixiorum , quotidiana colluctatione lethaliter adversantur. Concupiscentia namque carnis primum illecebraS Vitiorum in cogitationibus gignite Concupiscentia Vero spirituS , e contrario cogitationes sanctas indesinenter Opponit. Illa fabulis vanis oblectitur , dc Verbis ; ista Scripturarum meditationibus, atque praeceptis: illa gaudet Spectaculis rerum terrestrium : i Sta Contemplatione coelestium gaudiorum. illa terrena gaudia quaerit, ista gemimius , dc suspiria trahit : Illa torpore δ0mni, atque pigritia corpus rela Xat: in ta vigiliis, e competentibus oratiOBibus elaborat. Illa per ingluviem illecebris ventris , & desideriis gutturiS Stuat: ista semetipsam jejuniis , &-bstinentiae cruciatibus macerat. Illa luxuriae subdita turpium perpetratio num affectus, quos intentione cogita xionis agit, perfectione Voluptatis eX plere contendit: ista castitatis, & pudi
Litiae pulcritudinem diligit. Illa avaritiae flamma succensa appetit lucrum, fugit damna temporalium rerum: in ta contemnenS mundum , solum sibi
Vendicat Christum. Illa invidia nullum sibi superiorem , Vel aequalem ς Se permittit, sed interno livore vulneris decunctorum profectu tabescite ista de cunctorum VirtutibuS gaudet, minores sibi per charitatem Praeponit. Illa ira eXaestuans , nihil aequanimiter portat, Sed perturbatam men-xQm usque ad vocis tumultum eXaltat δ ta nulla exasperatione mOVetur , Sed petr tranquillitatem , & manSuetudi-nςm , patienter omnia suStinet. Illa
tristitia inficitur, dum quaelibet ad Vergitur , sed etiam mala de proximis portans , ab interiore gaudio non in Vetur. Illa ambitione honorum , inficitur humanis laudibus , vel illecebris vanae gloriae delinitur: ista humilitatem amat & Soli Deo suo , qui inspector est mentiS, placere delectit. Illa
inflata superbiae faStu cor miserum elevat : ista ne a celSitudine Sila corruat,
usque ad infima sei pinna humiliat. Sed quid plura 3 Concupiscentia carnis in
omnium vitiorum multitudinem consentientes sibi praecipitat: Concupiscentia Vero SpirituS mentem lapsam, ne deficiat spe futurae gloriae , corroborat. Proinde illa , quam ViS Superet, nullatenus desperandum est. Quia reparato certamine , pOSSumuS de ea etiam gloriosius triumphare. Ista quamvis Vincat, de Victoria non est secura. Quia callidus hostis, etsi devictus interdum, tamen Victoris ultima vincit. Et quos prima congreSSione non percutit, decipere in finem contendit. Hinc eSt etiam , qUOd ipsa concupiscentia carnis , Usque in hujus vitae terminum dimicare non ceSSat. Sed si concupiscentia Spiritus usque in finem superet, Victorize pace Secura
in aeternum cum Suis Victoribus regnat. uando, conSummato concupiscentiae aculeo , nec carni SpirituS, neque caro Spiritui adversabitur. S dutraeque invicem aeternae pacis concordia copulatae, Redemptori suo sine ulla oppugnatione in perpetuum adhaerebunt.
set Inter Gratiae divinae infusi nem , & humani arbitrii voluntatem
hoc interest: Arbitrium , eSt Voluntas liberae potestatiS, qilae per Se Sponte, vel bona , vel mala appetere potest: Gratia autem, eSi di Vinae miSericor
diae donum gratuitum , per quod do bonae voluntatis initium , & operis
649쪽
Promeremur effectiim. Nullus autem liberi arbitrii quidquam poteSt prae Valere Virtute , nisi supernae gratiae Sustentetur juVamine : Divina quippe gratia praeVenitur homo, ut bonus Sit, nec humanum arbitrium Dei gratiam antecedit: Sed ipsa gratia Dei volentem hominem praevenit, ut etiam bene Velit. Nam pondere carnis homo Sic agitur, ut ad peccandum sit facilis,
& ad poenitendum piger. Habet de
Se , Unde corruat: & non habet, unde Consurgat, nisi gratia conditoris , ut erigatur manum jacenti eXtendat. Denique homini per Dei gratiam 't libe-Tum reStauratur arbitrium , quod primus homo perdiderat. Nam ille habuit inchoandi boni liberum arbitrium , quod tamen Dei adjutorio perficeretur. Nos Vero, & inchoationem
liberi arbitrii, & perfectionem de Dei sumimus gratia. Quia & incipere , &perficere bonum de ipso habemus , a quo & gratiae donum datum , & liberum arbitrium in nobis est restauratum. Dei est ergo bonum , quod agimus propter gratiam praeVenientem,& subsequentem. NOStrum Vero CSt, Propter obsequentem liberi arbitrii Voluntatem. Nam Si Dei non eSSet, cur illi gratias agimus 3 Etsi nostrum non eSt, quare retributionem bonorum operum expectamus 3 Proinde ergo in eo, quod gratia pra Venimur, Dei est: in eo Vero , quod bene Operando pra Venientem gratiam Sequi- muri, nOStrum eSt. Nemo autem Deum meritis antecedit , ut tenere eum , quasi debitorem possit. Sed miro modo aequus omnibus conditor
alios praedestinando praeeligit, alios in suis moribus pravis justo judicio
derelinquit. Unde verissimum est, gratiae munus non ex humana Virtute, Vel eX merito arbitrii consequi : Sed solius divinae pietatis bonitate largiri. uidam enim gratissimae miSericordiae ejus praevenientis dono SalVantur, effecti vasa misericordiae: quidam Ve'ro reprobi habiti ad poenam praedes' tinati , damnantur, effecti vaSa irae. Uod exemplum de Esau , & Jacob nondum natis colligitur. Qui dum
esSent Una conceptione, vel partu edi
ti , parique nexu peccati originalis
adstricti, alterum tamen eorum ad Somisericordiar divinae praevenientis bo' nitaS gratuita traxite alterum quadam justitiae severitate odio habitum mmassa perditionis relichum damnaVlt-
Sicut per Prophetam , idem Deus is quitur dicens: Jacob dilexi, Esau au
tem odio habui. Unde consequenS es nullis praevenientibus meritis confer ri gratiam : Sed sola vocatione d lVIn Neque quemquam salvari, sive dam
nari , eligi, vel reprobari, nisi eX pro posito praedestinantis Dei, qui ju id
est in reprobatis, misericors in electis- Uni Versae enim viae Domini miSen cordia, & Veritas. Ante gratiae enim
donum liberum quidem est in homino arbitrium , Sed non bonum , quia sin gratiae adjutorio manet infirmum-Nam Sicut oculus videre non vales, ii caret officio luminis: ita humanae luntatis arbitrium nihil valet, si lumi nis gratia indigeat. Illud utique, quQilluminat omnem hominem Venien tem in hunc mundum. Liberum aucem arbitrium ad omne malum promptum eSt per semetipsum : ad bonum Vero nequaquam nisi per gratiae donum: & eadem praestat homini &MO
lii Zi rum arbitrium , quod primus homo pardiderat. Eodem modo Aug. in Enchirid. tap. 3o. N-m ilhς ' ἡ ηδ ς Wxςn. homo , Sc se perdidit, & ipsum. quomodo accipienda sint, ex ipso Augustino, satis cρη ' pH ti 'post ita subjicit: Ante gratiae donum liberum quidem est iu homine arbitrium , sed non *μ' ' limc gratiae adjutorio manet idfirmum.
650쪽
Πa Velle & facere, mala praeterita fle- num, & promiSSiones rerUm tempore , tam a cogitatione , quam ab ope- ralium contin tur hic Vita aeternare delicta praesentia caVere , quod etiam Apostolus manifestius Scribit dicens. Non sumus sufficientes cogitare aliquid ex nobis, quasi eX nobis, sed Sufficientia nostra ex Deo eSt. Itaque non in omne genus hominum gratiae beneficium tenditur, sed in illis tantum, qui per fidem illuminantur: neC enim in cunctis gentibus fidei per-Venit auditus. Unde de ApoStolUS: quomodo , inquit , invocabunt in quem non crediderunt 3 Aut quomodo credent ei, quem non audierunt3 Ipsius etiam gratiar donum quibuSCumque datur , non aequaliter conceditur , sed ad mensuram pro me
Tito accipientium distribuitur , juXta quod scriptum : qui reddet unicuique
Secundum opera Sua. Omne autem
donum gratiae non omnibus ad integrum datur , sed singulis dona Singula distribuuntur , ut scilicet, quaSi membra corporis singula officia habeant,ae alter indigeat altero , quod non ha bet alter : proinde omnia fiunt communia, dum fiunt sibimet membra
33 Inter Legem , & Ex angelium hoc interest: quod in Lege littera est, in Evangelio gratia : Illa habuit umbram , ista imaginem e Illa da ta est propter transgressionem , ista propter justificationem : Illa ignorantiae demonstrat peccatum, ista agnitum adjuvat, ut vitetur: Illa flagitiis deditos increpat, ista peccantes bonitate propria liberat: Illa talionem reddendum decrevit, ista etiam pro inimicis orare jussit: Illa , conjugiorum indultis habenis, creScere , 5 genera xς praecepit, ista continentiam Suasit: Illic praedicatur circumciSio Sola Carnis ; hic lavacrum in ablutione cordis,
corporis: Illic Chananitidis Reg-
Regnumque Coelorum promittituita Illic Sabbati otium , & requieS celebratur ; hic ipsa Sabbati requies in Christo habetur, qui dixit: Venite ad
me omneS, qui laboratis, & onerati estis, & ego reficiam Vos, & invenietis requiem animabus VestriS. Illic estis animalium immundorum prohibetur;
hic in Corpore Christi, id est, in Sanctis suis non admittitur, quidquid per
illa animalia immunda in mores hominum figurabatur : Illic , pecoribus immolatis , carnis , & Sanguinis hostiae offerebantur ; hic Sacrificium Carnis, & Sanguinis Christi offertur, quod per illa animalia figurabatur: Illic ex
carne Agni Pascha celebratur; hic Pascha nostrum immolatus est Christus, qui est Verus Agnus immaculatus. Illic Neomeniae, id est, novae Lunae principia celebrantur; hic nOVa creatura in Christo accipitur , Sicut Paulus Apostolus ait: Siqua in Christo
noVa creatura , Vetera transierunt, ec
ce facta sunt nova. Quid plura 3 In lege per figuram res geStae in Significationem futurorum annuntiabantur, ingratia Vero , Evangelicae Veritatis. quae illic denuntiata fuerunt, eXplentur. Item in Lege mandata Scripta Sunt, & promiSSa: Sed mandata legem implere , Vel con Servare jubebant , promiSsa Vero , figuris obtecta Sacramentorum, futuram Evangelii gratiam praedicabant. In lege ergo
mandata tenentur , promissa Vero in
Evangelii plenitudine ConSUmantur. Legem enim Evangelia complent, &significationem praecepti plenitudo teStamentorum. Item nihil aliud Lex praestitit , nisi quod solum peccata
monstravit, non abstulit, dc Sub suo terrore redactOS Omnes SerVOS effecit,& inde spiritum Servitutis habuisse