장음표시 사용
651쪽
priorem Populum Apostolus docuit:
Evangelium vero veniens , crudelit tem legis amovit, peccata , qtiae leX puniebat per spiritum Servitutis, laXa-Vit per spiritum. adoptionis, filios ex servis reddidit , amorem implendae legis omnibus condonaVit, etsi deinceps punienda commi Serunt, Per elim-dem spiritum adoptionis indulget: formam bene agendi praebuit, & ut POSSint agi, quae docuit, adjutorem spiritum infudit. Nam praecepta
legalia , quae illi populo data Sunt,
Comparatione meliorum etiam non bona dicuntur , quia quae praecipiunt, non perficiunt: Gratia vero Evangelii quod exterius imperat, interiuS , Ut perficiatur, juvat. EZechieliS etiam testimonio dicitur : Dedi eis praecepta non bona. Utique quia in eis quaedam innutilia infirmioribus sensibus agem da permissa sunt, sicut illud : ubi Deus Israelitarum cupiditatem spoliis Adgyptiorum satiari permisit. Nam Pro eo, quod carnalis popul US modum egrederetur vindictae, Lex permittit carnalibus vicem rependere mali , quod Evangelia firmioribus vetant. Proinde ergo dicuntur non bona, quoniam Evangelio comparata, legis praecepta inferiora noScUntur. Ante ad Ventum enim RedemptoriS noStri , Gentilis Populus ideo non obtemperavit legi, quia nondum intelligebatur Sensu spirituali. Lex enim graVia , atque dura secundum litteram jubebat , ideo contemnebatur. Venit autem gratia Evangelii, temperavit legis austeritatem , applicaVit'
que sibi Gentilem Populum. Inter Activam , & Contemplativam vitam, haec diStinctio est: Achiva vita est, quae in operibus justitiae , S proXimi utilitate Versatur: HISPAL. Consemplativa , quae vacans ab omni negotio, in sola Dei dilectione defigitur
Udrum Una , in opere bonae conVer sationis : altera , in contemplatione im mutabilis veritatis est: Una, quae eX fide in hac peregrinatione vivit: altera, quae bene viventes usque ad Regnum perducit. Activae enim vitae magna Sunt praemia: sed contemplati Vae portiora. Activa vita ex bonis operibus incipit ; contemplativa pervenis ad quod intendit. Activae vitae opera cum corpore finiuntur : Contemplati VM autem gaudia in fine amplius creScunt. Illa autem , quamvis uulis & bona
tamen cum requies Venerit, transitu ra r ista Vero, boni operis tranSituit merces est , & requies permansura
Contemplativa vita per Rachel OSten' ditur , quae erat pulchra, & Sterilis. Quia per contemplationis otium mi nus operum silii generantur. Activam autem Vitam , monstrabat Lia sine oculis, Sed foecunda. uia actio labo'riosa quidem est, minusque alta con siderans. Sed in eo, quod se erga pro Ximi utilitatem, plus exhibet, Decun dior operibus, quasi in filiis crescit. Sic Μartha, dc Alaria , quarum una Vir tutibus mentem exercebat in opere: altera requiescebat defixa in contem Platione. Ii autem , qui ad contempla tioni S otium venire contendunt, priui Se in stadio Activae vitae exercere de bent : ut dum opera justitiae faeces pec
Catorum eXhauriunt , cor mundum
exhibeant ad videndum Deum. Nam
mens, quae adhuc temporalem glorri m quaerit, aut carnalis concupiscen tiae tentationibus cedit, a contem p
tione proculdubio prohibetur. L no Populus, diim legem acciperes, δmonte , id est, a sublimi contemp/ῖxione , quasi carnalium curiositas ro
652쪽
moVetur. Et in Evangelio curatUS a Legione vult Dominum per contemplationem sequi; sed jubetur domum reverti, & in activae Vitae operatione versari. In ipso autem contem-
. Plationis , & actionis usu interdum
magna differentia animorum eSt. Nam quibusdam sola contemplatio proficit: quibusdam vero Activa sola eSt consolatio. His media , dc de utrisque compoSita utilior est magis ad reso-VendaS mentis angustias, quae Solent per uni US intentionem nutriri, Ut de utriusque partibus melius temperentur.
Nam quod Salvator per diem signis,& miraculis coruscabat in Urbibus,
Achivam nobis vitam commendabat. Quod vero in monte orationis Studio pernoctabat, vitam Contemplationis
Significabat. Idcirco Dei servus juxta imitationem Christi , nec actualem
Vltam amittit, & contemplativam Vitam agit. Aliter enim incedens offendit. Sicut enim per contemplationem amandus eSt Deus, ita per actualem vitam diligendus est proximus. AC per hoc sic non poSsumuS Sine Utra que eSSe vita : sicut & sine utraque in dilectione esse nequaquam Possu
distat: Per Fidem , possibilitas boni operis inchoatur: ex Opere, ipsa fides perficitur. Opus enim fide praevenitur: fides ex operibuS consummatur. Opera autem ante fidem nequaquam
prodesse. Quia nihil valet a malo de- Llinare , & agere quod pertinet ad Salutem ei, qui ipsum Salutis, Vel negat, Vel nescit auctorem. Item fides sine Dperibus nequaquam prodest. Quia non potest per fidem Deo placere, qui Deum contemnit in opere. Ob hoc otiam fides sine operibus mortua eSt, juXta Jacobum e dc opus extra fidem V Rcuum est , juxta Paulum. Horum
enim alter fidei Studium : alter opus laudat. Paulus praedicat ante fidem nullo modo esse opuS bonum : Jacobus narrat fidem , nihil valere sine opere bono. Ac per hoc juxta primum opera fidem praecedentia , nihil prosunt: juXta alterum , subsequentia multum proSunt. Jacobus dicit: Abraham pater noster , eX Operibus justificatus est. Paulus dicit: Credidit Abra ham Deo, & reputatum est ei ad justitiam. Quid ergo Z Utrique se destruunt' Absit. Sed utrique nos in Struunt. Nam secundum Paulum , Abraham ex fide justificari meruit , quando credidit
Deo: secundum Jacobum , eX operibus placuit, quando tentatuS, immolandum filium non recusavit. '
ritatem hoc differte Fides, est divinitatis confessio, & religionis solidum fundamentum : SpeS, eSt bonorum eXpemtio futurorum. Charitas, eSt perfecta dilectio in Deum , & proXimum. Harum prima credulitatem fovet praesentem e Secunda promisSa praestolatur futurorum: Tertia amorem complectitur aeternum. Quae quidem tria in hujus vitae tempore, ita copii lantur , ut altera Sine altera Stare non possit. Denique Veraciter credere non possumus , nisi ea , quae promissa Sunt, speremuS ; nec poterimuS Sustinere
promissa , nisi sit Fidei credulitas firma , nec aderit fructus Spei, vel stabilitas Fidei, nisi fuerit perfecta Charitas Christi, quae & Fidem , ut credat, adjuVet, & Spem spectationis corroboret. Cujus Specialiter secundum Apostolum inter has Virtutes traditur principatus, & cultu S manet aeternuS.
Nam & Fides cessabit, dum futura, quae creduntur , advenerint; & Spes finem habebit , dum beatitudinem, quam quisque bonus praestolatur , acceperit. Sola CharitaS in aeternum per
653쪽
Se Verabit, ipsa sola utramque perducenS ad Christum , ipsa Sola gaudio
nem , Sive Charitatem hoc differt quod Amor , dc Dilectio media sunt,& ad utrumque parata, modo in bonum , modo in malum Vertuntur. Charitas autem non nisi in bonum cujuS etiam nomen eis usque extollitur , ut ipse Deus Charitas appelletur. Illa est enim perfecta Charitas, quae inimicos & patienter suStinet , di benigne refovet. Qui vero haec non agit, longe a Charitate discedit. Haec
enim Summa sola Sunt bona. Nam a quibus habentur , utique veraciter habentifr. Aliae vero Virtutes media bona sunt, & quae ad utilitatem possunt
ab aliquibus haberi, & ad perniciem,
si de his arrogantes tumuerint. Quatuor autem sunt diligenda: Deus scilicet , atque proXimVS, Caro noStra, atque anima. Prior est autem amor
Dei, Sequens vero est & Proximi. Sed Sicut per amorem Dei, amor fit Proximi : sic per amorem proXimi , amor ostenditur Dei. Dilectio in Deum origo est dilectionis in proximum ; &Dilectio in proximum cognitio est dilectionis in Deum. Porro dilectio Deia timore inchoat, sed non sub timore Perseverat. Nam dilectio ex timore serVilis est , non libera : quia non constat eX amore Dei, sed ex timoresuplicii. In tribus autem his rebus dilectio Dei exprimitur, ut nihil remaneat in homine, quod non divinae dilectioni subdatur. Nam dum dicitur:
Diliges Deum eX toto corde tilo , Omnes cogitationes in Deum referendas praecipit: dum vero dicitur, eX tota anima, Omnes affectiones animae ad Deum referri jussit: dum Vero adjecit, ex tota mente, indicat omnem rationem humanam , qua intelligimus, S
diScernimus, in rebus divinis esse α- cu Pandam. Item duo sunt erga dilectionem proximi servanda. Ue li scpraeStet aliis , quae sibi praestari, & ab aliis vult; & quae sibi inferri pertim 'cit , non inferat. Ex hac gemina dilectionis virtute in proximum omnes
oriuntur Virtutes, quibus aut utiliterea quae sunt appetenda , cupimus, axi qUM Vitanda sunt , praecaVemus.
Quod enim Dominus dicit : Omnia qua cumque vultis, ut faciant vobis homines , & vos facite illis; pertina ad boni impensionem in prOXimum-Item quod in Veteri Testamento legi'tur : Quod tibi non vis , alteri ne seta' ris I pertinet ad cavendum , nc malum inferat proximo. EX his erg0 duobus articulis congrue diligitur pro Ximus, dum & beneficii impension DVetur, & nulla malitia heditur. 38 Inter Scientiam , & Sapien'tiam hoc interest: Scientia, ad agnitio nem pertinet: Sapientia , ad conrem plationem. Scientia, temporalibuS be ne Utitur, atque in vitandis malis, scuintelligendis , vel appetendis bonis
Versatur: Sapientia autem, tantummo do aeterna contemplatur. Item non
nulli viri inter Sapientiam, & Pruden tiam intelligi voluerunt: ut Saplen tiam in divinis: Prudentiam autem, V ἰScientiam in hominis negotiis pono
rent. Perfecta autem est scientia mul ta agere bona , & de illis laudem terre nam non quaerere, quae Deus praece pit facere , & servum inutilem anto oculos Dei se existimare.
39 Inter Sapientiam , & Elo'quentiam ita distinguunt: Quod Elo
quentia constiat eg verbis. Saplen tiam sine Eloquentia prodeSSe non est dubium. Eloquentia sine Sapientia Valere non potest. Melior enim est, indiscreta prudentia, quam stulta loquacitas. Rerum enim studia prosunt,
654쪽
non ornamenta verborum. Eloquentia enim , ut diximus, scientia eSt Uerorum : Sapientia autem , cognitio re-
um, & intellectus causarum. Porro apientiam Ueteres Philosophiam V
C4Verunt , id est, omnium rerum humanarum , atque divinarum Scien
dam. Hujus Philosophiae , partes tres esSe dixerunt, id est, Physicam , LO-gicam , Ethicam. Physica, naturaliSeSt: Ethica, moralis e Logica, rationa i S. Harum prima naturae & contemplationi rerum deputatur: Secunda in actione, & cognitione recte vivendi Versatur : Tertia, in discernendo Ve- Ium a falso ponitur. Hoc tri modum
Philosophiae genus , juxta sapientes mundi in partibus suis, ita distinguitur. Ad Physicam pertinere fiant discipli-n Septem , quarum prima est Arithmetica, Secunda Geometria, tertia MV-kica , quarta Astronomia , quinta AS-trologia , .seXta Μechanica , Septima Medicina. Ratio autem earumdem disciplinarum breviter , iSta est. o Arithmetica namque est desinitio , per quam numerorum Ona nium ratio, vel ordo consistit. Geonae tria est disciplina magnitudinis , dc figuratum notis, lineamentisque propriis distincta , vel formis. Dicha autem Geometria a dimensione terrae, Perquam uniuscujusque termini delineari Olent. Hanc primum AEgyptii invenerunt. Pro neceSSitate terminorum i rrae , quos Nilus inundationis tempore confundebat. MuSica eSt arS Spectabilis voce , vel gestu habens in se
numerorum , ac soni certam dimen- .lonem cum scientia perfectae modu-l tionis. Haec constat ex tribuS modis,/d est, sono, verbiS , dc numeris. AI Astronomia est leX aStrorum. Astrologia est ratio, quae Con
versionem Coeli, & signorum definit,
PQteStatesque, ortus siderum, &
occasus. Hanc Mathematici Sequuntur. Mechanica est quaedam per tia,
vel doctrina, ad quam subtiliter fabricas omnium rerum concurrere dicunt. Μedicina est scientia curationum , ad temperamentum corporiS, Vel Salutem inventa. E quibuS quidem omnibus quaedam religioni con Veniunt, quaedam vero longe modis omnibus aliena sunt. Digestis generibus, si ve di ferentiis Physicae artis nunc parte SLogices exequamur. Constat autem ex Dialectica,&Rhetorica. Dialectica est ratio, sive regula disputandi intellectum mentiS acuenS, Veraque a falsis distinguens. Rhetorica est ratio dicendi , Juris peritorum scientia , quam Oratores Sequuntur. Hac, Ut quidam
ait, Sicut ferrum Veneno , Sententia armatur eloquio.
a Post Logicam sequitur Ethica , quae ad institutionem pertinet morum. Haec enim bene Vivendi magistra est, dividiturque in quatuor principales virtutes: Prudentiam , Scilicet, atque Justitiam , Fortitudinem , dc Temperantiam. Prudentia eSt agnitio verae fidei, & scientia Scripturarum , in qua intueri oportet illud tri- modum intelligentiae genus. Quorum primum est, per quod quaedam accipiuntur historialiter sine ulla figura, Ut Sunt decem praecepta : Secundum est, per quod quaedam in scripturis permixto jure accipiuntur, tam Secundum fidem rerum gestarum , quam
etiam juxta figurarum intellectum, Sicut de Sara , & Agar. Primum quod vere fuerint : de hinc quod tropice
duo testamenta figurentur. Tertium genuS est, quod tantum spiritualiter accipitur, sicut de Canticis Canticorum. Quae si juXta Sonum Verborum, vel efficientiam OperiS Sentiantur, corporalis magiS tu Xuria , quam virtus Sacramentorum accipitur. Desini
655쪽
to Prudentiae genere, nunc parteS JUS titiae subjiciamus, cujus primum est, Deum timere , religionem Venerari, honorem referre parentibuS , Patriam diligere, cunctis prodesse, nocere nulli, fraterna charitatis vincula amplecti, pericula aliena Suscipere, opem ferre miseris, boni accepti vicissitudinem rependere , aequitatem in judiciis con- Servare. Fortitudo est animi magnitudo , atque gloria bellicae Virtutis, contemptus honorum , & divitiarum. Haec adversis aut patienter cedit, alit fortiter resistit, nullis emollitur illecebris , adversis non frangitur, non ele' VatUr Secundis , invicta est ad labores, fortis ad pericula , pecuniam negligit, avaritiam fugit, contra improbos animum ad pericula praeparat, molestiiS nullis cedit, gloriae cavet appetitus. 3 Temperantia est moduS Vitae in omni verbo, vel opere. Haec Ve'Tecundiae comes est, humilitatis regulam custodit , tranquilitatem animi SerVat , continentiam , & castitatem amplectitur, fovet decus , & honeStatem , reStringit ratione appetitum, iram comprimit, nec rependit contumeliam. Sed ex his Prudentia agnitione veri delectatur: Justitia dilechionem Dei, & proximi servat: Fortitudo vim virtutis habet , metumque mortis cuntemnit: Temperantia affectiones carnis moderatur, & restinguit
appetitum. Prima, credit & intelligit: Secunda, diligit: Tertia, appetitum cohibet: Quarta, modum imponit.
Ontra haec tamen quatuor Virtutum genera, totidem
vitia Philosophi opposita dicunt. Μe- tum , & Gaudium , Cupiditatem , dc
Dolorem: Nos autein haec ipsa non Persecta vitia, sed media nuncupa
mVS , eo quod propter diversitatem
morum ad utrumque parata sunt, Smodo ad bonum, modo ad mali in pro arbitrii voluntate Vertuntur. lcenim nonnullae male usae virtutes eae Se Vitia gignunt: veluti si ex mansuetudine interdum nascatur torpor, SeX pietate dissolutio disciplinae, Vc justitia crudelitatis immoderata Viniat cha. Ita quatuor ista si bene utantur, Virtutes Sunt: sin minus ex virtutibus in Vitia transeunt. Hoc modo deniquc, cum quisque metuit peccare, Vel curpit beatificari, dolet pro peccatis, gau det in bonis operibus: jam tum hi m0tus , qui ab amore, studioque proce dunt , pro virtutibus accipiuntur. At Contra , dum quisque metu carendi re aliqua terrena tenetur, vel dolore amis Sae rei frangitur , dumque rerum tem poralium cupiditate inflammatur, ait gaudio adeptae rei extollitur: tunc nos VirtuteS , Sed vere vitia nuncupantur Ex his autem duo sunt futuri temporris , antequam quid eveniat, metu ,& cupiditas : alia duo praeteriti, cum quid acciderit , gaudium, & dolor-
Octo Sunt autem perfecta , vel prin cipalia Vitia , quae omne genuS hu manum inquietant, eg quibus vitio rum turba exoritur copiosa, id c i, Gulae concupiscentia , Fornicatio,
A Varitia, Invidia , Tristitia , Ira, In nis gloria , novissima dux ipsa, & h3
rum radix Superbia. Ex quibus omni bus duo sunt carnalia, Fornicatio , Ingluvies ventris : reliqua spiritualla Quae quidem in membris suis taliter distinguuntur. Gulae concupiScentia in quinque modis distinguitur: Pii momodo , Si ante tempus cibos quis appetat, sicut Jonathan gustu mellis j junium solvit. Secundo modo , si autiores escas quaerat , sicut populuβieremi manna contempto , cari ζ'
Egyptias concupivit. Tertio mo q,
656쪽
βi diligentius quisquam communeS ci- na, & donantem ignorant. Et Sunt, quibo. procuret , sicut filii Heli extra Se dicant dona accipisSe praecedentimorem crudam ab offerentibus car- bus meritis, non pro gratia largientis. nem tollebant, quam sibi accuratius Item quidam sunt, qui, quod non
praepararent. Quarto modo, si Viles habent, se habere per tumorem existi- escas nimium quisque sumat. Unde mant. Item quidam Sunt, qui con& Propheta Sodomam de panis satu- temnendo alios, se aliquid habere sinritate accusat. Quinto modo, si quis gulariter putant. PerniciOSior autem eX desiderio quodcumque sumat: si- est elatio de singularitate jactantiae cui Esau pro lenticular concupiscen- VenienS.
tia perdidit primogenita sua. Fornica- 5 Ultima Superbia , trimodam tio quoque trimodo genere discerni- habet differentiam : Primum namquetur. Primo quidem , dum per volup- genti S Superbiae est eorum, qui pertatem luXuriae commixtio carnis eX- transgressionem Culpae contemptui pletur : Altero, dum sola attrectatio- habent divina praecepta : Secundum ne luxus carnis per immunditiam pro- genUS eorum , qUi eX ObSerVatione at- Vocatur: Tertio , dum intentione tur- tolluntur mandatorUn, & elatione virpis cogitationis nocturna quisque illu- tutum: Tertium genus est eorum , qui is ne polluitur. Est & quartum genus per contumaciam mentis subdi de-
fornicationis juxta Scripturam, omnis, dignantur Seniorum Imperiis. Quae Scircet, illicita corruptio mentis, Si- qui lcm Vitia, divinitias divina adju-cut idololatria , & avaritia , ex quibus Vante gratia, e contrario Charantur Vir- fit praevaricatio legis propter illicitam tutibus. Gulae concupiscentiam repri- concupiscentiam. Porro Avaritia in munt vigiliae , & compunctio cordis. geminam distinguitur poenam , id est, Fornicationem extinguit contritio in concupiscentiam augendae rei, & in cordis, & corporis afflictio , & oratio
metum rei carendae. Sicut etiam qui- assidua , Vel laboris exercitium , me-dam ait: non enim unquam expletur, tus Gehennae , & amor Coelestis Pa- neque Satiatur cupiditatis sitis. Neque triae. Invidiam Superat amor dilectio- Solum ea , quae habent, amore augen- nis fraternae. Et quia Coeleste Reg di excruciantur , sed etiam amittendi nUm non accipiunt , nisi concordes,
metu. Ipsa quoque invidia duplici as abiicere invidiam convenit , dili-ficitur flamma , id est, cum aut melio- gere fratrem. Iram rem perat patien-xi invidet in id quod ipse non est, aut tia, & ratio aequanimitatis. Avaritiam dum quemlibet consimilem esse sibi subjugat eleemosyna , & Spes aeteraequalem dolet. Sequitur Tristitia, cu- nae retributionis. Tristitiam subjugant cujus tria Sunt genera, quarum prima, fraterna alloquia , & consolatio Scrip-
ut ait Cassianus, temperata , & ratio- turarum. Arrogantiam, Calcat metus,
nabilis de delictorum poenitudine ve- ne Vana gloria desinitum animum aniens : altera perturbata irrationabilis virtutibus cunctis excludat, & per ja- de anxietate mentis, seu desperatione ctantiam perdat semetipsum,& Pereat. peccatorum exoriens: Tertia de ira- Jam superbiam deprimit exemplum
Lundia , vel de illato damno , vel desi- humilitatis Christi , atque diabolicarderio praepedito procedens. Jam vero metu S ruinae. Qui dum Vult esse,
inanis gloria quadripartitam habet quod non erat, & ipsum , quod erat, j ctantiam. Nam sunt qui habent do- perdidit, & Tartari inferna promeruit.
657쪽
HISPALENSIS EPISCOPIDE NATURA RERUM AD SIS EBUTUM REGEM LIBER.
DOMINO ET FILIO SIS EBUTO ISIDORUS.
D M te praestantem ingenio, facundiaque, ac Vario ore litterarum non nesciam, im pendis tamen amplius curam, quaedam eae rerum natura, vel causis β γ mc, si inagitas suffraganda. ' Ego autem satisfacere studio, animoque tuo decursa pri Vmm Vumcnta non demoror , expediens aliqua eae parte rationem dierum , ac mensium, G/Vi Vli frid metas , lem υrum vicissitudinem , naturam etiam elementorum , .Soli.s iiq*ς ac Lunas cursus , quorumdam causas Astrorum , tempestatum , scilicet , signa utq; Tentorum , ne usu terrirpositionem, alternos quoque maris oestus. Qui s 6mnia, se πη δ quod a I eteribus Viris , ac maxime sicut in litteris Catholicorum Virorum scripta σμ' νpr erentes , brevi tabella notavimus. Neque enim earum rerum naturam noscere superiti tiola FG ntia est, at tantum sana, sobriaque doctrina considerent ιr. Quinimmo si ab in. iii gationc Ueri modis omnibus procul abessent, nequaquam Reae ille Sapiens diceret;=yiihi addit horum , sunt , scientiam veram , iιt sciam dispositionem Coeli , , viri't felementorum , CONUersionum mutationes , O, Eiet Diones temporum, annorum cursus, ct .
larum dispositiones. Quapropter inci lentes .i die , cujus prima procreatio in ordino rc μ' Tisibilium extat: dehinc coetera, de quibus opinari quosdam Gentiles, NI Eoo siasticos Hi ros u rimas , prosequamur : in quibusdam causis, , sensus, verba ponent F, G Usorum auctoritas dictorum dem effficiat.
sal De Natura Rerum. Ex Cod. Gotth. Ovet. Braiιlione , ct Sigeberto in Isidori υita, atque etiam ex Beda , qui Di ' ioxemplo libros suos de Natura Rerum inscripsit cum alias de Astronomia, υel de Mundo , sol de Naturis Rer. liber hi inscribatur. bὶ A me tibi efflagitas suffraganda. Id est, supplenda , ut lib. r. Sent. cap. Io. de Angelis: mutabilitatem itaque Π- tura: suffragatur in illis contemplatio ereatoris. est, supplet, compensat mutabilitatis infirmam conditionem , is ruta, debili subsidio est. Gloss. suffrago. βουθῶ. Itemque β.ουθῶ adjuvo, suffrago, Subvcnio , opitulor. φὶ -go autem satisfacere studio, animoque tuo dccursa priorum monumenta non demoror. Hoc est: ego opere non p quomtuus evolvendis priorum scriptorum monumentis , ex ipsis studio , animoque tuo satisfaciam.
praesentia , quousque ad occasum perveniat. Dies gemine appellari Solet: proprie a Solis eXOr- tu donec rursuS oriatur : abuSiVe a Solis ortu uSquequo Veniat ad Occa sum. Spatia diei duo sunt, Interdianum , & nocturnum : & est dies , lis rarum XXiV e Spatium, horarum Xii Partes abusivi diei tres Sunt : mane
meridies, & suprema. Initia diei alii a Solis ortu putant : alii ab occasu, alii a media nocte. Nam in Chaldaei a Solis exortu diei initium faciunt, to tum id spatium unum diem appellan tes. '' AEgyptii autem ex initio noctis sequentis diei originem trahunt. RO
658쪽
mani autem a medio noctis oriri diem derales , in quibus sidera moVentur, Volunt, & in medio noctis finiri. Dies & homines a navigationibus eXcludun- in principio operum Dei a lumine habebat exordium ad significandum hominis lapsum. Nunc autem a tene
bris ad lucem , ut non dies ObScuretur in noctem, sed nox lucescat in diem, Sicili scriptum est: de tenebris lumen clarescere ; quia a delictorum te
nebris liberatus homo ad lucem fidei, scientiaeque pervenit. Prophetice a V tem dies scientiam divinae legis signifi
cat : nOX Vero ignorantiae caecitatem
secundum Osee Prophetam, qui dicit : Nocti assimulavi matrem tuam,
factus est Populus meus tanquam non habens scientiam. Item nonnun
quam dies prosperitatem Significat
Seculi : nox vero ad VerSitatem.
Fasti dies sunt, quibus jus fatur , id ζ.t, dicitur, ut Nefasti, quibus non dicitur. Feriati dies, in quibus res divina fit, & abstinere homines a litibus
Oportet. Profesti, festis contrarii, id est, sine religione: Festi tantundem otii, α religionis sunt: iit Atri dies uni, qui & Communes vocantur. Situr: bl Justi continui triginta. Proeliares , quibus fas est hostem bello lacessere, de quibus Liber Regum testatur , dicens : Eo tempore , quo Solent Reges ad bella procedere. Intercalares dies sunt quinque, qui juxta AEgyptios supersunt duodecim mensibus, &isi in incipiunt a nono Calendas Septembris , & quinto Calendarum memoratarum finiunt. DieS epacharum sunt undecim , qui per Singulos annos adcursum Lunarem accreScunt. Nam dum in annum X ii. Lunae cccli V. dies habeant, remanent ad curSum anni
Solarem dies xi. quos Epactas AEgyp
tii Voca Verunt, pro eo quod ad inveniendam Lunam per totum annum
adjiciantur. yy Solstitiales dies sunt, in quibus Sol stat, crescenti spatio dierum, Vel noctium. AEquinoctiales dies sunt, in quibus dies, oc noX aequalibus
IJ Dς tenebris lumen clareseere. Ita m. r. Gotth. ct August. lib. primo Ou3st. Συβng. cap. 7. splendescere. Vul . can'. Epiit. 2. ad Cor. - ζs λὶ Iasti sunt, in quibus jus fatur. Macrob. lib. I. cap. I 6. Fasti sunt in quibus licet Praetori sati tria verba solemnia, , dico , addico. His contrarii sunt Nefasti. Noti sunt Ovidii versus. Ille Nefastus erit, per qucm tria verba silentur: Fastus crit, per 'acm lcge liccbit agi. si Atti dies sunt , qui & Communes. Macrob. ..iή. Dies autem postriduanos ad omnia majores nostri cavendos pu-x runt, quos etiam atros velut infausta appellatione damnarunt, eosdem tamen nonuulli comm cs ad emendationem .minis vocitaverunt. Ovid. I. Fast. Vendicat Ausonias Iunonis cura kalendas, Idibus alba Jovi grandior agna cadit, Nonarum tutela Deo caret, omnibus istis, Ne fallare , cave , proximus ater crit: Omen ab eventu est, illis nam Roma diebus Marte sub adverso tristia damna tulit. J Iuui-proeliares. Macrob. cap. II. Proeliares ab Iustis non segregaverim. siquidZm Iusti sunt continui trigῖnta Hies, quibus exercitui imperato vexillum rufi coloris, in arce positum cst. Proeliarcs autem Omnes, quibus fas est res petere, vel hostem lacessere. θstus. Justi dies dicebantur triginta cum exercitus imperatus, vexillum in arce po- itum esset. Aliud genus justorum xxx. dierum refert Agell. lib. xo. cap. I. Consus , inquit , aeris ae debiti iudicatis xiiginta dies sunt dati conquirendae pecuniae causa , quam dissolverent , eosque dies Decemviri Jastos appellaverunt, ςlut quoddam justitium, id est, juris inter eos quasi interstitionem quamdam, A cessationem, quibus aicbus nihil RVna his agi jure posset. Post deinde nisi dissolverent , &c. Fl Intercalares sunt dies quinque, qui juxta AEgyptios. Macrob. cap. I s. Tunc Horus: Dies hic, inquit, intercalaris. Rdtequam quintus annus incipiat , inserendus, cum AEgypti matris artium ratione consentit. Scd in illorum incnsibus ς plicandis videtur operosum , quos tricenum dierum omnes habent. Eo quod explicitis xii. mcnsibus, id est , ccclx. Vi bus exactis, tune inter Augustum , & Septembrum reliquos quinque dies anno suo reddunt, adnectcnccs quarto quo- anno exacto intercalarc m , qui ex quadrantibus confit. Et incipiunt ix. Latind. Septemb. Hoc pugnare midetur cum Macrobii merbis recitatis. NAm Horus exactis ccet x. dis ηi reliquos quinque anno suo reddi d xit, Isidorus vero ultimo mensi nondum expleto interieri, e dem ratιone qua n ι ebruario diem unum bissextilem interjicimus. 7 Solstitiades dies a t. Solitiiii nomina Brumam quoquo mora suo comprεb n i , ita ins c p. 3. Solstitia duo
659쪽
. D. ISID. HISPAL. CAPUT II. clarat hoc Daniel de septuaginta Heb
1 TOX est Solis absentia, quan-I 'l diti ab occasu rurSUS ad eXortum recurrit. Noctem autem fieri umbra terrarum , quam datam ad quietem corporis credimUS, non domadis. Hebdomada autem Septem feritS constat. Feria quoque a fando dicta est, quasi fari: eo quod in crea
tione mundi per singulos dies , di i Deus, Fiat. Item quia dies Sabbati, ab initio feriatus habetur. Inde dies
Solis prima feria nuncupatur , quia ad alicujus operis officium. Duobus primus est a feria. Item dies Lux Mautem modis nox in Scripturis accipi- proinde secunda feria , quia Secund. xur, id est, aut tribulatio persecutio- est a feria , id est, Sabbatho, qui e st nis , aut obscuritas caeci cordis. Nox i in riatus Sit, & caeteri dies tali eX numero R nocendo dicta , quod oculis noceat. sumpserunt vocabula. Apud RONJ Noctis partes sunt septem : Crepus- nos autem hi dies a Planetis, id ς x,
culum , VeSperum , conticinium , in- ab erraticis Stellis vocabulum accepς xζmpestum , gallicinium crepuscu- runt. Primum enim diem a Sole Voca luna, & matutinum. Crepusculum dicitur , id est, creperum, quod dubium dicimus , hoc est, inter lucem , dc tenebras. VeSperum , oriente Stella, cui hoc nomen est. Conticinium, quando
omnes silent: conticere enim Silere eSt.
In tempesta , id est, importuna, qUaΠ-
do agi nihil potest, & omnia quieta
sunt. Gallinicium autem dictum est, Propter gallos lucis praenuntios. is Verunt, qui princeps est omnium Si derum , sicut idem dies caput cit cun chorum dierum. Secundum a Luna, quae Soli & splendore, & Τὶ magni'tudine proXima est, & eX eo mutua lumen. Tertium a Stella Martis , qxii Pyrois Vocatur. Quartum 1 Stella Mercurii, quam quidam 'l candidum circulum dicunt. Quintum a Stella Jγquam Phaethonta dicunt. Sex CrepuSCulum matutinum, inter abs- tum a Veneris Stella quam Lucist Tum asserunt, qui inter omnia sidera plus lucis habet. Septimum a Stella Saturni, quae septimo Coelo loca ta, triginta annis fertur eXplere curSUm Suum. Proinde autem Gentiles ex hii septem Stellis nomina diebus dederunt, ζο quod per easdem aliquid sibi efficia Stimarent, dicentes habere ex SOic Spiritum : ex Luna , corpus: eX Mor cessum noctis , & diei adventum.
1 T Ebdomada apud GraecOS, & Romanos septem dierum curSu peragitur. Apud Hebraeos autem Septem anni sunt. De
i O. Noctem enim ad quietem corporis datam citς ςψω
αὶ Quam datam ad quietem corporis. Amb. lib. I. capnius, non ad muneris alie jus, vel operis functionem. si Nox a nocendo. ut in Eumolog. ex Attuo , Capitone, , aliis. Noctis partes. Vid. E0molog. lib. 1.sIl Crepusculum. Non. Crepera res proprie dicitur dubia. UndE & erepuseulum' dieitur dubia lux. 6l Apud Hebraeos autem septem anni sunt. Non aptid illos dierum etiam hebdomas sit. υι Lesit. I 'minam pepererit, immunda erit duabus hebdomadibus. .. iidιrum 7ὶ Quae Soli magnitudine proxima. Ut spectantibus quidem propter propinquitatem Nidetur , cum iit μι ρΤ' 'mnium minima: Cicer. in Somn. Scip. Erant autem eae Stellae, quas nunquam ex hoe loco vidimus , N: ς VUS Enς Dinnium, quas esse nunquam suspicati sumus. Ex quibus erat ea minima, uuae ultima Coelo , citima x xycebat aliena. moles in Hb Syella Martis, quae Pyrois. Mendosὲ in omnibus libris Vesper ρυ Drbis iniὸrsi, litteris. Ut eti/m ti4 i' rivi QRam quidam candidum cireulum. Stilbonta potius. Vid. not. ad cap. 28. lib. I. EVmotu H.I. . t sel 4b Sxclla Saturni quae septimo Coelo locata: Mendose lib. o. sexto coelo , uii aliam in plariiqμε 'f
660쪽
Curio ' ' linguam, & sapientiam: ex sorem. Inde menSem Maltina, pro
Venere voluptatem ex Marte fervo rem z ex Jove temperantiam : eXSaturno tarditatem. Talis quippe eXtitit Gentilium stultitia , qui sibi finxe-Iunt tam ridiculosa figmenta. Maja Alercurii matre , quam deam Sibi propter majores decre Verunt. Deinde Junium a Junone , qtiam Sororem, vel conjugem Jovis fuisse teStantur. Alii autem sicut Malum pro majoribus : ita pro Junioribus Junium Vocari digerunt. Item Julium a Julio Caesare: Augustum Vero ab Octaviano Augusto Voca Verunt. Nam prius Iulius , Quintilis: & Augustus , Sextilis
circuitus , ac redintegra- Vocabantur. Sed eorum nomina alio: '' Sive a nova ad novam cursus. Caesaribus Julio , si Ve Augusto sunt
Ensis est luminis LunarisCujus figura plerumque hujus Vitae
cursus intelligitur, quae suis incremeniis , quasi mensis peragitur , ac diminutionibus certissimis terminatUr. Mensem autem Antiqui definierunt: Quandiu Luna Zodiacum circulum
menSibus nomina quaedam ex Diis uis , quaedam ex causis , quaedam Vero eX numero , imposuerunt, incipientes a Martio, quia ex ipSO an
Hunc autem Μartium propter hono rem Romuli sic appellaverunt: quia eum Μartis filium esse crediderunt. Aprilem vero, nullo deorum S uortim nomine , Sed de re propria , quasi Aperilem nominaverunt : eo quod commutata. Jam September, eo quod septimus sit a blartio, qui eSt principium veris. Simili quoque ordine Oc-
ex numero imbrium atque VeriS Vocabulum acceperunt. Porro Januarium ex nomine Jani Voca Verunt, Sed specialiter Januarius appellatur , eo quod janua Sit anni, atque principium. Februarium autem a Februis Sacris Lupercorum appellaverunt. Itaque apud Antiquos Latinos decem mensibias cursus anni computabatur. SedJanuarium Romani , Februarium Numa Pompilius
addidit, atque in duodecim menSeS annum distin Xit. Plerique autem asserunt Ancum Sabinorum Regem prius annum in menseS divisisse , Idus, Ca-
tunc plurimum germinis aperiatur in lendasque , & intercalares dies insti-H 3 tuis-
si A Mercurio , linguam & sapientiam : ingenium & linguam. In Eumolog. ex Serν. χὶ Εκ Marte .servorem : a Marte sanguinem. Ibid. 3ὶ Ex Saturno tarditatem : a Saturno humorem. Ibid. I Sive a nova ad novam cursus. Cujus , &c. Omiserant Iibrarii vocem cursus similitudine sequentis vocis, cujus, δε- epti. Quam nos ex Eumologiis restituimus. Sic enim illic cap. 3 I. Unde Sc apud Hebraeos , menses legitimi non cx S iri circulo, sed ex Lunae cursu enumerantur, qui est de nova ad noVam. si Antiqui definierunt e quandiu Luna radiacum circulum perducitur. Verba sunt m ini extremo libro quarto. l Antiqui autem Gentiles mensibus nomina quaedam ex Diis-a sacris Lupercorum appellaverunt. Totus locus sumptui ex Aug. lib. I 8. coni. Faust. cap. s. Paucis quibusdam inversis. Videna. etiam Macrob. lib. I. Satur. cap. Ir. Pl October, November, December, ex numero imbrium atque veris. Nihil hujusmodi apud Aurustinum, sed a numer i , vel a numerorum ordine. Ergo lusisse Isidorum in notatione : an potius hac illi adjecta cum P. Chacone , purabimus Suod itιm suspicari eadem causa licet de υerbis illis: Sed specialiter Januarius appellatur , eo quod sanua sit anni at-ηψς principium. Nam hujus notationis , neque Augustinus, neque Macrobius meminit. sηὶ Pleriqae Ancum Sabiuor. Regem. Numa, qui Sabinus fuerat, en filia , nepotrm: quo respexiι Catullus in Hymno Diana Sis, quocumque tibi placet, Sancta nomine, Romulique, Ancique ut solitas es, bona Sospitcs Ope gentem. Suod mirum non iidisse Virum eruditissimum, qui veram scripturam ex libris antiquis restituit. Non enim Romanb, 'ntum indicare violuit Catullus , cum Romulique Aucique dixit: sed Romμπρι, qui ps ern m g nus Romulum , ma Vrvum vero ad Ancum, hoc ιst, μή Sabin 1 r6Wr ues.