장음표시 사용
131쪽
superioribus astipulantur doctores Hebretorum antiqui, qui aciditiones Talmudicas composuerunt, ut & ' '' Georum, qui propter singularem eruditionem, qua alios superabant, excellentes, sive magnifici vocabantur: idem sentiunt Κah-balistae, qui ex literis hodiernis Hebraicis multa mysteria elicientes, ea omnia non ad Esitam, sed ad Mosen & Prophetas retulerunt: hine probatur eos credidisse has hodiernas literas Hebraicas esse primigenias: aliter enim originem mysteriorum Esdret, & non ipsis librorum Authoribus adscripsit
IV. Etiam recentiores Iudiorum doctores ambabus ulnis antecessorum suorum Hebraeorum sententiam amplectuntur, inter hos primum locum obtinent Aben E ra, & Salomon Iarcti, qui ambo circa seculum undecimum poli nativitatem
Christi vixerunt, horum ille propter insignem scientiam tam in Theologia, quam in Philosophia vocatus em Sapiaens: hic vero itaιτ' . nominatus est Iuterpres regis , & 1 Iudaeis pro semipropneta habetur, quia futuros rerum eve cus dicitur praedixisse. Qui plurium Hebraeorum sententias tam antiquorum, quam recentiorum, ut & Christianorum sed . Post si, Marci Marini, Theodori Bibliandri, Baranii, Schuἡhardi, Mugorus Brughtom &α videre desiderat, adeat Cl. Buxtortium in diatriba luperius allegata, ibique videbit Hebraeorum, MChristianorumsententias ex Talmude, aliisquo libris verbo- tenus citatas. Nemini hic mirum videri debet, quod authorutatibus doctorum 1ententiam nostram probavimus : quaestio enim historica est, quae optime authoritatibus doctorum , repraecipue Judsorum probatur, quia Iudaei multa per traditiannes demanu in manum a majoribus suis acceperunt, quorum veritas rationibus dilucidi demon sirari non potest.
, v. Hactenus testimonia personarum in apricum protulimus, sequuntur testimonia realia desumta tum ex veteribus monetis, tum ex antiquis monumentis. R Aserias refert, quod apud Davidem PMisam civem Mantuanum viderit nummum argenteum, in cujus una parte erat figura capitis humani,
cum his vocibus margivi adscriptis da r Eex Salomo ,
132쪽
De Literarum Hebraicarum Antiquitare,
in aItera vero parte erat figura templi cum tali inscriptionet D γ Templum Regis, utraque scriptura erat quadrata, sive hodierna Hebraica . Praeterea in libro de numnis Hebraeorum statuit Hierosolymis effodi antiquos
teneos ni mmo S, regno adhuc florente procu S, ex una parte vultum Regis, ex altera vero parte templum continentes
cum literis ab utraque parte hodiernis Hebraicis. Hi nummi, praecipue posteriores Cl. Caprilo suspecti s uni, quia ipsi non
videtur vero simile, quod tam opulentus Rex permisisset imaginem suam in nummis aeneis excudi. Sed penitius consideranti hoc ipsum nullo modo mirum videbitur: nam ad merces Viliores emendas fuerunt utiles, imo necessarii: quis enim vilissimam aliquam mercem, quae obolo, Vel triente,aut minori pretio venalis tuit nummo aliquo aureo, Vel argenteo emisset. Deinde quod putet nummos aeneos prς cellentium Regum suffecisse, hoc nihil probat: nam nummi septis me vel amittuntur ; vel in alia regna sive pro 'incias mittuntur ; vel quidam lucri causa eosdem liquefaciunt, vel etiam Reges, ad augendam authoritatem,& notificandum nomen, efigiem suam in omnis generis nummis procudunt. Praeterea parum est, quod afferat esse ex sententii Judaeorum contra secundum Decalopi praeceptum, vultum & nomen suum nummis aliquibus insculpere . nam etsi hodierni Judaei credant non fuisse in usu, & esse contra lectandum praecep tum , inde tamen non sequitur, quod antiqui Judaei tempore Prophetarum , & Salomonis hoc idem crediderint: Rex 'ille, ut & antiqui Judaei melius erant edocti, quam quod credidissent esse contra secundum prsceptum imagines Regum in nummis exprimere. Denique conjectura Villat pandi Capello probabilis videtur, qui conjicit hos nummos ab Herode in honorem Marci Antonii esse proculos, quia eiugies Antonii essigiem Salomonis optime reserebat: sed haec Villat pandi conjectura absque ulla probatione , & specie veritatis
pro sertur. VI. Post nummos proseruntur monumentorum inscrip
133쪽
itinerario suo pag. edit. Et er. a.'. mentionem facit: hie testa tur se vidisse in spelunca quidam sepulchra Patriarcharum,& inter caetera sepulchrum Abrahami, cui literis sicutiptis, haec verba inscripta erant, R hbeest scpulchrum Abrahami patris nostra beata memoriae. Sed hoc te stimonium, etiamsi a quibusdam proseratur, non Videtur alicujus esse momenti, quia ab homine mendacissimo, & ineptissimo prolatum est ; non enim novum in ipso mendacium est: scribit enim pag. is. Romulum metu Regis Davidis,& Ioab iducis exercitus urbem Romanam condidisse. Fortasse etiam
a recentioribus Iudiis hςc verba inlcripta sunt: nam Pharisaei studiosi admodum suerunt in exstruendis, & ornandis Prophetarum sepulchris, & ipse Benjamin pag. 4 8. scribit haec sepulchra in sepelunci esse '. a Gentibus, id est, Christianis extructa: non etiam expresse dicit Benjamin, quod haeliterae fuerint hodiernae Hebraicae, sed tantum scribit fuisse sculptas, & omnis generis literae sculpi possunt. At qui inquiet non nemori Benjamin utpote Juaaeus peregrinas literas non intellexisset. Sed responderi potest, quod multi
Judaei non tantum Hebraicam , verum etiam alias linguas calleant, quidni 8c characteres Samaritanos 'MalemonidesArabice conscripsit librum suum, qui vocatur In Doctον perplexorum. Aben Esra Arabicam linguam novit: praeterea no-t,tia diversorum characterum in Benjamine non fuit mira, . quoniam per diversa regna Profectus fuit, ideoque, hac inscriptione Benjaminis praeterita , ad aliam magis probabilem descendamus : scit . ad inscriptionem , cujus mentio fit Exod. 28. 36. quae laminae aureae summi Pontificis inscripta erat. In hac lamina scripta erant haec verba m V p Sanctitas Dei. Hieronymus testatur momen Dei huic laminae quatuor Hebraicis literis suisse inscriptum : si Hebraicis, ergo non Samaritanis liters enim Samaritanς tempore Hieronymi non Vocabantur Hebraicae. Praeterea R. Eliezer in Talmude aias erit, quod viderit laminam in ,urbe quadam, cui inscriptae erant in una linea hae voces p Sanctitas Dei : si charaiacteribus tum temporis, cum Rabbi hoc scriberet, non usita
134쪽
De Literarum Hebraicarum Antiquitate, potis has voces insculptas invenisset, probabile videtur, quod verbulo hoc indicasset : scio equidem argumentum negativum firmiter non probare, attamen probabile est. vi 1. Rationibus nostra sententia etiam confirmari potest: quarundam Sectione 3. mentionem feci, sequntur jam aliae, quarum prima desumta est a natura, Sc ingenio Judaeorum: Iudaei enim ita tenaces sunt, quam qui tenacillimi eorum, quae semel defenderunt, dc crediderunt, praecipue in rebus sacris, quae ad gloriam gentis tuae facere.videntur : potius mortem obirent, quam ut paterentur minimum in Lege, vel
traditionibus mutari : Quis vero similiter judicare potest, uod Judaei permisissent sibi adimi eos characteres, quos tam tu habuerant, & quos a Deo in tabulis, & a Mose in Lege
acceperant: praeterea non est credibile, quod Judaeri permisissent, Eliam sacros characteres propter Samaritanos, quos Vatiniano odio persequebantur, mutasse. Judaei quidem aliquid commune habere cum Samaritanis in rebus indifferentibus recusarunt, sed inde non sequitur, quod illos sacros characteres genti s bi tam invisae reliquerint, & e contra proianos elegerint. Sed vero similius est Eldram sacros characteres in captivitate BabFlonica e X parte communes post solutam captivitatem Babylonicam plane communes, & vulgares effecisse, & Samaritanas Samaritis reliquisse. Objicit Capellus, quod Judaei tum temporis non adeo superstitiosi fuerint, ut Lesem Dei constituerent in cortice, in membranis si ve in literis : deinde Lex aeque bene dei cribi potuit characteribus Hehraicis, quam antiquis Samaritanis. Resp. Judaei superstitionis insimulari hac in parte non potuerunt, quod characteres sacros, sibi a Deo, summo legissatore,& Mose Propheta traditos, retinere maluerint, quam eosdem hominibus inimicissimis relinquere :& licet non putarint fundamentum religionis in eo esse situm , tamen non videtur vero simile, eos absque ulla urgente necessitate voluisse hos
veteres characteres mutare. Praeterea dato non concesso
Legem aeque commode characteribus Hebraicis, citisin Samaritanis potuisse describi, inde tamen non sequitur, quod in
135쪽
arbitrio Esdrae fuerit literas antiquas Hebraicas dividerauia
vim. Altera ratio desumitur ab iis possibili, quod Esdras
non potuerit antiquos chri,cteres musare, tum propter pret- conceptam opinionem, & pervicaciamJudaeorum, tum etiam quia exemplaria Veteris T. per totum orbem fuerunt disperia: multi enim Judaei erant in Babylonia, ubi scholas,&Αcademias luas habebant,& multi in Palaestina, penes quos plurima Legis exemplaria superfuerunt, quq omnia in potestate Esraenon suerunt, adeo ut, si Voluisset volumina Pentateuchi antiquis literis exarata vel Vulcano committere, vel in favillas redigere, non potuisset. Objicit Capeum, quod exemplaria Legis
tum temporis ita rara fuerint, ut Vix unum atque alterum e X.
emplar Legis superfuerit, adeo ut veluti miraculo fuerit deputatum, quod Legis Volumen in quadam arca templi tempore Regis Iosiae sit inventum, a Chron. 3 .r . Rest. r. Non mirum fuit, quod tale Legis exempIar fuerit rarum, & Pontifici admirationi : hic enim Pontifex invenit in arca ipsum authenticum Mosis exemplar, quod Moses propria manu exaraverat, & ob illud authenticum Mosis exemplar ita admiratus fuit: vidit enim hoc exemplar lacris, & non profanis charaeteribus fuisse exaratum, quod procul dubio nunquam viderat. 2. Posito, Iudaeo M te captivitatem Babyl: in exscriabendis codicibus sacrisquisse negligendes, inde non sequitur, quod etiam in ipsa captivitate Babylonica, vel post eam aeque negligentes fuerint: nam homines solent in amictionibus argentiore sese in pietatis studio, quam cum omnia eX animi voto luccedunt: praeterea penuria exempIarium, fi fuerit, non tam incuriae, quam quidem malitiae Iudaeorum adscribenda est : sepe enim Iudaei odio habuerunt S. Scripturam, quia illos idololatriae accusabat. p. Maxime probabile videtur Legis exemplaria, vulgari lingua conscripta,tempore Regum, & deinceps fuisse plurima, quia quilibet vulgaris Israel ita, artem scribendi edoctus, exemplar Legis sibi exscribere tenebatur, at si literarum rudis esset, exemplar ab alio descriptum, aere suo emebat. Hoc probat Majemonidra Hes. Te
136쪽
De Literarum Hebraicarum Antiquitate, rorrhil. cap. 7. quilibet bi iψ exemplar Legis exscribere tenetur, etiamsi: arentes tot exemplar reliquori t, o si proprιa manu exscripserit, perinde est acyde ipso monte Sinai accepisset. Sin titeras nesciat, ab altis pro se scribi curabilia Et non tantum vulgares Israelitet' sed etiam ipsi Reges Israelitarum tenebantur sibi Legem exscribere, M si Reges a parentibus suis non accepissent Legis exemplar,
duo exemplaria exscribere tenebantur, hoc probat idem Ma-iem. ΗH. Mel. cap. 3- qui addit, quod Reges debuerint unum exemplar asservare in the lauris luis, & asterum nunquam a se removere, nisi eum irent ad latrinam, aut balneum, vel loiata impura: cum exirent in praelium , Vel reverterentur ex praelio, secum habebant idem e X emplar ω imo cum conviva iaxentur in conspectu habebant. Hinc concludimus exempla-xia Legis inter Iudaeos nis suisse rara , & per consequens Elias non potuit literas sacras in omnibus exemplaribus
IX. Tertia ratio, quae a Postello adfertur , delumia est ex verbis Christi, Matth. c. t S. Iota unum, aut unus apex non transibit
a Lege: perjota intellexit Christus minimam literam Alphabeti, necessarium ergo est eam esse antiquam , dc genuitiam scripturam Legis, in qua litera Iod est minima litera Alpha heti: atqui hoc in lin sua Samaritana locum habere nequit, quia in lingu1 Samaritana litera Iodeste maximis Alphabetiliteris, reserens fere in Vesum Aebraeorum. Hilae argu mentis sententiam nostram pro antiquitate hodiernarum It ceterarum probavimus dissertatione sequenti argumenta, pro
contraria sententia afferri solita, examinabimus.
137쪽
De Literarum Hebraicarum Ant,quitate ,
Uperiori dissertatione variis argumentis probariis mus Samaritanos characteres non esse primigenios,& authenticos Veteris T. characteres, a Mole in describendo Pentateucho, & a Deo in exarando decaloso in tabulis lapideis usurpatos : quandoquidem tamen multi sunt magnae authoritatis, & doctrinet Viri, qui contrariam defendunt sententiam, scit. hodiernos characteres Hebraeos ab Ezra demum esse inventos, & e contra characteres Samaritanos esse primigenios, quibus Moses Lesem,& Deus decalogum exaravit: ideo, quam veri speciem contraria sententia habea ex argumentis contrariis videbimus. Argumenta, quibuscontrariae lententiae patroni suam opinionem statuminare conantur, sunt vel inartificialia, sive testimonia, tum Iudaeorum, tum etiam Christianorum ; vel artificialia sive rationes: argumenta praecipua, in contrarium opponi solita, ordine consutabimus. ri. Veteres Rabbinos quod attinet,duorum tantum Rabbinorum asseruntur testimonia, scit. Rabbi I is doctoris mischnici, & MarSutra doctoris Gemarici: quidam his duobus Rabbinis etiam duos Iudaeos, Hieronymi praeceptores doctissimos, annumerare solent, ex hoc solummodo fundamento,
quia Hieronymus in illa sententia dicitur suisse, & si Hieronymus Disiligoo by Cooste
138쪽
De Literarum Hebraicarum Antiquitate, Iosnymus fuerit in contraria lententia, ergo vero simile videtur ipsum contrariam hanc sententiam didicisse a praeceptoribus1uis. Duo primi Rabbini plane videntur esse in contraria sententia : statuunt enim in Thalmude tractatu Sanhedrin scitante Buxtorso ) Ezram Legem Iiraelitis dedisse Scriptura Alriaca. Rest. superiori dissertatione docui , quare hodierna scriptura vocetur Assyriaca, scit .ve Ι quia Daniel,&Ezras hodiernam scripturam, utpote sacram , paucisque notam in As yria Israelitas docuerunt : vel vocatur Assyriaca a verbo.' Syy beatum reddere &c. 2. In allegato loco Talnaudis est diliensio inter doctores, unus scit. Rabbi Ise videtur statue re literas Hebraicas antiquas esse mutatas in Samaritanas: sed huic Rabbi Iost contrariantur tres Rabbini , primus est R. Iehuda , qui propter insignem pietatem nomine Sancti fuit insignitus : hic est ille Iebuda, qui, cum videret sapientiam Iudaeorum quotidie imminui , legemque oralem oblivioni tradi, cogitavit de conservanda lege orati, propterea omnes schedas Judaeorum , in quibus unusquisque legem oralem memoriae causa descripserat, collegit, & ex illis ' ntarum traditionum composuit, hujus Iehuda aut horitas majoris aestimatur, quam Rabbi Iosis: Iucssi enim ut plurimum sententiam, secundum mentem R. Iehuda decisam, amplectuntur, quod videri potest ex circulis descriptis in Misclina cum punctis Anno 16 6. Αmstelodamia Mena' ben Israel edita. Huic Iehu da accedunt duo alii Rabbini, scit. R. Simeon,& R. Eleas arvi: tres igitur pro nostra sententia pugnant, & secundum regulam Talmia dicam sententia ex plurium suffragiis determinanda est. 3. Verba R. Iolis possunt intelligi de mutatione , qua Ezras scripturam sacram, vulgaribus Judaeis ignotam, propter odium Samaritanorum in usum restituit. Duple X temporibus Errae fuit scriptura S .umascit. 8c Prophana: illa Deus exaravit decem verba in tabulis lapideis, & Moses Legum suam: etiam illa scit. Sacra Scriptura videntur a Mose conscripta tredecim Legis volumina, quorum unum reposuisse dicitur. in arcam eum in finem, ut illud exemplar , si quis Legem adulterare vellet, ex arca produceretur. Reliqua duodecim
139쪽
exemplaria pro duodecim tribubus exicripta esse Iudaei asserunt. Praeterea putamus licitum fuisse aliis Iudaeis sed ob
singularem venerationem a Scriptura Sacra abstinuerunt)hac Scrip rura Sacra in codicibus sacris exscribendis uti. Seci prophana scriptura arbitramur scriptos suisse vulgares libros Legis, quibus in communi usu, vel in scholis usi fuerunt: etiam in commerciis, contractibus civilibus, monetis, omnibu1que vulgaribus scriptis prophanam scripturam adhibitam fuisse certum est. Respondemus igitur cum Judaeis, Ezram lacras literas, quet antea latitabant, doctioribusque tantum notae erant, in lucem protulisse, & ex privatis easdem communes seesse propter Samaritanos, qui vulgarem scripturam retinuerunt. Hac distinctione duplicis characteris semel admissa, pleraeque objectiones, contra nostram sententiamna overi solitae, facili negotio solvi possunt: haec lententia plurium Iudaeorum, ut& Christianorum nititur authorit te, quorum testimonia verbolenus allegata videri possunt in dissert. Cl. Buxtisfi de litteris Hebr. Cl. Capellus, Videns lententiam de duplici charactere maxime sententiae suae adversari, omnibus viribus conatur hunc duplicem characterem, sacrum scit. & prophanum exsibilare, sic argumentando sive interrogando : si extra Legis tabulas , & Mosis codicem autographum character 1acer suerit usitatus, sed raro, apud quos, vel inter quos fuit tum usitatus y Rest. Inter Judaeos omnes, qui libros sacros tali charactere scribi voluerunte non tantum enim liber Mosis autographus sacro charactere
fuit insignitus, sed etiam apographi varii, quibus tum Iudaei doctiores , aliique fuerunt usi, tum qui in synagogis publicis servati fuerunt: etiam Judeti communiter in phylacteriis, dc im*, postibus aedium assigi lolitis, exscribendis, lecundum
hodiernam consuetudinem fac ro charactere usi fuerunt: hac responsione omnes sequentes objectiones in fumum abeunt. III. Inter Judaeos recentiores est B. Iosephus Albo, qui fere solus contrariam lententiam defendendam sumpst: sed huic unico opponimus alios,& quidem doctiores scit. Aben Erram, R. Salomonem, & Rambam, Hebraicarum literarum genuinam
140쪽
D Miserarum Hebraicarum Antiquisne, I o santiquitatem agnoicentes. Quemadmodum uni Elia Leptia fides nulla adhibenda est in eo, quod dicat puncta vocalium& accentuum esse recentia, &a Masoret his Tyberiensibus inventa, ita etiam hic Ioseph ab omnibus sere Judetis dii crepans, nullam fidem meretur.
iv. omissis testimoniis Judaeorum ad testimonia Christianorum descendamus, horum tanti non sunt facienda, quam
quidem Judaeorum : Christiani enim pleraque , quae ad historiar Judaicae illii strationem faciunt, ex Judetorum scriptis
excerpunt. Praecipuus ex Christianis , contrariam sententiam defendens, est D. Hieronymus, qui circa quartum laec υ- Ium vixit: multi, hunc quasi numen, in hac quaestione venerantur. Testimonium ipsius est desumptum ex prauatione in libros Samuelis, ubi haec inveniuntur verba: Viginιι θ duas esse literas apud Nebra os, Syrorum quoque Iugna o Chaldaorum testatur, qua Hebra a magna ex parte asinis est. Nain O ipsi viginti duo habent elementa, eodem sono, sed diress Characteribus. Samaritani etiam Pentateuchum Moss totidem litcris scriptitant, figuris tantum o apicibus discrepaxtes. Cer umque est, Uram Sιribam, Legisque Doctorcm, post
cβptam Hierosolymam, o instaurationem Templi,sub Zorobabele alias ιι reras reperisse, quibus hunc utimur, cito ad illud usque tempus, iiden Sam 7itanorum o Nebraeorum charaἱteres fuerint. R 1'. i. Fortasse Hieronymus illud accepit ab Eusebio, vel a Judaeis praeceptoribus suis, qui forte in illa sententia fuerunt, vel ab ipsis Samaritanis qui olim gloriabantur,& adhuc hodie nostra memoria gloriantur te Mosis autographum penes se habere ) vel ab omnibus smul. Jam , non mirum est , si viderit conflantem
vel Samaritanorum , vel praeceptorum suortim , iltpote doctiorum, lententiam, quod dixerit certum est, discipuli ut plurimum praeceptorum suorum defendunt lententiam , & illam lolam sere omni exceptione majorem esse existimant, praecipue tum, quando diicipuli judicant praeceptores tuos esse viros doctos: Sed Hieronymus magni fecit praeceptores tuos
Propter insgnem eruditionem : alicubi enim scribit se duos doctissimos Judaeorum Rabbinos habuisse, quorum unus scit. Lyddentis magna apud Judaeos fuit in admiratione propter