장음표시 사용
301쪽
supra Possinus in sua interpretatione Latina quasdam se fabulas recidisse satetur ; inque Gallica, Pilpaei nomine insignita, inveniuntur plurimae, quas Simeonis Sethi interpretatio Graeca non attingit. Et certe sit quis Brammonis &.Bremavii , quos Indi gentis suae auctores credidere, siquis eorum stirpis &familiarum historiam evolverit, non aliis sibi approbari volet argumentis quam propenso sit ea gens in sabulas animo. Eo igitur me ad duci facilE patior, ut existimem Horatium, quum Hydaspen, cujus sons in Perside, in India ostium est, fabulosum appellavit, id . 'sibi voluisse , hunc fluvium incipere cursus suos ac desinere inter populos figmentis mendaciisque deditissimos.
Quas parabolas in nationibus, de quibus Taracia disserui, profanas modo vidisti, eae sanctio 'Ita, . . res factae sunt, in Syria, & Dei ipsius auto- ν- 4.ritate roboratae. In sacra quippe Scriptura declarat se per figuras & senigmata suam Voluntatem Prophetis aperire. Alio in loco suasse leges sub parabolarum integumentis propositurum esse confirmat. Salomon unum praecipuis sapientiae Doctrinaeque ornamen- rnm setis in certa renigmatum & parabolarum cogni. tione p0situm esse voluit. Parabolarum, quas dio .
ille scripserat, paucae restant: Historia sanctaeas ad tria millia numerat, & poemata plusi quam mille ab eo meditata esse testatur. Ex iis-
302쪽
dem sacris Codicibus comperimus Reg1nam Saba illius sapientiae sama excitatam, quum tantae rei experimentum ipsa capere Italuisset, venisse varia ipsi aenigmata propositum , &qUUm eum omnia nullo negotio explicantem
vidisset. sapientiaeque &'ingenii altioris vim ac praestantiam ipsa fama longe majorem in co agnovisset, admiratione plenam redissile. Ex testimonio Dii , qui Phoenicum histo- . tiam scriptis mandaverat, & ex Menandro Ephessio, qui Tyriorum annales Graece reddiderat , reteri Josephus Salomonem & Hira. mum Tyri regem sibi invicem aenigmata proponere solitos ea lege, ut qui non posset ea explicare, pondus ingens auri solveret. Scriptura sacra tota mysteriis, tota allegoriis Gripisra & aenigmatis plena est. Prophetete per signa&Ρ G inia ines futura saepe praedicebant; sin ute-
a: rentur verbis, obscura ea erant, & mysteriis implicata. E ruditissimi quique inter Iudaeos, ut Therapeutae, de quibus Philo, &Deuterotae , de quibus loquitur Eusebius, ad
horum Mysteriorum intelligentiam curas .praecipuas suasque omnes cogitationeS conse-' rebant. Ille idem Philo & A ristobulus,ambo Iudaei; Thalmudistae quoque , & Rabbini
celebriores horum vanas explicationes in suis operibus asserunt. Ipse S. Paulus in suis epi-- - . stolis magna veritatis multiplicis mysteria sub Antiquid estamenti figuris obscurioribus in oluta
303쪽
FABULARUM. 2 svoluta clarius evolvit. Hi Thalnitidistae, nullo Li: Elicet argumento fulti, putarunt librum Iobi π
meram esse Parabolam ab Hebraeis excogista in in Atam. Qua in re corum opinioni adhaeserum Anabaptistae&Lutherus, qui &de historia Estherar eandem animo sententiam imbibcre.
Idem quoque sentiunt de historia Judithae,
quos Heterodoxorum plerique secuti sunt. Grotius allegoricam hujus significationem se iretexisse putat, eamque in suis Commentariis proponit. Ingeniosa sunt ejus hac de re cogitata, sed tum cum se verum retur filia hi- , storiae sensum reperisse, veram historiam falsa interpretatione depravavit. Psalmorum liber , liber Proverbiorum , Ecclesiastes, Priverbiis sCantica Canticorum , & alia sacra Cantica; liber ipse J obi, sunt opera poetica, plena fi- Caniis. guris, quae quidem in scriptis nostris& accersitae viderentur, sed quae huic genti sunt usitatiores. Proverbiorum liber alio nomine etiam inscribitur, Parabolae , quia proverbia hujusmodi ex Quintiliani definitione . sunt figmenta tantum aut parabolae compen- diosae :Gut e contrario S. Joannes proverbia appellat parabolas in suo Euangelio relatas. O . Canticorum Canticum opus Dramaticum cst in speciem operis Pastoralis, in quo flagrantissimi amores sponsi spontaque perquam teneris vivisque affectibus cxprimuntur, quorum illecebris mirifice permulceremur, ii illa 4 3 Vcr-
304쪽
christias ipse Parabolarn samans.
verborum & figurarum ornamenta Ingenio nostro, nostr1sque institutis miniis repugnarent; aut si exuere possessius injusta illa praejudicia, quibus semel praeoccupati, quae Vel
tantulum a moribus nostris recedunt, ea omnia palato delicatiore respuimus. In quo nec cogitantes, nec sentientes nos ipsi condemn mus, s quidem tantae sumus levitatis, Ut saepius judicia mor que mutemus. Servator ipse noster nulla sere nisi sub Parabolarum in vo lucro Iudaeis tradit praecepta. Denique testis est S.Hieronymus hujusmodi figuris Syros &Palaestinos, cum quibus tamdiu versatus fuerat , in familiari consuetudine uti suisse solitos, quo, inquit, similitudinum & exemplorum adminiculo res clarius, quam per praecepta simplicia, & nudas expositiones intelligerentur. Thalmud fabulas pene infinitas continet, alias aliis longe magis ridiculas. Has Rabbini complures, explicarunt, conciliarunt ,1aut in opera quaedam peculiaria congesserunt, & multa insuper composuere pro-
Verbia, apolo os, poemata, quorum etiam certam quandam speciem invenerant, quae nec syllabarum numero, nec mensurae Verinsuum alligata , ex suis parabolis, hyperbolis, & amplificationibus suam sibi pulchritudinem assereb at. Cyprii & Cilices Syriae finitimi, quasdam sabulas suo nomine appellatas commenti sunt; & perpetua ac dominatrix
305쪽
ἔlla in Cilicibus mentiendi consuetudo vetustissima Graecorum proverbio infamata est. Demum in his omnibus regionibus fabularum usus ita invaluit; ut, autore Luciano,
apud Assyritis & Arabas essent, qui in iis
explicandis totam suam operam atque industriam collocarent: & hi quidem tam sanctὰ
temperateque vivebant, ut multo longiore, . qtiam caeteri homines, vita fruerentur: At vero mihi Sussiciat primos fabularumRO-
manensium sontes reclusisse: videamuS nunc, nenses in
qua illae via, quo ductu, sese per Graeciam &Italiam diffuderint; & utrum inde ad nos flu- rint. xerint, an eas aliunde hauserimus λ Jones, Asiae minoris populus, ad maXimam poten tiam creverant; partisque multis opibus, lu- Tu & voluptatibus. assiuentiae comitibus individuis sese immerserant. Hos, capto Croeso, Cyrus subegit, &cum iis tota A sia minore in Persarum potestatem redacta, mores si mullegesque victorum accepere, quorum delicias, cum his, ad quas animi proclivioris impetu ferebantur, com miscerent, facta est gens post homines natos quam amantissima voluptatum. Ad delicias mensarum novas alias easque exquisitiores adjunxere; stores &sussimeniata addidere , nova struendis aedificiis ornamenta invenere. Lanae & panni quique tenuissimi, vestes commodiores, magnificentiora &pretiosiora peristromata ex his regio-S 4. nibus
306쪽
nibus exportabantur. Saltationis Iascivae genus , hinc dictae Ionicae s instituerunt e &tam insignis ac pervu ata evasit eorum mollities, ut in proverbii consuetudinem venerit. Cyrus ipse, quo Lydorum Iosiae vicinorum, quorum animus inquies & turbulentus suspectabatur, rebelliones praeverteret, animoL que emolliret, adhibito Cretesii consilio lege sanxit, ut liberos suos mollioribus exercit, itionibus educarent ι eos luxum addocerent,& ad saltationem, musisam arremque Lmdionum e iungerem. Dicto audientes fuere Lydi; & vitae mutationem consecuta est ani- moxum mutatio. Hinc in Thusciam, & ex
Thuscia Romam trajecerunt. Horum iIlic placuerunt choreaer ludis admoti sunt ipsi&spectaculis & ex Lydorum nomine Romani ludo nomen fecere. Verum inter omnes Imniae populos Milesii, voluptatum peritia, &deliciis ingeniosis caeteros facile superarunt. Hi primi ex Persis fabulae Romanensis artificium didicere, & in his operibus tam feliciter operam suam posuerunt uvi fabulae Milosiae, hoc est eorum fabulae Romanenses,historiis amatoriis & narrationibus lascivis plenae, langε lateque inclaruerint. Facile crediderim fibulas Romanenses hactenus fuisse a sordibus& laseivia alienas, & de amoribus tum modestius atque infrequentius egisse; sedillas a Milesiisprimum turpificatas esse, &narra-
307쪽
itionibus molliusculis & inhonestis deturpatas. Opera illa omnia temporis injuria periere, vixque superstes rem an sit nomen Aristidis, qui apud illos fabulatorum notissimus, multos fabularum, quas Milesias vocant, libros ediderat. Dionysium M1lesium , qui Darii primi temporibus vixit, reperio historias scripsisse fabulosas, sed chm non satis liquido Θconstet annon opus hoc fabularum Veterum fuerit collectio ; cumque nullo satis firmo fundamento niti possim , ut statuam , eas ' fuisse fabulas, quibus Milesiarum nomen propriE conveniat, eum fabulatorum Roma- . 'nensium numero adscribendum esse non a Utror. Idem sentio de Hegesippo , & aliis autoribus, quorum Glesiaca citat Parthe . . nius, quum ex iis narrationibus, quas ab illis mutuatur, iudicari queat, eos non fabula rquas Milesias dixere , sed antiquam Μileti historiam literis tradidisse. . . Iones ex Adlica & Peloponneso oriundi,' 'originis suae memores erant, & cum Grae- -aciae populis magnam societatem fovebant ia Suos sibi invicem liberos mittebant, qud hi mar-
patrium ingenium exuerent, & mutuOS mo die res ac consuetudines animis tenerioribus adbiberent. In tam frequenti commercio Graecia suapte natura fabularum amans, ab JO nibus fabularum Romanensium opificium& didicit facile , & feliciter excoluit. Sed,
308쪽
, ne quid ego confundam, temporum ordi-ν nem secutus aggrediar ad referendos ex a toribus Graecis eos, qui in hoc artis genere majorem sunt gloriam consecuti. Ante Alexandri magni aetatem nullum hac arte celebratum video: Unde mihi persuasum est doctrinam Romanensem , 'non multum apud Graecos prosecisse , antequam k Persis, quos devicerant, eam accepissent, elitissa, & ex ipso fonte hausissent. Clearchus Solis, quae urbs Ciliciae est, ortus, qui Alexandriser sic temporibus claruit, & perinde ut ille fuit,. ., . Arithotelis discipulus, primus est, quo lura.ψhra- bros inveniam de amore conscriptos. Neque tamen cert6 scio, an non hoc opere varios ehentiis. qasus amatorios fuerit complexus; vel ex historia vel ex sabula vulgari petitost erius. modi lucubrationem deinceps, Augusto imperante , adornaVit, Parthenius quae ad aet tem usque nostram pervenit. Id ut suspicer, facit quaedam fabella , quam ex Clearcho desumptit Athenaeus, ubi nonnulla reseruntur indicia, quibus Gyges Lydorum rex significavit, quanti meretricem quamdam faceret , oc quo eam amore prosequeretur. Theophrastus, qui Aristotelis pariter discipulus fuerat, & Aristoteles ipse , Erotica scripserant , itidem ut Clearchus : sed ex aliis horumce eruditissimorum hominum operibus j udicari facile potest, eos de amore potius,
309쪽
Philosophorum more , quam mythologorum aut historicorum disputasse. Si Eroticae Aristonis Dissertationes , de quibus loquitur Diogenes Laertius, eaedem sunt, ac illae Similitudines amatoriae autoris cujusdam cognominis , quas citavit Athenaeus; Ut nonnulli credidere; ex hoc ultimo titulo conjici potest, fuisse id Parthenii compilationi non absimile. Ad summam de veterum Eroticis. quorum Auctores recentiores satis frequenter meminerunt, hoc statui potest, ea aut Philosophica, aut Mythologica fuisse, pauca historica, Romanensa vero longe pauciora. Antonius Diogenes, qui ex conjectura Amomtis Photii paulo post Alexandrum vixit, de e roribus & amoribus Diniae ac Dercyllidis, ad Odysseae Homericae, & errorum Ulysiis imitationem , Veram Romanensem Fabulam mseri. contexuit. Id opus, etsi in multis rebus viam θtio non caret, resertumque est nugis ac narrationibus parum verisimilibus & ne in poeta quidem serendis, dici tamen potest ad Romanensium fabularum legem exactum. IdPhotius in Bibliothecam suam transcripsit, &de eo tanquam ex sonte Manasse ait quicquid Lucianus,Lucius, Iamblichus, Achilles,d attinus.& Damascius in hoc genere scripserunt. Ibidem tamen addit Antonium Diogenem meminisse Antiphanis cujusdam ipso antiquioris, quem historias prodigiales suis similes in lucem pro-
310쪽
protulisse memorat. Ita hic alter exemplum sabulatoribuS Romanensibus, & materiam ron miniis, quisa Antonius Diogenes potuit suppeditare. Eum loqui arbitror de Antiphane Poeta comico, qui Stepham Geogr phi, aliorumque testimonio , ex narrationum incredibilium atque etiam nugatoriarum farragine librum contexuit Berge, quae Urbs Traciae est,ortus erat, ejusque mendacia locum secorunt Graecorum proverbio, homi- nem , quum nihil veri diceret, Bergaillare dictitantium. Quod ad Antonium Diog nem attinet, cujas suerit, in certum eli. . Neque etiam certo asseverare pollum, qua
ex aetate Aristides Milesius, de quo egL antea
'Mim vixerit. Certum tamen & exploratum illud
est, eum ante Μariana & Syllana bella vixisse. Nam Sisenna Historicus Romanus, qui hIs temporibus storebat, hujus sabulas Milesias
latinitate donarat. Hoc opus multis scatebat sordibus, & tamen illud deinceps in deliciis habuere Romani; adeo ut Surenas, hoc eli Parthorum imperio Praesectus, qui Romanum exercitum, Crassumque D ucem dele-Vit, quum eas inter ipsam Roscii supellccti. lom reperisset, inde arripuerit occasionem spectante Seleucidi Senatu , insultandi Romanorum mollitiei, qui vel in ipso bel o ab hisce ludicris avellere animum non pollent. Lucius Patrensis, Lucianu. Samolaremis,