장음표시 사용
41쪽
eum gladio, & cum gladio merum Imperium. Hahn ad WU- b cium, lib. I Tit. n. Rosinus Antiquit. Rom. lib. VIL cv. n. p. 13 . Et in tantum tandem excrevit horum potestas, ut etiam interdum Parentes Pi incipum, & totius orbi S Tutores vocarentur. Gutherus cιt. Tr. p. 3II. Imo nullam huic dignitatem aequalem fuisse, testis est Cassiodorus L L Epistolarum apud mesenbec. u. Llit. t. Fuit vero ossicium hoc divisum per plures provincias, in Oriente enim alius, alius in Occidente, alius etiam in Illyria& Africa erat praefectus Praetorio Viae Iacob. Gothosred. in Notis. Dignis. quae habetur in T. VI. Coae Theodos p. sao. σθευ. Cons titulos Coae de Ucio Praefecti Praetorioram Orientis re ρθ-rici : de Oscio Pr . Prael. Africae. - 'o- f. XXXIX. Cujus vero provinciae praeseditas Praetorio fue- incM 'Vρ-rit Iohannes, hie indicandum est. Funistus hoc ossicio in Italia, ct Praeterio quod videre est ex Iacob. Gothosredo in Not. Dign. c. l. p. iat. Derit Jo-- Meminit vero simul idem Gothosecdus,etiam anno εχa. sub Ha norio hiisse Praefectum Praetorio, nomine Iohannes, qui an idem' cum nostrosit, quoniam certo sciri non potest , nec hic certum quid statuere integrum existimo. Hoc sane extra dubium est, dives sum eum suisse ab illo, ad quem Decisiones suas novas direxit Iustinianus , tantum cum inter hosce Imperatores intercedat intervallum. Qui uberiorem informationem eirca hanc materiam desiderat, eum remitto ad Aurelii Arcadii ICti Tr. δεο eio Praefectorum pratorio item ad citatum Iac. Gutherum ..inciis Domin Aet Le Confer etiam Onuphrium Panvinium in ME. Romana lis. II. F. T. ZII.
Assoluti, iis,quae circa Inscriptronem observanda fuerunt,
jam ea quoque ultimo perlustranda sunt loco , quae subscriptionem constituunt. Verum enimvero cum multi nobis sese offerant textus,qui vel tota subscriptione, vel Consule
42쪽
sese nobis sistit quaestio, quid de eorum Autoritate iudicandum sit 3 Rς spondeo , quamvis intςrdum nostrarum Legum pris uidde
ignoretur aetas, inferre tamen ideo non licebit statim, in oris toris te eri eas ad nos oblisandos efficaciae esse, Iustiniani enim nobis ni-γum L f. qua hilominus certa manet Autoritas, cum hujus confirmatio, nonsubscriptione Imperatorum priorum Λutoritas, Legibus Valorem conciliaVe- carent,sentitit. Imo saepe Iustini amis verba Legum mulavit, ubi id com- endum. moditas exegit, prout ipse fatetur in Constitution. de P. Cod. faciend. g. a. adde Const. de Iustinianeo Cod. Cons. 9.I. Interim tamen in eo utilem operam impendit Dionysius Gotho Dedus,
quod in sua editione , si quae Constitutio Λuthentica non sit,illi
nec subscriptionem, nec Inscriptionem addiderit integram. g. II. Liceat jam occasione illorum, quae modo attulimus, An Rescripta etiam perpendere, anne Rescripta quae beneficia continent, va - quae bene fici-leant pariter, licet Consul dc Dies illis adjectus non sit Z Videtur um continent id affirmandum, propter allegatum g . a. Const. de noνο Coaeosne die aeelend. oes. s. Const. de Iustinianeo Cod. Cens ubi expresse diei- Consule et . ι- tur, quod Leges debeant valere etiamsi sine die & Contiue com- leaol. positae, & propter L. 3 . g. ι. f. de Pen. ubi Scaevola non obligationem pignorum cellare dicit, quod dies & Consules additi non sint. Veruntamen diversa hic adest ratio: Quod enim ad illas Constitutiones attinet, separanda rescripta generalia sunt a specialibus h. e. personalibus. Generalia omnino valent sine die&Consule per aligatas Constit. non etiam personalia,qualia sunt illa quae beneficia continent L. q. Cis dires. Rescristi.
Ant. Pere r. ad d. t. is dives. Reseripi. n. I. Nee dict. L.I . s. I. J. de Pgnoribuου nobis contraria est: Ratio enim,cur in L. s. C.
δεδυers Rescripi. dies 3c Consules requirantur, haec qst: quoniam privilegia plerumque subjacent periculo sub & obreptio nis,quod in Instrumentis, quibus pignus constituitur, non est.
Hinc ex ae L. . omnino concludendum, quae beneficia sine die& consule deprehensa auctoritate carere. vid. B. Avus meu Da. Brunaqua. M Commen. adae L. s. n. q. -
43쪽
Examen sub- I. lli. Perspectis jam iis,quae circa subscriptiones LL.M- si ristionis L neraliter consideranda censui, ad nostram jam progredior sub-nfra. scriptionem , ubi statim circa ipsam lites movet Iacobus Gotho-fredus ad tib. a. C. Theod. Tit. II. L. un. in Not. qui Legem nostr im anno q12. latam asserit, cum tamen Arcadius jam ante I . annos obierit , anno videlicet Ao8. Sed injurius Gothoseedus videtur in nostram Legem , aliam sub scriptionem surrogando'. Italia ber subscriptio nostra: Dat. F. M. Dc Hon. VII. U
Theod. II. A A Conss. V. Quod si iam ex Chronologia de-
'cisionem petamus. illa nos docet, Honorium septimo& Theodosium fecundo Consulatum gessisse Anno Christi o . Vid. . Ista. molli g. Freymonius in Symphonia Iuris Chronolog. βι- hoc annop. Adde Iae. Gothose. . Chroniag. Cod. Theod. sub' . hoc ann 8. IOI. Proinde non poterit nobis objicere Gotho fre- . dus, Xl V. annos ante datam hanc Legem Λrcadium obiisse; obiit enim hic demum anno Christi o8. Lex vero nostra publici juris facita Anno O7. Sed nec errare videtur Gothose. sequitur enim hic lectionem Codicis Theod. in quo sequens hujus Legis reperitur subscriptio:
Consulas vero dicti Imperatores, alter vice decima tertia, decima alter, fuerpnt anno Christi 2 r. prout testantur id Fasti Consulares, tam dicti Freymonii, quam etiam Gothostedi ; Sic ergo si eo anno latii est et Lex,omnino deleredum ex inscriptione foret nomen Areadii, atque sic recte Gothosi edus, XlV. annis . . ante legem lat lin obii in Arcadium, statuisset, anno videlicet Christi ψo8. Lectionem tamen Codicis nostri retinet Lud. Cha rondas in su a editione; in margine vepo adjicit, alios legere Hono, io X lli. dc Theod. X. Coss neque in Constitutionis inscὲ ip lone mentionem facete Arcadii. Quod etiam facit Ge- . Org. l Liloander in sua E sit. CorD Jur. Eadem pariter in Glossato Corpore ad. d. L. reperitur subscriptio. Indyriam no- g. IV. Nos hic liberrimum cuique relinquimus arbitri-
44쪽
um statuendi, quid ex utraque parte libuerit. Nam quamcunque
quis elegerit opinionem,non errabit. Hoc tamen, videtur m Ἀ-
tum facere pro lententia Gothos di, quod ille Johannes Prae- fectus Praetorio, ad quem scripta haec Constitutio , Praefectus Praetorio factus sit Anno demum Christi Ir. sicque hae e Lex, utpote si lata est anno or. non poterit ad ipsum esse scripta. Vid. Iacobus Gothose. Prosopographia Codicis Theod. sub voce Joanness.s I. Adde pro stabili nda opinione Gotho Dedi ejus
Chron. giam. Hi pag. Io. hanc L. ad annum 22- refert. Quanquam Freymonnis Chrowlgr.et ις BD eam L. ad annum o7. trahat. Tutius tamcn erit Codici Theodosia noe subscribere, quippe ex quo nostrae Leges Codicis, a Christianis Imperatoribus l/tae, desumptae ii int: hinc in illo, quantum ad lectioines varias , & inprimis critica S, attinet , minus vitii sub else existimo ; sed potius quicqi id in nostris Legibus erroris subest, per manus dei Gibentium irrepsiste arbitror. g. V. Iam ad specialia subicriptioni, h. L. et Cedamus pro- - .. .
pius,ubi illa κο Σποσοι perpendenda mihi venit. Sunt vero ejus prima verba haec: DAT. V. ID. IUL. hoc est : publicata
illa Lex est quinto Iduum Iulii' seu quinto ante idus julii; qui
dies erit secundum computationem nostri Calendarii ii. Iulii. Unde vero originem suam trahat vox Idus , non omnium una est sententia. Sunt qui illam a Tureis petant, apud quos is dies .isu vocatur. Alii putant ι.sis,quod ea die plena luna videatur, 'a videndo et idus appellatas, mox literam u. detractam. Nonnullis placet Idus dictas vocabulo Graeco άπο , quod ea die plenam speciem luna demonstraret. Nec deliant , qui derivent ab ove iduli , quae omnibus Idibus Iovi immolatur. Vossius Eumologιco νω. Min Vid. Rosinus Amiqu Rom ib. λc. . Ab Hetrusca voce iduare, quod idem est ac dividere , derivationem petit Math. Martinius in Lexico P ilologico sub voceuus, quoniam Idus plerumque mensem dividunt, quae derivatio latis quidem cum natura vocis convenit, placet tRmen magis Christiani Becmanni, quam habet in Tr. de Originibvi latinae Iinguae ubi idus dicit quasi ει υο, in duo divido,quoniam plerum-
45쪽
CapuT II. que in mediam mensis incidunt Idus. Add. Ioh. Iae. Ηofis n-nus in Lexico Universat. T. III. voca Idus. Iam in hoc mense Iulio Idus veniunt die I 3. qui fere est medius, ab hoc si retro quaeramus diem quintum connumerato die II. erit undecimus . hic est ille quo publicata nostra Lex est. Expliean uν g. sequuntur in subscriptione haec verba: Non. VII.
od. II. M. pulus Romanus perta sus esset primi status , qui regius erat, conss propter Tarquinii, ultimi Regum, saevitiam, ejectis Regibus, per Brutum & Collatinum, de novo regimine eogitabant. Quam ob rem in dictos Brutum & Collatinum , tanquam in libertatis suae vindices , Imperium transferebat Populus Rom. ac Consules eos appellabat pro Regibus, ut eonsulere se civibus suis debere meminissent. Luc. Annaeus Florus lib. t. c. s. g. I. σa. Coepit itaque status Monarchicus converti in Popularem partim&Aristocraticum, usque dum Iulius Caesar,per varia rerum discrimina, silmmam sibi rerum acquisiverat. Verum, cum admodum apud Romanos exosum esset nomen Regium, Imperatoris titulo contentus erat Caesar, dc Augustus etiam postea callido commento Imperatorem se, id est exercitus Ducem maximum,ae Tribunum plebis ad tuenda populi commoda , cui tamen ii-bertatem eripuerat, nominari, ac quasi modestior videri volebat , quo Imperium ita sub larva antiquae Rei p. exerceret. vid. Bodinus de Rep. l. a. c. I. p. ur. & Dn. a Pufendorffri J. N. σG. LX. c. s. g. L .F. Iob. Cum ergo firmandum adhuc esset Imperium , quocunque modo se Populo Romano submittebant primi Imperatores, unde Consulum dignitatem etiam recipiebant, ut in omnibus se comprobarent arbitrio Populi Rom.
hine est quod toties eos Consules fuisse legamus, etiamsi Imperiali jam tum splendore fulserint. Idem tam judicium esto de Honorio nostro & Theodosio. Nisatin s. VII. Denique ultima subscriptionis pars tangenda est, numerus or quae nobiο --m ςinibot, quo Lex nostra promulgata populo; sequetuu
46쪽
Dt sugscvir TroΝE LEGIS.sequentibus vero characteribus ille exprimitur : o . Quam Unde ori i- autem agnoscat originem Character lyic , non una est Seripto- nem trahaerum Mathematicorum opinio. Alii enim ut Valla & Carda- isto numerus. nus chalacte res hos IndicQs else volunt ν Alii Phoeni ei bus adscribunt; Alii Saracenis ; Ahi e Graecis literis corruptis eororistos este autumant ; Alii aliunde derivant vid. Agid. Straucti ae Numerorum doeIrina A h. l .p. 7. I. VIlI. Optima, tamen illorum videtur Opinio qui eo' Vera semoniarum ortum in oriente quaerunt, Docent id si) figurae ipsae,si qui β fias=oburti eas accuratius consideret ' nullam enim liabent similitudinem, Gribis. eum characteribus Graecis,nullam cum Latinis, Optim. m tamen cum linguis orientalibus. ίχ Notum est in universo oriente obscrvari ordinem a dextra vertus sinistram, qui idem & in hisce numeris attenditur. s) Documento quoque est eorum appestatio,dum Ziphrarum nominc veniunt et Quod vocabulum Ara bicum Zeroph ab Hebraico Zaphor descendit. Vid pota Strouehium cis. Ioc. Gerh. Joh. Vostium de Mathemasti ac Scientiti P.. y . qui allerit caeteros Europaeos accepisse hunc numerum ab Hispanis , eos a Mauris; illos ab Arabibus ; hos a Persis vel Indis. ' is. IX. Non tamen multum uitta Aoot annos est, quod ta- suando istoles numeri spud nos in ulu esse ceperint..Quod piohcit scire, innumerindijudicandis nummis veteribus , si enim talus numeros in illis in apud nos reis
venias,certum erit argumentum, non magnae cile eos vetuitatis. cepius.
Animadvertit hoc Ioseph Scaliger, qui iduo Marquardi Freherinummum illum agnae quantitatis , qui effigiem habuit Constantina Imp. equitantis, antiqumelle negat, cum In eo compa reant notat hae Arithmeticae V . Vid. Ioh. Iacob. Honinan. in
Lexic. Universati T. V. sub voces fra p. δμ. b. X. ultimo loco, cum nihil dicio numero adjectum sit gra8ὰ,κὰν in subscriptione Legis, videamus, quaenam aera ibi subintelliga- ,si H, tur. Et facile hic se offert responsio, este illam aeram Chri itia' diis obnisi ii
nam, quae a tempore nativitatis S. lvatoris nostri originem du- b, ὸ 'eit. Verum doLndum est vehementer, quod tamdiu hanc au-
47쪽
morem numerandi annos a Nativitate Christi circa Annum 31 . Iustiniani M. temporibus, cum ederet Cyclum Paschalem , pri- mum introducere conatus est. Cum ante ea tempora, vel ab Con ita rei a Consulibuι, vel Diocletiano Imperat. ves deni- ' que ab Indictione annos suos computarint veteres. Faciunt huc
ea quae in Epistola ad Petronium , Episcopum, squam recitat Beda de Natura rerum cap. 1 . ipse de se feribit Dionysius Exi-
,, guus: Sanctuae orisiin verba ejus sunt, Alexandrina urbis Are,, chi- Piscopus, oelum suum annorum aιν anno Diocletianiri 3 . carpit, re ultimum in a 7. terminaνir. Nos ab amo a r. se ei τάem, Tyranni ρεtius quam Principis, inchoantes, noluiminis eirculis nostris memoriam imis persecutoris innectere, sed ma Dgis elegimin ab ineamnatione Domini Jesu Christi annorum tem' seporapraenotare, quatenuae exordium oei nostra notius nobis exi-' Aseret, re ea a reZarationis humana item passo Redemptoris ,, nostri evidentius eluceret. x
suo tempora S, Quo Vero tempore in acti, publicis Epacta Chri-oactis/ι,δε- m us, pari coepta, non pers ste constat. Sane anno FIT. non- ώ ὰ a ch=i- dum publicis scriptis adjecta fuisse videtur, propter Mnesi.
diana furta quae eo anno emanaVit: ' In qua recensentur annorum species, ia=i topiis. quibus Instrumenta & Acta publica cons gnari debent ut sint f . authentica, dc nominantur anni Imperatorum, Consulum, atque Indictiones nulla vero ibi mentio fit annoriam Domini. Et ipse Imperat . in Novellarum subscriptione, scepe quidem annos Imperatorios, nunquam tamen annos Christi adiecit. Quod si vero
tum temporis jam tum in usu,publicisque scriptis inserta fuisset. . Epocha Christiana', Imp. vllibi istius etiam mentionem fecisset, ac suis scriptis adhibuisset. In subscriptione LL. Codicis reperitur quidem Epocha Christi, sed minime eredendum, illam Legibus Justiniani tempore,adlectam. Hinc in Corpore Glossato' non reperitur iste numerus, nec in Charondae &Haloandri editionibus Corporis Iuris: Pariter in Codice Theodosiano, Editionis priorisI quae prodiit Λnno MDLXVI. cura Iacobi Cujacii, Omiua
48쪽
omissa est Christi Epocha ; eadem tamen invenitur adjecta in novissima Editione Codicis Theodosiani a Iacobo Gothofredo edita, sed parenthesi includitur, quod sinc dubio signum est, numerum hunc in MS. repertum non fuisse. Igitur privati cujusdam ICti, & forte Dionysii Gotho laedi, studio adjectum fuisse numerum existimo ; quem deinde in tuo Codice Theodosiano secutus est Iacobus Gothosredus. Constat gitur ex dictis, non certo definiri posse, quo tempore Epocha Cbristi publicis usibus fuerit applicata. Ioh. Baptista Ricciolius in Chronosor a RUormata T. I. δεν. I. cap. I. g. ripag. ioo. dicit, eam publice adhiberi eoepisse demum in Italia circa annum Jyo. IN Belgio vero circa annum 62O. & circa annum 78 o. in Francia ; Sed in Hispania multo serius. Add. Wilhelm Langius tib. I. de Ann. Christi cap.
r. Confer etiam Petavium in Do Irnia remorum, item Scaliger um de Emendatione Ie serum.
CAP. IIJ. De Sensu es Ratione Legis.
Quod Anatomicis usu venire solet, qui in dissecando b Igre M.
mano corpore , ad viscera progredi prius non Valent, nisi externis partibus dissecatis rite atque explieatis, vid. Λndreas Vc salius Tract. de humani eorporis Fabrica lib. F. cap. s. p. g. ρῖε idem nunc mihi contingit, dum prolixius circa involucra quasi externa L. nostrae morari oportuit, ne turbato naturae ordine, confusa reddatur haec disputatio. Iam itaque ipsis visceribus, in quibus vis & robur consistit, manus admovenda, & prout in se tam divisus hic textus est, primo de sensu, de ratione postea Legis dicendum. g. II. Multum vero ad explicationcm materiarum facit Rubri et is exacta Rubricae expositio, quae non negligenda, ex monito Ul- σ oscaζia. plani in L. I.1. de Reb. Cred. utpote cum a Rubro ad Nigrum interdum valeat argumentatio. Everhardus sic. Legal. Dc. a Rubrostr. Dn. Linche duab. Dis . de Rubro π Nigro. Et in-ε Prim .
49쪽
Rubr. m. c. ita temperetur,ut in tit. de Alienas. Dd. mut. agatur de re, in hoc de lite in Pontentiorem translata. g. IV. Nondum tamen dimittenda Rubrica, sed de ejus Sensu nostra perfecto sensu quaedam dicenda prius, quam ad ipsam L. pro Rubricae grediar. Bimembrem vero Rubricam esse,vel ex sola ejus perlectione omnibus conllare potest. Primo Potentiores litigantibus Patrocinium praestare,altero actiones in se transferre prohibentur. B. D n. Brunnxm in Comment. ad L. I. h. I. Posterius obieetum membrum pro objectu habet praeter Potentiores tantum acto- Rubricaerem.prius tam actorem quam Reum. Vid. Robςrtus Maranta etiam reum de Multiplici alienatione prohibita s. se . Generalia enim ver- esse probaturba sunt,& generalis quoque ratio constitutionis, ne reus auctoritate Potentiorum opprimatur,vel terreatur adversa pars, tam autem Actorem aeque ac Reum terreri posse persona Potentiorum,sole meridiano clarius est. Deinde ipsa vox in Rubrica
adjecta: LITIGANTIBUS, hoc abunde probat. Quis enim
perLitigantes solum Actorem intelligeret Z vid. Alexand Trentaeinquius Practic. Resolui. Iuris lib. II. de Posui. Resol. a. n. r. Hi ne in Basilicis, ubi haec Rubrica explicatur, eYprelle dicitur:
φευγοντα εἰς πέοςασω, utpote quod proprie de Reo dicitur, ille enim lite pulsatus fugit non actor: &si voci inhaereamus, omnis fugiens quendam praesupponit, qui cum in talem statum eonjecit ; de Actore vero, qui proprio motu Actionem instituit, hoc asseri nequit. Porro ποοσασἱαν nihil at ud denotat, quam si quis alienae causae accedat seu adstet, illamque in suam tutelam suscipiat. Henric. Stephanus ιn Insaur. Graecae linguae Vol. I.subroce 3 quQd itidem ad Reum pertinet, ille enim tuendus est, quoniam invaditur ab Actore. g. v. Diseassionem hic facit Cujacius d. l. I. Ob . . ubi Dissentii Cm dieit nostram Rubricam tantum ad Actorem, illam vero de iacius. ahenat. Dd. mut, ad Reum pertinς re. Verum probavimus - Ea prae'
50쪽
praecedente s. ob plurimas rariones etiam hanc Rubr. eerto modo ad Reum pertinere. Miror tamen , summum illum I Ctum, &quem maximos inter ICtos termaximum vocat Dionys. Godo laedus ad L. to. F. de V. O. fit. f. sibi ipsi in eadem observatione contrarium este. In fine enim hune titulum etiam eo restringit si bona aliena vil agricolas alienos defendendos quis suscipiat; quorsum allegat Nov. II. c. H. ubi prohibitum τους ἔτερων βιους ενεργολαβῶν- Iam vero in toto illo capite prohibentur Patrocinia injusta, & illa verba graeca denotant , aliorum vitam seu bona in se suscipere defendenda, prout ipse vertit Cujacius. Defensio autem cui alias, quam Reo competitὶ Ut sic omnino altera via illud eoneessisse videatur Cujactus,altera quod denegaverat
Disserentis f. VI. Pro dupliei itaque eonsideratione Rubricae duplex L. ἐ-σδ G quoque sensus sublectarum Legum est: ita, ut prima generali- .. t. ter loquatur de illis , qui aliorum lites in se suseipiunt, de quarum vetita redemptione vid. L. ao. C. Manae L. N. C. de Procurat. T. f. C. de posui. c. H.st. de Pact. L. I. ins n. g. Manae. Secunda.de prohibita in Potentiores cessione Actionum.. De cujus sensu iam dicendum plenius. abid si, I. VII. Cum autem Lege nostra prohibitum sciamuri.
Cessio. Actiones cedere potentioribus, quaedam de Natura cessionum afferenda jam erunt. Significat vero cessio,juris aliculus translat Onem,ut L. 7 L. f. de Solui. L. aa. γ U. C. Mandat. & cedere, est actiones alteri praestare. Naut. v. Stab. L. 3δ. pr.=is Action. Empti. L. a.F. depos L. 3.Τ. pro scio sivo exhibere. L. Π. f. s. st . de Contrah. Em'. aut mandare. L. I. C. de Obl. re M. vel in alium transferre. L. Σ. C. de ἀνώ. Tute . Plura Synonyma vide prolixissime ap. Alphon sum de olea Tr. Variasigni- de ossisne Actionum tit. L. qu. a. n. s. oeseq. Sed & variis aece fationes ν ptionibus subjacet cessio , dum interdum concessio vocatur intris cessonis.. L. es in . . de Pecul. atque concedere pro cedere L. .pr. de Donat. item cedere pro currere stimitur L. qu de Missulat. S Pori Histempus cedati quae plures aliae significationes sunt,' quain