장음표시 사용
261쪽
Loquimur hie de sinceritate persecta, in qua nihil Aesideram .
tur: talem enim urget lex naturae, quemadmodum ex demo stratione intelligitur. Ad sinceritatem hanc requiritur plenus consensus actionis exterrue atque internae, nec sussicit minus plenus: si ita quod non omnem defectum ob infirmitatem humanam imputemus, & ob eundem sinceritatem animi de. negemus ei, in cujus actione interna adhuc occurrit actus quidam animae, qui externae quodammodo contrariatur. Quemadmodum virtus omnimodo persecta vix cadit in hominem; - ira quoque sinceritas omnibus numeris absoluta in eodem vis 'deprehenditur. g. 3IS.
mi virtuosius es sincerus es, seu sinceritas aninui a virtutes fingi nequit. Qui enim virtuosius est, ei constans & perpetua est voluntas non committendi actiones, nisi quae logi naturae conformes I. para. L. Phil. stram univ.2, consequenter Omittendi legi. naturae contrarias, neque idem committit iulas, hasce vero omittit, quam quod illae intrinsece bonae, hae autem intrinsece malae l. 3 36. pari. I. Phil. 'MI. unis. , & ut quoad utrasque satisfaciat voluntati divinae . 34 a. 8art. I. Phil. MI. unm. Patet igitur ut in propositione praecedenteactionem externam cum interna consentire, adeoque virtuosum illam huic consormare. ' Sincerus vero est, cujus actioneS externae cum intcrna consentiunt, & sinceritate animi gaudet, qui pollet habitu actioncs cxternas internis conformaniadi β. si . . Qui itaque virtuosius est, idem sincerus es, nec sinceritas animi a virtute sejungi potest.
Sinceritas adeo animi cum virtute indivulso nexu cohan et, ita ut nec virtuosus esse possit, qui sncerus non est. Non inamen a sinceritate ad virtutem valet consequentia, cum sinceri
262쪽
De sinceritate, simulatione es di mulatione. stri
s. 39 I. ' i . Vistatem sim re non licet. Quando enini simulamas s Histis virtutem, cum in simulatione actiones externae ab internis dissentiant g. Ii 6. pari. a. Phil. pra I. uni P, 8c actio ex virtute procedens sit legi naturali consormis . 3 a r. stari. I. Phil. ra I. unii.); actiones externae, Verba scilicet & facta, legi naturae conformes sunt, actiones Vero internar eidem contrariantur. Eni invero omnem facere tenemur facultatum nostrarum usum, qui ad strvandam legem natur' requiritur ITz. pari. I. adeoque actus non minus animae, quam actiones cxternae legi naturae conformes esse debent.' Virtutem adeo simulare non licet. Idem etiam ostenditur hoc modo. Quoniam in simulatione adtio externa ab interua dulciatit . 736. pari. a. Hil. 'MI. -λ.), dc ad virtutem rcquiritur constans & perpetua voluntas non committendi actiones, nisi quae legi naturae consermes sunt g. 328. I. qui virtutem simulat, constante illa ac perpetua voluntate destituitur, consequenter virtuo ius non est. Eniuivero ad virtutem omnem colendam obligamur s. 278. para. I. Iur. nat. . Eam igitur simulare non debemus s. Ta 2. Zara. I. Iur. naid. Ostenditur quoque hoc modo. Virtuti deditus omnem adhibet curam, ut aetio quaelibctrccta sit I. 334. pari. I. PLLHact. unιυ , consequenter ut actio externa quaelibet cum internis animae actibus consentiat g. 8 P.flari. I. I. TI4. pari. a. nil. Ha I. unis d. Quoniam itaque hanc curam minime . . adhibet, qui virtutem simulat f. II 6. pari. a. Hi pracf. univὰς qui virtutem simulat, virtuosus non est. Patet adeo ut ante, quod virtutem simulare non liceat. Immo etiam scquentem in modum demonstratur. . Sin
ceritas animi a virtute sejungi nequit si 8. Quoniam
263쪽
vero sinceritas excludit omnem simulationem c . 316. ; qui virtutem simulat, sinceritate animi destituitur. Quamobrem& virtute destituitur. Atque adeo denuo eodem, quo ante, modo patet, quod virtutem simulare illicitum sit.
Virtus ab omni simulatione quam longitane remota est: id significatur, quando vulgo dicitur, eam esse sine omni laco. Quamobrem non piguit propositionem praesentem pluribus modis demonstiare, quia ne multo rectius intelligitur, cur s. . mutatio virtutis sit naturaim turpis, 3c quomodo virtus ab omni suco purificetur. Facit huc inprimis, ut probe expendantur,
quae de recthudine actionis demonstrantur 3. seqq. pari. 1. Phil pract. univ , & quid si constans illa & perpetua voluntas, quae ad virtutem requiritur s. 3a 3. Paria L. PM P Q.
se s. 32 o. Pictas μά- Pietas philosophis virtus est. Est enim habitus consor- ι ira mandi actiones legi naturae vi motivorum ab attributis divi- . nam sitis nis & providentia divina desumtorum, quatenus lamine raras. tionis innotuerunt 33m pari. I. Phil. practa Ani . Quoniam itaque homo per ipsam essentiam atque naturam suam obligatur ad determinandum actiones liberas per motiva ab attributis divinis desumta 3. Irat 'act. - .9,& ad non omittendum mothvaab attributis divinis desumta in determinatione actionum liberarum . as a. pari. I. Phil. 'MI. unim et pietas philosophica habitus est actiones suas logi naturali consormiter dirigendi. Habitus hic virtus est sar. Ρrt. I. Phil. 'a I. - . . Pietas igitur philosophica 'virtus est. Poteramus sumere sne probatione. pietatem philosophicum esse virtutem, propterea quod conceditur ah ais, qui principia Philosophiae practicae universalis familiaria sbi experiuntur.
EnimVero cum non concedatur, misi quatenus Principia MAE, ad Diuiti hy COOste
264쪽
De sereritate, si latione' mulatione. 2Is
ad qirae prov avimus in demonstratione, conisse peicem animo obversantiata. consultius visum fuit in gratiam. eorum . qui confuse pereepta ad notiones distinctas revocare nequeunt, demonstrationem apponi, praesertim cum non desint, qui pie talem philosophicam ex virtutum numero excludere audent. 3 a1.
Quoniam virtutem simulare non licet I. 319. , pietas in is autem philoisphica virtus est 3. 3ao. ,- Aerarem iusi inpietati
cam simutire tiret. . tu i die Pietatem simulat, qui , egeno eleemosynam dare dicit, satis faciat voluntati divinae, cum tamen non alites ipsi motbvum si dandi eleemosynam, quam ut laudetur ab hominibu . pietatis amantibus. Et in genere pietatem simulat, in cujus ore perpetuo est obedientia Deo praestanda; qui tamen avio num suarum determinandarum motiva ab utilitate & laudebi tribuenda ab aliis desumit. Intelligitur hinc, multos pieta- ' tem simulare, qui pios se esse putant. Non igitur inconsul- tum est demonstrationes de virtute non smulanda in spee ad pietatem applicare, eum inde clarius patescat, quandonam pietas tantummodo smuletur. Sed quomodo virtus quaelibet omni luco liberetur, sub docebitur loco in Philosophia morali.
mlitas vinurem a H virium est. Virtutem enim si- Vir Memmulare non licet s. 3390, consequenter habitus hoc fac, istire endi legi naturae contrarius IIo. 8art. I. Phic prata. uni P- num sit vi Sed istiusmodi habitus vitium est aaa. para. I. Phil. tra' itam. αμαλ Ergo habitus virtutem simulandi vitium est
Eodem modo pater, pietatem smiane vitium essς, ut ad , opus non si idem seorsim demonstrare.' . . ,
265쪽
'pocrisii Elicita. tam simulat. Vnde 'pocrisis vitium cst, quo virtutem moralem, ac inprimis pietatem simulamus.
Demonaeavimus habitum smulandi virtutem esse vitium, monuimus quoque, pietatem simulare vitium esses 3aa. . Quoniam itaque hic habitus peculiare quoddam vitium est, peculiare quoque meretur nomen. Enimvero in sensu eccle.. sastico hypocrita est, qui pietatem simulat, & fucata pietas hypocrisis appellatur. Nil igitur obstat, quo minus terminum eundem in philosophiam inseramus.' i s. 324. Hi 'pocritam agere non licet, sed omnis danda opera, ut ab omni, ores simus alisni. . Etenim Virtutem stimulare non licet s. 3 r 9. , nec pietatem simulare licet g. 3 et 10. Quamobrem cum hypocrita simulet virtutem moralem, ac inprimis pietatem, & hypocrisis habitus sit virtutem moralem ac inprimis pietatem simulandi ga 30 ; hypocritam agere non licet, consequenter danda opera, ut ab omni hypocrisi simus alieni., Patet adeo philosophiam nostram non probare, multo munus commendare hypocrisin, quemadmodum calumniantur, qui inimico in nos sunt animo. Hypocrisn nimirum illicitam esse ex principiis philosophiae nostrae demonstratur in eodem sensu, quo vocabulum accipitur a Theologis.
ii uim Vitium simulare. non licet. Cum enim vitium sit habitus .au. ὸ li adsones legi natuta contrarias committendi s. V a. pan. I., ' 'Phil. sed L anim), simulantis vcro actio externa ab intcrna dis, sentit o. i 6 . pari. a. nil pract. -iv. ; qui vitium simulat. ' ejus actio externa legi naturae contraria est, consequenter aliquid facit, vel dicit, quod legi naturae adverseriar, etiam si habeat animum legi naturae conformem, adeoque ab actione alipam. . Em ero obligatio, quae a. e naturae venit
266쪽
immutabilis est r a. part I. unim , adeoque nubIa de causia facere, vel dicere licet, quod legi naturae comtrariatur. Quamobrem vitium simulare non licet. Quod homines vitia subinde simulent, experientia dudum'. comprobatum. Nec ignotae sunt rationes, cur hoc faciant. Aut favorem eorum captant, qui vitio quodam delectantur.
aut ab odio eorundem sibi metuunt. Quomodo vitia smu. . lentur & qua de causa id fiat, in Philosophia morali disertius
in leandum. Sussicit hic notasse, ad hanc smulationem semper requiri actum quendam sue positisum, sive negativum. qui legi naturae adversatur, atque adeo ex vitio procedere solet. Quodsi enim facias vel dicas quidpiam, unde alter colligit requid facere velle, quod legi naturae repugnat, cum tamen Minlisas animum ab ea actione alienum; tum mitium 1simulare du,cendus mon es. Idololatria cum sit lege naturali prohibita. I. 1262. Part. r. Imri nat. , Vitium est 3. 3aa. pari. r. PHLprin. uniνδ. Non licet simulare idololatriam, ut cultui id .lolatrico intersis Jc cum idololatris paria facias , etiamsi antimum habeas ab eo alienum . utilitatis cujusdam obtinenda vel damni eujusdam evitandi gratia. Patet hoe unico exemisplo, quomoὸo vitium smuletur , smulque inde perspicitur,' quod praesens proposito si principium foecundissimum: Asrieit enim ad innumeras simulationes illicitas arcendum, quas in casu particulati pro licitis habent multi. s. 326. . Nec actio posivis, ad quam comminendam obligamαν, κα προ βα--miis sim privati , ad quam omittendam obligamur, simulationem acti no Maadmisiit. Etenim actiones hominis positisae, ad quas com- feram Atia mittendas obligatur, & privativae, ad quas omittendas obli-gario m. gatur, sincerae esse debent s. 3 37. , adeoque necesse est, ut
actio externa cuminterna construiat s. II 4.larara. nigrin. avis P, consequenter ab hac dissentire ne put g. 28. OHOLI.
Enimvero si actio extema ab interna non dissentit, simulatio. moli Iur. NM. HId Ee abest
267쪽
est s. 716. pari. a. Phil. WHI. unnd. Ergo tam ab actione positiva ad quam committendam Obligamur, quam a privativa, ad quam omittendam obligamur, simulatio abesse deis
het 'consequenter utraque simulationem non admittit.' ostendi etiam potest hoc modo. Ponamus nos . sim lando committere posse actionem, ad quam committendam Iege naturali obligamur: cum actio legi naturae conformis sit ea, quae virtuti propria I. 3 a1 I. Phil. pra I. unim. , viris tutem stimulare licet. Similiter ponamus nos simulando committere posse actionem, ad quam omittendam lege naturali obligamur: cum actio legi naturae contraria sit ea, quae vitio propria I. 32 a. patri. I. H pract. -λὰ, vitium simulare licet. Non absimili modo patet, nos vitium simul, re, si simulando omittatur actio, ad quam committendam te. ge naturali obligamur; virtutem simulare, si simulando omit- tamus actionem, ad quam omittendam lege naturali obligamur. Quoniam itaque nec Virtutem I. 3390, vitium utare licet g. 323.); nec actio positiva, ad quam committendam obligamur, nec privativa, ad quam omittendam obligamur, simulationem admittit.
3 . . . . Ex demonstratione priori liquet, propostionem praesentem' independenter ab iis, quibus simulatio virtutis ac vitii reprobatur, demonstrari possα Quodsi ergo demonstrationem p steriorem perpendas, illico constabit, potuisse quoque ex prae-
. . sente propostione demonstrari, quod nec Virtutem, nec vit, um simulate liceat. Cum nobis propostam si lectori attena.' .... to ostendere, quomodo methodo scientifica fit utendum, ,ha subinde moneri non inconsultum ducimus, quae attentio.
mem ejus ad eandem proVocant. -
Simalatio . . In misimae actio externa stra se uerre animiis ab eo, quem
Dalis sit. σω hism orsei diser ν. - Etenim in simulatione actio exa
268쪽
De Anteruare,simulatione mi mulatione. as
tema ab intema dissentit 7 16. para. a. Phil. ρυα anim padeoque voluntati ac intentioni, consequenter & perceptionibus ac judicio, unde ea pendet, contrariatur, prouti ex definitione consensus actionis externae cum interna, cui dissensus opponitur, colligitur cf. TI4. para. a. Phil. praes. umvo. Quamobrem cum animus agentis concipiatur per volitionem.& intentionem atque per actus facultatis cognoscitivae, unde ' . : petitiva pendet ; in simulatione actio externa prae se fert animum ab eo, quem agens habet, prorsus diversuin.
Ita qui virtutem aliquam simulat, veluti castitatem, prae a fert amorem virtutis, cum amet vitium. Similiter si hostis sigam fmulat, nolle videtur praelium inire, quin viribus suis dissidat; cum tamen ipsi sit animus praelium committendi &hostem, qui cum ipso congredi non vult ad idem ineundum cogendi.
Quoniam in simulatione actio externa prae se fert ani-c qmum ab eo, quem agens habet, prorsus diversum . mutisor intendis, ut abus falsam concipiat de animi sei sensis opinionem s. so6. Log. .
. - Nimirum ratio aliqua esse debet, cur simulemus. Simula. im . mus vero aliorum gratia, adeoque aliud simulando non intendimus, quam ut alius falsam de animi sententia concipiat opi- nionem, quamvis alia deinceps sit ratio cur velimus, ut alter
falsam de animi nostri sensis opinionem concipiat, adeoque per id, quod primum intenditur, aliud porro intendatur. Ita ' intaga simulata intenditur, ut hostis sbi coneipiat dissidentia . '' am virium in fugiente; intenditur vero ulterius praelium cum ipso ineundum. . f. 329.
Quoniam simulator intendit, ut falsam de animi sui sem tam exa
269쪽
Ita qui pietatem simulat, vuli videri pius, cum non fili ho - .stis fugam simulans videri vult viribus suis dissidere, cum minime iussitati Romani a Gallis obsessi cum de capi otio panem . in castra hostium projicerent, voIebant Gallos sibi persuadere, quod ipsi fame non premerentur, quo tamen Premebantur. g. 33O.
Tactere alis nigere Eten- Scitur, qui verbis veI saetis .esterum rum quinam duci, ut pro vero habeat, quod non est.
distur. Hinc si salia narras alteri, ut fidem verbis tuis habens ea habeat pro veris; fallere ipsiim diceris. Similiter si a potu largiori abstines eo fine, ut alter credat te esse temperantem Rab ebrietate abhorrere, cum tamen vitio huic sis deditus;
ipsum fallis.' 33ra teriis ge- S--tor es qui mo Per falsum si iris fugere iniendi abscneratas nisademn simulator intendir, ut alius falsam concipiat de ania militer fissis mi sui sensis opinionem s. 32 80, adeosue pro vero habeat, o Mniis N quod non est. Similiter qui moraliter falsium loquitur, quod simul Hiri eta putat, non esse dicit & contra I. is 30 , adeoque denuo vult ab eo, cui loquitur, pro vero haberi, quod non est s. 379. - Enimvero fallit alterum, qui verbis veI factis est rem inducit, ut pro vero habeat, quod non est g. 33o. . Quamobrem simulator &qui moraliter falsum loquitur tali re intendit alios.
Nemo non agnoscit intentionem sallendi alios a simulatio ne & sessioquio abesse non debere. Et hanc fallendi intenationem in falsiloquio revera adstruximus, dum demonstravimus moraliter falsa Ioquentem velle ut is, cui Ioquitur, pro vero habeat, quod dicit l. I79. , consequenter quod non esta. Is 3 . Quoniam enim fallendi intentio & timulanti, moraliter salsium loquenti communis est; ideo superius clesia. . ' siloquio
270쪽
Desneeritate, uiatione F HUsimulationeo star
sIoquio sigillatim demonstrare noluimus quod simulationi perinde ac salsiloquio competit.
Hinc Simuiario dc nin poterat per sectum; quo alium lare intendimus, & vicissim, per sermo malletum fallere intendimus. falsili ui.
Quodsi quis fias defitutiones sumat, ex iis demonstrabit, quae in definitione simulationis I-7Ia. Phil. prach υπω. ,3c falsiloquii sumsimus s3. 1360, nimirum quod in simulatione actio externa , in falsiloquio verba a cogitationibus dissentire debeant.. Immo etiam sine multa demonstratione hoc as, sequimur.- Etenim qui alium verbis, vel iactis fallere intendit, is eum indiicete vult, ut pro vero habeat quod non est 3 3 od, adeoque aliter loquitur & iacit, aliter cogitat, consequenter verba dc facta a cogitationibus dissimilant, quorum illud ad falsiloquium c . is a. rs 60, hoc ad simulationem requirituT II 6. paν t. a. Phil pract. - α). Vides adeo perinde esse, sive simulatio & falsiloquium per fallandi intentionem definiantur; provir hic factum, sive per dis sum ab actione interna, seu cogitationibus & actibus animae, quemadmodum in anterioribus secimus. consequenter si dennitiones, quas hic damus, usui loquendi consormes statim agnoscis, illas quoque, quibus nos usi sumus, ab eodem non abhorre- re, utpote hisce aequipollentes. f. 333.
Falsiloquium est feram simulauus. Etenim falsiloquiiim est lis se sermo moraliter falsus I. Is 6. , consequenter cum in sermo- most falsne actus facultatum animae, adeoque cogitationes s. V . empird, per vocabula significentur Ii 3. mo. a. nil pra I. uditu , in lalsiloquio verba cum cogitationibus disiconveniunt asa. . Goniam adeo actio externa cum interana disconvenit I. TLocnud, seu ab eadem dis
