장음표시 사용
281쪽
sequenter ex parte ejus nil obstat, quo minus dissentire
adeoque simularacsse possit f. II 6. para. a. Pis 'a I. unis. . Quamobrem cum quilibet operam dare debeat, ut sibi caveat a malis corporis atque fortunae, quantum in potestate sua est O . Dr. nas. , eademque ab aliis, qua tum datur, avertat . 6o8. pari. I. Furinat.), ex adverti vero ut consequatur corporis & fortunae bona, quae in potestate ipsius sunt l. 38 i. pari. r. Furi nard, & ut alii eadem consequantur, quantum datur s. 6o8. Un. f. Far. πυυς lex naturae dat nobis jus adactus simulandi, si absque ea periculum
a nobis vel aliis avertere nequeamus, nec utilitatem nostram
vel alienam promovere possimus, ubi ad animi nostri sensa alteri significanda non tenemur s. 119. para. I. RHEMMI. unis . consequenter in casu propositionis praesentis simulare liceto periculi a nobis vel aliis avertendi, vel utilitatis propriae aut
alienae gratia s. ITo. 8art. L. Phil. min. univJ. Forsan erunt nonnulli, qin sbi persuadebunt, ex principi. 'is, quibus ad demonstrandum propositionem praesentem usi sumus, sequi, quod periculi avertendi vel utilitatis propriae aut
alienae gratia semper simulare liceat. Enimvero hi non perinpendunt, in praesenti casu simulationem spectari tanquam medium consequendi finem licitum. Quamobrem cum ad consequendum finem licitum non uti liceat mediis illicitis, quod nemo non confitetur; nec simulare licet finis liciti consequendi gratia, si smulatio eo in casu illicita sit. Simulator facto suo fallere intendit alium 3. 33I. , neque alia de causa simulat, quam ut fallat, quod nemo non agnoscit. Quodsi ergo' ex parte ejus, quem fallere intendit, nil obstet, quo minus simulet, simulatio in se illicita non est 3. 34s. , consequenter nec ea haberi potest pro medio illicito. Per se autem patet, actum smulantis in se spectatum talem esse non debere, qui lege naturali prohibitus sit: tum enim is soret illicitus extra casum simulationis, adeoque non opus foret demum disqui-
282쪽
m sinceris e mutatione 2 dis mulamne. 233
rere, num simulare liceat periculi avertendi vel commodi o tinendi gratia, cum jam constaret tale quid simpliciter fieri non posse. Neque verendum est, in applicanda propositione facile aberrari posse, siquicum quis simulationem pro licita agnoscat ex hoc solo, quod ei, cujus respectu simulat, ad
animi sui sensi significanda non obligetur; neque enim acti o. nes patrandae spectandae sunt tantummodo, quatenus sunt actus simulantis, verum etiam quales sint in se spectatae, utrum bonae, an malae. .
s. 3so. Furium si lotis a simulatione sidanctum non debet esse Anci . miae esseram. Ponamus eiiim factum simulationis a simulatione sejun- debeat a
ctum illicitum esse posse. Quoniam illicitum est, ad quod
non Committendum si omittendum obligamur s. I Io.'rtinetis. l. Hic pract. --ύς simulationis gratia committere licet actionem, ad quam omittendam obligamur. Obligatio itaque, quae a lege natura: Venit, immutabilis non est. Quod cum sit absurdum G. i4 a. para. I. Phil. pra I. unis. , factum simulan- . :tis a simulatione sejunctum non debet esse illicitum.
Propositionem hanc addere lubet, ne quis dissicultates eirea determinationes smulationis licitae facessat inanes vi eorum, quae ad propositionem praecedentem annotavimus. Malum nunquam facere licet, adeoque nec simulationis gratia. Ceterum hinc intelligitur, quando smulationem repugnare di- . - , , cimus ossicio cuidam vel obligationi contractae, qua alteri in sngulari tenemur, factum non spectari smpliciter qua tale fa-um, quale extra casum smulationis est, sed quatenus s-landi causa patratur.
283쪽
ius nullum est; nihil fit contra jus ipsius, si caveamus, ne ea
ipsi innotescant, consequenter ea occultare studeamus. Quamobrem cum vi libertatis naturalis unicuique permittendum sit, ut faciat, quod abet, quamdiu nil facit contra jusaltcrius I. Is 6. pari. I. Iur. nat.); si quis ad quaedam alteri patefacienda non obligatur, seu ca cognoscendi alteri jus nullum est, ea occultare licet. Enimvero quae alteri occultamus, ne eidem innotescant, ea dissimulamus s. 717. pari. a. Phil. Wa I. -iv. . Quodsi ergo ad quaedam alteri patefacienda non obligamur, seu ea cognoscendi alteri jus nullum .est, ea dissimulare licet.
Dissimulamus ea . quae alteri innotescere nolumus: unde in dissimulatio factorum convenit cum reticentia veri, aut, s m vis , haec ipsa species quaedam dissimulationis est. De dissi. mulatione itaque quod demonstrentur, quae cum iis conveni. unt , quae de reticentia Veri demonstravimus in superioribus, mirum videri non debet. Immo ea de causa etiam iaperius jam demonstratum est I. I o. , quando veritatem dissimul
re liceat, & filsiloquio omni in esse dissimulationem veri supra itidem evicina 9. 177δDissminiis AuaMo alieri jus es facta tua vel etiam ad ra risi nota amo ia, cognostendi , ea aes utire non licet. Quoniam enim nihil faciiscua. endum, quod contra jus alterius est . 9 io. 8art. I. Iur. nar. , ea occultarc non licet, quae cognoscendi alteri jus est. Quoniam itaque ea dissimulamus, quae occultare studemus, ne alteri innotescant s. Ti I. para. a. Phil. nact. univ. ς quando alteri jus est facta nostra, vel etiam aliorum nobis nota cognoscendi , ea dissimulare non licet. Ex his principiis generalibus in casibus particularibus facile
demonstrabitur, utrum dissimuIatio licita sit, nec ne.
284쪽
s. 3s 3. . mando HIsimutina usitata est, nee simatina HI mulare licet num si a mando enim dissimulatio illicita est, ad eam omittendam tinia ris. ω obligamur . 17 o. pari. f. Phil. strag iv.). Quoniam ita--iare' me eadem non abstinet, qui simulando dissimulare studet; coae ideo nec simulando dissimulare licet. 'Propter eonvenientiam dissimulationis cum reticentia veri vulgo dici solet, dissimulationem consistere in facto omissio nis . quemadmodum simulatio in facto commissionis. Enimvero dantur etiam facta postiva, quibus alia occultare studemus, consequenter quibus sit dissimulatis 3. II. para. a. Phil. ma I. univ.): id quod fabella etiam Areosti loquitur, qua di smulatio illustrari solet mi. 3. est. . Facta vero ista etiam . simulata esse solent. CAPUT IV.
De modo sese obligandi, ubi de promissio-- ne &pactis in genere.
Obligatis muraa Gηῶ es facundi naturalis imperfecta es . Avidis si
Etenim a domini unice voluntate pendet, quomota dis,di ου η domitatum, sive jus quoddam suum in alterum trans- ei di silia serre velit j. ii. , & in quem, ac utrum transferre velit, necne 3. ia . . Et quoniam dominiis introductis operaruit communicatio translationi dominii aequipollet s. iai. ; ab uniuscujusque etiam voluntate pendet, utrum tibi operas primstare velit, nec ne, & quomodo praestare velit. Et quoniam transferre dominium idem est ac dare I. 67s. pan. a. Iunnald, introductis vero dominiis facere perinde est ac dare s. 1 a a. ; a tua unice Voluntate pendet, num alteri quid dare
285쪽
& quomodo dare, num quid facere & quomodo facere velis.
Tibi adeo competere nequit jus alterum cogendi, ut det vel faciat, quod vis. Etsi adeo homines dominiis rerum introductis sibi mutuo ad dandum & faciendum naturaliter obli- - .gentur, prouti unusquisque indiget re vel opera alterius s. Ia 4. , quoniam tamen obligatio persecta non est, si tibi non competit jus alterum cogendi, ubi eidem fatisfacere noluerit 3. 238. Phil. pract. umυδ; obligatio mutua dandi &faciendi naturalis imperfecta est. Ostenditur etiam hoc modo. Nemo tenetur dare alteri rem suam sive corporalem, live incorporalem,qua iple opus habet g. i et T.), nec obligatur ad alteri faciendum, si sibi non vacat I. ia 9. . Quoniam vi libertatis naturalis homo in agendo non dependet ab ullo alio homine, nisi a seipso j. Is s. Fur. nat. ; non tuum, sed dantis & facientis est judicare, num
tibi dare possit quod tibi dari vis, & num facere tibi vacet, quod
fieri ab eo vis. Ad dandum igitur & faciendum cogendi alterum jus tibi competere nequit. Quamobrem cum impersecta . sit obligatio, ubi ad eidcm satisfaciendum alterum cogendi
tibi jus nullum est I. a 38. pari. I. PLLpract. uni δἰ naturalis
illa obligatio sibi mutuo dandi & faciendi, quando quis revel opera alterius indiget s. i et . , imperfecta est.
Quodsi perpendas, quomodo mutuam illam dandi & faciendi obligationem demonstraverimus l. Ia 3 patebit eam pendere ab ossiciis humanitatis,ad quae alteri cum nonnisi imper. secte obligemur 3. 6 3 9.pari r Jur nar),nec persecta esse potest obligatio, quae ab ista obligatione pendet.Libera in dominio diis spositio de re sua a libertate naturali pendet, quemadmodum ex demonstratione abusus rerum non impediendi patet I. I 69. patri. a. Jur. nat.), constat vero etiam obligationem persectum ad officia humanitatis libertati naturali repugnare 66o.parti. L nud. Quamobrem utraque demonstratio propositio-
286쪽
. De modo sese alteri obligandi.
nis praesentis ex eodem sonte deducitur, nempe ex repugnantia obligationis mutuae dandi & faciendi, quando unus re vel opera alterius indiget, cum libertate naturali, quae tanquam jus iconnatum nemini hominum auferri potest f. 64. pmrt. Iur.' .nat.), sit ita quod ejus exercitium restringi possit OG. I. rit., '.
Quoniam ad id, ad quod alter tibi imperfecte obliga- nais jus
tur, tibi nonnisi jus imperfectum est . a 3 8. pari. I. .pra'. cieamus uadiiυ.3, adeoque obligationi imperiectae nonnisi jus i in perse-- .inctum respondet, obligatio vero naturalis ad sibi mutuo dan-ρ- Δη- . dum & faciendum, quando unus indiget re sive corporali, sive incorporali, aut opera alterius, nonnisi impersecta est f. --- ώ-3 3 40, quoque isi i ad id competens, ad ρώod aber tibi dan- ter natis nais
dum vel faciendum obligatur, quando re vel opera ipsius indiges, im- ruraliter ' . perse n es. Abgatur. Qui adeo negant, te obligari ad rem tuam alteri dandum, qua indiget, aut ad faciendum, quando opera tua habet opus, . . nec ullum tibi ad id, quod dari vel fieri vis, competere jus; tde obligatione persecta & jure persecto loquuntur, quae obligatio & quod jus in Jure civili unice attenditur. Absit adeo, ut ipsos vel erroris alicujus redarguere, vel nos iisdem contradicere dicas.
3 Ss Hinc porro consequitur, jus, quod dominiis raram introdu- uale filicti, homini competit adres, consequenter etiam operas I. I a id, siti jus ad res ab alio comparamdas s. a 26. , non nis imperfectum esse. Veloperassῖ. Ius hoc duplici modo spectari potest, vel in genere, prouti inuobligatio, ad quam refertur, spectatur in individuo vago, vescomparan- in easu fingulari, in quo ista inesse intelligitur individuo de-dus. terminato, veluti Petro & Paulo. Quando loquimur de iure imperfecto, idem semper refertur ad obligationem, quae inestia individuo determinato, veluti huic homini, non homini cui-Gg 3 - dam. iuisitirco by GOrale
287쪽
dam. Quatenus enim obligatio Dctatur in individuo vaga, ut quidam homo tibi obligetur ad dandum vel faciendum id, quo indiges, eidem respondet ius perfectam, nimirum jus petendi, ut altar tibi quid det, vel faciat. f. 3 7.
ines ad dandum B faciendum perfecte sese sibi initam πολ .. posηι mutuo consensu. Etenim a domini unice volun- . Chio= ΔΘὰ.x te pendet, in quem dominium vel jus quoddam suum tris G nessea Velix, nec De β. 3 a. , cumque introductis rerum domi
niis operarum communicatio aequipolleat translationi domi- .. nil I. . at . , ab uniuscujusque Voluntate pendet, num Operas Pas alteri communicare velit: quod posterius etiam ex 'libertate naturali patet . Is 6. 1 38. pari. f. Iur. nat. . Quo niain translatio dominii datio est g. ρε t. a. Iur. nat.2,
di qui operas suas in alterius confert usum ipsi quid facit, quod
per se patet; a tua voluntate pendet, utrum alteri quid dare vel facere velis, nec ne, & a voluntate alteri , utrum acceptare velit, nec ne, quod dare vel facere Vis. .amobrem a voluntate tua etiam pendet, utrum alteri jus perfectum conferre velis, nec ne, ad id quod dare vel faccre vis, & utrum alter hoc jus acceptare vclit, nec ne. Quodsi ergo tua dc alterius adsit voluntas, consequenter mutuus consensus 6s 8. pari. I. Hul. WacI. univ. , alteri jus perfectum competit ad id,
quod alter se ipsi daturum vel ficturum dicit . 33. , consequenter cum alteri persecte obligeris ad id, in quod ipsi juΑperfectum competit I. a 36. para. f. Phaerarii. uni . , ad dan
dum vel faciendum Mecte ipsi obligaris. Atque adeo patet, homines ad dandum & faciendum persccte sest sibi inviacem obligare posse mutuo consensu. Patet adeo, quomodo nascatur persecta dandi & faetendi obligatio, nimirum ex mutuo dandi & facietndi consensu. Con sensus Diuit Zod by Corale
288쪽
De modo sese asteri obligandi.
sensus vero hic vita luam habet ab obligatione mutua sibi mutuo dandi & iaciendi, pro uti unusquisque incuget re vel opera . alterius s3. Ia .), dc jure libertatis, vi cujus unicuique statuendum 3. I s6. para. r. r. nat. , num facere Vel dare possit s. Iar. 12 9. , & num re vel opera alterius indigeat. Atque hoc mo- de plene intelligitur, ex quo sonte manet obligatio persecta dandi & faciendi, nec minus liquet, obligationem perserum dandi & saetendi vim suam accipere a loge naturali, quippo 'qua homines sibi mutuo ad dandum & faciendum obligantur, , quae iisdem consert jus libertatis naturalis. NuIlus dubito fore, ut sagaciores non sine volaptate perspiciant, quam pulchre omnia in Jure naturae coh aereant & nostra philosephandi methodo fiant manifesta, quae sine ea non punitus intelli
Humis, sese invicem sibi obligare non possunt nisi ad dandum Ad quaenam vel facieAdum. Introductis rerum dominiis homo nota habet, hominas se. quod suum est, nisi res tam corporales, quam Incorporales, mi is item quae siunt in dominio ipsius I. ar 6. art. a. γα nat. , di actiO- mutuo Aliis nes liberas, quae rebus in dominio ipsius existentibus arcFlpoletare int. lent s. 436.ρart. a. Pr. nas. ς Quamobrem si quis sese alteri 'ad quid obligare velit, in eum transferre debet vel jus ad rem quandam suam sive corporalem, sive incorporalem, aut ad actus quosdam suos, consequenter ad dandum, aut ad faciendum se obligare debet. Patet itaque homines sese sibi invicem obligare non posse nisi ad dandum, vel faciendum.
Nimirivri tu aut indiges re mea, sive corporali, sive incorporali, aut opera mea. Si tibi consero jus persectum ad rem
meam, me tibi obligo ad dandum, si vero consero ius ad actus quosdam, qui in potestate mea sunt, ad faciendum. Nihil adeo ne fingi quidem potest, ad quod homo unus alteri sese obligare possit nisi ad dandum vel faciendum. Supra jam obiter hoc annotavimus, sevs. so. . Quoniam tamen hoc princi Di sitirco by Coos e
289쪽
prineipio deinceps utemur ad alia inde demonstranda et ideo
consultuar videbatur, ut in numerum propositionum referretur.
hsem harra ' cnoniam in significatu generali praestare idem est ac da- Maenaetur. Ie & facere . 8o. , homines vero sibi invicem obligare sest, non pol sunt nisi ad dandum vel faciendum . 338. , ideo - - patet, homines sibi invicem sese obligare non posse κibi ad aliquid
Gisia si .i alteri ad faciendum sele obligat perfecte, parii iam quan si gano per- dam libertatis sua alienat. i enim alteri perfecte sese obligato moria ad faciendum, is in alterum transfert jus perfectum ad actum
ML quendam suum I. a 36. Urt. I. Phil. pracf. uni Dd, consequen-2 ter cuna actiones nostrae liberae sint in dominio nostro perindes ' . acr I. 436. pari. a. quoad hunc actum liberi
- . tem suam dominio alterius subjicit. oniam translatio do- . minii, quod quis in re quadam habet, alienatio est β. 66 a. . pari. I. naid; qui alteri ad faciendum sese obligat persecte, paviculam quandam libertatis alienati
Antequam alteri ad faciendum te obligares, tibi competebat libertas hoc faciendi, & non faciendi, atque adeo de amiisto disponere poteras pro arbitrio tuo. Enimvero ubi te perfecte alteri obligasti ad hoc faciendum, hujus est de actu isto disponere pro arbitrio suo, scilicet utrum velit ut hoc facias, an nolit ut facias, cum habeat jus te cogendi, ni facere velis 3. 23 s. pari. ἔ. Phil. pract. univ ), posset vero etiam jus suum remittere , ne tibi praestandum sit, ad quod praestandum te, obligasti 9 s. II . . Particula igitur libertatis, a qua actus . iste pendebat, hon amplius tua est, sed facta est alterius. Quamobrem minime dubitandum, eam a te fuisse alienaram. Obligatio igitur faciendi non modo tibi adimit libertatem quoad hunc actum, imposita agendi necessitate o. II 8. Part. ι. NH. prum
290쪽
m modo sese alteri obligandi. 24r
pro. iv. y Verum etiam particulam lihertatis, quae tibi adimitur, transfert in eum, cui te obligasti. g. 36 I.
di si cienter declarat, se aliquid alteri praestareseu di. stramis erere vel tacere velle, ac in ipsum jus transfert a se exigendi, ut quid sit. praestet, seu det vel faciat; is ei quid promistere dicitur. Pra- missio itaque est declaratio voluntatis nostrae de quodam alteri praetando conjuncta Cum juris a se exigendi, ut praeste- tur, in ipsum translatione. ' Solet ca dici Promissis perfecta.
Videmus adeo ad promissionem requiri animum alteri quid praestandi, animi hujus lassicientem declarationem, & translationem juris ad id, quod praestandum, persecti. Equidem non ignoro, Grotium & eos, qui eundem sequuntur, ad promissionem persectam, quam Vocant, reqs, etiam Ucessitatem perseverandi in eadem voluntater men opus est, ut ea desinitioni inseratur, cum ex tran,ά-- ne juris persecti id, quod praestandum, exigendi sequatur, quemadmodum mox Ostenὸemus. Quamobrem putandum non est, quasi definitio nostra sit incompleta, quod in ea non cumesaverimus
ea, quorum unum per alterum demonstratur. I. 362.
Qui alteri quidpiam promittit, '-igor 'duciture: is Promissor B vero, cui quid promittitur, Promissarius appellatur. Promisor Promissar adeo declarat velis siest alteri quid 'aestare, adeoque vel dare, vel 1 quinam . facere 3. 8o. , transferre m alterum jus exigendi, ut hoc pra-sin. . . stet, sive det, vel faciat β. 36
Quomodo promissor animum suum tum aliquid praestandi de futuro, tum transserendi jus praestationem exigendi deci ret, & quid ex parte promissarii requiratur, ut promissor eidem valide obligetur, nunc porro disquirendum
promisr promiseris Urfecte siese obligat. Promissor enim civilis se