장음표시 사용
291쪽
.bldisio transfert in promissarium ius a se exigenui praestationem pro--sseris. - - 3630, COD sequvnter ipsum creendi ut praestet, nisi sua sponte praestare velit. Enimvero perfecte alteri obligatur, si, ubi is obligationi suae satisfacere noluerit, ipsi competit jus eundem cogendi, ut hoc faciat . 236. pari. I. Phil. V I. unii. . Ergo proinissor promissario perfecte sese obligat.
Ab hac perfecta obl igatione promissio etiam perfecta appella- . ri solet. Et ut omnem in loquendo ambiguitatem evitemus, nos per promissonem nunquam intelligemus nisi persectam: sit ita quod communis usus loquendi etiam serat, ut promisisionem appellcinus declarationem voluntatis nostrae de praestatione futura, quae perse tam obligationem non continet.
. Quoniar initar promissario persccte obIigatur I. 36 30, in idi iteri jus perfectam competit, ad quod ipsi
quis perfecte ooilgatur f. a 36. pari. I. Phil. ρυα βημ'.); jus promissario ad id, quod promissum est jus per fictum comperit. 36s. Sine acceptatione obluatio promissoris non es et alida, nec expromissione jus usium acquiritur promidario. Promisor enim albquando alteri aliquid dare, adeoque dominium vel jus quoddam in alterum transserit s. 67s. pari. a. Pr. naid, aut facere quid, consequenter jus ad actum quendam suum transferre, vult s. 362.). Enimvero dominium vel jus quoddam proprium transferri nequit nisi in acceptantem s. 7. ; consequenter nec jus ad id, quod promittitur, transferri potest sine acceptatione. Quamobrem promissarius jus ni ilum a quirit ex promissione sine acceptatione. oderat unam. Quoniam alteri persecte obligamur ad id, in quod eidem Jus perfectum competit o. a 3 6. ρarr. I. Pilat pract. unis la
quamdiu promisi, ius jus nullum' ad id, quod promittitur,
292쪽
α modo sese asteri obliganae. st
aequisivit, nec promi r eidem obligatur. Enimvero sine acceptatione promissarius nullum ex promissione acquirit jus.
per dem 1strata n. r. Ergo nec promi r sine acceptatione . promissarii eidem obligatur, consequenter sine acceptatione obligatio promitaris valida non cst. eras alterum.
Nimirum obligatio valida non est, nisi ex ea nascatur jus steri, cui obligamur. Poteramus itaque obligationis validae desinitionem praemittere; & Vi ejus ex eo, quae num. l. demonstrata sunt, inferre, quod sine promissarii acceptatione promis,soris obligotio vatida non sit. Obligatio non nasci potest nisi ex mutuo consensii promissoris & promissarii, quo homines sese sibi invicem ad dandum vel faciendum obligare possunt f. 338. . Consensus nullus intelligitur sine acceptatione s. 658. para. r. Phil. pract. uniri erg. a. . Quamobrem sine hac. nec obligatio promissoris concipi potest. Ut tibi obligatus sim, non sussicit me velle tibi obligatum esse, sed requiritur etiam ut tu Veiis me tibi obligari. Sine voluntate tua volumtas mea inefficax est, nec ullum producit juris essectum.
g. 366. . - Promissor fabere debet animum in Aram Eo praestans iri Pstores ,ri, premittis . perseverandF. Promissor enim transfert in alterum ita in iis, jus exigendi, ut hoc praestet, quod promittit I. 36 a. . Enimvero si non perseveraret in ea Voluntate, quae ipsi nunc ad . praestandi scilicet alteri id, quod promittit; candem mutaret, adeoque praestare nollet, quod promittit. Quamobrem cum re visi noluntas praestandi, quod promissum est, pugnet cum jure
praestationem exigendi, Mod per se patet; proin r utique animum habere debet perseverandi in propo o praestandi id, quod promittit.
Videmus adeo, quod paulo ante monuimus smi. g. 362. . perseverandi necessitatem, quam Gratius lib. a. c. II. g. 3. 4.
ad promissionem persectam requirit, in jure praestationem ejus Hli a quo Diuitiam by Cc oste
293쪽
. ' quod promittitur, exigendi contineri, aut, si mavis, per hoc
. necessario poni, quemadmodum numerus ternarius angulorum per numerum ternarium laterum in triangulo determin rur , consequenter ex desinitione eum exulare & per eandem
demonstrari debere, quemadmodum hic fecimus. 567.
nili iratio Si quis alteri lassicienter declarat, velle sese eidem quid ias . praestare & in hoc proposito sese persieveraturum, jus tamen a te id exigendi, nisi praestet, non transfert; eidem quid postic
ri dicitur. Est adeo Pollicitatio declaratio sufficiens volunt iis siuae de praestando quidpiam alteri ac perseverantiae in propositio suo, sejuncta a translatione juris praestationem exigen
di, si quod pollicetur praestare nolit.
Ita pollicitationem a promissione perfecta distinguit Graius de I. B. R P. lib. a. c. II. g. E gr. alteri pollicemur nostram commendationem, dum eidem declaramus nos eundem commendare velle, ipsumque certum esse jubemus, quod hoc facturi simus, non tamen in eum transserimus jus commendationem a nobis exigendi, seu ad eandem nos compellendi, ubi hoc facere noluerimus. Experientia Ioquitur, istiusmodi . pollicitationes haud infrequentes esse, & plures esse rationes, cur alteri potius quid polliceri, quam promittere velimus. Ita petenti, ut mutuo ipsi demus pecuniam, ubi respondemus,
nos hoc sacere velle & ipsum credere debere, quod hoc facturi simus, sed non volumus ut ipsi sit jus ad pecuniam ipsi mutuo dandam nos compellendi, pecuniam ipsi mutuo nos Uturosσllicemur. Vulgo equidem promisisse quid alteri dicimus, quando eidem quid pollicemur; cum tamen hoc a pro- . mission uam diximus, differat s. 3 6 rhanc voIuntatis suae declarationem de praestando quidpiam aIteri factam nomine ditam ab illa distingui consultum, immo, ubi demonstrativa methodo utimur, nectile est S. I S. Ibo praehi , necesse est. 368.
294쪽
. . Demod est Ateri obligandi. et s
. 368. Qui alteri quid pollicetur, Post citatir appellatur: is au- Polliritatorrem, cui quid pollicemur, peculiarc nomen non habet.
Nolumus fingere vocabula Latina, quae in usu non nec inter terminos artis recepta, quemadmodum artis terminus est promissarius, cum non adeo magna necessitas peculiare
nomen eius , cui quid pollicemur, exigat. Qui pollicitatio- 'nem & promissionem indistincte dicunt, eum quoque promis- sirium appeIlant, cui fit pollicitatio: ast cur a nobis hoc fieri non possit, ex modo dictis uot. g. 367δ patet.
. 36 PiscitaIornonnisi imperfecte alterisse Aligat. Pollicitator sit enim non transfert in alterum jus pollicitum a se exigendi, ubi eidem factum addere non vult s. 367.), consequenter ollicitar nec alteri hoc jus competere potest. Enimvero nonnis im- νθ. perfecte ei obligamur, cui non competit jus eum cogendi, ut obligationi suae fatis faciat a 38. pari. I. Phil. γυ I. unis. . Ergo pollicitator nonnisi impcrfecte alteri sese obligat. Obligatio promitaris persecta est g. 363. : qualis cum
esse nequeat pollicitatoris, quemadmodum hic ostenditur, necessitas distinguendi promissionem a pollicitatione in dubium vocari amplius nequit. . 3TO.
Ius ad pollicitum nonnisi imperfectum est. Pollicitator enim in eum, cui quid pollicetur, nullum transfert jus a 'is adpias exigendi, ut pollicito factum addat s. 36 7. . Quamobrem cisum. cum jus nonnisi imperfectum sit, cum quo jus cogendi alterum, ut obligationi siuae satisfaciat, conjunctum non est a M. pari. I. Phic pract. - λυ ς jus ad pollicitum nonnisi ii perfectium esse potest. Ostenditur.etiam hoc modo. Pollicitator alteri non-
295쪽
nisi imperfecte sese obligat . 369. . Enimvero ad id, quo
quis alteri impersecte obligatur, jus nonnisi imperfectum datur . a 3 8. pari. I. Phic pracI. univ0. Ergo ad pollicitum jusnomusi imperfectum est.
Poterat pollicitatio actus frustraneus videri, cujus nullus prorsus sit essectus, immo resereridus inter verba temeraria f. 276. , lege naturali prohibita 3. 278. . Etenim imperseia alteri obligaris ad dandum & faciendum naturaliter 3. 3, 4. , adeoque non opus est, ut ipsi demum impersecte obligetis tua voluntate. Pollicitatio adeo videri poterat actus jure naturali illicitus. Ostendendum itaque erit contrarium: quod alite- quam fiat, mentio quoque fieri debet nudae assertionis do eo, quod alteri praestare volumus, quia de hac & pollicitatione quaedam communia demonstranda veniunt a promissione aliena. g. 3TI.
Assertis nodis praestandi est sussiciens declaratio voluntatis nostrae, quae nobis nunc est, alteri quidpiam praestandi, seu dandi vel faciendi, sejuncta ab animo in hac voluntate persevaandi
Nimirum qui nude asserit, se alteri quid dare vel facere velle, is tantummodo dicit, sibi in praesenti esse animum hoc dandi, vel faciendi, non vero asseVerat, se animum suum non velle mutare. Atque adeo differt a pollicitatione, ad quam animus persevcrandi in proposito suo requiritur 3. 3 67. . Ita nuda astertio est, si dico me Bibliothecam meam Titio legare velle, seu, quod perinde est, mihi esse animum hoc faciendi, 'non vero addo, quod ab hoc propositio nunquam discedere velim. Similiter nuda assertio est, s I dico, mihi animum esse te commendandi, nihil vero addo, unde colligere possis, me hunc animum mutare minime velle. . 3Ta.
Per senion dam alteri quid aestand nosum in eum Dan o fertur
296쪽
De. modo sese asteri obligandi. 247
6nar fas ad id, quod se prae ire viae dicit, qui voluntarem suam 'irari de eo dellamat. Etenim qui nude asserit, se alteri quid praestare velle, is nondum statuit, quod in hac Voluntate perse ooia Q. Verare velit g. 37s.), adeoque jus eandem mutandi, siqui- indem ita sibi visum fuerit, sibi restivat. Quamobrem nec habet animum ullo modo sese ad id praestandum alteri obligan-Edi, consequenter cum sine illius obligatione huic jus nullum competere possit ad id, quod ille se ipsi proaestare resse dicit
praestandi nullum in eum transfertur jus ad id, quod se praestare velle dicit, qui de eo voluntatem suam declarat.
Quando dicimus alteri, cui quid te praestare velle dicis, ex eo nullum jus ad hoc, quod praestatadum, nasci; id non tau-tummodo intelligitur de jure perfecto , quale a quiritur ex . . 'promissione f. 364. , verum etiam de imperfecto, quale ex Apollicitatione acquiritur g. 37o. . Abunde hoc patet, ex ipsa demonstratione. Notandum vero nos non hic loqui de jure imperfecto, quod naturaliter alicui competere potest, sed de eo, quod voluntate alterius tibi acquiritur.
nude asserit, sibi esse Mimam aberi quidpraestandi is ad Num nuda idem praestandum nulla modo sie obligat. Etenim qui nude asse- assertione. rit, sese alteri qxuidpiam praestare velle, quinam sit in prae scin profanditi animus, tantummodo declarat, minime vero assirmat, se obleatis in hoc proposito semper porticueraturum, nec voluntatcm su- conreah 4 r. am unquam mutare velle . ara . . Nullam igitur sibi imponit necessitatem in hac voluntate pei severandi. Quamobrem cum obligatio in necessitate morali agendi consistat 3. II 8. pari. I. Hic pracy. un d; nullo modo sest ad aliquid praestandum obligat.
Videmus adeo nulla assertione nullam contrahi obligationem : unde quemadmodum in demonstratione propositionis
297쪽
praeeedentis inferri poterat, nec ex ea alteri, mi voluntatem suam, quam in praesenti habet, quis declarat, jus ullum acquirLI. 3 74. Iasiolis d- Homini competit jus voluntatem mutanes, quando mutauferiem moran f r melius. Obligatur enim ad id, quod altero melius, ei-di sonis i . praeserendum s. 192. pari. I. Phil. mcI. univo. Quam-
competras. Obrem si quid facere decrevit, & postea videt vel Bb iisdem,
. : vel mutatis circumstantiis melius esse, ut non faciat, quod facere decreverat, id facere minime debet. Idem eodem modo intelIigitur in casu opposito. Quamobrem cum lex naturae nobis tribuat jus ad ea, sine quibus obligationi naturali fatisfacere non possumus .i3 9. fart. 1. Pr. nat. Jἰ hom ' . ni etiam naturaliter competit jus voluntatem suam mutandi, quando mutata in melius fertur.
Equidem l . cit. na. 36 . , simpliciter assi mat, mutationem voluntatis naturaliter licitam ino ; fatetur' tamen . eam fieri vitiosam, quando sententia prior erat me lior. Atque adeo non negat, homini competere jus volun talem mutandi , quando mutata sertur in melius, nec concindere potest ipsi competere jus murandi voluntatem in dete- . rius , cum naturae lex nobis tribuere nequeat jus ad actus vi- tiosos: si ita quod jus naturae persectivum, quod diximus' o. I93.-r Dr. mu. , ipsus sententia nonnisi improprie ad jus naturae reseratur. Neque enim dissitetur, minus recte quod eis deterius praeserti ei, quod est melius. In genere utique dici nequit , omnem mutationem voluntatis este illi. citam; sed nec in genere assirmari potest, mutationem Omnem licitam esse. Praestat igitur accurate determinari, quando lucita si, quando vero illicita.
Humini jus aeustum es mutandi vel n rem, quando quod facere
298쪽
De modo sese alteri obligandi. 249
increvis cum lege natura comvenit, es quando non facere decrevis , luntatem quod cum ea disiconvenit. Quilibet enim opeiam dare debet, ut constans ipsi sit voluntas ac perpetua committendi actiones Iogi naturae con rnaes & noluntas constans ac perpetua committendi eidem contritanas I. 27 Qtro nitan vero voluntas constans non cst, nec perpetua esse po- teli, quae mutatur . Iosia a para. I. Neol. Abat. ἰ idcolὶOmoVO- oluntatcm suam mutare minime debet, quando quod facere decrevit cum jure inaturae convenit, & quod non facere decrevit cum cadem disiconvenit. Quamobrem jus quoque ipsi nullum est mutandi in casibus propositionis praesentis voluntatem . I Io. Part. I. Phil.Wa I. uniU. . Ad eos actus, quos omittere obligamur, jus nobis nullum competere potest, cum alias facere liceret, quod facere non debemus, consequenter licitum idem & illicitum simul foret g. Ipo. part. ι. fhic pracI. univ. : id quod utique absurdum 3. 28.
g. 376. . Quoniam voluntatem mutare non licet, quando mutata Casus para. cum lege naturali disconvenit 3.37s. , nemo autem qui quam facere debet, quod est contra jus alterius 3. 9 1O.part.
ι. Iur. naid; voluntatem mutare Iron debemus, quando mu- tata est contra jus alterius, consequenter homini nullum competit jus mutandi Doluntatem, quando mutatio es conIrajς alterius. Notanda hie eadem sunt, quae modo ad propositionem prae
s. 3T T. nicuique permittendum, ut voluntatem suam te a Ius exire dis nil agis c tra ius alterius. Vi cnim libertatis naturalis permittendum est, ut unusquisque in determinandis
299쪽
alterius cis 6. pari. I. Iur. nat. & ejus conscientiae resinquendum, utrum actionem quandam committere, an Omi tere Velit, I. Is T. pari. I. Iur. nai.9. Quamobrem ubi
de suturo deliberans decernit, se hanc actionem commit tere Velle, quando vero agendi occasio praesens est, co fultius ipsi videtur, ut eam omittat; vi libertatis natur in iis ipsi permittendum est, ut non faciat, quod facere destin verat, quamdiu nihil fit contra jus alterius. Et idem eodem modo intelligitur in casu oppositio. Quoniam vero actionem omittere nequit, quam committendam decreverat, &contra, sine mutatione voluntatis, quod per 2 patet; vi lubertatis naturalis unicuique permittendum, ut voluntatemseam musci, quamdiu haec mutatio non est contra jus alteriusia
Haec independentia mutationis voluntatis a volantate aliorum
non confundenda est cum jure mutandi voluntatem. homini naturaliter eompetente 374 . . Quod enim hoe jure f. eit , semper licitum est; quod vero si abusu libertatis natur sis ab altero serendo seu non impediendo, quamdiu nil sit con-- rra jus ipsius, illi eitum est, s in se spectetur & ad conscientiam reseratur. Quando tamen jus tantummodo externum spectamus, quarenus actiones nostrae reseruntur ad alios, non habita ratione nisi obligationis externae g. 657.part. l. Iur nat.) smutatio voluntatis in deterius etiam licita dicitur, quamdiu jurialterius non repugnat, quia ab aliis serenda, hominique tribui solet jus mutandi voluntatem simpliciter, quarenus. ea ab aliis ipsi permittenda vi libertatis natiualis. Cavendum tamen, ne jus istud externum confundatur cum jure interno, quorum hoc a lege naturae derivatur, illud vero a libertate naturali venit 3c hujus abusum includit, & hunc solum habet essectum ut impune iacias inter homines, quod facis, non vero ut recte
facias in conscientia, nec pecce . 378. .
300쪽
in i perfecto aberius. Mutatio voluntatis in melius licita est laniatis iso. 3740 voluntatis autem mutatio, quae est contra jus melius .fectum alterius, illicita s. 376. , nec ab altero serenda s. licita. A . 913. 92o. I. Colliduntur itaque inter se lex
permissiva cum lege prohibitiva ct permissiva simul α. 16s.
bitiva Colliditur cum permissiva, permissiva cedit prohibitivae
re debet prohibitivae & permissiuae simul. Quainobrem v
luntatem mutare non licet, utut mutatio feratur in inelius, quando ea contrariatur juri persecto alterius.
Ne propositionem praesentem in Perversum sensum trinant. qui accurate loqui nondum didicere, quaedam hic annotanda veniunt. Melius hic non oreonitur ei, quod moraliter in 'Ium seu lege naturali vetitum est, sed bono minori, ut adeo quod facis, si in se spectetur, lege naturali prohibitum non sit, consequenter hoc faciendo non pecces s f. 44o. para. r. PALpraea. unis ), nis . quatenus quid contra legem perfectivam committis. Non recte secisti, quod voluntatem tuam inpar--tem legi persectivae adversam determinasti, idque tibi imputatur, si culpa tua factum est i f. oo. pari. I. PMI. Prin. '.unm. ; sed s voluntatem mutares, peccares denuo, qualem actio nia repugnaret Iegi prohibitiva: ff. 9IO. n. r. Jur. t. Consequenter peccare velles. ne peccasses, aut quid minus recte secules: quod absurdum esse, nec ullo modo licitum esse debere nemo non agnoscit. .ando itaque mutatio voluntatis juri persecto alterius contrariatiar, non ideo licita existi isari potest, quia in melius tendit. Casus in Jure natu .rae perplexi sunt, in quibus leges naturae inter se collidunturi a bota vero ad ea recurras, quae de earum collisione demo strata sunt ac suo loco hine inde porro demonstrabuntur; aperplexitate eos ficile liberabis & quae perplexa sunt extricabis. Patebit suo loco, quam multae demonstrationes huic sunda