장음표시 사용
321쪽
ges ad id, ad quod tibi jus imperfectum est . a 38. pari. I.
Phil. WaII. un . , perfecte autem ad id, ad quod tibi jus persectum est s. a pari. I. Phil. .ιβ. -υ. ἰ ιmperfecte debetur, quod ex obligatione imperfecta debetur, ast perfecte debetuae, quod debetur ex obligatione perfecta. Debitum in genere dicitur id, ad quod agendum obligamur
s. Iro. Part. r. Phil. Proct. uων. . mobrem cum obligatio alia persectast, alia impersecta 3. a 37. para. i. PHLpraa. unsv. ,' quoque esse debet persecte debitum, aliud impersecte debitum. Etsi adeo vulgo nonnisi debitum appelletur, quod perfecte debetin , & quando simplici er debitum dicimus, id de persecte debito intelligatur ; hoc tamen minime obstat, quo minus etiam debitum appelletur, ad quod alteri nonnis in conscientia tenemur. Usui boe inprimis est in Moralibus, ubi conscientiae ratio habenda, ne uti arbitrii. quis esse existimet, quod necessitatis est, si conscientiam respicis. Quami intersit, vidςbimus suo loco. Nec dissicile foret ostendere, Christum quoque .ad debita reserre, quae im-- perfecte debita hic appellantur. Ceterum ne quem offendat imperfecte debiti appellatio, ea relegenda sunt, quae alibi an-- . notavimus, cum differentiam inter obligationem externam dc internam explicaremus incit. g. 6 6. Part. l. y . nar. . . '
mali sis Quoniam tibi ad id, quod ex obligatione naturali, conia ziam ex sequenxer connata I. 3990, dandi & faciendi tibi debetur, Aluatione nonnisi jus impersectum habes 3 s sJ, imperfecte autem disdi fa- tibi debetur id, ad quod nonnisi jus impessivum habes c .He8dicon. 4O . , AEU ex mu/ua Gnta smeni obligatione naturati, seu naia. connata tibi debetur, id nonnisi imperfecte debetur. i. Videmus adeo quile si debitum, quod ex obligatione con- nata dandi vel faciendi descendio, cf. 4o I. , nimirum imperfectum, quod exigi non potest m
322쪽
273 De mori sese asteri obligandi.
g. 4O3. Enimvero quoniam mutuo consensu ad dandum de ma ale sit ciendum persecta ossicitur obligatio s. 3s70, persectae au-Mitum extem debetur, quod ex obligatione perfecta debetur 3. 4or obligatione& contracta est obligatio, quae mutuo cousensu perficitur. 3990, obligatisne dandi vel faciendi mutuo consensu pem secti, seu contracta deberor, i perfecte debetur. Haec disserentia inter originem perfecte debiti & impei secte de .hiti probe tenenda. Plurimum enim facit ad omnem rationem legum positivarum intimius perspiciendam & moralitatis a ju. stitia exaerna disserentiam penitus cognostendam.
s. 4O . Quoiuam quod ex mutua dandi & faciendi obligatione Pis oblua- naturali seu connata debetur, nonnisi imperfecte debetur β. tunis cm-4oa. , quod Vero ex Obligatione mutuo conssensu. postata, tradiae dania seu contracta debetur, periccte debetur 3. 4o 3.) ; mutuo con-es factos. havseu esscitur, ut, quod imperfecte debebatur, jam debeatur perfecte, seu obligatio contracta ex imperfecte debito facitperfecte desitum.
Atque adeo vides, quaenam si necessitas contrahendi obligationem, etiamsi alier tibi naturaliter jam obligatus si, quamvis illa necessitas non oriatur ex hoc sonte solo, prouti ex se- quentibus elucescit, ct ex anterioribus jam patet acutioribus. . 4Os.
obligatio dandi 5 faciendi connata intrena est, contracta vera raualis Q externa. Eicium quod ex obligatione dandi & faciendi con- obligatis nata tibi debetur, fiquidcin id tibi dencgetur, serendum tistes dandi fis . est 3. 4oo. , consequenter Obligatio ista tantummodo tenet cum i conis 'agentem in conscientia, nec ullum inter homines effectum nata es juris sortitur. Quoniam itaque obligatio, quae tantummodo in conscientia spectatur, nec ullum inter homines effectum , inopi Pr.NM. Pars I Mm juris
323쪽
' juris producit, interna est 6s6.parit. I. Pr. naid; obligatio clandi & saciendi connata interna est. Iuod erat Imum. Enimvero quoniam obligatio, quae mutuo consensu perficitur, adeoque contracta 3. 399. , persecta est s 3IT . , ad id vero tibi jus persectuin competit, ad quod perfecte tibi
bigor a 36. pars. I. Hi prati .umvd; obligatio contracta effectum juris inter homines producit & inter cost spectatur. Quamobrem cum externa sit obligatio, quae inter homines sipectatur & inter eos effectuin juris sortitur s. 636- pari. I. Dr. naid; obligatio dandi dc faciendi contracta e terna est od erat alterum s 4O6 uris inter ' Quoniam jus externum est, quod ex obligatione exter-m es me na resultat, internum vero, quod ex interna Oritur . 396. , ni qm in obligatio vero dandi & faciendi connata interna est, contra- Δηώ o cta vero externa os. ; jus, quod datuν titi ex Abgaιione . Iacie'sim dand vel faciendi connata, internum est, quia vero tibi competis vi
obligationis contracta, quae alter tibi tenetur. externum est. Videmus adeo nisi homines mutuo consensu contraherent obligationes, & jura fibi acquirerent, nullum fere fore jus eaeternum, consequenter perinde fore, ac si jus nullum vigeret inter homines, propterea quod juris interni nullus foret essectus.
Di belli in Naturaliter nemini competit jus belli a Mersus eum, qui ipsi c- .tim nusium, negat id, ad quod dandum vel friendum naturaliter Miam obtigri qui obliga- tur. Etenim ad id, ad quod quis tibi dandum vel facien nisi Latm dum naturaliter obligatur, nonnisi jus impersectu in comporali is Zan-riit 3 ssJ, consequenter nul Ium tibi competit jus eum co- .di mn satis- gendi, ut det Vel faciat a 3T.8a t. t. Iriae acri ant . . Enim facit. vero jus cogendi alterum, ut det uci faciat id, ad quod dan
dum vel faciendim obligatus est, jus belli est 687. pare.
324쪽
De modo sese asteri obligandi. 27s
a. Iur. naid. Ergo naturaliter tibi non competit jus belli ad versius eum, qui tibi denegat id, ad quod dandum vel faciendum naturaliter Obligatur. Loquimur hic de statu naturali, in quo non vigent nisi naturalia iura cf. Ias. pari. r. Iur. not. . Ex iis autem, quae de statu naturali demonstrantur, ea deducenda sunt, quae statui civili conveniunr. g. 4O8.
ruraliter homini comgetit jus belli adversus eum, qri prae-Ius selliis suis non sest id, ad quod ipsi praestandum suo consensu obligatur. eum, qui Etenim ad id, ad quod quis tibi praestandum, ex conti iasi rotare non obligatur, tibi praestandum persecte obligatur s. 3s7. , vult id, ad adeoque tibi competit jus ipsum cogendi ad praestandum, sit quod malis obligationi suae satisfacere noluerit g. 236.part. I. Phil. pract. consensiutinis., sed jus cogendi alterum ut id praestet, ad quod, obligatur. standum tibi obligatur, jus belli est g. 687. parr. a. Iur. nat. . Ergo tibi naturaliter competit jus belli adversus cumiqui id praestare non vult, ad quod tibi praestandum ex con-
sensu obligatur. Vtemur principiis istis tum ad stabilienda jura gentium, Nimpositiva in statu civili., g. 4O9.
Denegatis perfecte debiti es μφ ω'se belli, imperfecte debiti c., nos es. Etenim jus belli naturaliter datur adversius eum, O , qui id praestare non vult, ad quod praestandum tibi eX conla iis inastu obligatur . 4o8. , non Vero adversus eum, qui issilia.. nili naturaliter tibi obligatur . 4o T. . Enimvero quod ti- abi naturaliter debetur, id nonnisi linperfecte debetur . o a. quod vero debctur vi obligationis eX consensu, perfecte de- betur f. 4os . . Ergo jus belli tibi datur adversus cum, qui
325쪽
persecte tibi quid debet, non vero qui debet impersecte, consequenter denegatio perfecte debiti justa causa belli est, impersecte debiti denegatio non est.
Nempe si tibi denegatur quod ex obligatione mutua dandi& faciendi connata tibi debetur, consequenter quod debetur impersecte sε. 4oa. hoc tibi serendum est 3. 4oo. , ade que jus belli nullum adversus eum tibi competit: si enim competeret, ferendum id tibi non erat. s. 4 Io.
- Obligatis mutua dandy es faciori naturalis ossit - sumanis riam sit n. iis est. Est enim ossicium erga alios, quibus aliorum perseis ratis-ctio promovetur . a 26. pari. I. Phil. Hact. - . I. I 24. .gario mutua Quamobrem ciun istiusmodi ossicium humanitatis sit s. 6 s s. ianta es fa-part. I. Furi nard; obligatio mutua dandi & iaciendi natinaciιαε lis ossicium humanitatis est. OHinc inferri poterat, obligationem mutuam dandi & faciandi naturalem nonnis imperfectam esse 3. 639. Parr. r. Iurinat. , immo ut sit persecta repugnare libertati naturali F. 66o. Parr. I. nat.), neque obligationi isti esse locum, ubi re. danda vel faciendo non indiges 3. 66 I. pan. r. Jur. πα- , neque etiam tibi competere jus ad dandum vel faciendum alterum naturaliter tibi tantummodo obligatum cogendi 3 638. Part. l. Iur. nat. , consequenter adversus hunc non dari jus belli 3. 687. pari. a. Jur. nati), quae sngula aliter demonstravimus in anterioribus cf. 354. I 24. 3ss. & 4or. , ut tanto evidentius pateret veritas. In moralibus enim danda est ope. ra, ne quid obscuritatis relinquatur, nec quicquam desit eu dentiae ad assensum extorquendum requisita s. 4 II.
An ianet, . Denegatis ejus, quod ex oblim mutua dandi facie F natario impero. turali debetur, seu imperfecte disiti, nan est iasio. Etenim praea
m disui si ejus, quod ex obligatione inutua dandi & saciendi na
326쪽
De modo sese asteri obligaudi. 27
turali, consequenter impersecte debetur j. 4oa.), ossicium humanitatis est β. 4i o. , conscquenter qui debitum illiu modi privstare non vult, ossicium humanitatis tibi denegat. Eninivero denegatio ossicii lirmanitatis laesio non est I. 67 i. rart. I. Furi natu. Quamobrem nec denegatio ejus, quod ex obligatione mutua dandi 8c faciendi naturali debetur, sicu persecte debiti, laesio non est.
I. 4I 2. y alteri praesare non vis, quod ex obligatione mutua dans Ansi ecca. faciendι Ihrali, seu imperfecte Mias, Aeccas. Patet nimirum ιἀm.
ut ante . 413 .) , alteri ossicium humanitatis denegare, si praestarc non vis, quod ex obligatione mutua dandi & faciendi naturali, seu impersccte debes. Sed qui alteri denegat rossicium humanitatis peccat s 67a . I. Irin nat9. Ρc . . 'cas igitur, si alteri praestare non vis, quod ex obligatione niuiua dandi & faciendi naturali, seu imperfecte debes.
Eis adeo denegatio imperfecte debiti non sit laeso 3. 4 Id. neque ideo repugnet legi prohibitivae de non laedendis aliis F. 69s. Fa=t r. 1 nat. , peccatum ramen qua- . 'tenus repugnat legi praeceptivae de aliorum perfectione pro vi. tili promovenda s. a 23. μπι. ι IV L . LI. 333.
Denegatis ejus, quod ex obligatione mu se dandi vel facie--s, iis naturali seu imperfecte se Inr, 1njuria non est. Etenian ad ad quod dandum vel faciendum alter tibi naturaliter obliga-intur, consequenter quod eri naturali ista obligatione, ademque imperfecte s. 4oa. , debctur I. ITO. pari. I. Phil. Hactnnis. , jus nonniti impersectum competit s. 33s. , cons quenter persectum nullum habes. Quamobrem denegatio -i
ejus, quod ex obligatione mutua dandi vel faciendi naturali seu imperfectu dobetur, non fit contra juS Iuum perfectum. Min 3. Enim-
327쪽
Enimvero quod contra jus tuum persectum non fit, iniuria, non cst f. pari. I. Par. Nat. . Denegatio igitur ejus, quod ex mutua obligatione dandi di sectendi naturali, seu imperfecte debetur, injuria nonin.
is sit Quoniam justa causa belli non est nisi injuria facta, vel
taus bHE faetenda g. 11o9. Part. L. Fusi nat. , denegatio autem ejus, o quod ex mutua obligatione dandi & faciendi naturali, seu iniperfecte debetur, injuria non est, s . 413.)i denegario em - ae mutua dandi vel facundi uisat re, leuimperfecte debetur, quod lamantcaliter ostendimus β. 4o9. .
- Hinc etiam demio patet, quod jam ante I. 4oZ. , aliter - . demonstravimus, natura nemini competere ius belli adversu, . ' eum. qui denegat, quod ex mutua Uandi vel faciendi obliga. tione, seu imperfecte debet. Ceterum propositionem prae-' - - . sentem inferre Poteramus quoque ςX eo, quod praestatio eo rum, quae ex mutua dandi Ec faciendi obligatione naturali de . . : , bentur, sit Osseium humanitatis 3. 4 Io.), cujus denegatio - justa belli causa non est f. III 8. pura. ἐ. In nati . f. 4Is.. M ligua Nemini competit jus poniendi eum, qui ipsi denegar i deae, io, bonisn- stbbPtione mutua δεδεαι Ufaciendι naturali, seu imperfecte debet.. Denegatio enim ejus, quod ex mutua dandi vel faciendi. obligatione, seu imperfecte debetur, justa belli causia non est l. 414. , seu in eum jus belli tibi non competit, qui denegat 3. 4o 7. . Quoniam itaque jus omne puniendi jus bolli estyart. a. Pr. naid; tibi quoque competere nequit jus puniendi eum, qui tibi denegat id, quod ex obligatione mur tua dandi & faciendi naturali, seu imperscete debet. Ostenditur etiam hoc modo. Qui denegat id, quod ex mutua dandi vel faciendi obligatione naturali, seu imperfecte
328쪽
De modo sese alteri obligandi.
tibi dcber, te minime Iaedit ii. . Enimvero jus puniendi, quod homini natura conapetit, in eum ipsi datur, qui imit
jus puniendi eum, qui denegat id, quod ex mutua dandi vel faciendi obligatione vaturali, seu imperfecte debet. - 4 a Natura homini competit jus id alteri denegandi, ad quod ipsi XV ῶν
nartiraliter non obligatur. Etenim si tibi non obligatus sium hoc piaestandum, moraliter necesse non est ut id tibi praestem Ποι, . - Ι 8. para. I. Pέα 'a I. unis. , consequenter moraliter pol- 'sibile est ut non praestem ' .a 94. 8 s. Ontes.), adeoque tibi den gem. Quoniam itaquc facultas aeendi, quod moraliter pos tibile, jus cst . i s 6ώρου. I. PLI. 'act. unιν. ς natura mihi ' . .
competit jus tibi denegandi id, ad quod tibi naturalitcr obli- ,
gatus non sum- . Nimirum quemadmodum necessiati agendi physicae Oppo. nitur necessitas moralis quae obligatio est f. II 8. t. pract univ J; ita potentiae physicae agendi opponi r potem rtia moralis, quae jus est 3. Is 6. pari. r Phil. I ruci. timv. . Si moraliter necesse est. ur agas vel non agas, obligatus es ad ζ . agendum , vel non agendum: si vero moraliter possibile est, , , ut agas vel non agas, jus agendi vel non agendi habes.
Natura nobis compe it jus petenti denegandi quod fissi praestari Irim spetia-
vult , quando qui petu eodem Aon indiget, vel psimet re nostra im tius evendigemus, aut nolis, quod fiet tur, facere non vacat, vel quando fac ditaris ,re Aonpossumus. Etenim tibi non obligor ad dandum vel f 'ciendum; aut aliquid praestandum I 8 o. , quando re vel opera mea non indiges .'ia 4.), seu quando ipsemet facere . . potes, quod petis . a 3 a. Iart. I. Neque
etiam tibi obligor ad dandum id, quo ipsemet indigeo
329쪽
ta . , vel ad faciendum, si mihi non vacat r et q. . Immo ad id, quod nobis impossibile, seu quod facere non possiturus, nulla est obligatio g. zo9. Eniin- vero natura nobis competit jus id alteri denegandi, ad quod . . ipsi naturaliter non obligamur 4i 00. natura mihi competit jus tibi denegandi, quod petis seu tibi praestari vis,' quando eodem non indises, vcl ego ipsempi re mea indigeo, aut mihi, quod petis, tacere non Vacat, vel quando facere non possum.
Atque in hoc casu muIto evidentius patet, denegando peten- ti id, quo A petit, nullam fieri injuriam, cum non modo alteri non sit jus ullum, quod violari possit, quippe cum deficiat . . obligatio omnis juris fons g. 23. Pu . . Iur. nas. 2s verum vitam ego, dum denego, jure meo utor. . g. 4 8.
Impunitas Impane agere dicitur homo, quando ipsi ab aliis permit agendo tendum, ut agat, quamvis naturaliter ad contrarium oblige-γῖά sit, tur. Vnde impumias agendι est libertas ab omni vi coaetiva. ad agendum contrarium & a poena ob aditionem perpetratam.
Nimirum si agere non vis, aut aliis competit jus te comis pellendi ad agendum, aut jus nullum competit: si egisti, aut aliis competit jus te puniendi, aut jus nullum competit. Quando tibi nullum competit jus alterum cogendi, ut agat, Vel non agat, ips permittendum est, ut agat, Vel non agat, prouti visum fuerit; si ius nullum puniendi, ferendum uit quod Kerit, Vel non egerit. In utroque casu acquiescendum tibi est in ' voluntate alictius, & tum impune agere dioxur, quod sibi visum
Euando ἁ- uando petenti denegas M, quo Adigesi s o tu carere 'recuri impune meiquod facere tibi vacat; impune Loc facis, sed non jure. Etenim
d/negatur, quando quis a tς petit id, quo indiget, & tu hoc ipsi praestate arseris. possis.
330쪽
De modo sese asteri obligandi. 28I
potes seu eo, quod petit, carere potes, vel id facere tibi vacat, ad praestandum, seu dandum vel faciendum naturaliter ipsi obligaris . ia 4.ra T. t 29. , consequenter praestare debes, quod petit Iro. pari. I. RUL pracf. - . . Enimvero si tibi denegatur, quod ex obligatione mutua dandi & faciacndi connata debetur, id tibi serendum est . 4oo. , consequenter eum ad dandum vel faciendum vi compellere non
potes, neque tibi datur jus eum puniendi, quod non dederit vel fecerit f. 41 s. . .amobrem cum in denegando libersis ab omni vi coaltiva, qua ad non denegandum compelli poteras, neque ab altero ideo puniri possis, quod denegaveris, in hac autem libertate impunitas agendi consistat 4180 , quando petenti denegas id, quo indiget, & quo tu carere poteras, vel quod facere tibi vacat, impune hoc facis.
Quod in hypothesi propositionis praesentis denegatur, ad id praestandum petenti obligaris, per demonstrata . Quamobrem cum moraliter necesse sit ut praestes . Ir8. para. f. Psil. 'act. anis.), moraliter impossibile est, ut non praestes s. 279. OnIA. , consequenter ut id alicri deneges. Nullum igitur tibi jus denegandi competere potest j. Issa. pari. I. Phil. Fract. uniυ. , conlequenter quando denegas, hoc nullo jure
Impunitas agendi probe distinguenda est a jure, etsi subis 'inde abusive jus appelletur, siquidem conscientiae rationem habere volueris, & honestas vitae tibi curae cordique fuerit. Sane plerique existimant, quod impune fieri potest inter homines, id per legem naturalem este licitum, impunitatem agendi cum iure agendi pessime confundentes, neque putant, dum hoc faciunt, se peccare, cum tamen impunitas agendi, quae in actionibus externis tantummodo spectatur, non si immunis a peccato, prouti de denegatione imperfecte debitorum paulo ante demonsTavimus 3. 4Ia. .