장음표시 사용
341쪽
r in quis eo carere potest, quo in praesens carere nequit immo & in posterum sibi vacare potest, quando in praesens non vacat, haud raio quoque intersit nosse, num alter tibi rem, qua indiges in posterum, daturus sit, vel operam, qua opus habebis, communicaturus; vero introducta sint sub tacita conditione ea in se invicem transferendi & operas suas sibi invicem communicandi, prouti unusquisque indiget re vel opera alterius 3. 432. , eadem etiam iri roducta sunt
fab tacita conditione transferenis In se invicem jus exigendi certo tempore, ut unus alteri det vel faciat, consequenter ad dandum
vel faciendum perfecte se invicem sibi obligandi I. a 36. para. I.
Phil.pract. -iP. . Eadem est ratio indigentiae praesentis suturae, cui in prae sens prospiciendum: id quod nemo non videt. Dominia itaque nisi in prae)udicium alicujus introducta esse debeant, unicuique integrum adhuc esse debet, non minus infligentiae praesenti, quam futtirie prospicere. Quamobrem sine ullius praejudicio introducta non intelliguntur, nisi quoque hominet ad dandum vel faciendum perfecte sese invicem obligare possnt, consequenter unus ab altero jus periectum ad rem vel opera alterius acquirere valeat f. a 363. para. r. Phil. Praef. univ. 43. 434. In communionem ava nemo sese aberi persecu obligare valet , nisi ad faciendum. In communione primaeva res omnes sunt communes s. 7. 29.ρart. a. Iur. nat. , adeoque nullae pro 'quidnam u-- 3. 334. 8art. 2. Iur. naid, consequenter nemo in re ullanus alter eoaes, proprietatis habet a 3 a. para. a. Pr. nat. , adeoque jusu obligare alienandi nullum est 666.para. E. Fur. nat. . Nemo igitur via u. habet, quod alteri dare possit . 6 7 s. 66 a. pars. 2. Iur. nata, Quamobrem nec fieri potest, ut quis in communione prima
va sese alteri ad dandum persccte obliget. Iam vero homi
342쪽
De modo sese asteri obligandi. 293
nes natura liberiossint s. 3 46. Mn. l. Par. nat 3, adeoque in agendo non dependent nisi ast ipso . I sa. an. . Iur. Ut. .
iam obrem sese obligare sibi invicem pollunt etiam in communione primaeva ad faciendum t. q. 8o. . Enimvero homines sese invicem sibi obligare non possunt dominiis introductis nisi ad dandum vel faciendum I. 3 38. . communione igitur primaeva sele invicem sibi obligare non possunt nisi ad faciendum.
Nimirum si rem, quam in usum tuum apprehendisti in comis munione primaeva, alteri tradis, non das, sed facis, cum re non utaris tanquam tua, sed tanquam communi s f. 37. part r. Iuntiat J, dc quando usu rei rei carere potes eum alteri denegare non licet f. zo. par t. a. Iurinat. . Nihil ergo habes in communione primaeva quod tuum fit, nisi actiones liberas tuas, adeoque nec ad aliud quid te obligare vales alteri nisi ad sa.
Quoniam nemo sese alteri obligare pei secte potest nisi Nuin Uρ promittendo . 393. , in communione autem primaeva ho-lia promissa mines sese sibi invicem perfecte obligare non possunt nisi ad in commu- faciendum . 434. , communione frimcis promissioni quoque niane pria locus est, promisse vero omnia sunt de faciendo. maia locum
Nimirum in communione quoque primaeva unus indiget opera illerius tam in praesens ι quam in posterum, cum haec indigentia minime pendeat ab introductione dominiorum. Quamobreth cum indigentiae futurae aliter prospici nequeatnm persecta obligatione faciendi, promittendo contrahenda; promissionibus non minus locus est in communione primaeva,
quam post dominiorum introductionem, in illa quoque promissa servari debuerunt. Oppido igitur falluntur, qui sibi persuadent modum sese alteri obligandi promittendo demum inventum suisse ab hominibus, postquam dominia introducta
343쪽
fuere, & a solo eorundem consensu promissionem vim obli. gandi accipere.
I. 436. Uria humanitatis nonnisi imperfecte debentur. Ad ea enim tantummodo imperfecte obligamur . 6 3 9.ρart. I. Furi nato. Enimvero quod ex obligatione imperfecta debetur, id nonnisi imperfecte debetur g. 4oi . . ossicia igitur humanitatis nonnisi imperfecte debentur.
Poteramus hinc inferre, quod supra s*.4oa. , iam aliter demonstravimus, quod ex mutua dandi & faciendi obligatione naturali debetur, id nonnisi imperfecte deberi. ει f. Io. 437.
Si ad incium humanitatis mutus consensa te alteri obligas, id inperfecte debitum abit. Etenim quod ex obligatione dandi vel faciendi mutuo consensiu persecta debetur, id persected betur g. 4o3. . Quamobrem si ad ossicium humanitatis mutuo consensiu alteri te obligas, quod nonnisi imperfecte debebas g. 4 3 60 i persecte debes, adeoque ossicium humanita is abit in persecte debitum.
Ossicium humanitatis subsistit vi obligationis naturalis, a cedente autem obligatione ex consensu speciem mutat & inperfecte debitum transmutatur, consequenter pro Ossicio hu- munitatis amplius haberi nequit, quod tale erat ante obl g tionem contractam, nec ad id arnplius ea applicari possunt, quae de ossicio humanitatis demonstrata sunt. Atque hinc denuo apparet, quod etiam in communione primaeva, antequam dominia introducerentur, homines sese mutuo ad faciendum obligare potuerint. 438.
Quoniam alteri perlaete te obligare nequis, nisi promittendo s. 393. , adeoque ii ad Ossicium humanitatis te alteri obli-
344쪽
obligas, idem ipsi promittis, ubi vero ad ossicium humani a-sionis in ostis te obligas, id in persecte debitum abit o. 437.); quando cia huma-
aberi incrum sumanitatis promitiis, ex eo facis perfecti debitum. nitatu. Videmus adeo, quaenam sit vis promissionis in ossicia hu .manitatis, scilicet ut ex iis taciat periecte debita, quae communiter, seu in foro externo simpliciter dubita appellari solent. s. 439.
Quia promittendo ex ossicio humanitatis facis persecte 'omodo ' . debitum 3. 438.), ad persecte autem debitum alteri jus per-1us pes sectum competit . 4os.); promisam competit jus perfectum m ad ita,
ad id, quod ante promissionem nonnisi osscium humanitatis erat. quod offici-OHeia humanitatis impersecta sunt f. 663. Part. l. t. . Quamprimum vero tibi promittuntur, promitar ad talis est, a id, quod crat ossicium humanitatis tibi persecte obligatur quiratur. 363.), adeoque ossicium imperfectum abit in persectum F. 663. Paν r. l. Dir. nat. . I. 44 O.
Denegatio incit humanitatis, quo promissum es, justa belli rammodo causa est. Quamprimum enim ossicium humanitatis promitti- denegario tur, ex eo fit persecte debitum 3. 438. , cons quenter vicis suma ossicium humanitatis, quod promisit, denegat, perfecte de-nitatissat bitum denegat. Enimvero denegatio persccte debiti justa justa belgi belli causa est l. 4o9.) Ergo etiam denegatio ossicii huma- causa. nitatis, quod promissum est, justa belli causia est.
Propositio praesens non contradicit alteri, qua denegatio ossicii humanitatis justa belli causa esse negatur s. III 8. pariar. Jur. nat.), nec universalitatem ejus infringit. Neque enim ossicium humanitatis, quando promissum est, tale manet, sed . in perfecte debitum transmutatur g. 438. . Rus igitur dene- gatio non est justa belli causa, quatenus denegatur quod erat ossicium humanitatis, sed quatenus denegatur, quod promissione iacta persecte debetur. Propositio praesens probe nOtanda Disit ipso by COOste
345쪽
' tanda est, cum etiam si usui in definiendis bellis iusti, inter gentes. Notandum vero quando ossicium humanitatis post promissionem adhuc hoc nomine insignitur, id ita accipendum esse, quod promissionis objectum sit ossicium humanitatis.
viris e rii cera m dicitur, quod quod nobis competat demon es tacerii strari potest: incertum Vero Vocatur, quod num nobis coma iusserentia. petat demonstrari nequit.
Eodem sensu ius certum dicimus, quo propositionem ceratam appellamus in Logica. Certa est proposito, quae demonstrari potest . s68. Log. J. Ergo certum quoque est jus, quod quod nobis competat demonstrari potest. Ni tum si dicis: Mihi competit hoc jus, & tu demonstrare potes, quod tibi competat, jus tuum certum est. In casu autem opis posto incertum utique dicendum. Potest tibi actu competere aliquod jus, adeoque habere potes ius quaestum F. io a. tquoniam tamen demonstrare nequis, quod tibi competat, jus tuum certum non est. Apparet adeo jus quaesitum omne non
g. 44 a. Furis acqui- Si jus acquisiti certum esse debet, fis veritas facti, quo ac Loi certitudo sitam, evincenda, V demonstrandum est tali facto fale jus acquis of quando con- ρ. Etenim jus acquisitum inici eniente demum facto quodam humano resultat I. 3 s. para. l. Pr. nat. , CX facto autem
humano jus quoddam resultare nequit, niti lucrit tale, quod 'tale jus parere aptum est : id quod per se patct. Alias nimirum quovis iacto tuo jus quodvis acquirere potoras: id quod absurdum csse nemo non ultro fateri cogitur. Quodsi ergo jus quoddam acqui illum tibi competere debet, necesse' cst ut faeto quodam interveniente ejus faetus fueris particeps,& ut factum tale sit, quod tale jus parci e aptum est, consequentcr quando deluonstrandum, illud tibi compctere, &ve-
346쪽
De modo sese alteri siligansi 29
stas secti, quo acquisitum, evincenda & tali facto tale jus acquiri posse demonstrandiun . s 37.s 4 4. Enimvero jus tum demum certum est, quando demonstrari potest, quod nobis competat g. 443. . Quamobrem si jus acquisitum certum esse debet, & veritas faeti, quo acquisitum, evincenda, & demonstrandum est tali facto jus tale acquiri posse.
Certitudo juris acquisti pendet ab hoc syllogismo catholi- eo, qui dirigit cogitationes demonstraturi jus acquisitum alicui competere.
Si factum fuerit tale, eodem tale ius acquiri ur. Atque hoc factum fuit tale. Ergo tale jus eodem fuit acquisitum. Quodsi adeo certo constare debet, tale jus alicui esse acquisitum , & certum esse debet, factum tale adesse, & tali facto jus tale acquiri. Evincenda igitur est & facti veritas quoad omnes circumstantias. quae ad notionem ejus determinatam requiruntur, dc principii veritas, quod tali facto tale jus acquiratur. Facta pertinent ad historiam, sue patentem, quae luei publieae exposita in libris historicis typis descriptis, suem canam, quae continetur in documentis in lucem nondum editis, sed singulari cura asservatis, qualia sunt quae asservantur in Archivis Principum. Principia vero de jure tali facto tali. acquirendo desumenda sunt vel ex Iure naturae, vel ex Jure positivo proini facientes vel illo, vel hoc jure reguntur. Quodsi disertis verbis in systemate juris sive naturalis, sue po- stivi non extet, tali tacto jus tale acquiri posse; ex aliis prin-eipiis in eodem extantibus vi demonstrationis hoc eruendum 3. 3s r. ssa. Log. . Et ubi principia demonstrandi petuntur ex systemate Jbris naturae seu legum naturalium, necesse est ea, quae inde. desumuntur, ibidem demonstrata esse, alias ne eertitudo juris insessicienter evincatur, demonstranda demum
sunt, antequam iisdem utaris. Atque adeo apparet, quan tum intersi, ut systema Juris naturae veri nominis exter etiam
347쪽
Deductio tu ris acquisiti quid sit.
demonstrativa condi potest 3. 83. para. a. Phit strare inii INon minus liquet, quam necessarius sit habitus demonstrandi illis, qui jura acquisita adstruere volunt, praesertim ubi adjus naturae recurrendum, & quam facilis sit lapsus eorum, quihoe habitu destituuntur. Ceterum hic in genere loquimur de evincendo jure acquisito, nondum attenta disserentia inter jura privatorum & jura gentibus vel earum Rectoribus comis petentia. Qua de causa silentio praeterimus ea, quae in casu qposteriori ex modo dictis facile deduci poterant sit loco reservanda.
s. 443. Demonstratio juris acquisiti alicui competentis appella .ri solet Deductior ut adeo-suum vel alterius deducere idem sit 'ac demonstrare, quod sibi vel altera hoc jus competat, vel, cum de jure acquilito hic sermo sit; quod hoc facto ius hoc acquisi eris se, vel alias . 3 pari. I: Py. nat. .
Iura .rivatorum in foro deducunt Advocati; jura Princi- pum viri, quibus hoc negotium ab ipsis demandatur, vel qui se sponte sua immiscent rebus alienis.
s. 444. Quoniam qui jus alterius deducit, demonstrare debet eidem jus istud competere o. 443. , jus Vero certum est, quod alteri competere demonstrari potest s. 44 id; Ius H-
, . unus dericlarus Ufendere debes, idem es certum.. Atque adeo patet, quo sine fiant deductiones, aut saltem fieri debent, siquidem veritatis habenda ratio, nec sucum fa- . . ciendo quaeratur Praetextus, ut jure agi videatur, quod nullo. jure agitur. - g. 44s.
οὐχ mad Quoniam jus alterius deducturus ostendere debet, idem iam 'cςΠuin - 4440, si vero jus acquisitum certum esse desistiti tax, Vciit . facti, quo acquisitum, evincenda, &demonstra I dum Finis Dedu
348쪽
De modo sese alteri obligandi.
dum est tali facto tale ius acquiri posse f. 44 a. ; ad deduαν--m requia
nem faciendam requiritur ου facti rea, hoc est, quoad singu- rotantas circumstantias, es theoria finis sive naturalis, sive positimi, pro diversitate scilicet casuum, accurata cognitio es a mmoVbandi habitas.
Quod hare ad deductionem requirantur singula, clarius perspicitur ex iis, quae paulo ante not. 44 a.), prolixe annota . Vimus. Qui se satis instructos existimant, si sola historica facti notitia imbuti suerint, oppido falluntur, tanto autem fal- luntur magis, si arcana desit historia, ubi facti circumstantiae omnes nondum in vulgus notae. Supponunt illi tali facto tale is ius acquiri: id quod supponere non licet, nisi fuerit adeo evidens , ut a nemine in dubium vocetur, & nonnis de facto si controversia. Falluntur qui in solo jure omnem fiduciam. collocant, superficiaria facti cognitione instruisti, praesertim, ubi jus civile cum naturali, vel Romanum aut naturale Cum
alio postivo misere confundunt, nec ex genuinis sontibus principia Iuris petunt. Falluntur qui jus naturae tale fingunt, quali ad sententiam prae occupatam incrustandam habent opus, - quasi quis voluntate sua jus naturae essicere possit, ut quod ho-- minum voluntate constitui poterat, pro necessaria ac immutabili naturae lege venditent. ' Falluntur denique tum qui h bitum demonstrandi, quasi in deductionibus nullius usus si, contemnunt, tum qui externa ejus specie contenti sbi ac aliis imperitis demonstrasse videntur, quod demonstratum nullo modo dici potest, sive principia spectes, quae partim preca rta sunt, partim manifesto salsa, sue sormam respicias, quae 'propter hiatus multiplices, & illationes nulla consequentia factas a genuina forma procul abest. Merentur autem pro r be expetidi, quae ad solidam iuris deductionem requiruntur. . inprimis ubi jura armis vindicanda, ne ad tot millium hominum stragem & multo adhuc plurium calamitatem concuserant, qui generi humano prodesse debebant. Vtinam singula, quae de requisitis solidae deductionis demonstrata sunt, ad
349쪽
animum revocarent, qui vel ostentationis, vel Iucri cujusdam gratia nulla ossicii ratione urgente&deductioni juris Principum
operam navant, gratiam eorum aucupaturi, & haud raro as.
sentationi omnia, conscientiae nihil tribuunt aliam prorsus fingentes Icti ideam, quam qualem animo concepit inpranus, qui, cum Ictum justitiae sacerdotem esse velit, in eo requirit perpetuam & constentem Voluntatem jus. suum cuique tribuendi: id quod seri nequit, nisi certus sis via demonstrationis, jus, quod alicui tribuis, eidem revera competere.
. 446. Naturaliter a dedo Bombus abstinere debet, plena facti no- , 2 , , /ι Na yrris competente ac με te θρο demonstrandi halitu, 9 i instructus non est, seu nonnisi his sistans instruct .ιs ad eas accedere
debet. Quoniam enim ad deductionem ficiendam requiruntur facti plena notitia, theoriae juris sive naturalis, e positivi, pro diversitate casuum, accurata cognitio ac demonstrandi habitus . 4 3. , qui his sublidiis instructus non est, ut illam rite perficiat fieri non potest. Enimvero naturaliter obligamur ad actionum rectitudinem, seu recte agendum
ad deductiones accedere non debet, nisi picna facti notitia, theoria juris Competente ac sessiciente, & demonstrandi habitu instructus, consequenter hisce subsidiis non instructus ab iis abstinere debet.
Erunt sorsan haud pauci, qui mirabuntur, quod iure naturali definire velimus, cuinam deductiones facere liceat, consequenter ad peccata reseramus, si quis sua sponte huic negotio sese immiscet, cui desunt subsidia ad recte iaciendum necessa ria G. 4 o. pari. 3. Nil pract. uriiD. . Enimvero hi erunt, qui nondum didicere, quod jus naturae regat omnes actus humanos, qualescunque tandem fuerint, etiam qua tales, & qui conscientiam custodire vult, naturali obligationi satisfactini ruo 3. 6IO.Pori. a. PALPra I. -υδ, & tranquillae conscien-
350쪽
m modo sese alteri obligandi. 3ω
uae fructus percepturus t 3. 6 I s. pari. a. m. pract. unm. , ac felicitatem suam aucturus cf. 6I 3. a. O 49 s. r. Phic pract. univ. , animum ad illud semper advertere tenea tur 698. parti a. Phil. pracI. unιν. . Naturalis obligatio multo latius patet, quam vulgo putatur: nostrum vero est, ut hoc ostendamus, qui jus naturae suae integritati restituere allaboramus. Si qui talia rident, per nos hoc faciant, qui non
ad pompam philosophamur auram popularem captaturi, sed veritati uruce litamus, sive ea placuerit, sive displicuerit. I. 44 T. puod nobis competit ex obligarione mutua dandi 8s faci-γω ad res ossi naturati, e connata, ad res vel a tam alterius incerum es V actioner quod vero competit ex ista obligatione, qua mutuo consense Aer,cis nobis com-ιψ, seu ex contractu, certum es. Quodsi enim tibi petens quod tur, quod ex obligatione mutua dandi connata tibi debetur, nam ce
hoc fercndum tibi est j. goo. , cumque tibi ad id, ad quod tum, quos alter tibi dandum vel faciendum obligatur, quando re vel nam mcer- opera ipsius indiges, imperfectum sit . 33 3. , minimc tum. competit jus cum cogendi, ut det vel faciat id, quo indiges I. a 37. para. I. Phil. praef. unis. . Atque adeo, si vel maxi- . me demonstrare possis, eum naturaliter ad dandum vel faciendum id, quo indiges, tibi obligari. quod tamen semper non succedit f. ia T. ra 9. , perinde tamen est ac si demon-- strare non .posses, praesertim cum in Voluntate alterius tibi acquiescendum sit I. 136. pari. I. Fur. nat. J. Enimvero si demonstra , nequit jus aliquod tibi competere, jus hoc incer- , tum est 3. 4430. Ius igitur, quod nobis competit ex obibgatione mutua dandi & faciendi naturali sive connata incer- .
Enimvero quod alter suo consensiti sese tibi obligaverit' ad dandum vel faciendum . 33 7. , factum quoddam est ,-