장음표시 사용
81쪽
16 S. ATHANASU ARCHIER ALEXAND.
Ra est : ecedi viae sit in lugent eo quod non Ampsu O' ne des binia talem tuam ἰ. Un sint qui veniant ad solemnitatem , ecce Sacer- brium, ut dominentuν eis nationes , ne forte di nidotes ejus gemunt , Virgines ejus abducuntur , in gemibus , Ubi es mus eorum Z Foriasse nobis clausum est Sabbatum vostrum & solemnitas , quoque dicatur & illud: Zelatus es Doni nus ρο- atque neomenia. Alio item locm lacrymatin' putum suum, peperiit.mpulo suo . In Threnis
. . ti. Propheta dicens : F M 1e vinea Sebam curi. 'o .. vindemiatores tui ' minum in torculara, R 'caleatoribus . Multa autem ob multi.
rvvit γενl- tudinem vulneratorum hoc te ore recusarunt
tW Inerati . Pisor tis se tur illaesi remanserunt, enes evelli , couservati veniant , ut Me. Et rursus alio in loco haee la. item legitur : Muri Sion emittant ceu torrentes uer mas dis ae nocte . Num muris & lapidibus
ita loquitur, an potius iis qui vere muri EGesiae sunt Τ Certe in iisdem omnibus id completum
est: nam lacrymas ubique ceu torrentes emiterunt. 9. Nunc autem adsumamus lici verba , mi
tes ibant'sebant mistentes sem na sua . .em menta edit e suis dabis eapiti mea modum hodierni praesules qui non habent quo se,
mina emittant . Attamen. vemeuter serient cum exin
ultatione , portantes manipulos suos. Nam beati Piugent , quoniam ipse eo uabuntur; Et illud: Auvesperam demorabitur fetus ad matutinum , Diis a. Apostoli quippe qui tune ad vesperum fleverant, ad matutinum postea laetati sunt. Et blaria Magdalena sepulcro flens adstabat, cui apparens
o lis meis fontem laevmarum , plorabimus populum hunc die ae nilis, vulneratos
filiae populi mei , qui sapientes sunt ad faeienis
dum malum , nesciantque sacrae bonum p Me sa-ciunt qui plorant de lapsbus hominum . Ezechies propheta rursus plorabat pro Omnibus qui caderent , prout jussum ipsi fuerat : . planctum super prino jem Dra . Nec de Dominus abstulit lacrymas ab oculis ejus , sicque.,. ' principe Tyri tantum lamentabatur I sed impletum est quod ante dictum fuerat, Et
ut vel ex ipsius lacrymis augurari facile Deus omnem uermam ab omni vultu . Recorda- est , de multis aliis e nam omnibus advigi. mini Domini nostri, qui tanta passus est pro no-lant & lugendi exempla suppeditant . David bis : exutus suit vestimento , & induerunt eum quoque de soletium casa lamenta tur cum chlamyde coccinea, imposuerunt ei spineam coro. diceret: suomodo ceciderunt fortes , eo perierunt va- nam , conspuerunt in eum , illuserunt ei: colaphissa bellica Z Ne avnsentit tis in Gelb, neque in viis caesus est a ministro, qui omnium Dominus est. Ascalonis , ne forte exsultent filiae iae reume forum. Suspensus est in ligno, potatus aceto cum selle: di- Ecce hodieque ceciderunt sortes , & magna instru- viserunt vestimenta eius ipfb vidente, lancea latus ementa bellica, de quibus lugendum est. Lugebat i- jus confixerunt, deposuit ii se spiritum in manus Patem ipse de Absalone non quia mortuus, sed quia prae- tris: repositum est corpus ejus in monumento, resu varicatus esset. Et nos itaque ne lugeamus desun- rexit tertia die, assumtus est cum gloria in caelos ctos, sed eos qui propriam iidem abnegarunt .. Exci- praenuntiariint eum sancti Angeli dicentes, tollite Via. 11. .. piamus Ioelis dictum ejusque iussa compleamus , portas , min, ex , vestras. Auimo igitur considerateque i hortatur ut lamentemur de iis qui eunt uaneum qui talem exhibuit patientiam, ut quisquis e- perniciem, his verbis : Egrediatur sponsus de em jus imitator fuerit, cum illo sedeat ejusque eotia, uis IM, O sponsa de laeti βο/Plorabunt sa- res sit, quemadmodum ipse pollicitus est , in re- cerdotes minis i aharis dicent e Paree Domine gno caelorum, in saecula Iaeculorum, Amen.
HOC Uusculum is Mnasi nomine eo aper ἰn Comesus Ambrosianis G Ottobonianis euyus M Ius medio quodam ora i genere inier sed cet oe , progreditur . - eum quidquid homiliarum populariumque sermonum .inhanasius edidit , jam iniuria temporum verusale obm. itam fueris I s qua boc in genere supersunt vel aperte spuria sint , vel inter ψινι δεόμενα eominputentur I haud saeua es inremoscere mim hoc opusculum si Athanaso ad dieandum . Si quis vero iis at, hae rerum conditione, non posse umquam , quavis reperta homilia vel sermone A bonisAnesi definiri y huis reponam , posse Minitias sis orat. ones Albanasi nomine deprehendi, suae prima conspisu Albanasani Asi notas prorant I quis autem supersunt bona liae . ibo si uomine insigniatae . mei nugis plenae manifeseque spuriae sunt I set humiliore Hlo conscriptae , quam ut Athanaso is eunctanter adscribantur . Quo posremo in genere hane cosendam putamus. Dacti Patris Osri Athanasii Aoblipseopi . flexandrini Sermo in Ramos Palmarum ..d Remendum , dilecti , mysterium hodie Ierosolymis exstitit. Μysterium dico, quod
a Prophetis praenuntiatum , a Christo contumniatum est . Revera enim benedictus qui eteniria nom ne miniui, secundum beatum Davidem ; Dι. 1. 3. ac rursus idem , Ex ore infantiam lactem timpersee si laudem . Ut enim communem generis
luimani resurrectionem fore suaderet Dominus de errator Iesus Christiis , qui omnia nostri causa dispensavit & secit , ante salutarem pasi suinein si iam , Lararum ex mortuis suscitavit. ramobrem hoc peracto , ut dixi , festinavit voluntariam pro nobis adire passionem . Misistit , ait Euangelista , duos ex disi iis sui, diseus , Euntes in vicum oppintum , invenieris Unam alligatam , pullum cum ea solventes, addiscite in bi . Ideo beatus Iacob patria cha eum benedimones quasi seriem filiis impertiret . ubi ad Iudam pervenisset , sic ait , Iudas te laudent fratres tui , 3c paucis inter ispositis , Eι ipse exsectatio murium . Qualium Judas gentium exspectatio suit Z Nullius . Uerum tu indicat propheta, quod ex Iuda sol o tus sit . Rursum paucis interjectis idem ipse ait, Luans ad vineam Unam suam , oe is via I m. at tem putium innis . Asinam di pullum dicens , Ecclesiam gentium significavit. Nam revera D
82쪽
mi vis gentes vineae Sc viti colligavit I id est , A ratores , qui per fidem Verbum receperunt . veteri & novo testamento, quo per fidem pie. Deinde ait Euangelista : Euntes autemtatis fructum serrent. Hinc peipit , Lavabit in puli fiereunt sein praecepit illis , O a .idux vino Rotam suam , in faneuiae inis amictum runt asnam m pullum , m imposuerunt supersutim. Stolam & amictum Christi , carnem nun. illos vesimenta , Iesum desuper sedere fricupat . Siquidem sponte in carne sua cruci pro cerunt . o magna tiruatoris erga nos ad. nouis adfixus est, ut proprio sanguine peccato- temperationem l Quis ejus erga nos amoris adisrum nostrorum sordes ablueret , quemaci modum sectum non admiretur ὶ Quis non o tricat quan-ν bi. ι,. ,. in Esaia scriptum est : Quare rubra vestimenta do is , qui sedet super Cherubim, sam propter tua , indumenta tua quas ealeati toreularis , nos pullo asinae insidet λ Et qui a Seraphim eeptenus conculcata λ Uerum ad propositum reveri, lebratur, jam a parvulis effertur laudibus' Nam mur : Dicit emo Discipulis Dominus de astra vestimentis , inquit, suis viam sternebant alii Lur. rham loquens : Et s quis vobis dixerit , GH D. 'L B ramos de arboribus eaedentes. idipsum praestabant 'ris' aut cur solistis pullum' dicite . Domino & alii quidem praeeuntes alii vero sublinuempus siti est . In nullo, inquit, dubitate eorum tes , eum innocentitas pueris una clamabant , quae secundum oeconomiam meam geruntur' ne- triumphalem hymnum proserentes , his verbis,nio vobis repugnabit aut oblistet in ulla re . Hosanna mis David, Mineriectus. qui venis in n Dicite, Domino illius esse opus : jussum meum mine Domini , Hosanna in excel D. Quamobrem mit . xi. . exsequentes nemo vos coercebit, Nam meus es nos etiam, missa omni s dida cogitatione , de-
orbis ter plenitudo eius . oportet igitur pulso quovis s dido adsectu , deletici omni d quaecumque a me seripta sunt ad exitum Adu- lla & malitia , innocentem animi sensum aes cl. Hodie insidens subiugali Ierosolymam ingres. mentes, . cum pueris illis , lampadibus instructisurus sum . Scrutamini Scripturas; ecce Zacha- occurramus Servatori Christo , vero Deo no- rias propheta his verbis exclamat : Gauri muti stro , atque ex ramorum gestitione ipsum moristum filia Sion. praedieabitur tibi iussus oe niac ins victorem depraedicemus: olivarum rami, vator . Ipse mansuetus , in ens subiugali , m num miseratori honoque t omino supplicemus , puto asinae issent. Tempus praesens ianeplaciti dicentes , Benedictus qui venit & venturus est
est : oportet me inimicum euertere ae per cru- in nomine Domini,. Hosanna in excelsis. Benecem omnia pacata reddere . opus est ut is haec dictus es, qui cum . dives esses, per oeconomiam Ierosolyma finem aeeipiat , 3c Ecclesia gentium mpter nos paui accedis, ut nos inopia tua firmetur. Annon psalmis a David de hac voca- divites smus: qui venturus es eum gloria juditione gentium vaticiliatus est ρ Quid vero ait Z caturus vivos & mortuos. Ipsi gloria Sc imp .
sat. 8; Omnes gentes, quascumque fusi, veniena , σ a- rium in saecula secutoriun , Amen. dorabunt eorum te, Domine . Hi sunt veri ado.
HAEC duo opuscula ex Codice undee mi saeuii membranaere Biblioebecae RR. M. S. Basilii Romae mutuati sumus t ambo ejusdem farinae, oe sequioris aevi, ut ex vitiato linguae Graeca usu deprebendas. Primum vero subiuncta bisse at quot imperisi Graeculi sebolia, quae subdere visumes . INMe enim , quod perquam brevia sint , nemini fasidium movere possunt. Sancti Albana Π Discor Alexandrini , --Deharum , Prophetarum & justorum omnium qui a . o uti Pauli: Novi huiusmodi hominem, ra. seculo floruerant: sive in corpore ut ipse dixit:
ptum utque ad tertium Gelum, σ reliqua. uve extra corpus quae res loli Deo nota, qui praeter exspectationem opinionemque hominum mira
RE nuntiabo vobis quod eum adhue iuvenis en cula & portenta, quorum non est numerus, edit. sem, i is auribus accepi a viris antiquis, sapi- Ibi enim vidit concinnum ordinem super'rum dientia prudentiaque ornatis, virtute florentibus, qui cum, Angelorum scilicet & caelestium virtutum, in asceticis laboribus consenuerant. Nam cum illi & arcana audivit miracula, quae non licet homi- convenirent in unum & spiritualia colloquia misce- ni loqui, vel audire. rent, quaestiones in medium propositae sunt: Qua de causa magnus ille Apostolus, solus ex omnibus san- SCHOLION.ctis in tertium. caelum sublatus est, atque ibi audi Qit areana verba λ His ita respondit quidam ex illis: Au-L CI In eaelo desunt 3c versantur sanctorum ani- divi ego ab antiquioribus natribus, quamdam ceu le- o mae, ut dicitur I etenim justorum animae ingationem & petitionem Deo & Domino, universm caelis habitant , & aliae quaedam justorum animaerum moderatori, oblatam fuisse a sanctis illis Patri. in Paradiso, aliae vem. in terra mansuetoriam: mbus remotioris aevi, ut Paulum Apost virum qualem igitur domos justorum, in quibus raptus Paulusa saeculo non viderant, sibi ostenderet. Ex univer- collocatus . est. Raptus autem fuit postquam M. si quippe terra, ex gentibus atque insulis illuminata plietatus suerat a S. Anania , cum, ab eo ceu animae, atque fide & spe in Deum splendent ri, in re- squamae reciderunt. Ab eo autem tempore usquegione viventium in sanctorum tabernaeulis com ad illud, quo haec consessus est 3c protulit, epi- pegabantur. Quibus omnibus confitentibus se per stolamque icripsi, ac dixit, stis es benedictus, auli doctrinam lucem diuinae cognitionis mutua- & cetera , intercurrunt anni quatuordecim.
tos: his permoti illi, Domino sapplicariant: qui, F Quare non dixit Paulus : Ego raptus sim,
ut servorum seoram voluntatem impleret, illum sed , Nares bominem. An quia non noverat , aut
antequam ex hae vita discederet, assumsit & ra. ne in superbiam caderet, ita ut unius Dei υ puit ad amplexum & laetitiam sanctorum Patriar. tiam celebraret 'Sanctἰ
83쪽
ig S. ATHANASII ARCHIEP. ALEXAND.
A nem sibi immissam de oblatam , raptum in Par, Ducti Albanas; in Hesum diva Apostoli Pauli e disium& areana illa verba memorat. Quamobrem, Datus est mihi stimulus carnis , Angelus Sata- utpote qui nollet de seipso gloriari, ait: M pso nae, qui me colaphizet . non gloriabor , nis in is m ratibus meis , ae si diceret, in tri stationibus & passionibus meis. I cum pietate educati stant, & in medita- ne magnistido revelationum extollat me , datus estione divinarum Scripturarum versantur, ex mihi simulus ramis , scilicet impedimentum mi piis dicripturis veritatem ducem mutuantur. Ac pri- erectis cervicibus extollar, Angelus Satanae , quimo quidem sciendum Epistolae ipsius argumentum , me colaphisy . Satan explicatur , a essarias .& quo pacto scripta suerit . rostquam divinissi- Quidam enim B. Paulo in praedicatione obsistemus Paullis in hae Epistola praecipue, cum multa bant, ipsumque ovibus flagellis, multisque a- passias, multa expertus mala esset a crinatis & a trocibus poenis affligebant ceu leais adversarium. contribulibus ingratisque Iudaeis, quos salsos fratres B non concedent ut doctrinae vetam clare praenuncupat haec omnia quae sibi acciderant, hic dicaret. Hos igitur divinus Apostolus deprimens, commemoravit: hortatur eos quibus haec epistola ceu filios diaboli Satan vocat . Eadem de Gu- 'di igitur, his verbis: M'. res, sa qui primum Apostolorum thronum occupavit eum sit, ipse sapientes I atque adjicit, Sustineri . Petrus , ut qui magistri sui sententiae adversa. se Utiis mos iu servitutem redigit , s quis devoraν , retur . & neutiquam divina, sed humana solum s quis extollitur, & cetera in Epistola sua con- saperet, Satan ab ipso Domino vocatus est , his sequenter recenset , atque infinitas sintra aerumnas verbis : Vade retro me Satan , id est, Adveriaris deseribit hoc pacto, In Iaboribus plurimis, in pla- divinae ae salutari sententiae meae, quia passiogis supra modum I rursusque profert tentationes, mea communem mundo salutem allatura est. Cum lapidum & virgarum stipiticia, naufragia, peri- igitur ter eadem de causa Dominum Paulus rogas.cula, labores, aeriimnas, famem, stim, atque ut siet, ait illi: Suffieis tui gratia meis. Sufficit tibi generosus athleta de omnibus , quae sibi accid si ut vas electionis fias, ut praeco omnium Ecclesiarunt, mentionem facit. Nec iis libi propriis con- rum constituaris, ut utque ad caelum Sc ad paraditentus , etiam ea quae extrinsecus advenerunt e- 1um, adhuc in carne vivens, rapiaris, ut revelationareat, Quotidiana sollieitudo omnium Ecclesiarum. nem mysteriorum, quae non hic effari licet,&quae Unde numquam in conscientia sua quis infirma- caelestes ordines speliant quaeque humanam omnem batur, quin ipse infirmaretur, non quidem cor- linguam exuperant, eloquare, ut plenus divina sapore, sed spiritu . m autem aerumnas in glo- pientia , item Spiritu sancto repleare, & cumriam sibi verteret Natus ille vir, ajebat: Gloriari symmistis tuis Apostolis una sedeas . Sufficiunterere non oner, sed de issirmitaribus meis gloria- tibi haee & similia a me tibi data munera. Nam his, id est de variis tribulationum mearum ρος virtus mea in infimitare pescisti ν οῦ in infirmi, rias. nibus . Quamobrem alibi quoque ut optimus late scilicet non corporis vel animae, sed de tribu- athlota. oui immortalem Dei eloriam prae oculis lationibus, sive de tentationibus loquitur . Nam' mentis haberet δc consideraret, ait: Non enim sunε D qui animi infirmitati obnoxius esset, qui posset ani-eondignae passiones hujus temporis ad futuram χtο- mi aegritudines aliorum curare/Ipse namque divi-riam, qua revelabitur in nobis. quia nempe divi- nus Apostolus dixit: Cum infirmor, tune mens sis ,rissimus ille vir, qui superne erectum gerebat a- hoc est cum infirmantur in me pravae cogitationes nimum, omnia supplicia ceu dele tibilem concen- ssionum, tune spiritu potens sum. tum de harmoniam reputabat. Rursumque visi
In Argumentum Athanasii in Psilterium, & in Supplementa subsequentia.
P Rodit egregium in Psalmos Argumentum ex Corice Bibliothecae . brosianae membranae, XL sine uti optimae nota eujus sumta dicta judicium peritiampis Scriptoris arguunt. Orditur aurem Athanainus a Psalmorum ordine , quorum perturbatam seriem promanasse putat ex Iudaeorum oufia m negligentia. Paternis quippe despectis legibus, inel nanteque ad semulacrorum cultum aniamo libros aρ ser mores priscae religionis interpretes 'fui aderunt; ita ον multi hiae inde disructiae fetustate pene obniti μοί magna pars etiam prorsus interierint . Sub haec autem en is in 'iati im I in .um, multis attriti cladibus, in Babuuiam victorum iussu transmigrassent, Midam inire
eos PνQboia sacros liastros colligendi cur m si sepit quor ille uti sese dabant , partesivi si us
i urbatio oritur . Haec vero ex Εὐ Pis mutua res videtur Athanasiis, cuius etiam verba plerumque transer b t. In hoe tamen paulum et rlat, quod restaurandae Scripturae operam , quam Eusebius ab
Esdra suscipiam ais, ipse alicui priophetarum, nullo speciatim memorato, ad gnet. de Psalmo timouctoribtis posita dicuntur, accurata Ianeo erudite proposita , magnam habent cum Origenis opustulo. a nobis propediem edencio , ad itarem. Argumentum porro suum piaebere a admonitione claudit Alba. Osius o ubi qua Neute Psalmi Ar tegendi, Apetas alloquens, es paucis, egregie tamen edisserit. Sup: .ententa Expositionum is Psalmos, ex Codice Ambrosiano, dum Med olani ageremur, exsere . Umiιs. Esque Codet x illis recens, ab antiquiore Seoriatos desumtus . Nam, ut in Athanasi ediato, a nobis baia Ita pridem adornato , monuimus, Expini Ones lilae Athanasi, non omnibus suis panibus edi numeris absolutae sunt I sed amanuensum ausus passm trama , in compendiam redactae r quaedam etiam ex Catenis erutae . Nihil moror serjtorem nuperum , qui E sit Ones dui in Psalmos non esse Aibanasi praeprepere pronuntiaυ te se I nulla oblata negandi ratione. Nibiι ilia. Io eura it, immo patius dissimulavis, Me operis omnibus post Albanasium saeculis , Athan sit nomia , allatis plerumque locis ut in hodierno Commentaris exsant, a plerisque scriptoribus momo, i .
84쪽
nihil in is adginitas sint i , verba- frequentia inbanasiani usus , nihil Codicum unde pronemus
vetusus: quae sane Meurato rensori , ante quam sententiam ferret , seris erant excutienda . UreM
ineu inaurer pronuntiaυit, Non sunt Athanasii . Cui nos pari facultate reponimus, Sunt Athanalii: aqua re denuo eomprobauri nos ex misi, dum niueu a fers quo νυ fer torum tesimonia, totque alia γν--στω arxumenta convellas. Nemo sane nobis dicam impingat, quod ex adfectu vel praejudicata opisis, spuria vis dubia opera pro germanis assertis dederimus e nam pro tardi , O ut aequiratio posutabat, νο)ααι vel γε- νος notas quibusque praemi mus: ae licet estque liberum sententiae atmersum nos ferendae actisrium mittamus il si quis tamen hane proianciam adeat, nonnis Mossis argumentis o notis, quas pro saevitate tractatibus singulis premi mus , iudicis eensoris partes oeeunt. Lectorem monere sereat , Commentarium alium Albanasii nomine ferri in Biblist a Iustinia Veneriis, isque Abisrofana Mediolani , prorsus diversum ab edito , euvus In tium . . ι ἐν σμοπτώ ν - ου αε ών Sed cum a nemine scriptorum memoretur , vel alterias nostra gentilis opus fueris, veI Bbanasum litam magnam ementitur.
IN Hebraico libro Psalmorum , sine numeri additione omnes Psalmi inscripti sunt, atque variis modis. Alii quidem una junm . alii di. visi sunt. Statim quippe ab initio primus & se.
eundus in textu Hebraico copulantur contra vero nonus, qui apud nos coniunctus est, in Hebraico textu dividitur in duos. Totus porro Psalm rum liber in quinque partes distributus est. Obsem A uia ' His enim perspicue dixit, Psalmum se. eundum Davidis esse . Uerisimile autem est , ideo titulum , Davidis , omissum fuisse in eo psalmo , quia nudam & apertam complectitur prophetiam de Domino , qua dicitur, Ammersus Dominum. adversus Chrsum eyus . bus consequenter adjicit ex ipsa Christi persona : Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . omnes itaque Psalmi , centum qui quaginta seruntur . Quidam porro arbitram trantur omnes B. Davidis esse: neque tamen id Mvandum est autem ordinem Psalmorum, nequaquam liqua nota significatur. Et verum quidem est uni- historiae & temovium seriem & rationem tenere: 'versos Davior adscribi: at in titulis indieatur quo
verum in multis mutari temporum ordinem, ut commonstrat liber Regnorum. Cum enim Iudaicus populus idolorum cultui admodum addictus esset, in summam paternarum Scripturarum oblivionem venerunt, iisque adeo ut ne Blosaicae quidem legis liber compareret; nec quidpiam pate epietatis penes ipsos reliquum esset . Cum itaque Prophetas interemissent , quod eorum impietates coarguerent: ae propterea in manus Assyriorum traditi , in eaptivitatem abducti suissent; sub haec qui- auctore quisque esalinus editus sit. Nam quatuoreanti eorum principes, ministri veto ducenti octoginta octo, electi fuere. Horum quatuor principum psalmi aliquot eircumseruntur, ut vel ipsis docetur titulis. ωndo enim dicit: 'Amus filiis Core, AElban , Asaph, di aemus, ab ipsis aethan,
Asaph, aeman, filiis Core psallitie. Qim dicit, Psalmus Asapb ipse Asaph reeitavit; eum dicit, Psalmus Idiibum, ipse Idithum psallu: ubi dicit, Daiadis, ipse David est qui renuntiavit. Cumdam Propheta, qui Synagogam eorum strenue O-- autem dieit, Daiadi, ab aliis recitatur psalmus in
rabat, cum aliis Scripturis librum quoque Psal
moram collegit: non quod simul unoque tempore Psalmos omnes repererat, sed dive is temporibus ; ac primos ordine posuit eos qui primi reperti fuerant: quo factum est ut ne omnes quidem ipsus Davidis Psalmi ordine ponantur, atque psalmi filiorum Core, & Asaph & Salom nis , inta quoque . AEtham Israelitae , aeman, rursumque Davidis permixtim positi in libro M. currant; non quo tempore editi, sed quo inventi siere: quod ipsem in Prophetarum periodis &clausulis reperias.
Qui Psalmi vero post primum de duodeeimum
consequuntur sine titulo, necnon ii quibus titulas quidem praemittitur, nec tamen indicatur quo sint auctore editi, eorum esse di eunt Hebries, qu Tum nomen stabitur m Psalmis qui titulo vicum antecedunt. aestimo autem primum & secundum, quI unum constituunt silmum , Davidis esse ;quia quotquot in prima parte .bsequuntur, ipsius lunt. A tertio enim ad quadra mum omnes Davidis inseribuntur e quamobrem mihi ad ipsum videntur pertinere primus atque sevundus. Davidem. Sunt quidem omnes centum quinquaginta , quorum septuaginta duci Davidis sunt, novem incidi, duodecim Asaphi, duodecim filiis Core, isenus Idithum, unus aetham, unus aeman, unus Summonis, duo Aggari & Zachariae; sne titulo uirinta
novem, unusque Μ s: omnes eentum quinquaginta.
Animadvertenctim itaque mysterium, quae stiliboei causa sit eur, eum diversi sint cantores, neque Omnes psalmi Davidis sint, psalterium tamen ad Davidem reseratur: haec ne flentio praetermitta. mus. Ideo se inscriptum suit, quia ipse Davido in causa filii cur istaec ederentur: ipse namque camtores elegit. Is igitur qui causa suit, tanto hon re innatus est, ut quaecumve cantores dixerint, quasi Davidis reputentur esse. Qim propheta esset David, atque interioribus apertis oculis, probe nosset malignos spiritus gaude lapsu hominum, de contra dolere quali victos de eorumdem restriscentia, & emendatione,
intelligibili ae spirituali modo orationes adversum illos emittebat; ex iis hostibus qui sit, adspectusti
cadunt assumta metaphora. Nisi enim hae ratione Pmphetarum scopum interpretemur , non modomam sententiam eonfirmat liber Actuum Ap Enullam animae utilitatem , ex eorum dictis, adstolorum , in quo dicitur.r i Diisitas tu soridi em mansuetudinem adipiscendam , pereipiem1ς : velum ρο υν - , mare , er omnia quae tu et
sunt . s Deus in mirum nostrorum qui dixi ii per Spirisum sanctinis per os David pueri tui , Qua re fremerunt emtes populi meditasi sunt tua
Tom. III. rum etiam in asperam quandam, atque euangelieae doctrinae adversam animi duritiem ex frequentibus adversus inimicos precibus delabemur, tam tum abest ut diligamus illos. Nam sexcenties
85쪽
ait Baὐidt C fundanitie purire a sciantur Amidiosus, sicubi imprecantem Prophetam inveniat. --s inimisi mes , o non eonfunών ego. Similia ab hostibus qui sub stosum eadunt ad intelligibile, enim ne eredamus dixisse viros ymphetas & mi. inimicos iacia translatione. Demum vaeare opo eos Dei alio quam superius a nobis explicato mo- tet Ascetam sit lotum verborum intelligentiae. . Atque ita intelligat oportet vir quisque sedulus ae
s UPPLEMENTA C ΟΜΜENTARII S. ATHANAS HIN PSALMOS.
Pag. 3π. editionis nos hanasii BEatos autem vocat eos qui non abeunt in concilium impiorum, neque stant in via precatorum , neque linient in cathedra pestilentium. Nam tres Ordines apud Iudaeos erant contra Salu
torem instargentes, Scribae scilicet, Pharisaei, &L isperiti, qui iure atque merito impii, peccat res & pestilentes nuncupentur. Via dicitur harevita, quia ii qui nascuntur, ad finem pergunt. Ibia. post illud, Domini, adde e .
Sed in Iege I Om ni voluntas eius, in lege ejus meditabisur die ac nocte. In lege. angelica videli. cet. Contentionem significat ac diligentiam, n nenim remisse ac ninligenter oportet legem Dom. meditari. Neque modo meditandum o supe
sedendum meditatione; sed semper & assidue divi. nis oraculis sese addicere opus est: id enim significatur hoc dicta dis ae nine. Bona est merces binni operis: qui enim divinae vacat legi, eius siuem tis irrigatur Christus quoque doctrinam suam vocavit aquam, cum ait: Si quis sitis, veniat ad me bibaι. Ligno ad aquas posito comparatus est, quod semper floret, semper fiuctibus tempestivisionustum est. Nam virtutis athletae laborum quidem fructus in latum reportant, &, ceu quibusdam soliis inde emissis, spe bona adum Mantur, laborumque gravitatem hujusmodi recreatione sus. strantur. Tali viro omnia semper prospere vertent. Nihil enim divinis Iesibus adversarium admittet, qui voluntati legis luam accommodat voluntatem et quia a principio id in omnes malitiae s ies eli navit , & declarata divinarum legum persectione , ita inseri , Omnia Paecumque
Ibid. msi illud , praedicatum 2 Lignum vitae Christus, rami Apostoli, fructus sanguis & aqua ex latere siuens: quorum ille quidem in formam & exemplum martyrii, illa autem. Niptismatis. Folia sunt sermones: fructum ligni intelligas ese reetam fidem ; solia item i-- , praeceptorum observationem: fructus etiam Lnt ii qui ialutem e insequuntur radix, bapti Lma; agricola, pater .. i l .
Ibid. p se iuua , caret subditur. Tempus dandi . accipientis opportunitas
est. post i sperant in eo, Argumenta adde .
g. - . Argumentum Psal. v. mse illud congruentibus, se prosequisur Codex .
Ρostquam primum psalmum per impiorum me.
moriam concluserat, eorumdem mentione seri
eundum iniit psalmum, docens supra memoratum impiorum finem eos , qui furore in Salvatorem acti sunt, excepturum Ibid. ad primum versum post illud ,. acceperint, Quae, ait, causa tanti odii, ut tu unum concurrant gentes de populi λ Illud enim, fremuerunt, significat, tantum superbierunt, quod est cum immore & arrogantia turbas movere & tumultu ri. Translatusque est hie loquendi modus a bruto equorum impetu, nullum ἀorem servante. quod Judaeis contigit adversus Christum insuluntiis. Quae causa est quod in unum concurrant gentes& populi 3 sorte etiam Israelitas vocat gentes Scpopulos . sive Herodem & Pilatum quasi Ethni
cos , Judaeos ut populos memorat. Ibid. in invia, μου ire t reges serrae P. Vsitemur, ac si diceret. sese suopte consilici ad id motii destinarunt RFes, Herodes nempe& Pontius Pilatiis. Ita saesti Apostoli in Ain bus interpretati sunt. Ibid. ad υ. 3. post onus meu- I est Isinu iniurum: nam insidiae cimtra Christum ad ipsum recurrunt Patrem . Si namque Pater in Filio, δ: Filius in Patre est, quomodo non una suerit iis illata contumelia uidem ad finem versua quarti adsece ebridebis, ae si diceret, odio habebit. in abitur Sed qui insidiatoribus . inquit. excelsior est, irri. debit eos, sive risu dignas eorum insidias declarabit, utpote qui stulto negotio manum admoverint. Nam subumatio est flatus per nares emissus, ad despectum eorum qui ingentem fremitum edunt., Q iod autem praepositu superioribus tae dicantur, ampliorem praebent risus materiam. Neque id siselum modo , Inquit, sed iram experturi sunt. Diri
86쪽
A ex monte sancto, id est, ex eaelo. Mons sanctus Mid. ad υ. s. post vocem, vae, Dei est iupernaturalis ejus cognitio ..Hre leguntur e Drapsalma adhibetur, cum musici cantus mutatio fit , aut eum sententis & vis sermonis DNam Romanus exercitus in captivitatem illos aia vertitur. ducit. Furor autem ab ira dis et, quod furor sit ve- illud. Exsurrexi, senificat, Divina conversio. lut ira ebulliens&adhue aerensa I ira autem , appeti- ne dignatus, ingruentibus in me malis superior tua vindictae. Imperfectior itaque furor est, quam i- evasi .ra: estque ira ceu complementum. Verborumque Diae ad vers. 8. suoniam tu penuincti hujusmod, interpretationem palam ficit vel ipse omnes adversantes mihi. rerum exitus. Exercitus namque Romanorum ipsos invadens Urbem vastavit, atque Templum incendit, Percute, contere, aut percuties. Solicitat Deum magnam partem ipsorum liuernecione delavit: il-η ut contra inimicos insuigat, ad se ulciscendum .los autem qui mortem estu erunt, captos servituti Sine causa inimicos habet , qui nullam prebuit tradidit. Animadvertat velim quisque vir fidelis , odii materiam. Dentes autem peceatorum, aut vim quod quasi duarum per narum mentionem deinceps ait esse peccantium adversus Deum, aut verba in
saciat; primo quidem Domini Christi: siquidem. ipsum prolata . & blasphem diru . Aut dentes
a./versus Dominum inquit adversus Chxi tum M peccatorum sunt emitationet. irrationabiles , quae Iur; deinde vero, ejus qui habitat in caelis & m- praeter naturam nobis incidunt . Nain cogitatio- minus est sui habitar in caelis ire debis eos, nibus velut dentibus usi adversarii , plerumque Dominus si Iaunabis rese ac rursum eodem modo appropinquant nobis, ut edant carnes nostras; vi. assidue & consequenter procedit. delicet ea quae ex carne nascuntur. Mosesa auis rem sunt opera earnis . ait divinus Apostolus .
Diri pose, fgnificat ad υ. 7. addet o Dentes mim ait, sumta a seris metaphora, quae in dentibus robur habent , quibuς se,ctis despe-Dom nus dixis ad me , Filius meus &c. aesi dice- ctui habentur . Etenim homicidae ae sanguinariiret, Ipsa me Patris natura Filium declaravit: non jun homines , ipsis carni voris seris pejores sunt , at-D quciam id perficiente; sed essentia ipsa me sguram que iisdem compariantur. situlantiae Patris esse commonstra me. Apposite additur, es, quod generationem ante saecula declarat: erat Ibidem ad versum linea peniat. pro atque illius
enim semper illius. Adjecit autem illud, est legitur in Codio atque ille est σ.- kre,ut generationem secundum cament eommonstraret: sis drat
illud enim, tempus indicat quare pro temporali generatione positum est. Consequenter item pro hu- Domini est salus . Noni est mihi inquit, speqnaana generatione adjiciuntur isthaeete. Hie homine: is abs te salutem exs o, parite mihi quae , animadvertas, quo pacto generationemnque populus tuus qui . mecum bello impetitur cunigeniti Christi sibi propriam. Pater iaciat. Ad. Psalmum IV .i In. Psalmum III.
Pag. ψω. v. 4. in hine verba e
T autem Domines ceptor meus es. Haec vox Pro. Detae fidei adprime convenit, qui tales rerum conditiones iam, atque intrepido animo serebat, comfidebatque se minime relictum iri imo ero non auxilium mMo adlaturum. verum etiam erigendum se s re atque regnum accepturum: id enim aiunt qui . ldam tignificare illud, exaltans Gloria. ita que justi Deus est , in quem spem reposuit: cujus autem gloria est Deus, hujus caput exaltatue.
e mea ad Domino clam i . Praeis
misit precationem , dehinc post diapsalma . gratiarum actionem addit de concesso postulato . At jam ad nos convcrso vultu , narrat quo pacto preces ejus admisi e sint , aitque e Voce mea ad Dominum elamavi. Per voeem intelligas intelligibilem mentis Deo universoriam supplicati nem : non enim de clamore loquitur , sed de prolata per mentem oratis lIllud porro: Gaud vis me de monte , dicitur se..cundum vulgarem opinionem . Putabatur enim in Tabernaculo habitare , quia. inde oracula Sace . dotibus dabantur .. Vel, is monte sancto, quasi dicas, de Celo ut etiam illud, In monte sancto rus M , appropiaquare montibus. aeremis . Potest mons. sanctus Dei esse ex quo exaudit orantes Deus unigenitus , illius, de quo dictum est, Erit eo pisus mons Domini is nomi mo Areum. Quod dictum manifestationem ejus significat . quae sutura est in
adventu ejus in consummatione saeculoriam : aut, D Argumento pes, dicat ari citur . .
terpretati sunt . victori o Symmachus vero, in eium , sive victoriae carmen . versum v. po' Me, libertatem
Siba dc Berzel' alimenta multa & tapetes D vidi obtulerunt, quando supiens Absalon , in desertis locis atque in montibus versabatur, quasi tres pueri in. Emace, & Daniel cum lacinita. Quando tribulationum & tentati otium rationem intelligimus tunc maxime dilatam . Alio item
pacto. potest latitudo . explicari . Ad Psalmum V.
Quae haereditatem aceipit, est anima religi . sa, sive Ecclesia. Quid est quod haeredit
te accipiti sis eudus non viait, nec auris and vis, nee in cor hominis ascenderunt. Precatur au. em, atque, ut exaudiatur, res iam siti propositum declarat, & adversariorum nequitiam.
Quoniam ad te orabo . Inrelligibili, inquit, lumine Nudens, ad te orabo , ac me exauditum
87쪽
R 7. mst, in futurum, A babesur. A ipsarum fundamenta ' quae uti declaratum est, sunt
Qui loquuntur mendacium , & qui dimes i. dola esse deos, atque ipsos daemones, qui in id lis dicunt mendacia, odii qua, & ora a.
versum Sec dum mulitimi nem MFetam- expetis illos ,
pios stilicti essiciens. Nam qui animam pers quuntur Deo grata opera edentem , Deum ex Dperant aperteque bello oppugnant. ηAd Psalmum VI. V. pose, amiserit, adscitur Ibidem pol, eum sonitu, Iet tur. Ita ut eorum pernicies ubique pervulgetur . Aut exitium supremum dicit, live malorum v hementiam, & perniciei conspicuitatem.
Vers Io. pis, pauperi, Me Ieguntdir. Sese frequenter pauperem ac mendicum vocat, etiamsi in regia versaretur. Noverat enim humana omnia vel umbris imbecilliora esse. Opportunsetatem vocat tempus tribulationis: semper enim auxilio memus, etiam in prosperitate: verum in aerumnis, auxiliorum usum magis experimur. INfirmitatem adumbrat , quae ex aegritudine a- - -Gum 23. hine insuper teguntur. nimi & ex fletibus provenit. n es oblitres elamorem pauperum . Pauperes V. 8. pH, declarat, legis- ruisum vocat eos qui propter ipsum mendi eant,
qui assidue ipsum supplices rogant, postulantque Quod in recte factorum numero r rami, quia e ultionem inpariarum sibi ab daemonibus illata.
rgumentum μου versum I s. adde.
In partis filiae Sion . In caelesti Ierusalem . Illud porro , annuntiem, intelligas , assidue ca
In Psatinum X. secundum Hebraeos
IN 'nem dictum est , quia in fine saeculorim
terminum habent ea quae prophetico Spiritu praedicta sunt. De Christo namque & de Ecclesiis quae seeundum incarnationem exstiterunt, .m nem habet . Quandoquidem Unigenitus, vitis, es Deus in eo pesti eius . Expulmo 1 se ex anima sua Dei timore, semper fideles vero, palmites vocantur. Quod fi contem Ldat Iudaeus , psalmum in communi de homine dici , etiam hoc pacto notum sit , quod ideo mimia ipsi subjecta sunt, quia ad imaginem Dei, qui carnem assumturus erat, fictus est. His adsiste quae in Milo exsan p. 4 2. olim In Psumum Ix. 6. FNerepassi genter, periis tapius. Dracoisin malina perseverat. Princimum omnis malia hctionis est , non cogitare judicem Deum. Ue- tur juineia tua a faeis eius. Nosse non vult te iudicem esse justum : qui enim non novit esse Deum LMque iudicem esse novit . Omni a in misomm suorum domisabitur. Tentationes aliae animo, cor pori alii objiciuntur ' aliae iis quae cireum corpus versantur . Quae animo offeruntur, cogitationes impurae nuncupantur, quae peccata &dogmata falsa generant; quae eorpori admoventur, sunt tau-INerepassi genter, periis impius. Draco- sae plagarum, crueiatuum , persequutionum, caris nem ait aut diabolum : quia increpatio E cerum, mortis P quae circa corpus versantur tem emendationem significat . Jure quis dixerit , emendatis per Apostolos gentilibus, periisse impium, exstincta perarius atque deleto altarium eius nissim. Postquam enim sentes inerepatae, & ad
Dominum conversae sunt, qui in ipsis ut te im sequentiae filiis vim suam exere at , diabolus stilicet, una cum idolorum templis periit, quae, ceu civitates ouaedam , continerant eos qui impietatem lecta antur. Atque ita deleta sunt, ut ne vestigium quidem eorum remanserit. ditest illud de postremo quoque judieta explicari tunctationes, sunt pecuniarum & possessionum mulctae, filiorum & uxorum jacturae . Palam itaque est ex supradictis Satanam aliquo ex memoratis tentationum generibus, in justos omnes domina. tum habuisse. lus quippe Christus peccatum non fecit , neque dolus δε--nu es in ore eiust.
V. IO. 'si, postquam dixit , ia Codis igitur , diabolus.
enim increpatis peccatoribus, diabolus, qui pro-Fruam ut doceas illos, te eorum qui 1 furiis avi te impus audit , funditus peribit . civitates ficiuntur curam gerere: &quasi ex somno surgens, porro, exstincta, quae in tess ante dominabatur, is pietate, aessificium pietatis susceperunt.
u versum 7. post, potens ille est, adridi Civitates sunt adversariae potestates, quae quasi civitates praevalidae muris instructae. errore aec pios eomplectebantur. Et cujusmodi qualis eivi. ,1 Ltates ait, nisi eas de quibus alibi dicitur, Red.- in , erem e vitares potentes , ita ut eada ostende ultionem tuam eorum consiliis superiorem esse . Atque illos quidem corrigas, sed iniuria adsecti miser edio capias, vehementer comminuu& concitatus eorum sicinori s ae blasphemis dictis. Propter quid, linuit , irrisavis impius Deum 'Au versum Is . - , peccatum, additur: Inveniuntur qui salutem a Deo consequuntur, secundum illud: Iuveni David servum meum , δέ ,
88쪽
inventa est drachina perdita ; ac si inventa non Aisur uia. Acceleramnant ad obsequendum praedueationi : oportet a caedibus & sanguine mundos esse eos qui a Christo congregandi sunt. Comventicula, inquit, ex gentibus, non per sanguinem & tacdes congregabo ' neque curabo ut i stati cultu accedatur ia me, feci potius cum Iam vibus ae per incruentum sacrificium. V. Dominus pars haereditatis meae ratisis mei. Haereditatem vocat gentium regnum. Ecclesiae, inquit, meae, quae in haereditas mea, portio est Dominus Pater, ipseque calicis mei pars est, id est, mortis. Ecclesia vero Patrem luere-Bditate accepit, cum praecepta ejus servavit. Ipsaque mors mea, Patrem habuit in haereditatem, quemadmodum dicitur, Haeres αἰ, cobaeres Cbrim . V. 8. dextris es m M . Manifeste coarguit Iudaeorum stupiditatem . Etenim Petrus Apostolo.
rum coryphaeus in Actibus , haec Christo ades. it. Nam Patenus Deus, ipse est qui omnia
firmat Jc continet , quatenus autem homo, ipsi convenit a dextris Dominum adstantem habere,
Non derelin)7Pes animam meam. Licet ipse vita filisset, periisset. Qui pereunt, non invenientur in saecula: manet quippe judex , ae regnat semper in futuro ac novo saeculo . V. res post, iugam aetemum, lagitur.' Gentes vocat iniquos homines , utpote qui non
vivant secundum legem , sed gentilitiam & ba baram immanitatem sectentur. Eos deleri rogat: Peribula, inquit, & exitium ipsis comminatur ut & illi respirare possint , dc hi ad meliorem
se frugem recipere. V. 17. pose, promti sunt, leg tu . Praeparatio cordis , est quasi promissio facta amotibus Sc affectibus animi , ad obsequentiam Deo reddendam. In Psalmum X. V. . uiam quae perseest desii Mee, ut. Quasi dicat. opera tua evertere satagunt pro- sit dc vitam praebeat, per oeconomiam Acitur apter me; nam quem unxisti regem, contra cal-ς Patre vivificari. Notas m bi ste si itas visae, quiculum tuum armati, student abrogare . Et hoc humanitatis personam habet, utpote ad similit agunt postquam rectas probasque cogitationes , dinem nostri sactus, sermones effert nobis magis quae secundum naturam sunt, eliminarunt , quas quam sibi, quatenus Deo, competentes. cilicet Dominus perfecerat. In Psalmum XVI. In Psalmum XU. V. a. secundum lectionem Codicis Ambo iam havertendus. Rursum , hoe servi formam decet; exhibetque una justificationem quae in fide per
consessionem obtinetur. Interpretatis Me versus territ in Ambrosiano Iogitur
S actis in terra mirifieaυit mur. Sanctificatis in fide notam fecit voluntatem Patris, is eis scilicet, qui in terra Dei, sive in Ecclesia erant; aut, aliquibus in terra sancta versantibus; aut quia
sancti in caelo conversationem habentes, in terra eius degunt , etsi adhuc in hac terra versentur. Voluntates autem Dei sunt virtutes cujuscumque
speciei, quas mirificat Deus in sanctis suis, quillus, quam alii homines , in exercenda vitetute acultatis habent. Non enim eadem sortitudo Apostolorum δc Martyrum est, ae illa qua alii a- Iio modo vitaliter asunt, neque continentia Iosephi, aliorum similis est . Atque ita quispiam mirifieatus propriam sentit infirmitatem, ut divinae virtuti & magnitudini plurimum inserior. Cum enim multiplicatae fuerint infirmitates justorum, accedunt illi ad Deum poenitentia moti .
V. 4. mltiplicatae sunt infirmitates eorum. Cum visiε- idola eolerent. Etiamsi vero multiplicentur, non perseverant: nam usque ad primum sensum & experimentum dumtaxat permanent; quia justi virinus valent in Christo consortante. Aut de Apost lis acere videtur, necnon de iis qui eorum opera erediderunt ; in quibus conspicua fuerunt divina miracula, utpote qui divina omnia praecepta servaverint. Multiplicatae autem sunt iammitates earum, aut, ut alio modo legitur, labores, multis instantibus populis, oratoribus, Ducibus, Regibus, quibus superatis omnibus, cursum consecerunt: vel brevitas & temporaria eonditio tribulationum, infinitum saeculum significat. Non congregabo con Gm. III.
V. s. post, innitatur, legitur SEmitae autem Domini sunt observationes mania
V. 6. Ego clamavi, 3ce. Non frustra clamo, sed quia plerumque exaudisti me , peto etiamnunc ut exaudias me . Clamor autem ille, est intenta erga Deum eo latio. Via Io. Adjem suum eones erunt. Adipe signi-seat inimicorum maximam prosperitatem. V. I 4. post, transmiseriint, adde Atque ipsam reliquere parvulis filiorum suorum, scilicet usque ad abnepotes. In Psalmum XVII. V. 9. pose, ardentiore, legitum: VIdentes enim daemones Dominum , in acti
ventu ejus comburebantur a faeie ipsius. V. II. p. , nubem vocat, in mbre noti tur PQua ipsum suscepit: aut adventus Christi vel citas , aut pc sentiae dc auxilii illius celeritas signi,
V. I 3. post, prophetias, IethuνθQuia autem comminationes in Propheticis verbis habentur, eas grandine & carbonibus adumbravit. Vel, hoc modo; a praedicationis splendore in cons ctu ejus transeuntes Apostoli, nubium instae mundum irrigarunt. Grandines autem supplicii genus sunt, ad ulciscendum infideles.
89쪽
naturam: ha irata namque sunt in die Pentee A sane vestigia confirmat mea. Statuit namque s stes, quasi tria millia animarum ab Apostolis. per petram pedes nostros. V. 2I. Iustitiam omnem virtutem dicit p tatem manuum in agendo , inculpatas operatim Q 43. 'si, servivit mihi, D, in. pes , quae ab optimo habitu adsectu proc
dant. Ipsius Christi, qui remisia Iudaeis ut inobse
V. 23. suoniam omnia indicia, &c. Qui lapsi quentibus, pollulat gentes in haereditatem.
sunt oportet ut repetitis bonis maeribus ad me- V 48. Liberator meus de inim eis meis --
liorem se frugem recipiant. Et si autem investi- eundis . Α populo infideli . Inimi ei iracundi, sari non queant judicia ejus , atque abysso conta sunt Iudaicus populus, qui quasi Samaritano il- milia sint, quia icilicet incomprehensibilia sunt; si maledicebant. Vir autem iniquus est Iudas, verumtamen omnia religios, viro praesentia sunt. aut Pilatus qui sne causa ipsum supplicio asse.
ηcit. Propterea, aut propter tua erga me benem V. 3α mst, circumsisterent, tegitur: cia, gratias agam tibi in omnibus nationibus,
sive Judaeis sive Gentibus , & hymnis celebra
Tentationem etiam vocat voluptatem, di m nomen tuum
tum, diabolum. V. D. Eloquia eius igne examisara . Et elo. In Psalmum XVIII. quia ejus ad rem istam, de qua agimus , pertinentia, quasi argentum igne purgatum, nulli re V. 8. post, Ego sum vita, legitur prehensoni obnoxia, probata & examinata. V. D. suoniam quis Deus praeter Dominum' aut insantibus sapientiam tribuo, A vici.
sis sitis pnaeter Deum nostrum ' Nam Dei Verbum los confirmo , aut per insentes intelligit
lus Deus verus est, proptereaque Unigenitus, quia eos qui in Christo insantes evadunt, aut instam, solus Deus est scuti & Pater. Postquam autem de V hominesque sapientiae expertes.
Christo, ut natura Deo loquutus est; nune ait, Aut V. I 2. Etenim femus tuus e Lais ea .
Solum a jens Deum Patrem secundum se- Qui manetica lege imbutus est populus no- ipsum. Nobis autem unus Deus est Pater:non enim est vus , qui judicia vera se eustodire dicit, pr allux Deus, ut iste quidem illi , alius illi vota ces landit, ut & animi enitationibus puriis de- concedat. Fortassis comparative duos versus prin prehendatur, ab extemisque similiter daemonibus tulit: se, inquit, est verus Deus , uti conside- liberetur. bam, vincendo sortitudinem induit, & securam mihi ad recte agendum viam munivit. In Psalmum XIX.
V. 34. Qui 'Gecit pe ter meos . Sancti qui inpe venetissas passiones absumunt i accepta scili. V. 6. Π Muttabimus is salutari tuo. Salutare .eet virtute contra intelligibi ire serpentes , qua-n Q inquit, quod dedisti humano generi
re cervis comparantur, nam illi quoque serpen- per tuam relurrectionem omnibus manifestum se. tes, qui sub sensum cadunt , absumunt , tam- cisti. Sis Daniel Barbarus. quam ceri r siquidem potestatem acceperant caleandi super serpentes & scorpiones & omnem V. 7. pose, in eum dici, adde: virtutem inimici. V. 33. stιi docet manus meas ad praelιum . Aut Davidem aut Ezechiam dicit , remme Id est, qui docet quo pacto ad pugnam instru- scilicet Sacerdotum Sc Regum, aut propter oee ctu esse opus sit, & brachia velut areum con- nomiam Domini secundum carnem , & propterstituit, & quasi aenea quoad robur effieit . Vel resurrectionem ς aut quia nobis salutem eon .sgnificat, Facultates animi viriles quasi arcum quutis, ipse salutem obtinere dicitur, qui & eu aeneum adornavit . M symbolum est , virtutis ram hujusce habebit , cum unum corpus simus. agendi : bEs tuum eorrupit , ait Ezechiel ad I E Quamobrem nunc dicit: In praesenti quippe eo ri, salem. gnoscimus Christum salutem nactum , quia inde V. 36. Ea d se plina tua eorrexis me . Disci, nos nostrae pignus salutis accipimus. Salvos au olinam Euai elicam dieit; aut disciplinam, in- tem secisti nos per virtutem aexterae tuae. Dex. stitutionem scilicet quae ex IT accipitur: qui teram dixit opera , virtutes magnas , auxilium:
mihi, inquit, nulla non benencia contulisti, de- aut divina signa praedicit a Christo edenda. disti quoque leges quibus ut oportet, instituimur.
Cum enim , ait , te e edidicerim, non opor- Post, virtutes dexterae, additur:
tere injuriam sacere, A ea abstinui. Verum ne ob aequitatem hujus in i , quid mihi mali e- Illi, inquit, his confisi ceciderunt: nos au. veniat , idoneum mihi mali auxilium adsero, tem in nomine Domini armis instructi, silutem latitudinem tribuens , vel disciplinam instituti nacti sumus.. nis eausa datam dicit , secundum illud, - pe Fis sejtinam; uel laboriosum vivendi institutum . In Psalmum xx. secundum illud, Ne pamjendas disestinam D
mini. V. s. post, illata ipsi, legistiν:V. 37. D latas. Dissus meos. Remotis inquit offendiculis & laqueis , quae mihi struxerant i- Λ It autem se quas venatu capturum pecca. nimici, liberam mihi viam parasti. Gressus au- I x tores. Si namque in eo, qui mandata seriatem vocat , quatenus a malitia ad virtutem vat, caritas Dei perlicitur; sciam est eum qui quis pertransiit, quod videm sub initium labo- non servat, Deum odio habere: qui dicitur in riosum 3c asperum iis est, qui in via angusta perniciem ire. gradiuntur' at in prosinu dilatatur. Nam quia post virtutis labores, quietem nacturus sum, id
90쪽
Doctrinas & impia dogmata, duae post ipsorum
mortem Deus, utpote bonus, destruit. V. I 3. appendicem gentium, legitur: Incredulos Iudaeos efficies. Quos autem Deus aversatur , eos ponit dorsum , quia non possimi
esse vultus, ut pcisteriora sini) considerantes per ςji' opificia ad ipsum reducantur. Siquidem infirmis, qui quod cor purum non habeant, non posi 'sunt vultum ejus videre, posteriora lua consideranda offert, scilicet opificia quae post ipsum sunt ;ut conspectis rebus creatis, in cognitionem illius deveniant, & Deo suo sese adplicantes, ejus vultum videant. Reliquiae autem Dei sunt illa, quae rebus conditis sensum moventibus superiora sunt.
V. I . Exaltare Domine in visi te tua. Simile illi : . taeniat regnum tuum. Hisce autem secundum ejus aduentum rogat accelerari: On-rabimus o uallemus virtutes tuas. Tune enim
omnes justorum animae, in supernis mansionibus e constitutae spiritualem cultum obeunt. In Psalmum XXI. meus. Haec Salvator loqui. tur ex persona humanitatis, quasi di cat, mi Deus, mi Deus, in voratiis seu cet. Ibid. post, transferens, legitur: Nos iissi derelicti prius, nune autem adsum ti ac salute donati sumus . Haec dicit ut abroga
ret, &e. s. In te speraverunt patres nostrἰ. Quin etiam , qui ante me secundum carnem suerunt , scilicet Prophetae , in te confidebant meam ex-qQ antes illustrationem , neque spe lapsi sunt, timiliterque Patriarchae. V. I s. Et di persa sunt omnia Q, mea. Dissibeata, inquit, & dispersa sunt , quae apud magi.lirum , ossium munus & ordinem implebant: relicto namque eo discipuli sugerunt instar aquae, quae in planitie effunditur. 16. post , obtulerunt, se quisure Quamobrem dicit, & lingua mea adhaesit faucibus meis. V. 2o. Post, commutat, legissν Te, inquit, opitulante Sc patrocinante . cum post triduum resurrexero , vanas illorum insidias ostendam V. 2I. post, unicornium, addisυν o TFramea vero fuerit diabolus , qui pungere &eonsoelere semper conatur. Un cam autem vocat
animam suam, quia sola relicta fuit , & ab aliis animabus serregata: universae quippe pecca tum noverunt, illa vel o minime e & quia semper sola cum earne conjuncta eum Deo Verbo est secundum hypostasim . Unus namque Christus est ex duobus adversis constans , perfectus Deus, perfectus homo. Illas autem animas quae multo intervallo distabant adiit. Forte etiam Ecclesiam
sbi adstantem vocat unicam . quod maculam nullam, nulla et serdes habeat , atque ex erosectu in melius repleta sit inculpatis illis sexaginta r ginis , & Mi sint a concubinis. V. 26. post , o iterum glorifieabo, ad cisure Aut quia scut ego te homini s manifestum seri, eodem prorius modo tu mihi parem hon rem conciliabis ; modo dicens : His es Uius
meus, modo idipsum Petro revelans atque cete
Ibidem . Precatio seu votum promisso vocatur in divina Scriptura: cum it .aque in omnibus Patri obsequutus Filiuς fit, etiam usque ad mortem carnalem, pro voto Patri reddito probe accipiatur.
In Psalmum XXII. V. 2. 'se , abstergat, additur: Haec, inquit, praebe mihi , prius .animae e
ram gerens: atque ex devio me convertas, ut recta gradiar via. Pro, ex vita ad mortem, laxe, ex morte
ad vitam , oe adderUt qui olim neglecta anima sua desece it, ac
per memoratum deinde cibum recreatus sit, aversus & abductus a morte, ait, Animam meam convenit in viam sitiae , in euangelica scilicet dogmata. Si ambulavero in medis umbra mortis,
quasi patrem alloquens. Ipsum autem Christumn vocat virgam virtutis, vi am gloriosam, & vi gam magnitudinis . Sicut vitra eorripit, ita &vis facultasque agendi docet quo pacto moderate
Paras; ia eo spectu meo mensam. Mensam mysticam indieat , oleum vero chrisma mysticum,& calicem ibidem memorat.
In Psalmum XXIII. V. 2. pose, concinnavit, leg ture E Une enim Ecclesia soliditatem accipit, eum I fiuctibus ae tempestatibus impetita imira bilis in siile perseverat : Et super flumina I ita ut sine obice flumina exitus reperiant , montes& sylvae ab animantibus incolantur, uri & planities in domos & agriculturam hominibus f
V. 7. Dom nur sortis oe potens. Stupore adfi-eiuntur Potestates , eum uident illum in e mecum anima intelligendi vi praedita ; quae causa est ut sciscitentur. In Psalmum XXIV. V. 3. post, videlicet, additure
Pliquis quasi iniquus iactus sum . Haec enim.
iniquitas non frustra fuit. Confundantur iniquis agentes, ab iis qui spem suam in Deo posuerunt, atque elari emi sunt, quia confidebant se posse votum consequi . Qui agunt inique . supervaeue firmi consistere volunt. Haec de iis dicuntur, qui adhuc in idolorum cultu persistunt.