Casti Innocentis Ansaldi ... De authenticis Sacrarum Scripturarum apud Ss. Patres lectionibus libri duo ..

191쪽

,, πληροῦν cum non satis adsequeretur Hieroumur, is vertit: cur tentavit e Theodorus quidem Bera vultis eum legisse μωρασε, hoc est, tentavit; sed duo sua- dent, eum sensum potius conatum exprimere , aut,

is si ita legendum putabat, coniectura dumtaxat sua, si non Codicibus fretum fuisse. Primo, omnes Codd.

quorum excerptas varias Lectiones videre licuit , is cum nostra lectione consentiunt. Neque enim Va- lesia nos confictos & commentitios numerandos cen- , , seo . Deinde, constat Veterem Translationem, anteis Hieronymi tempora , habuisse implevit : sic enim , , hunc locum profert oprianus Testim. Lib. II l. I. 3o. Clericus hucusque, cuius interpretationis nec vim , nec caussas iudicabo, quas Theologicam ad theoriam pertinere suspicor, quam quum adtingere se nolle millies pro testetur in hoc suo Commentario, in ea

fere tamen perpetuo vertatur. Ueriorem credamus igitur quam ipse adfert interpretationem,& quam quidem video Ioanni etiam Leussieno acceptam, ita Comma illud efferenti: Dixit autem Petrus : Ana nia, propter quid implevit Satanas cor tuum, mentiri te Spiritum Sanctum, o intervertere de pretio praedii λ Uerum , iudice Clerico, cur Versio haec idonea etiam magis pQuia nempe ita vetus Interpretatio legebat. Cur id vero e Quia ita allegavit Cyprianus Libro Testimoniorum tertio. Itaque puriores Versiones textubusque magis accedentes, huius hominis sententia , Patres veteres citabant. Neque haec excidisse putaveris supremo isti Censori. Nam ad Patrum citationes confugit

cum alibi, tum in Caput Actorum Apost. X. 2 s. ubi Cantabrigiensem Belae olim Codicem, Paraphrasmdicendam esse potius, quam Codicem Lectionum diversitate laborantem Ostendens, hominem nempe Graece doctiorem, quam fuit Actorum Scriptor, verba eius subinde in elegantiores loquutiones, ac ελενικον πραν

192쪽

ci molliorem mutasse constructionem , scribit: Crit numquam litarunt, qui , contradicentibus licet omnibus aliis Codicibus, oe antiqui semis Patribus , cum iis consentientibus , volunt has esse varias Lectiones , easque antiquiores iis quae in nos ris Codicitus leguntur. Haec de Clerici Critice ex Clerici sententia.

At vindicationes Patrum, non ex argumentis, ut dicitur, ad hominem, sed amplioribus certioribusque ab prin. cipiis depromamus; iis, inquam, ab principiis, quae Clericus ipse,omnibus cumΤheologis, Historicis,ac Criticis,

saepesepius ingessit . Princeps ex maxima eruitur qua' apud antehieronymianos Patres gaudebat auctoritate LXX viralis Versio, & ceterae ex eadem derivatae Interpretationes. Certum quippe est, veteres Ecclesiae quatuor priorum Saeculorum Patres, ob excogitatam

illam Aristaea nam fabulam , aliamque de totidem Cel. Iulis priori adiectam, LXX. Interpretes, innocenti cris rore faeti, non tam pro puris Interpretibus , quam pro Prophetis ac Viris a Deo inspiratis habuisse. Versionem illam iam ante Divini Servatoris adventum per. magni secerant Iudaei .iEgyptum , aliasque Graecas Regiones incolentes. Quum enim eiusmodi Judaeis, maiori saltem eorum parti, vernacula tunc esset Graeca Lingua, nec Hebraicam amplius intelligerent; acceptissima eisdem fuit illa versio , qua omnibus ad Scriptu.

ras pateret accessus: atque ut eidem, apud popula. res suos , tum etiam apud Exteros maiorem conci .riarent auctoritatem, memoratam e X cogitarunt narrationem, & circa Christi tempora aliam de Cellulis fin-

Nerunt, ut divinior crederetur. Sancti Patres igitur priore Christi saeculo, qui, uti Testamenti Veteris Scri. pturas a Synagoga acceperant, ita & illius Versonis opinionem , iure ac merito videbantur minus sollieiti debere esse de alia Interpretatione inquirenda, aut concinnanda, resteque in illius usu acquiescere, non pro

193쪽

pter opinionem modo, quam innocenter de eadem hauserant, sed multo magis, quod eadem Versione, ut pote tunc Iudaeis acceptissima, selicissime uterentur ad Iudaeos ipsos oppugnandos. Fatetur lioc apertissime Patrum Criminator Clericus Γomo XX. Bibliothecae Novo-Antiquae pag. 4 I. ubi, postquam LXX viralem Interpretationem Hebraico cum textu aliquando minus convenire adfirmavit, ita prosequitur: On ne dolitas ι' imaginer M Z sus, que les anciens Chretiens ne uvolent par se defendre contre Di Ju s , oti ter con-vainc re par D Uieux Testament, rei qu' ili I' avolent en Gree , de la variete de la ReligionCbretienne. Les DissmVenises d' a Ars n' Eloient pas Critiques , ct iis rece- volent Ia Verson Greque a peu prίs telle qu' elle es . LesApotres les cnt atraque par-la , fans potntillar, commenous falsons, fur l' Hebreu, que us Hemnises n'entenis

dolent par . Quand on emploe un argument ad hominem , comme en parte , tour graver one verite , qui essissis ree d' allisura; on ne fati potnt de mal de s ' en ser- vir erc. Videnda addit, quae ipse docet in adnotationibus ad Epistolam ad Hebraeos IX. I 6. quaeque Millius in fine sui ad eandem Commentarii subjecerat. Iudaei, qui ad initium usque secundi a Christo natotae uti LXX viralem Interpretationem divinae auctoritatis crediderant; quum vidcrent demum maximae uistilitatis eam Christianis esse, quod ex eadem cum adversus Synagogam, tum advorsus etiam Centes apertissima depromerent ad evincendam Christi divinitatem testimonia ; illi detrahere coeperunt, dicereque , multa in eadem esse ab Hebraico textu dissona , multa desiderari, redundare plurima; quare LXX. Interpretatione relicta , Uersione Aquilae, hebraico , uti dicebant , cum textu magis conveniente, uterentur. Ueorum haud movebantur omnes Patres non sinceris Judaeorum querimoniis, haerebatque altius in eorum mentibus

194쪽

I79tibus prophetica versionis origo. Nec enim suspicari legitime poterant, Aristaeae Libellum ab aliquo ludaeo

Hellen ista fuisse conficium . Eccur enim credere Voluissent, narrationem, quae tantam LXX virali interpretationi conciliabat auctoritatem, ortum ab illis , aut ab eorum uno habere potuisse, qui omni studio illam deprimere conabantur e Non igitur ad Hieronymum usque , sed & post ipsum etiam , viguit narrationis, ceterum fabulosissimae , fides, imo ad Vivem

usque & Scaligerum , vix post Hodit, Pagii, Simonii, Clerici, Dupinii, Petitdidierit elaboratissimas Elucubrationcs antiquata penitus ac labefactata. illud accedebat etiam , putasse SS. Patres LXXvirali Uersone usum esse Christum Servatorem nostrum, eaque usos Apostolos: quod equidem tanti ponderis apud ipsos fuisse vidit Hieronymus, ut Interpretationem

suam Hebraico e textu vindicaturus, haud ita certum

fuisse scripserit , Christum & Apostolos te stimonia

Scripturarum ex LXX Interpretatione semper recitasse; quum ex locis Veteris Testamenti, quae in Recentiore allegantur, plura sibi viderentur cum Hebraico Textu magis, quam cum Graecorum Elucubratione convenire. Hoc absque idoneo fundamento a Stri- donensi pronunciatum nos suspicati sumus; quod ejus tempore, eiusque testimonio, plurima , temporum inmiuria ,& Scribarum oscitantia, irrepsissent in LXX viralem Interpretationem menda. Clericus Tomo XX. Bibliothecae Novo. Antiquae Parte I fuse ostendere conatur, Apostolos ex LXX virali revera interpretatione testimonia allegasse; licet adhuc velit, que cela ne

195쪽

non seulement recuE, comme elle l' eloit en e set; mairen ore que cet te uersion Dii bonne pοur te gro , c' es adire , qti' elle contienne l' Histoire ise la Religion Iudaique en genera r en particulier fetin te sens des Aute uni Sacreet, dans la pIupari de leurs discours , comme onn' en petit pas douter; on ne fati potnt de tori a la fas esse dei Apotres, en disiant qu' iis ont eu cette condescendance pour tes Jujs Hellenses, que d' empsister cet-re Uerson pοur appoer la Doriirine Cbretienne. En effet Ies Auteum du Nουυeau Tesament ι' en soni servirpour cela, fans eptucher trop ta force det termes Hebreux, ni se piquer de rasonner tu desur, comme font Ies Critiques modernes. Aut Ie monde fuit de quelle maniere Ier Juisi Helleniser se servolent de cet te Version, par Lexemple du Philon. On ne pοuvolt par trouver a redire, parant ter D s, que Ies premierr Aut eurs Chretiens eusissent aut ant; οu plutot qu' ias usassent, avec beaucoustae sebriete, de Ia maniere ordina ire en ces feciss- Iarde citer I' Ecriture. In illa igitur , falsa quidem, stilita nocenti anticipatione in qua Patres erant de divina veluti LXX. Interpretationis origine, inque vera opinione de eiusdem usu a Christo & ab Apostolis facto, eccur inde tantae, iuxta illos, Versioni non acquievissent, curve Hebraico de sonte solliciti esse debuissent ζEt tamen tanta fuit eorundem maxime Graecorum Patrum de veriori Lectione cura, ut non modo Hesychii, Luciani Martyris, Eusebii & Pamphili, sive

Urigenis Editiones, ceu emendatiores, in Ecclesiis Graecis Diuiti sed by q

196쪽

18 acis circumferrentur, sed apud nonnullas etiam & Pa. tres aliquos, obtinerent Aquilae, Theodotionis, & Sy machi Interpretationes, quas Iudaei hebraico magis accessisse textui fatebantur. Sane erat illud maximum purioris Lectionis studium, quod vel odium infensissi. mum Christianorum adversus Iudaeos superaret. Aliter vero haud sentiebant Latini Patres a Graecis; sive originem Versionis spectes; si ve eiusdem factum ab Apostolis & a Christo usum : eaque opinio tanta ac talis erat, ut & in Latinam etiam LXX viralis Versonis interpretationem influeret , h. e. maximam Interpretationibus etiam ab LXX virali derivatis fidem conciliaret ac auctoritatem. Vidimus superiori in Parte, Rufini hac de re adversus Hieronymum in Invectiva testimonium; fusiusque adduci ex Augustino

posset, Libro de Civitate Dei XVIII. Cap. 43. qui &Τheologico quodam Systemate praeconceptam opinionem tuetur; nisi pervium cuique esset. Haec vero Ο-mnia quum probe nota Clerico setissent, nullo certe iure veteres Patres tam acerbe arguere videtur, quod

acquievissent in LXX viralibus Codicibus , & de nova Bibliorum Editione minus solliciti fuissent; quo eos

praescriptionis etiam & constantiae ratio adducere videbatur; nullo, inquam, iure eos arguere videtur, ea maxime de caussa, quod passim, & quacumque innumerorum Librorum Pagina Clericus ipse contemplativos ejusmodi errores , & deducta ex eisdem consectaria , non tam culpae, quam imbecillitati hominum tribuenda velit , & humanae naturae vitio condonanda.

Queritur ille quidem, quod non satis essent Patres Hebraicae veritatis curiosiores; subdit, non Damasum modo sibi privatim ab Hieronymo petere debuisse, ut recenseret Codices Latinos , sed universum occiden tem oportuisse publice Viris orientalium Linguarum

197쪽

181 peritissimis hoc negotium dare, ut ex toto oriente eis mendatos sbi compararent Codices, unde snceram conficerent Translationem ; quod non perpetratum tamen , quia multo facilius fuit, sine lege & modo apud rudes declamitare Populos, & scriptitare quidquid veniebat in mentem summa cum laude, licet immerita, quam, Hebraicae ope linguae , veros quaerere Scripturarum sensus. Qua quidem in re quam parum sibi constet Amste laeda mensis Professor,exprimere vi X possum. Nonne ille idem est, qui Quaestionibus IV. & V. Hieronymianis animadvertit, impossibile fuisse pene, prioribus Ecclesiae saeculis, Hebraicam callere Linguam, ob carentiam Grammaticae ac Lexicorum ἰ quare & apud Hellenistas Iudaeos maxima esset Hebraicae Linguς inopia ac ignorantia, nec, nisi per imperfectam traditionem, aliquid Hebraico in Codice intelligerent λ Massoret harum errata, quae Clericus ipse non semel reprehendit , quaeque adeo carpunt Masclefianae methodi Propugnatores, sat evincunt, Christianos prope ne cogitare quidem potuisse tunc temporis de illius Linguae cognitione quantum satis erat haurienda . In senis

si nimium Christianae Religionis Hostes Iudaei erant. ut ii fidos sibi hos fore haud sperarent Praeceptores; quod & conceptae, uti vidimus, de LXX virali Versio.

ne opiniones praepediebant. Nec adhuc tamen omnis veterum Patrum defuit illo in negotio diligentia. Origenes annos natus triginta, ut bene animadvertit Auctor optimae legendorum Patrum Methodi Parte II. Cap a. ad divinae Iainguae studium animum convertit. D. Hieronymus, occidentis Origenes, Graecum Latinumque sermonem adprime doctus, quatuor usus est Magistris, a quibus Hebraicam ,& quinto, a quo Chaldaeam linguam compararet , non erubescens , ut ait

ipsemet, in hac lingua fieri Auditor, quum in ceteris

198쪽

omnibus foret Praeceptor . Tantum in Graecae Linguae studio profecerat Augustinus, ut Graecos saltem legeret Auctores : si quidem testis est ipse in Epistola ad Audacem CCLXI. Novae Editionis, Psalterium, inquiens, a S. Hierondimo translatum ex Hebrigo non habeo; nos autem laterpretati sumus , sed Codicum Latinorum nonnullas mendositates ex Graecis Exemplaribus emendavimus , unde forta sila fecerimus aliquid commodius , quam erat, non tamen, quale 6se debebat : nam etiamnunc , quae forte nos tunc praeterierunt, si legentes moverint , collatis Codicibus emendamus . Quid amplius Patres poterant mediis illis in Persequutionum angustiis, in continuato illo instituendae Plebis, & Epistopalis oneris pro dignitate adimplendi studio , in illa

Litterarum per universum Romanum Imperium incli. natione, nulla Arte Critices bene cognita ac tunc temporis statuta λ Quare non maledicere, sed laetari potius debuisset Clericus, hanc sibi spartam adornandam relictam esse. Quid enim sibi reliquum fuisset; si ea omnia Patres calluissente Nil eius in Libris novi exstaret, praeter Arminianismum , & multa, sine caussa, maledicta a Quod vero non sat firmum haberet tunc Ecclesia statum , vix confiseto Bibliorum Canone, nulloque e X- stante consecratae alicuius Editionis Edicto; heinc tot Testamenti Novi Versiones, & admixtiones illae IV. Evangeliorum , unde Leetiones aliquando etiam Patres derivarunt suas, & reliqua, quae prudentioribus& do. etioribus Patribus minus arridebant. Quid tamen ' Num defuere qui illi malo tempestive occurrerent Patres, idoneaque traderent Lectoribus media, unde diversas E. Vangelistarum partes, vel in ita male compositis Codicibus, distinguerent, & suas cuique tribuere valerent pNon certe. Canones tutissimos memorat Hieronymus,

199쪽

38 Praestatione in Evangelistas, ad Damasum scribens, Canones, inquam , Eusebii Caesariensis Episcopi Alexandrini, Ammonium sequuti, quibus in decem numeros ordinatis usus est ipse Stridonensis Pater, quosque ut in Graeco habebantur , expressit . Quare & scribit Cum itaque Canones legeris qui subjecti sunt, confusonis errore sublato , ct similia omnium c Evangelistarum scies, ct finguns sua quaeque resilues. In Caisnone primo concordani quatuor, Matthaeus , Marcus, Lucas , Joannes . In secundo tres , Matthaeus , mrcus, Lucat. In terrio tres , Mattbιrux , Lucas, δε- annet . In quarto tres , Matthaeus, Marcus , Joannes . In quinto duo , Matthaeus , Lucas . In sexto duo , Matthaeus , Marcur. In septimo duo, Matthaeus , δε- annes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono auo, Lue a 3 , Joannes. In decimo, propria cuique quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem Libroνum, disse

par numerus iaccrescit . Hic nigro colore descriptus, sub se habet alium ex minio discolorem numerum, qui ad decem usque procedens , indicat prior numerui in quo sit Canone requirendus. Cum ergo aperto Codice ,

serbi gratia, illud sive illud Capitulum scire volueris cujus Canonii sit, sarim ex subjecto numero doce-b eris : ct recurrens ad principia, in quibus Canonum est disincta congeries, eodemque flatim Canonee x titulo frontis invento, illum quem quaerebat numerum ejusdem Esangelisae qui ct ipse ex inscriptione

signatur , invenies; atque e vicino ceterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabir. ct

eum scieris, recurres ad Volumina Angulorum , ct sine

mora repertis numeris quos ante signaveras , reperies oeloca in quibus vel eadem vel vicina dixerint. Sciendum ra inen, ne quis ignarus ex similitudine numerorum

error

200쪽

I8s error involvat, quod ficuII in subnotatione Canonum distinctorum, in Canone quolibet tres Evangelisae bis, re

vel quater, aut etiam amplius eundem numerum per oris dinem habuerunt annotatum,ct quartus e contrario, diis

screpantes , quod id tres illi in eo loco semel dixerint, quartus toties in corpore Voluminis fui ponat, quoties diversi numeri in ejur Canone posti flant contra praedicto. rum numerorum continuatas similitudines o e. Proli-Tum adeo, nec tamen integrum, adtuli testimonium, quo percipiant illi omnes, qui exiguam de Sacra Patrum Critice habent opinionem , eorum erga vel Scripturae verba diligentiam vix Massoret laicae aut Leusde-nianae cedere; eorum esto aliqui Exemplaribus, quae diversorum Evangelistarum sententias male mixtas continebant, uti aliquando aequum duxerint, cum &ea ita recepta scirent,& id non semel pertractanda.

rum exigere rerum ratio videretur .

Sed nemo Augustino melius ac diligentius Sacram Criticem pertractavit, acutissimo supplere satagens ingenio quod ipsi deerat ex parte Linguarum . In ejus squidem de Doctrina Christiana Libris magis in. Venit quo proficiat Criticus Sacer , quam in infinitis Recentioribus, qui pro recta Bibliorum intelligentia

Canones conscripserunt. Docet igitur primum, Graecam & Hebraicam Linguas necessarias prorsus esse ad cognitionem Litterarum Sacrarum : diversitatem Lectionum ac copiam adiumento magis, quam impedimento esse ad eam consequendam ; quod nonnullas obscuriores sententias saepe manifestaverit plurium Exemplarium inspectio. Quoniam vero, subdit,& quae sit ipsa sententia , quam plures Interpretes pro sua quisque facultate atque iudicio conantur eloqui, non apparet, nisi in ea lingua inspiciatur quam interpretantur; & plerumque a sensu Auctoris de-Diuitigod by Corale