장음표시 사용
231쪽
h) Avis aux Gens de la catrapas. Chap. 2O. P. Is s CL. BERRYAT, quia verosimilitis putat, a spasmis in. termittentes oriri , quam ab obstruoIionibus, prasertim quando magno cγm horrore λυadunt, idcirco medicamentum exopto , δε mi ollantur praebes . Utitur autem tau Anδliquido SypEN RAMI I , in infantutis ad guttas sex, triris viginti, diluto centaurei minoris , Γογυι occe sum horroris . Sudorem promovet, se ager tem do se contineat . ipse inertianas se cur se ait , quA corticem chiras spreverant. Vid. Comm. Lips. Uol. VI. P. 3. pag. y I7. s 3 At neque hoc tutum rem ἀium est. nova lethalia , is vix superanda f)mpto nata . MOROsITus etiam DES-
L AND ES multorum experientia aynorum edoctus memoratam
Praeterea a nonnulliS topica quaedam proponuntur, & magno in pretio habentur . Duo tantum epicarpia hic commemorabo, quae MORTONUS tamquam usu comprobata clescribit. Alterum ex Tere binthinae venetae, & pulveris Olibani sequis partibus constat; alterum vero ex Chelidonio majore,& Ruta cum fuliginis, saponis veneti, oc salis marini idonea quantitate contusis, atque aceto acer rimo subactis. Utrumque carpis manuum admOUe ri solet biliorio ante novam febrim . Neque reticendum est , nuperos quosdam non infimae nota medicos praecipere , ut totum corpus pannis cali' dis aliquo ante accessula, febrilem tempore perfri-I ce
232쪽
, cetur, & deinde decoctum aliquod sudorifer m pest- beatur , ut provocato sic sudore frigus arceatur .
Id his felicissime tentavit Cl. STOR Ius a .
hegimen Demum magni interest, quomodo aegri in qua: I. I ε vis accessione gerere se debeant . Initio accessione . nis , quo frigus 1 e exterit , maturius vfg multa arger tegendus est ; admisendaque s icca is, calida fomenta partibus , quae majori frigore afficiuntur ,ssc tamen. ut ns fatim, .ut ait CELSUS , Uctbementis mi calores incipiant, sed paullatim increscant a) . A potu quoad neri potest, abstinendum esse docent plerique clinicorum , quanquam eo tempore sitis Quam ardentissima ad bibendum solicitet . A pota enim , praesertim frigido, dc copioso non iii Ido frigus molestius, diuturnius' ae redditur, verum etiam nausea, vomit 's, anXietaS , & turbationes internae invalescunt . Nihilo tamen minus, ubi sitis intolerabilis est , potus calidiusculus concedi poterit, sed exigua, dc parciori manu; quo fauces humectentur , morbi fica materieS diluatur, faciliusque pro peret ad excretionem, dc spasti Cae interiorum, exteriorumque partium contractiones relaYentur . Quo etiam tendere videntur linimenta nervina, oc aro matica , quibus scrobiculus cordis, & spina dorsi calide inungi possunt . Oleum nucillae, Bal sarnum peruvianum, oleum stillatilium Cerae, succini, te rebinthinae, lavendulae, atque alia ejusdem generis ad id oportuna esse solent . intrinsecus vero ea minime dentur , quae calefaciunt nimis ; nam saepe febrim exasperant. Calore autem diffundi coepto, licet largiori potu uti , sed acidulus sit oportet ,
233쪽
INΤERMΙΤTENTIBUS. 137 temperan S, atque antiphlogisticus , praesertim si vehementer aestuet corpus. Quod si post aliquot ho ras iudor non erumpat, aut lente prodeat, neque calidus potus eum satis proliciat; adjuvandus tandem est infusis , aut incoctis potioni floribus Camoena eli, Sambuci, Tiliae, Arnicae, aut summitatibus Cardui benedicth, Centaurei minoris , Chamae trios, similiumque. i a ) De Med. l. 3. cap. XI.
Nec minus refert, qua ratione febricitantes nu- ω atriendi sitiat. Generatim eo tenuior victus e sie de 'bet , q o breviora integritatis intervalla ; paullo liberalior , quo longiora . Nihil cibi dandum est
prope accessionem, dc multo minus in ipsa accei sione . Alioquin vomitus , an Xietas, , aut febris Uehementior, c longior subsequitur. Neque eo tem pure sonatio indulgere licet , sed quam longissimo ab eo, atque in remissionibus tantum. Remittet
te febre, aut jam finita accessone, quod tutius est, nostri juscula concedunt, ovaque s orbilia . Quando vero diuturnior est morbi continuatio aliquid etiam carnium, & vini dilutioris dant diebus a febre vacuis. Experientia enim docuit , in hisce febribus
tenuiorem victus rationem, quando trahuntur, Viribus maxime noxiam esse . Diebus item , quibus accessiones non fiunt , leniter exerceri corpus eX-
pedit, in primis ante cibum, aut frictionibus uti, ut ne vires , & solidarum partium, viscerumque iobur penitus elangueant .
234쪽
Hac prope ratione benignae intermittentes , &depcratoriae curantur, quin imo solo diaetetico sar pe regimine adhibito , plerumque e Y actis aliquot circuitibus primum mitescere , deinde penitus de finere cansueverunt. Ni vero hoc eveniat, diuque trahantur; aut in utero gerentes, aut in puerpe ras cadant; aut contra si febres de corruptivaru/n, aut pernici artim genere te prodant; Cortice chi nae chinae , qui omnibus quibuscunque aliis reme diis virtute anti nyretica antecellit, mox fu p pri mendae sunt. Itaque aliquid de ejus usu ad sistendas lebres dicere nunc convenit . Primis illis tempori bus , quibus divinum hoc remedium innotuiu, in fundebantur ejus bene in pulverem attenuati binae drachmae in uncias aliquot vini meracioris, dc deinde una cum vino propinabantur duabus horis ante accessionem , & quidem graviorem , si febris duplex erat. Illa accessio, non cohibebatur, sed futura, quae ei respondebat. Bis aut ter ad tum naum repetitum remedium, si optimae notas esset, qua1-cunque accessiones avertebat. Sin minus., augenda erat do sis, ut qualitas quantitate suppleretur. Hinc iteratis periclitationibus compertum est , corticem, ut suam vim exerceat, egere tempore, quod non minus sit viginti quatuor horis. Quam ob rem non prope ipiam accessionem, quo in casu vomitu saepe rejicitur, sed quam longissime a ventura acces sone dari optimo consilio coeptus est; ut nimirum tantum temporis corpori adhaereat , quantum ad tuam vim exercendam opus habet.
235쪽
Paullatim autem cortex tauta celebritate incla- ῆjus artiit , ut per totum ferme terrarum, orbem non modo ad febres, verum ad alios etiam morbos cu- 'randos adhiberetur. Hinc ejus copia & bonitas minui coepit; deinde etiam fieri non potuit, quin a Mercatoribus lucri percupidis variis mixtionibus , dc artificiis adulteraretur ; hinc vires ejus medicae a prisca illa, atque admiranda eis cacitate non parum defecerunt. Necesse igitur fuit sensim re me dii dolim adaugere , ut quantitate efficacitatis de sectus compensaretur . Imo nostris temporibus ea ipsa remedii quantitas , quam TORTIUs ad febres pernicjosas vincendas necessariam summo cum gG neris humani beneficio invenit , & palam fecit , et si satis amplior dc validior si cum vetere , dccommuni illa, quae adhiberi solita erat, compare tur) non raro ob remedii adulterati , aut efforti imbecillitatem , atque inertiam vix expectationi respondet. Quare hodie adeo varia, multiplexque rario eum chinam chinam adhibendi ratio est , ut non facile adhibendi duo Medici reperiantur , qui in una , eademque - '
Apud plerosque tamen id unum ratum , fixumque videtur, ad benignam febrim sistendam tres , ut quatuor remedii drachmas , aut , quod ium- in 'i'mum esst , tres quartas unciae partes sufficere , in plures vices non valde dissitas , opportune , dc prudenter divitas . Sed praestat in benignis quoque febribus bis saltem quolibet die tantum chi-
236쪽
ptivis quadosis esse debeat Largior adhuc in
nae chinae praebere, donec uncia, aut sesqui uncia absumpta ejus sit . Et quoniam hujusmodi febres, postquam desierint , facile revertuntur , id praecaveri .Oportet , Continuato ejus usu, & data per dies aliquot drachma semis, vel una , donec alia nimirum uncia absolvatur . Neque alienum est , justis intervallis eamdem medendi rationem repetere ad dies usque quadraginta , quibus praeter- lapsis vix unquam recidivae fiunt . At , ubi febris non solum benigna est , sed etiam exigua A lenis , & sola tantum diuturnitate molesta tunc cortex . minori admodum dosi. , & fere in mo dum alterantis dari potest , ut penitus ςa extinguatur.
Corruptioae vero febres largiorem dosim postulant , ideoque toto remisistonis , intermissionis que intervallo quarta unciae pars bis , Vel ter sumenda est , quouique febris decesserit. Febri omnino cohibita , drachmam unam bis in die , λ-
ne nimirum , dc vespere adhuc sumere expedit , donec ad duarum unciarum pondus perventum. iit. In perniciosis demum , atque ad acutas vergentibus major adhuc remedii vis pro qualibet vice adhibenda est ; quae tamen sic definiri haud po test , ut omnibus , dc singulis casibus accommodetur ; sed pro rerum , & casuum ratione variari debet . Universim tamen scire licet , in per
niciosis comitatis g. LXXIX. LXXX. ) unciam
chinae chinae requiri , ut accessio proxima , quae exitium afferre potest , avertatur , nec interdum eam satis esse , cum saepe experientia Ostenderit , ad accessionem, febrimque omnino tollendam am
plius sesquiuncia Opus eue . Pro vario autem in-
237쪽
teri alio , quod inter unam , atque alteram acces
sonem intercedit , breviori videlicet , aut lon tori, ut TORTIUS accuratissime docuit , diver bellam totum remedium partiri , & dividi debet . Ubi brevius intervallum est , primo statim remis
sionis tempore uncia dimidia, imo in graviori me tu drachmae sex corticis uno haustu propinandae sunt , quatuor deinde aliae , aut sex divisim re
liquo. , quod superest , spatio , sive remissionis , sive intermissioliis illud sit ; ita , ut singulae do-1es sensim decrescant , atque earum minima postremo loco detur , nempe aliquot ante horis , quam febris accedat . Quando autem longius integritatis intervallum est , tunc potest remedium in plures adhuc partes dividi , dc majus inter unam quamque partem spatium relinqui ; ut priis a & altera assumptio tres drachmaS non eXCedat , reliquae vero drachmas duas aequent . si te nim tota artis providentia in eo consistit ut sex illae drachmae , aut uncia , aut sesqui uncia , quae ad febrem perniciosam comitatam arcen tam opuS sunt , ita dividantur , ut ante exitialem accessionem , quae CXpectatur , & praecaveri debet , ex toto absumantur, hac tamen cautione, ut prima corticis pars assumenda omnium reliquarum sit maxima. Nam, si contrario modo neret', O tato fine non potiretur medicamentum , quia pri'ma ejus dosis impar ost febri sistendae , etsi temporis, quo agat, conditio ei non deficiat, posteriores Vero sero nimis superveniunt , ut febrii lcaussae obsistere possim l .
Cl. RAMAZZIesus in rurali constitutione epidemicaonn. I 69O. rrat corticem peruυianum non saris prUρer crasso. Febres autem illa de gouere corruptivarum et Huc sta' cum primarum viarum caco ob dia complicabantur. Si co
238쪽
vis primas vias rite 3rius repurgasset , deinde largius o diutius corticem cito dedisset, quemadmodum Corruptivarum natura postulat ,1 fortasse caussam non habuisset, cortici kati eum poeniterer . Id ego expertus sum. in epidemia quam millima , ab eisdem omnino caussis prefeet ac
in sub η- Eodem serme modo variatur corticis adhibendi riba, 4n ratio eo perniciosarum febrium genere , quae , dus eortex, quia continuitatem, acutamque indolem assumunt, subcontinuae vocantur . Nam, prout celerior , aut tardior est earum ad continuitatem acutam pro
gressio ; silc largior , aut parcior esse debet ejus oblatio; quam etiam pro re nata praecedant oportet sanguinis missioires iterat: e , aliaque generaliora auxilia; ut supra . CVL Sc.) traditum est. Itaque si ex calore & siticula ; aliisque lignis g. LXXI. CII. ) jam memoratis , intermi IsioniS die superstitibus , sit ex frigoris diminutione ac cessionum productishe , & gravitate cognoscamus , febrem jam subcontinuam esse factam , circuitu
nondum ex toto tamen obsculato ; quod earum proprium est ; protinus mane diei ; quae Vacua fuisset dentur , drachmae binae , vel peri tantumdem , die vero venturae accessionis, horis aliquot ante , drachma una ς aut paullo amplius ; accessione demum remittente iterum duae drachmae, &sic porro, donec unciarum duarum pondus inium ptum sit , febrisque discussa. Minime vero ex vino tunc corticem dare convenit , sed ex aqua quacumque , morbo acuto magis accommodata .
Quod sit continuitas jam invaluerit , obscurioresseque circuitus facti fuerint accedentibus insupertfavioribus syrnplomatibus , videlicet artuum tremoribus , motibus convulsi vis , 1ubdelirio , ur
239쪽
INTERMITTENTIBUS. Ig3nis subjugalibus , voce tremula , singultu , aliis que id genus , validiori forma his obviam eun dum est . Tum prima corticis dosis sit trium, vel quatuor drachmarum, altera duarum, deinde se 1 quidrachma: mane , dc vesperi, demum drachmae unius, dc siic paullatim imminuenda, donec uncia, aut sesqui uncia consia mpta fuerit .
Sublata per corticem febre non statim. ub ejus Db ς Musu desistere oportet, sed in eo adhuc per aliquot i ζ4'etui
dies continuandum est , imminuta paullatim doss , ςortici ut omnis febrilis fomes penitus extinguatur. Quam d4ir autem id fieri debeat , prudentis medici , resingula attente perpendentis esto decernere. In viii versum tantum c6rticis ad febrem praecavendam , nam facile revertitur, dari debet, quantum ad sistendam adhibitum fuit: Istud autem praestat in qua tuor partex dividere, quarum una non dc decimo quovis die in minores aliquot doses partita , di justis intervallis tributa sumatur . Nec dissimili ra- Ω 'mφῆφtione . CXXVIL) cortex adhibendus est iis fe-i ,ubin-bribus , quae ob anticipantes accessitones continuae tr 'tib i sunt, & peculiari nomine, ut a sub conti is proprie dictis discriminent cir , subintrantes g. LXXI. )appellati solent.
In more medicorum positum est apud quasdam μ' p. nationeS chinam chinam parca manu , sed brevi- πν, bus intervalliri repetitam, adhibere, ad drachmam fer i 4ς- unam' nimirum tertia , vel quarta quaque hora', do ' 'nec febris cesser, vel ad idem pondus singulis die- 'us per aliquot hebdomadas, ut febris reversio ar-
240쪽
344 DE FEBRIBU sceatur'. Sed experientia docuit, utilius ceri Iusque largiori eam doli pro qualibet vice, quanquam longioribus intervallis, adniberi. Priori enim modo , cum febrili somiti suprimendo non valeat, aut se brim non sistit, aut sub ipsom et remedii usu, quando classi erit, eam repullulare & recidivam fieri , nequaquam impedit . Accedit praeterea, quod somni molestissime interrumpantur, capiendique cibi hora
dissicilius inveniatur . Quae omnia, altero, quem dixi, modo, comm s dissime evitantur. At ubi ampliori utimur corticis doli, saepe accidit, ut alvus euig ata laxetur. Si hoc post primas tantum doses, ut ple-gς-μ , rumque fit, eveniat, sinere oportet : sin vero ulte-34,ειρ' rius alvi fluxus producatur, aut ingrave icat, tum Di cordio Fracastorii, aut TbIriaca . Andromachi , aut Laudano liquido Syddnbamii seorsum datis, vel chinae chinae prudenter adjectis cohiberi debet fluente enim alvo, cortex prius descenderet, pro diretque, quam morbi catissa m emendasset.
HAc m thodus , si unquam locum habet , in pueris , morosisque foeminis , nauseantibus Agris tantummodo tentari poterit .
Co ex Pessime igitur conssidunt suis aegrotantibus , qui
tho tiei, corticem cum alvum ducentibus conjungendum pro ROR Jς ς ponunt , aut eo maximam curam dirigunt, ut con-
jam cohibitam dato cathartico. , quin etiam emetico iterum exsuscitari. Id negant alii, aut felicius catharticis admiYtis, quae depravatos humores educant , aut obstructiones , nescio quas, reserent, aut