장음표시 사용
41쪽
hHο isti evolutione, vel in diathesi inflammatoria
locandam, ponendamque volunt; cum non minoribus implicatae difficultatibus propo videantur. Ab earum autem eXamine temperandum ma Xime ducimus, ne doctissimis auctoribus, a quibus editae.& propugnatae sunt, bellum indicere credamur, dc propterea , quid unaquaeque Valeat, tempori decer nendum relinquimus.
XXX. Ceterum etsi plerasque illarum opinionum inter se quodammodo pugnare videantur , sibique propemodum adversentur : si quis tamen eas pa Cato, aequoque animo perpendere velit, comperiet facile, alias non exigua assinitate convenire alias verbis magis , quam re ipsa discrepare ; alias etlinia , quae pri itas intuitu minus forta me probandae videntur, non prorsus, aut certe non longissi me a veri similitudine dissidere . Ex iis quoque , quae ut a nobis in aliquarum eκ positione dicta sunt, aut anatonae , dc physiologia comperta habentur , expeditissimum erit cuicunque hisce disciplinis vel leviter imbuto dispicere, quid in qualibet offendatur, aut reprehendi, aut desiderari queat , quid approbari, & retineri debeat . Itaque relicta aliis
lon-tur , est crusta inflammatoriae , qua sanguis missus contegi solet , rardior, 2' lentior, quam tras amenti tubri, co. gulatio . Eam enim a lympha coagulabili valde attenuata sudeoque serimi in issanda formari ount. μι contra obfer ri poeunt, infra , ubi de diaths inflammatorsa a emas indicaυ tantur. Hic solum satis nobis es admonere, inflam miretiρnes plerasque sanguisis misone curari . Cais aAtem aliquid bini, iιyi imminuta se sanguinis concres ibilitas usibe coharendi vas , a sanguiuis missonibus f i pollicea-xur ρ
42쪽
longiori hujusmodi clisquisitione , quod superest , quodque ab initio recepi, potius ipse persolvam ,
ea inflammationis proposita explicatione , quam magis ratione , dc naturae legibus consentaneam - existimavero . XXXI. Convenit plane inter omnes, partem inflammatione correptam , quando ea OCulis patet , rubere praeter ira orem, calere, intumescere, dole
re , dc pulsatione quadam intus vertundi . Hinc evidentissime colligere est , sanguinem late sumptum in illam uberius , vehementiusque influere, quemadmIdum jam ab HIΡPOCRATE primum, ejus
que discipulis g. VI. ), deinde a GALENO, ejus que asseclis g. VIII. ) bene multis ec cognitum
cst , dc traditum. At, si1 quantum per arteri RS ad fertur, tantum per venas reveheretur; tum Verisimillimum crederem, nullam prosetho inflammationem fore . Nam copiosiorem, vehementi Orem que sanguinis in omnes corporis partes projectionem, quae in quacunque febre acutiore fit , nulla necessario singularis alicujus partis inflammatio con sequitur , quamdiu videlicet a venis tantumdem recipitur, quantum advehitur ab arteriis. Ergo ut pars aliqua inflammetur, tumeat, caleat, doleatque, alterutrum sequi necesse est, nempe vel sanguinem ab arteriis advectit m non totum in venas recipi , quod pluribus ex caussis accidere potest , vel ita in eam impelli , ut orificia vasorum late-ralium, vel meatus , quos pol OS in organi Cos UO-cant, urgeat, dilatet , dc sibi in aliena loca viam iaciat. Utroque autem modo sanguis influenς, Va-1a minima mirifice replet, distenditque, imo quae singulos rubros globulos admittere solita esse creduntur, jam plures simul recipiunt, ampliantur , dc rubore, qui antea in conspicuus erat , quodam
insigniori se se oculis objiciunt , dc patefaciunt . Neque
43쪽
Neque infrequens sane est, sanguinem ex hujusmodi valculis rubris unum ali ,quin globulum serenti
bus per eXhalantes canaliculos aeque, a C per resb- ratos tunicarum in organicos poros in proxima telae celluloiae spatio la adigi , & de pluere , quo lGALENUS olim VIII. not. f. ), hodieque cum multis aliis HALERRUS c) cadaverum sectionibus
innixus, luculenter docuerunt: nec fortasse a natura alienum Omnino est ; eum in ferosas arterias, si1 quae tamen sunt , quae ab arteriolis globulum unum ierentibus, ideoque non rubentibus differant, in trudi, ibi haerere, accumulari, & proxima quae que loca premere, sicuti H GFFMA MO g. XVII.
XXXII. A dilatatis, repletisque minimis vasculis, atque ab effuso interdum in aliena loca sanguine ut facile rubor, tentio, & tumor partis pro
' Cellulosum textum oppletum, dilatatumque in infammatis partibus ostendunt ipsa cadaUerum seritiones. Id εtiam confirmatur attenta observatione membranariam , quA magnam aliquam inissammationem pa se sunt; nam ha plerώmque multo cro por ν, duriores, plenioresque , quam naturalis earum constitutio ferar, remanent , dilatatis nimirum , rurgentibusque adhuc cellularis tela loc-lis . Guando aκtem sanguinem dico in cellulosa spatia effundi, nou ejus rubram ranium partem intelligo, sed reliquas etiam ejus par res , ex quibus ipse coalescit, ierum nempe , is lympham. Imo probabile omnino es , interdum renuem ejus partem , quam Ibrosam , aut concrescibilem vocant, ni totam , potissimam certe emitti, atque exsudare . Id comprobare videntur concretione . a albidae , aut ex albo flavescentes , quε membranarum instar inveniri rolent ci ca vii era inflammationem passa . Ad rem faciunt, qria habet cel, PAL 'LUCIUS in Arte nuova eC. pag. 94, 9 s.
44쪽
ficiscitur, sic a velociori, uberiorique sanguinis appulsu major arteriarum pulsatio, quam ex Conlue tu dine, dependet. Quod ad calorem, ardoremque spectat, qui inflammationem comitatur , scio equidem, quoniam Physiologi ejus caussam in corpore animali nondum bene se nosse fatentur , dissicilis eum esse explicationis '. Non tamen valde abesse a vero videretur qui dixerit , a sangui is rubri
copia, accumulatione , & motu aucto, aut a partium ejus, vasdrum continentium mutua, intima
que collisione , sive attritu, aut ab ignei princi pii, aut, si mavis, phlogisti evolutione, dc mota, quod eodem ferme recidit, eum excitari' . Dum
vero Vid. HΑEN; rat. med. P. 2. C. IO. p. Qi. & Ρ. 3ιCap. 3. P. I 29. ubi extant multa quae animadversone Κ sni ima videntur . EsNAEus flatum naturauem ignei elementi in fria fore ponendum arbitrabatur , neque illud calere per se ip-σum , nisi quiousdam caussis in motum calori cum ageretur . Revera sola ejus praesentia, aut copia non ciet calo irem , ut P scis Iam notum es . Duplicem pratorea in corpore humano calorem Agnoscebat , naturalem Hempo , , calorem ex acrimonia , sive ad sensum . ille ab igneo elemento in motum calori cum acto , hic ab acribu obui ianos agentibus , is scnsum caloris excitantibus gigni videtur. Trai te des sevr. T. I. Cliap. 3. art. I. g. IV. V. Pag a11. Similem caloris humani dissis ritionem habet etiam GoR- iERIus , ct ni fallor, a tis recte . Notatu quoque di numo , interdum magnum calorem motui aucto circulationis sucia
e dere ; interdum ingentem calorem cum moderaro arteria- um micatu conjurit . Non ergo tu ratione dire ta motus
saltem progressui, increscit calor , sed corpori a fortasse mo-t; , Θ motus 'sus varietas di erentiam facit. Ese quoque caloris renus quo. Am, quod Thermometro nou uoprehendi.
45쪽
ὐoro haec sunt, nervea flamenta distrahantur, dia vellanturque , necesse esst . Hinc dolor multiple κ' punitionisque , Vel alius cujusvis molestiae sensu pro vario inflammationis genere , & gradu , pro varia humoris indole , loci natura , sensibilitatis ratione Lepe diversiis exoritur . Dolor demum , ubi vehemens est, diuque trahitur, spasmum excitat, qui vasorum repletioni contra nitenti adjun ctus caussam probabiliter continet pulsus duri , &vibrantis , qu Una crebro inflammationis comitem esse, medici norunt. XXXIII. Ut vero copiosior , velociorque san guinis arteriosi fiat in aliquam partem influxus , nequaquam necesse est, quemadmodum supra de-anonit ravi mus , Cum SAUvAGESIO ad auctam cor dis vim confugCre, neque haec, etiamsi augerCtur, illico inflammatis nem efficeret. Nam, Chaec saritis esset ad inflammationem excitandam , Omnis simplex obstructio , superseeniente undecunque febre, id eli, aucto cordis, & arteriarum motu, ut plerumque in febre evenit , inflammationis naturam acquireret , & Vera inflammatio evaderet quod tam uia generatim falsi stimum est . Neque pariter latis eli, per venas retardari sanguinis redi
tum , ur 3 sed sensui innotescit, quale illud est, quod ab
acrimonia appellavimus . Hujusmodi sane est calor ille molestiιs quθ excruciamur ob impeditam perspirationem , aut quem, simul ac in a rem phi sicarum ingredimur , sensupercipimus, dum interea rhermometro vix ullam discrimen, inter hunc , iis atmosphArtcum invenitur . Dolor insammationιs esse cIus es , modo csuis .
46쪽
tum, uti ET TMULLERI fuit opinio : nam id qui dem congestionem , obstriti ionisque quoddam genus praestaret, non vero inflammationem. Haec siquidem non tantum copiam, sed impetum influentis sanguinis videtur exposcere: qui implius esse nequaquam potest, ubi venae non satis celeriter de pleantur. Retardato per Venas reditu, quasi obexsanguini influenti opponitur, ideoque etiam in arteriis, quibuscum venae C Immunicant, remora ali qua nascatur, necesse est; nisi aliun tu per arterias 1anguinis cursus incitetur. XXXIV. Quaenam vero erit caussa, e X qua fari guinis cursuS per arterias in aliquam partem ube
rius , velociusque advocetur bi conjecturis uti hic licet, eκ hydraulicis illud praemonendum cen seo, fluida eo ferri copiosius, & facilius, quo mi norem inveniunt res entiam . Imminuitur autem resistendi vis in arteriis multis quidem de caussis, 1ed praecipue , si arteriarum lumina ampliantur , aut citius solito , in dato temporis spatio , quem
illae continent, humorem emittunt, expelluntque. Sed scire convenit , non omnem earum dilatatio
nem, aut CClerem earumdem evacuationem, etsi
multum sanguinis utraque alliciat , inflammatio nem efficere posse . Repleri enim vasa plus solito , sanguisque in iis congeri potest , unde locus
rubeat, atque intumescat, quin tamen dolor, dccalor, atque alia inflammationis phaenomena accedant . Id in rubore chronico oculorum ab a 'nata vasorum laxitate orto, aut ab ophthalmia graviore
relicto manifestum est ; in quo vasa certe majori
sanguinis copia admissa turgent, rubentque; at nul lus sive dolor, sive calor cum egus nodi vitio con jungitur. Replentur quoque largiori sanguinis unda vasa culanea per cucurbitulas , balneum , fomentum, calorem, solis radios, ita ut cutis intensissime
47쪽
lilii me rubeat , dc tumeat, imo quandoque etiam nigricet ; nec tamen inflammatio haec est . Rube equoque fricata patillo asperius cutiS, fricatione ni mirum accelerato sanguinis curi u , imminutaque ad eum, qui influae urus est, resistentia, quin insainflammetur. Requiritur ergo quidpiam aliud pra ter uberiorem sanguinis in vasa in sustum, re coacervationem, ut inflammationis synantomata orian
XXXV. Id ipsum. animadverterat ETTMULLERUg g. XII. XIII. ) cum sanguinem eo impetu in par
tem aliquam irruere vellet, qui dolorem, & calo rem in teiat; hoc est, qui ab irritatione quadam aut excitaretur; aut irritatione ipse faceret, si con gestio inflammationis iasmen promeritura esset Opinioni ejus suffragatur experientia . Rubet, recalet, uti sepra dictvim est, perfricata cutis, neCtamen adhuc inflammatio eam tenet. At, sit fricatio rudius, diutiusque producatur, jam dolet etiam, tumet, & vere tum inflammatur. Si sabuli granulum, aut quodcunque corpusculum , quod irritare possit, intra oculum, & palpebras se se intruserit, paullo post oculus dolet, rubet, illacrymat, calet, demum tumet, ct insana matur. Educto stimulo dolorifico, uni ver la cosi at inflammatio. Puncto, vel quacunque alia ratione lacessito nervulo, mOX dolor, rubor , calor , tumor partis affectie se exserunt :nOc est, inflammatio se prodit. Egemplum habes inpina illa Lit mulleriana digito inhaea, aut in paro nychiis acus punitionem subsequentibus. Idem ac cidit eX acri quolibet cuti applicito, ibique diu de-
'Duptiae dolor in insiammationibus est , alius uti eius ellectus, quod tu ra XXXI. a noravi in alius uti causa . hoc poest riore hic sermo ess.
48쪽
Fento, rubor enim , calor, dolorque illic consequitur , Ergo stimulo, irritamento,uellicatione opus est praeter sanguinis uberiorem influxum, ut inflammatio fiat. XXXVI. Revera corpus animatum , IC Vivens ita a Natura confictum, constructumque est, ut ,
ii alicubi quodpiam stimuli genus applicetur , UOstatim uberior, citatiorque 19nguis irruat, & Confertim accumulatus nervos tendat, sensibilitatem au geat, re calorem , ruborem, dolorein , tumoremque pariat. Ideo adeQ certum, constansque est, ut ne minem latere queat. Illud potius Obscurum , Igno tumque hactenus est, qua nempe ratione tam Ua ria, ct mira praestet. Quid enim nervorum, aut si brarum , quibus vata instruuntur, actione excitata
stimulum agere dixerunt; hi profecto, ut ego judico, nihil, quod quaestioni faciat satis, dixerunt.
Restat adhuc sepulta, atque obvoluta tenebris arcana vis stimuli. INTERLlDs Q aliquanto longius progredi tentavit, conquisitisque undique rationum momentis non paucis suadere allaboravit, arterias , irritatis per stimulum aliquem nerve is 1 urculis, qui ad eas feruntur , aut in earum tuni cis perreptant, laxari, dilatarique sic , ut sanguis in eas minus resistentes copiose, & velociter con sciat . INTERLII opinioni quanquam pene singulari , dc non satis firmis argumentis Compr obata: adhaesit nuper CALLI SENIUS o , nec doctrinae in
Differt. de Inflammatione. interlianam hypothesim nervose confutavit RICKERus in peculiari dissertatiane pro Boer,aaviana dos Irina; quanquam non pari robore suam caussam tueatur. D stertatio exstat in Fasciculo lT. opuscul. , o disseγtat. FRANCISCI XAVER. I, I WASSERBERG
49쪽
solen ta , nec aliorum prope omnium Physiolo )rum renrehensione deterritus.
XXXVII. At qui irritabilitat m Hallerianam se quinatur , cum fibras irritatione vellicatas contra hi noverit, adduci haud possunt, ut credant, sit mulo arterias dilatari. Sunt enimvero arteriss s altem majores si bris ubique muscularibus praeditat , atque idcirco irritabilibus , nitatique vetat , quominus per analogiam etiam in minimis eae ponantur . Siquidem constat ex observationibus SEMA
etiam minimas irritabilitate donari, atque ad stimuli vim contractiles esse, uti Cor. Natura vero irritabilitatem ea lege cordi, arceritique inseruiste
f) Traitato della struttura dei cuore T. 3. lib. 3. Case. z.
1 Eleinent. Physiolog. T. I. l. a. Sect. I. g. I R. H) Vid. BALDiNGER Diff. de arteriar. & venar. vi irritabili i Isi arteria aorta abdominali, in cruralibus in venar cavae Caudice summam irritabilitatem deprehendi cVicin D AZI R , Mem. de tu Soc. R . do Med. Vol. I. p. 3 3. Simila jam multo prius expertus est Medicus Roma nus non inceleber, MAXIMUS. Id vero confirmatum est a Cli. Vrsrs PETRO MOSCATI inservat. ed Esperienet. sulsangue fluido , e ri prero, pra P aetion ' deflo Arier. e . Mιf. I 83. ), & BAssIANO CARMINATI Risultat i si' easterten re, ou OsferVaz. su i vas sanguigni, e sui sangue e .Pawa i 783. experimentis nuperrime editis, quibus evi' dentistime demonstratur, arterias propria iiisitaque vi subii lire, ideoque irritabilitate praeditas este.
50쪽
Widetur, ut stimulo accedente contraherentur qui
dem, sed paullo post laxarentur , sive quod idem est , systole , dc diastole sibi alternatim succede
rent . Id fere perpetuum est in iis partibus, quae vitalibus functis ilibus inserviunt , nec voluntatis imperio subjiciuntur . Cor igitur irritatum, si1 Vecesset, sive perstet irritatio, huic naturae legi Obtemperare cogitur, nec minus eidem obtemperant arteriae perpetua systoles , dc diastoles alternatio ne . At aliud sciri oportet, celerius, Validius,
dc .CrebriuS tam cor , quam arterias alterne Con
trahi, quo vividius stimuli vis agit, aut major est in utrisque irritabilitas . XXXVIII. Itaque liceat animo Concipere arte rias aliquas minores insolito, dc peculiari quodam stimulo affectas; sive stimulus iste proYime earum fibras musculares, sive nervos tantum, qui ad eas pertinent , sive utrasque partes ' , nam haud
cessione dubitare licet , rum etiam , cum stimulus nondum cessaυerit . Exemplo id patet luculenti mo sternutamonti . Eu'mdiu vis irritans pituitariε membeauε inharet, dilata-rur quam maxi/ne thorax, sique amplissima inspiratio: mox vero laxatis musculis interces alibus, diaphragmate, subita , is vehemens subsequitur thoracis depressio , atque expiratio. Ha sibi mutuo valide , celeriter succedunt , quamdiu pituitaria membrana irritari pergit. Alia hujusee rei exempla viaeri possunt apud Cl. DE LA ROCHE , Ana- lv . des sola tions du Systeme nerveux Tom. I. p. 2sI.