장음표시 사용
71쪽
parere , Πῖn quo i inflammatione affecta e gent , sed quod venarum truncis spasmo , qui in mali gnis morbis potissimam partem habet , affectis ,
di cuntractis , reliqua vasa omnia se deplere ne queant , ideoque retento , accumulatoque sangui ne a) turgere debeant . Quocunque autem modo phaenomenon istud explicetur sive e X mente LUD lGII , qMod vero similius videtur , sive e κmente QUES NIAEI , quod interdum etiam proba bile est hoc sane eκ perientia perspectum, Comprobatumque est , noXiam in utroque casu sanguinis mi ilionem deprehendi . Etenim per hanc chi rurgiam vel putrida sanguinis dissolutio promove tur, & vitales vires simul magis, magisque prosternuntur vel 1 pasmodicae valorum affectioneS , imminuta sanguinis resistentis copia, &cordiS pro pellentis virtute , necessario invalescunt . Reapse non raro re S aegrotantium in praeceps ruere pos sanguinis missionem vidi egomet ipse , imo delirium, motusque convulsivus , ad quos praeCaven dos sanguis missus erat, confestim subsequi . Nerlonge absum, ut credam per venae sectionem sanguinem attenuari, & dissolvi ita, ut altius in Va 1 a cerebri, fortasse etiam ierosa si qua sunt, penetranS, medullaresque fibras urgens , aut divel lens, delirium, soporem, convulsionesve non pa
LII. Ut cuique morbo , sic inflammationi non desunt suae differentiae . Prima a locorum , quae
inflammatione tentantur , Uarietate permanat .
Hinc distingui apte , opportuneque sblet in inter-
' in , im externam. Externa CX iis, quae jam ex
72쪽
paullo abditior est . Certissimas tamen ejus notas ex bibent calor, di dolor acutus, ct pulsans uni , Culamque parti prope assi xus , functionein ipsus leviter laedens, febris vehementior cum pulsircuro conJuncta itemque sanguis e vena missili quiete , & r frigeratione in massam firmiorem ,
Oncre Cens, crusta quadam, de qua supra specia im , at Dida, interdum 1 ubilava, saeps ex albo ru bente, Valde tenaci, & compacta, sebum concretum, aut corium reserente desti per obductus. At qui nurias modi signa neque semper , neque Omnia stimul ita Concurrunt, ut illico ex his inflammatio patenat . Opus igitur est magna medici eκercita tione , dc prudentia , ne larvata , atque obscura morbi natura eum nimis securum, dc ne suspican tem quidem deludat. Interdum enim clanculo malum accedit , serpitque ; neque ullam , aut tan tum modo levem febrim movet; neque acutum , &puliantem dolorem illum, quem paullo' ante indi caV1,. Comitem habet, vel si aliquem, obscurissi
mus is quidem e sie consuevit . Monent vero qui ait Is u 1u Ceteros antecellunt , tunc doloris acuti
loco an Aretatem quamdam, aut molestiae cujusdam ineYplicabilis, aut ponderis, & gravitatis sensum in ea parte, quae laborat, percipi, aut tactui limio tam tensionem reniti , & pregam doloris cruciatum eRCitare. Id praesertim uti venit in perip neumonii, malignis , quae ob subitam gangraenam accedentem gangraenosae a Medicis recentioribus di
cuntur, aut a metastasi oriundis, aut morbos puo
tridos , pestilentesve subsequentibus ; itemque in
quibus da in ventriculi, intestinorum, mesenter lique inflammationibus, Veris nimirum, nec ad venosas
congestiones spuctantibus , si tamen pro s eci oribus fides
73쪽
fides habenda est , nec una pro alia saepe accepta
sit. Dolor praeterea aut abest, aut obscurus, & le vis in inflammationibus earum partium, quie sensi bilitatem aut amiserunt, aut sensu omnino per secarent, aut obtusiori tantummodo donantur, quales uni peritonaeum , pleura , mediastinum, pericar dium, dura ,& pia ineninx, tendines, cartilagines, aliaeque hujusmodi, i ii si si in ut ita tumeant, ut pro-Σimae partes s eniti acutiori praeditae una premantur , aut consentiant, aut qua nervi decurrunt, aut per transeunt, inflammatione speciatim occupentur. LIII. Pulius saepemimero nec durus in his, nee vehemens est multis profecto de caustis; sed praecipue. tum , cum pars , quam inflammatio tenet, sanguims transitui magnum objicit impedimentum, uti pul O , cor, hepar ; aut cum rvorum syste rea ita afficitur, ut tummo spasmo cor, arteriae que quasi ius centur, aut resolutis veluti viribus torpeant: quo in casu pulsus exilis Ec varius , dc febris , dc reliqua symptomata ab inflammationis natura maYime dissidere videntur. LII . Dividitur quoque inflammatio in benignam , dc maugnam ; in spora dicam, dc epi emicam, ut ple iique alii morbi. benigna ea est , quae contiletis , dc pio priis itinatur phaenomenis, neque vireS pro uel nit, neque clam vitae siti, levioris morbi speciet insidia tui : maligna Contra , quae benignitatis spe ciella induit, quae cum notabili virium lapsu con-l jungit ut , quae non omnia inflammationis signa, praes C fert, atque a venenata plerumque caussa de- pendet, aut a putrida humorum diathesi fovetur .
74쪽
Sρο radica vero paucos eodem tempore invadit, privatis, singularibusque caussis orta , dc fere vagatur . E idemica denique complures eodem tem pore infestat, caussamque agnoscit communem , sive haec in tempestatum variatione , aut peculiari aeris vitio, sive in alimentorum, & potuum prava natura contine4tur. LV. Alia item primaria est , alia fecundaria . Illa sanum alioquin hominem ad Oritur , atque a nullo alio morbo derivat: haec alii morbo succedit, puta catarrho, rheumati, colicis doloribus , dylenteriae dcc. Si vero alius morbi veluti symptoma sit, puta luxationis, vulneris, febris continuae, vel intermittentis dcc. 16m tomatica remus vo Catur . NOΠ- nullis etiam placet eam , ut alia morborum genera, in idi albicam, di o mi albicam dividere. Idio pathicae caussa in eodem loco, in quo inflammatiose prodit, omnino insidet; sympathica alibi sedem habet , & consensito ne aliam , dissitamque partem inflammat . Posterior haec nervorum potissimum , qui ad aliquam partem protenduntur ab irritatio
quaS tenet, vel universaris , vel particularis dici potου rit, sit nimirum vel totum corpus, vel partem
semper durus sit; si inflammatio viscus totum vitale OCC u. pet, si corpora cacochymica invadat. Io. UEIS Z Pyretolog- Practi C. pag. 9. Sed lethalem potius morbi , quam mal gnam, is subdolam indolem per issas notas patefieri crederem. a ) CALLIsEN Instit. Chirurg. g. CXCVI.' D athiam e Iusmodi per nervorum actionem rejicit Jo. UEIsr supra citatus , contenditque semper disseras partes per metasasim assici . Sed vereor , ne ipse inconsulto , c temere id credat.
75쪽
tantuna obsideat. Particularis Varia deinde nominai pecialia recipit, a partibus ipsis affectis deducta, uti cephantidis, anginae, pleuritidis, peripngumoniae, carditidis, & sic porro. Rursus haec vel Ma est ,
vel erratica , prout uni loco constanter inhaeret ;vel de loco in locum vagatur. LVI. Pro vario etiam symptomatum , quae in flammationem comitantur , gradu non nullae alite ab auctoribus differentiae statuuntur, quae externis praesertim visuique subjectis inflammationibus videntur magis accommodatae. Nam si symptomata levissima fuerint, si locus inflammatus rubeat qui dem, sed vix doleat, viX tendatur , aut tumeat, calorque sit omnino exiguus, affectio haec uti initium inflammationis, sive primus ejus gradus con siderari 1blet, atque a pleriique hodie φλογωσις ' mogosi . nominatur . Si vero Calor, rubor, dolor, tumor, tensio gravius, i ni festiusque se e X ferant, tum in fl4mmatio vera, si ve φυγμονη proprie dicitur, re O 'Π' spondetque secundo velati inflammationis gradui . Chirurghi id nominis κατ ε ολ tribuunt inflam- Cathex-matiQni cuidam peculiari. in qua pars in tumorem ς ς' 4 ς'
circumscriptum, Oc rotundum attollitur , qui non lentium.
modo intensius rubet , atque ad adipo iam usque membranam pertingit , sed etiam in hac ipsa 1edem habet, dolet ue vehementer cum pulsationis molestissimae sensu. LVII. Ceterum quando pars inflammZta tumet enormiter, & s anguis in vicina spatia effusus, Col te, tuique ob inflammationis impetum videtur, hu jus inodi status pro tertio inflammationis gradu habetur, & passim inflammatis sestrophica appellatur.
76쪽
Facilis demum, & cita inflammationis iri gangrae
nam degeneratio, ad quam natura quaedam inflammationes proniores susit, in caussa plane fuit, ut infammatio etiam gangraenofa a scriptoribus memoretur , quae quartum & sumimum inflammationis gradum constituit. LVIII. Interdum quoque evenit, ut roseu S quidam rubor in sutram a cute appareat, qui tamen ViXeam attollat, de ardoris potius, quam doloris sen-1um inferat, press isque albicet , dc quodammodo huc illuc vagetur. Haec insammationis species ἰ υ- σν λας nomen habet . Causa ejus passim reputatur vel sanguis tenuior, biliosus, acerque a), vel ' E sipelas ducitur ab . ρυω , is , vel ερυρρος ,
quasi vicini traha, aut vicini rubra. G L. def. I.
quam phlegmonem , ut supra, descripsit, hunc in mo umprosequitur . ,, Atque hic unus Q cZus μ' sanguinea flu-
xionis soboles in carnosa corpora maxime incidens . Secundus alterius biliosa uxionis germen est, ac circa cu- , tim maxime consissens , rum hanc externam , quL om-M, nium partium commune es tegumentum tum mombra-M, nosam, oe tenuem, qua sngulis internarum est circum ,1 data . Ergo scuti prior a actus eriam cutis aliquid ap- ,, prehen it , ita hic quoque aliquid subjecta sibi ea mis,, occupat . Quod si crasWor humor , acriorque sit , summam ,, cuticulam Graci επιδε', vocant ) excoriar , s9a- , , t isque ad profundum aliquando cutis extilceratio perve- nit. Atque hic quidem assecZus Erysipelas nuncupetur ι,, uplicem ut jam dictum es habens di erentiam
quod vel absqαe eYulceratione , vel una cum hac inc ,, dat. Prior autem Assiectus unius rationis est , voceturis qMe phlegmone. Cum erro nec plane bilioικ, nec sanruia
77쪽
secundum ali Is serum flavum, Vitiosum, peculiari acritate praeditum , ad Vaia culanea alicubi confluens, textumque cellulosum ipsius cutis assiciens. prout vero inflammatio ad phlegmonis, aut erysipelati S, aut Cedematis naturam propius accedit , distinctionis ergo appellatur vel phlegmono des, Vel erysipelato des , vel co demato des . Addunt non nulli scirrho dem; rectene. an perperam, non definiam , nisi hoc nomine eam velis inflammationem significare , qua scirrhi in cancrotum ulcus Vertuntur, si tamen id mali liceat sic nominari. Nec desunt qui interiores etiam inflammationes pro humoris natura, unde fiunt, distinguant in sanguineas , iuserosos, in omphat cas, &eκ vario ne Xu Composietas; sed ficti t i ae prope sunt, & arbitrariae CX praeini concepta opinione hujusmodi differentiae , quarumi caussa saepe a recta , utilique medendi ratione aber erare vidi non pauCOS. LIX. Praeterea aliae differentiae desumuntur altempore, quo perdurant. Vel enim cito & celeri ter decurrunt, vel lento passu, tu diutius trahui itur. Illae acutae , dc oeferes ; hae lentae, dc chronricae UOCantur. Posteriorum exempla porrigunt lenta: quaedam glandulosarum partium inflammationes, uti pala Creati S, me senterii, mammarum, parotidum ,
iaκ illarum , inguinum &C. Chronicae plerumque adysserasia, & labe scor butica, scrophulari, Venerea,
b, ne a fluxio seέ ex ambabus mixta: utique ab eo, o ου'do, in mixtura exsuperat, nomen ipsi indatur, an dic tur, ,, de eo id, quod exsuperatur sic ut vel plegmonem er es, sipelatosam id vocemus , υρl E sipelas phlegmono sum D Ubi autεm n utrum vincit, ibi Uisium phlegmones, ery' Dp latosque medium Vominetur.
78쪽
scabiosa, herpetica, si misique alia dc foventur, digignuntur. Demum quando aliquot inflammationi notat deficiunt , vel minus conspicuae sunt , puriatum inflammationes dicuntur, sive simpliciter phlo pos es. Majora enimvero, vel minora symptomata facile in senius incurrunt, inflammationisque natu, ram , gradumve tuto definiunt, non vero humor. dc caussae; cum saepe ille certo conjici nequeat, hae plerumque lateant. LX. Ad morbi prognostra quod attinet, in universum inflammatio morbus acutus est ; idec quenon levis, sed dubii eventus ; tanto periculos r , quo plura, dc graviora symptomata adsciscit. Ma ligna, & putridis morbis succedens, aut cum putredine primarum viarum Complicata, aut corporibus cacochymicis, scorbuticisque superveniens . itemqu8 epide mica, plus dii criminis habet, difficiliusque curatur . EX terna pleruntque tutior , quamquam haec quoque erysipelatis maligni speciem induens; interdum cito mortifera evadit . Exempla apud HIPPOCRATEM a) aliosque auctores bene multos e X tant. Singularum vero prognosis a partium, quas afficiunt, diversitate dependet , prout nimirum functiones plus; minus e vitae necessariae lae duntur. Sed de his fusius alibi. LXI. Ex temporum etiam constitutionibus aliquando praevideri possunt inflammationes, dc morbi isRammatorii, qui sit bsecuturi sunt. Utilia hac de re nobis reliquit monita Cl. HILARYos in f plemento ad Tractatum do variolis b) , quorum
79쪽
summa haec est . Tempestates calidae, dc siccae , diutius persistentes , morbos procreant inflammatatorios, id quibus caput praesertim offenditur: item frigidae , dc siccae diuturniores eisdem morbis ori ginem suppeditant , a quibus utique caput , sed frequentius abdomen laborat. Si vero fuerint fri
dularum inflammationes , periplaeum Oniae anginae que ' fiunt. Cum autem calidae, dc siccae in frigidas , dc humidas mutentur , afferunt febres in 1lammatorias, quae in primis partes membrano fas corripiant , laryngem, pleuram; pulmoneS, Ventriculum , ligamenta articulo um , aut eorumdem involucra. Hinc anginae pleuriti deS, periplae umoniae , gastriti des, arthritisque acuta prefluunt. Hactenus ex HILARI I praesagiis . At HIPPOCRATES etiam c) admonuit opportune medicos, inquiens rSi Odro aestas siccιι ι aquilonia fiat , autumnus autdm pluviosus , i, austrinus , capitis doIores ad
hiemem fiunt, , tusses , rauces tuus , gra
UZdinas , quibusdam etiam tabes . Neque oblitus ipse est eorum morborum , quae hiemali praeser- tim tempore oriuntur , quorum maΣima pars ad inflammationes pertinet . Ait enim : Hitime v3το pleuritides , pHripneumonioe . graUC Ines , rauc dinsF I . ' Hieme proxime elapsa post Autumnum humidum , is frifidum , frigida j ώumida permanente tempestate , is ni-
ue permκlta delapsa frequentes vidimus cepistiti des , is . ἀolores capitis vehementes, anginas, eri elata capitis, is faciei contra quam ex Hilaos observae onibus fuisset ex
dicuntur, hoc ipso anno experientia como obantur.
80쪽
dmes , tu Του , dolores pactorum , , laterum , is
lumborum, im capitis doIores, Tertigin s , προ
LXIL Una tu teque autem inflammatio varios e Xitus habet. Communior sententia est, eam finiri vel re solutione, ut loquuntur, vel suppuratione, vel gangrae na, vel scirrho . Resolvi dicitur , quando ex toto malum se se remittit , re desinit, nulla partis inflammatae labe ἀὶ Aph. lib. 3. n. 26.
His quatiιor modis nis infammationem universa fere medicorum schola hac Penses docuit . Sed qui am ex recentio ibus HEL D. Differt. inaugurat. med. de tempestiv. cortic, peruv. usu in febr. inflammator. Gotting. 177s.) aliter sentiunt , is per experientiam conflare dicunt, Sex in dis eam finiri posse; nempe I. benigna sanguinis inflammati resolutione , 2. Critici S lium rum non resolubilii in evacuationibus ; I. metastasi i q. suppuratione ; I. gangraena sph celo ; 6. induratione, dc SCirrho. Verum secundus mo-ήus aque bene comprehendi p res sub ipsa resolutione; rertius autem non propriu i ammationis es , sed aliis etiam morbis commvursi uec t mcur, finiturque inflammario m ratione locι. Quod si abscessu alicubi nato in Inmmutis umniatur , tunc hujκήmΦήi s D ad suppurationem facile rediritur , vel ad suppurAlienis effecitam . Addunt alii R1c si a Est de duplic. inflammat. exitu deSquam. & rigescent. 086. Gotting. , GAATTENOFIUs Dissert. sis t. inflammation. caussas & eventus. Heidel b. I 7ρει.) desquamationem , Sed haec quoque noli omnibus conUenit inflammationibus ι sed tantum aliquibΜi , v. c. e si 'lati, purpura scarlatiana , variolis is . Neu idcirco generatim inter proprios cujusque i Iammationis eXitus locum habet . Varisiarum porro 4 squama io sp cIAt pccii 1 ad Si Durationis , esccationisque