장음표시 사용
201쪽
sta lege eadem poena punitur mandans, qua Punitur mandatarius, quando damnum alteri insertur, sive per occisionem,sive per combustionem: Ergo &c. Vnoe concludo , merito ut scandalossim, &temerariam fuisse damnatam Q pradictam propositionem ex n. 39. ab Innoca I.praesertis quia est in praejunicium justitiae; cum Julii, tia exigat, quod omnes quomodolibet concurrentes ad damnum alteri inserendum, ad illud rearciendum teneantur.
Exponitur sensus quadrate a Propositionis , eius falsitas
demonstratur , Quadragesima clamnata Propositio. Contractus Mobatra licitus es, etiam respectu ejusdem personae, ct eum contractu retroυeud tionis,praeviὰ inito, eum intentione lucri 18s CΕnses hclus damnatae propositionis est, quod quidam con O tractus, Mohatra dictus, quo quis petit a mercatore mutuo centum; & mercator fingit non hahere centum, & suadet eum, qui mutuo petiit centum , ut emat credito merce& summo pretio, cum pacto,quod si in eadem platea velit vendere merces illas,p tio infimo, numerata Decunia illas revendat ipsi mercatori tali pretio infimor In hoc cata qui ad mercatorem accedit , ut mutuatarius, patitur detrimentum , & mercator acquirit lucrum . Volunt Authores hujus propositionis, quod hic contractus Mohatra sit licitus, etiam respectu eiusdem personae dantis merces , &non ob Rante pacto retrovenditionis. At omnino usurarius est,ut ostendemus, ac Per consequens illicitus - oppugnatio Propositionis
386 QVppono ex iis, quae dixi in 3.disp.in lib.de Iust. & Iure, P.
o stum pretium illud esse in contractibus venditionis,& emptionis, quod tale existimatur prudentum judicio;& quidem juxta lacum, di tempus, ac circumstantias abundantiae, & steriIitatis rerum, quae venduntur, di emuntur; & insuper ex concuri, vel con eursus deficientia emptorum,vel venditor n. Hoc autem pretium Summistis,& Doctoribus dividitur in supremum,medium,& insimum. Supremum est illuo, quod omnia alia pretia excedit in eadeexistimatione; & non supra, sed intra latitudinem justi pretii. Medium illud , quod mediat inter supremum , & infimum. Infimum
202쪽
et a idem est illud , quod sub se alia pretia non supponat in latitud ne justi pretii, sed supra se alia seretia trabet . Sit exemνlum: existiment prudenter Periti, quod pannum valeat ad summum viginti caro lenis pro qualibet ulna, & nec stupra hanc marinam, nec infra Mecem, & octo ' unc pretium supremum esset summa viginti caro- lenorum : medium , decern, & novem infimum tandem esset de .cem , & octo. Dixi, iuxta locum, tempus, circumstantias, & concursum em Uorum; quia eadem res, quae ratione abundantiae minus Ualet,rat sone tamen sterilitatis plus valet: si in uno loco ob eiusdem abundantiam minus Valet ς in alio vero ob ejusdem rei caritatem magis valet. Sic dicendum est in onmi casu,quod prudens iudicet jux-Ia locum, tempus , & circumstantias , quae pretium habent Varia re; di hoc quidem certum est, quia pretium a ratione laxatur. 387 Suppono insuper, contraditam venditionis , & emptionis constare conseni duorum, quorum unus dat merces pro pretio, O alter pretium pro mercitius. Hic autem contractus semper fit li- Citus , quando ex parte unius contrahentis non datur dolus, vel
fraus . Vel quando vendit lo non excedit justum pretium a lege, &Prudentiam iudicio laxatum . Vel quando venditor non sit in mo- Nopolium unitus cum aliis venditoribus,de non vendendo,nisi pretio ipremo. Vel quando venditor, ultra latitudinem justi pretii non venderet credito ad Qtutione pretii expectandam. Ves tandem uando v editor non fingeret vendere credito, sed revera non venisit, sed mutuat,sive pacto explicito intercedente,sive non ,ad talem venditionem fingendam. Sit exemplum hujus ultimi: accedat Titius ad Caium , & petat mutuo a Cato ceutum . Caius fingat , se Mon habere centum; sed dicit Titio et si Vis merces aequivalentes summae centenariae, pretio tamen supremo, quo valent, dabo tibi credito. Ex hac ficta venditione deducitur mutuum virtuale: & si Per hanc venditionem lucrum aliquod acquireret venditor, jam mutuum illud virtuale esset cum uora, Palliata tamen Per contra. Eliam venditionis r ut si venditor diceret Titio, si rem hanc velis Vendere minori pretio, Volo, ut eam mihi revendas et quia hoc pactum retrovenditionis est in favorem venditoris ,& in detrimentuemptoris. & inde lucrum venditor acquireret; iccirco pactum illud esset utrarium, & ortum duceret a mutuo virtuali; ut probavi in
speciali dubio in g di Φ.cit. de ipso contractu Mohatra. His stuppositis.188 Pro huius propositionis damnare' intelligentia, noto, Propositionem subiacere damnationi propter tria in ipsa expressa. Primum, quia dicit respectu eiusdem periona. Nam si contractus Uen ditio utS
203쪽
ditionis factus cum eo, qui accedit ad mutuo petendum , in reven clitione eiusdem rei pretio infimo, non respiciat primum vendit rem, sed alias persenas, quibus merces ille venderentur; iam contractus non esset Mohatra: ut si Petrus vendat Cais mutuum petet tenti erces mas pretio supremo,& Caius illas revedat Τitio;tunc nec Petrus conficeret contra ictum Mohatra,nec Titius: non Petrus quia licite potest vendere fiammo pretio in latitudine justi, praescrinti in credito: non Titius, quia hic potest licite emere infimo pretio intra latitudinem iusti pretii. Secundum, quia dicit cum c tractu retrovenditionis pravie inito . Nam si non adest contractus retro- venditionis, sive ex pacto expresso, sive tacito, posset non esse illicitus contractus, esto res empta credito summo pretio,reUenderc tur eidem venditori ; hoc modo videlicet: Petrus vendat merces
Caio pretio supremo in latitudine iusti, & quidem credito, absque
ulla intentione, & pacto retrovenditionis; tunc si Caius, pecunia indigens, Vellet re vendere merces illas, posset Petrus , inconcursu emptorum,illas emere:quia esto eas vendiderit pretio supremo,non amittit tamen lus emendi, quod habet quilibet emptor. Tertium
tandem , quia dicit , eum tutentione lucri'. quia pactum de retro vendendo respicit Iucrum ex parie venditoris; quae lucri intentio, cum oriatur ex mutuo virtuali, est usiuraria . Et propter has particulas reddentes hunc contractum illicitum, damnata fuit supraliacta propositio. 189 Nunc ex his impugno directe damnatam propositionem. Contractus usurarius, qui scilicet oritur ex mutuo virtuali, est illiacitus; quia ut illicita damnata est usura; sed iste contractus Mohatra, sic explicatus in propositione,respectu scilicet ejusdem per=huae;
cum contra retrovenditionis, praeυie inito z cum intenιioue lucvi, est usurarius rius ex mutuo virtualimam tale pactum nequit esse,nili ex mutuo ; aliunde, ut di sti ,exponendo hanc damnata propositionem , contractus hic inceptus est a petendo mutuo: & aliunde Iucrum non esset per nudam re venditionem,sed per re venditionem praevae initanu Ergo contractus Moliatra est illicitus. VItraquam- quod, contractus Mohatra, sic ex Plicatus, est hi favorem vendi toris, & detrimentum emptoris; ct quidem cum dolo ex parte emptoris; Sed nullus contractus potest esIe licitus in favorem vendi toris, A detrimentum emptoris, quando contractus est dolosus, α actus cum pacto cadente in favorem unius, ct detrimentum alte rius:cum inter contrahentes servari debeat aequalitas,quae non scrvaretur,cum unius detrimento ,& quidem involuntario: Ergo cxnullo capite. propter illa in propositione expressa, Potest conli λ-
Eius Mohatra censeri licitus. Et sic est damnata pro sitiinqui a V aperit usuris,& apei tam involuit injustitim. AK-
204쪽
mons turimadragesim aprima damnata Proposito. Cum uumeratapecunia pretiosior fis numeranda, s nullus',qui non maioris faciat pecuniam rae 1entem, quam futuram; potes creditor aliquid ultra scimum a Muuasario exigere, s eo titulo ab usura excusari.
QEnsus huius damnatae Propositionis est, quod creditor qui-- cunque sit, sive ex contractu mutui expressi , sive mutui vi alis, sive venditionis ac. possit licite a mutuatario aliquid ultra Brtem exigere; & dicunt Authores, quod cum numerata pecu. nia sit pretiosor, aut melior pecunia numeranda, idest sutura, per hoc excusietur ab usura. Hoc quidem erroneum est, quia aperitur
via usiuris ex dilata 2lutione. pumatio Propossionis.l9 I aliis terminis a Doctoribus exagitatur dubium moraleo in materia contractus emptionis & Venditionis:ubi quaeritur, an sit licitu vedere caro pretio,ultra latitudinem justi pretii,ex dilata selutione; & emere vili Pretio, infra latitudinem justi pretii, Propter anticipatam solutionem.& quidem spectatis solis titulis di- Iatae, & anticipatae sislutionis. In qua re lib.cit. de Iustitia. &Jure disput.3. qu.9. dixi cum communi omnium sententia, non esse licitum vendere caro pretio, supra latitudinem justi preti ob dilatam stilutionem; nec emere vili pretio. insta latitudinem justi pretii,ob antiis cipatam solutionem. Unde si Titius venderet Petro merces , quae
nunc justo pretio, pecunia numerata, valent centum aureis, non
potest illas vendere ultra centum,ob dilatam Petri solutionem, exin pectando scilicet tempus faciendae solutionis e nec insuper Petrus potest emere I Diio eudem merces infra centum, ob anticipatam eiusdem Petri solutionem: & quidem spectatis nudis titulis dilatae,& anticipatae stilutionis; nam si tam ex parte Venditoris expectan iis tempus dilatae solutionis, quam ex Darte emptoris solventis an ticipati, intervenirent iusti tituli lucri cessantis. & damni emergentis , in tali casu posset esse licita tam emptio, quam venditio ; quia in hoc casu ratio vendendi caro pretio non esset dilata solutio. nec
ratio emendi viliori, esset anticipata solutio. Vbi noto, quod isti ti-
205쪽
tuli lucri cessantis,ct damni emergentis esse debent veri, & reales,
rya Quod huiusmodi venditio caro pretio, ultra latitudinem iusti ob dilatam tutionem, & emptio viliori pretio, infra latitudianem justi pretii,ob anticipatam mi utionem, sit illicita, probavi primo,ex hocz quod tam venditio, quam emptio uectatis Elis titulis anticipatae, & dilata: ilutionis, essent contractus ustu arii;quia ac quireretur lucrum ex mutuo virtuali et Nam tana venditio, quam emptio aequivalerent mutuo. Secundo probavi specialiter de venditione,ex doctrina Scoti,quam tradit in dimis. qu. 2 art. a. uti. P. ubi assignans conditiones justae permutationis, ait: Prima es, quod
comminans non commutet , vel vendat tempus, quia rempur non essuum . Secunda, quod non ponat se in tuto de luerando, s illum cum quo commutat,de damnopntelligo de suto semper,velut in pluribus. I94 Hac permissa doctrina , quae communis est omnibus Doctoribus spaucis exceptis , nunc damnatam propositionem sic im-Pugno . Primo: Omnia contractus usiurarjus, in quo stilicet intervenit mutuum virtuale,est illicitus; Sed quoties creditor,qui majoris faciat pecuniam praesentem, quam futuram , posset aliquid a mutuatario ultra Qrtem exigere,fieret contractus usurarius,ex mutuo
virtuali: Ergo ex majori valore , & aestimatione pecuniae praesentis a sutura ,haberetur contractus illicitus , &non excuaretur ab Osiira. Probatur minore titulus maioris valoris pecuniae praesentis, quam suturae non est titulus licitus exigendi mutuatario ultra se tem . Primo, quia posset assignari casius, in quo committatur utraratione mutui;cum semper mutuans posset excuseri ab usura, quia magis valet pecunia praesens,quam futura; scilicet pecunia mutua tario numerata, quam illa numeranda a mutuataris in ilutione facienda: quod falsium,& erroneum est. Secundo, quia illa titulus maioris aestimationis pecuniae praesentis, quam futurae, est titulus, utiis mutuans, vel venditor Ponit se in tuto de lucro, & mutuatarius fiecertus de damno; Sed non exculatur ab usiura creditor,quando ponit Q in tuto de lucro, & mutuatarius fit certus de damno: Ergo ratione hujus tituli , maioris scilicet aestimationis pecuniae praesentis , quam futurae, non excussitur mutuans ab utra, exigendo ali.
I94 secundo impugnaing ex hoc sundamentor pecunia de manatura non est. nata,ut certu cso exponatur; sed est indifferen ut exponatur lucro, vel ut conis yetur; G stante tali indifferentia, apparet evidentissime falsitas damnatae propositionis, quod scilicet pecunia numerata sit pretiosior ι α maioris aestimationis , quam numeranda,stu futurar Ergo salsum est qqodasiqniit ir in illa ni O
206쪽
propositione. Maior in nota, quia si exponitar certo lucro hoc evenit ex voluntate illam pomentis; nec est natura siua fructifera, tit est Terra,&dassed solum industria humanaia Probatur minor: oties pecunia ex sua natura non est stacti stra, set indisserens acl l
crum reportandum,vel non,ianti vale si aPud mutuantem retine- ur, ac si sit apud mutuatarium: Ergo Pro ut existens apud mutuante maest pretiosior,ac sit existeret apis mutuatarium: sola aviditas pecuniae facit, quod magi& aestimetur Pecuma Praesen&,. quam
' sera, s dolus : ex Psialis. I A. V S. Qui peeuviam1uam non dedis ad wuram,s munerasuperinnocentem non accepit. Idem Psobatur ex illo Lucae 6. mutuum dare , nihil inde sperantes . Hoc ip- confirmatur pluribus Conciliis, usuram damnantibus: ut Vien. Clem.unia Ousuris; & Nicaenum Can. ix quoa restitur in Cast quoniam Iq. q. Concludo igitur ex his, titulum illum in supraaicta damnata. Propositione non excusare mutuantem ab usura ia
falsitas demonsratu Quadragesima secuncta damnata propositio . usu non es,dum uM' tria sortem aliquiae exieisuri tauquam ex benevolentia,&graritin me debitamsedsolamsi exigatur,ranquam exjumtia Hebitum ia196 C Ensiis huius clamnatae propositionis est,quod non sit usiura,Pquando mutuans vult exigere 2 mutuatario aliquid ultra soςtem,ut debitum ex gratitudine, & bene Ientia : Unde volunt Ambores huius propositionis, quod solum sit ustarat,quando exigitur aliquit ultra sortem,ut debitum ex iustitia .. OppuIuatio Propo*sonis . .
ι97 Uoddam proposivi quaesitum in lib. de Iust, ct Iure disp.
' I. in materia de mutuo,& lusina a cilicet ratione minui, circo furam , possit matυans a mutuataris exigere aliquod commo- η , ratione amicitiae, es gratitudinis Cui dubio satisfeci contra quosdam Doctores,quod quoties obsequium, amicitia, & gratirudo, mae evenirent in commodum mutuantis,deducerentur in pactum, unL mutuans usuram committeret . Quaedam ibi praenotav, , quae A in Disitigod by Cooste
207쪽
hi praesenti articuis necessaria videntur qua prostes ea hic recolem da sint: nimirum signa amaeitiae,& glatitudinis alia cilciuegativa,ut alteri non DOCem,non inraulere,&αα alia si tiva, ut alteri henethcere,obsequium, & honorem praeberenta Et haec positiva signa alia sunt generalia , A pure indisserentiae . quae stant ad arbitrium amantis, S se gratum ostendentis,ad exhibendum benefactori obsequi in honorem,quando vult,& quomodo vult, ct iuxta occa tiones occurrentes e &. alia sunt particularia, ct determinata, ut in hoc tempore, in hac determinata occasione. Haec autemsgna e
terminatas libere imponuntur 4 absque i uisu, & motione henefactoris , sunt libera omnino ex Parte eius, qub beneficium recipit: si vero sunt ex impulsu, di motione benefas. is, non sunt omnino libera ei. qui heneficium recipit i98 Notavi insuper,quod huc refero,nimiru cu a mutuante exi gitur ultra uortem, vel id quod exigitur est pecunia, vel pecuniae requi Ualens,ut res,sive consiimptibi jisiiive non consiimptibilis et vel est tantom amor,& obsequium. Sit exemplum utriusquα si Petrus mutuet Paulo mille,cum pacto, quod Paulus ex gratitudine donec
ipsi Equum,vel frumentum, vel caseum,&c. tunc Petrus migeretia Mitra sortem si Paulo,titulo henevolentiae, rem pecuniae aequi lentem . Sit aliud exemplum: si Petrus mutuet decem alicui Colono, cum pacto, quod Per duos, vel tres dies ex gratitudine culturam faciat suae vineae, absque ulla mercede.Sit aliud exemplum de obse- uulo,& amore: si Petrus mutuet decem Paulo, eum ex pacto obligando, ut quoties ipsim mutuantem videritxi Obsequium,& reverentiam praestet. In his tribus casibus pactum nequit esse sine iusiu-ra;multo magis quia est ex prcssum. Quibus notatis, I99 Impugno nunc damnat am Propositionem .. Quando mutuans imponit mutuatario obligationem ad reddendum aliquid ultra sortem,ut ex gratitudine debitum, constituit ipsum debitorem in re determinata: sed hoc est evidenter palliare usuram: Ergo usiuram committit , qui ultra sortem aliquid Gigit a mutuatario, ut ex gratitudine dehit n. Probatur .primo malo na si Petrus mutuet cer tum Cato,ipsium obligando,ut pro gratitudine reddat ultra centum quinque , vel tantum frumenti; velut praestet ei viciis maliquod servit lunain tunc Caius ex vinctae promitiionis sellem , esto non in consti enIla, quia non ex iustitia .rnmanet obligatus id debitor Petri in illa ne determinata ; ita uis rem illam ultra Θrtem . quam Petrus petit a Cato, hic non redderet. reputandus erit ingratus ex humana promissione,& debito quod libere accepto it per mutuu: Ergo mutuans imponendo obligationem mutuatario ad reddendum aliquid ultra sortem ut ex gratitudine debitum , constituit
208쪽
ipsem mutuatarium debitorem in re determinata. Probatus nune minor, in qua stat difficultas: Usiura est lucrum ex mutuo acquiti. tum,& vi mutui: sed ex propositione expretia habetur ex una par te lucrum acquisitum , licet exactum ex gratitudine: & ex altera parte haneretur m n tuum ; quia ratione mutui exigeretur aliquid ultra sortem: Ergo evidenter esIet palliare ussiram , allignando nimirum titulum gratitudinis ut excusantem ab usura. Ε6 vel maxiis me et palliare usiuram nil a Iiud est,nisi ipsam committere, & cooperibu ipse in pallio alicuius tituli, qui praetenditur honestus: sed titu. Ius gratitudinis, ut naturaliter debitus, ct indeterminatus ad hanc. di illam rem ex sola libertate mutuatarii, est honestus: & talis non est,quando a mutuante determinatur ad hanc, vel illam rem deter. minatam : Ergo exigere ultra seriem titulo gratitudinis,est palliare Usuram. Ρrobatur minor: quando mutuatarius recipit heneficium a mutu-nte,remanet naturaliter ObIigatus ex gratitudine ad P gratum ostendendum, quae gratitudinis ostensio stat in libertate mutuatari ut fiat per hanc,vel illam rem, vel per sis tum obsequium. At quando a mutuante obligatur ad hanc determinatam rem, haec obligatio est nova;& quidem Onerosia , ct Q pra obligationem naturalem: Ergo titulus iste gratitudinis, sic adinventus, non est honestus,nec ab usura excusat.
2 Deinde: in ilio actu exigendi hanc rem determinatam ul- Νrra striem,intervenit pactum,ratione cujus obligatus est mutuatarius ad onus suscipiendum , & illud a se auferendum per redditi nem; sed impossibile est, immo oppositum est ridiculum, quod non intercedat usura, ubi adest pactum imponenS onus mutuario: Ergo quamvis mutuans intendat exigere ex Qto titulo gratitudinis de-hitae, non excusetur ab usura. Probatur minor z si Petrus mutuans Centum Cato, dicat mutuatario: do tibi centum , ut reddas mihi quinque ultra centum , ex sela gratitudine correspondente beneficio,quod tibi praesto: in tali cassi paelo illa a Petro iacta , est utra. ria quia iam Caius remaneret ex paci io obligatus, & titulus grati- sudinis est coloratus: Ergo propositio ista evidenter usiuram Palliareo
praetendit. 2o I Noto in hac propositione , quod Authores istius volunt, usuram committi, quando mutuatis intendit exigere aliquid ultra λrtem, ut debitum ex justitia . At revera neque hoc Prae tendere possimi ussi rarii; neque in re verum est. Contractus nanque ussir
rius , cuin sit contra justitiaim, & omnino prohibitus ex Sacris Cain nonibus, non potest fieri,interveniente justitia, sed si fit, intervenit iniustitia obligans usurarium ad restitutionem. Quare in recto sen
id dici non potest, mutuatarium obligari ex justitia ad reddendum
209쪽
Tνasi. II. Artic. XLIII. Propos. X LIII. I 8 Ialiquid ultra Qrtem ; cum nulla dari possit obligatio ex iustitia adactum illieitum,& iniustum. Ac per consequens adinvenire titulum debitae gratitudinis ad palliandam uiram , est ipsam ussiram, ut luci tam admittere- quod non est dicendum.
potauur sensus quadrari aetertiae Propostlauis, s eius alsias
, Quadragesimatertia damnata Propositio.Ouidi i nisi veniale scd trabentis authoritatem maguam sibi noxiam Dibo erimine elidere
a Q sus huius damnatae Propositionis est , quod sit tantuluo veniale peccatum,s quis infamatus ab aliquo elit famam sua salvare, imponedo falsium crimen infamatori:& hoc tam in iudiacio,quam extra. Ut si Titius infamatus de aliquo crimine, quod revera non commisit, posset licite sto infamatori fatim crimen imponerem in hoc lum venialiter Titius peccaret. Cassis hic , ut Plurimum evenit: multoties nanq; accidit, quod unus dicat de alte-xo,quod est adulter, fur, &c. hic sciat esse iniuste infamatum, putat suam infamiam auferre, dicendo: mentitur qui hoc dicit de me,i P ae est adulter,sur, &c. & quandoque adiungit alias aditones pravas, quibus infamatorem Hum infamat. Falsitas huius propositionis eripluribus capitibus oritur,ut ostendemus.
Oppugnaris Propositioris. aoῖ Ractavi ex professo in s.disp.de Just.& Jure,de restitutione
orta ex infamia . hi dixi cum Doctore nostro Scoto in q, dist. II.qq. triplici modo posse unum alterum infamare. Primo im 'Donendo falsium crimen; ut s quis dicat, Petrum esse adulterum, &vevera non est taIis . Secundo, verum crimen occultum in publi mani lastando, non servato rerum ordine; ut si quis , non coram Ju' dice iuridice interrogante , sed coram aliis manifestaret delicium Petri, quod est occultum; quia tamen publicum reddit delicium quod erat occultumpccirco infamator diceretur, qui occultum alterius desidium manifestaret. Tertio tandem modo, erum crimen, sed occultu in pubIico negando, ex qua negatione sequitur infamia accusiatoris: ut si quis esset accusatus de vero crimine, sed occulto, di illud coram Iudice hirid ce interrogante negaret; quia tunc R queretur infamia accusatoris ἔ iccirco per talem negationem inta
210쪽
anaret ipsum aecusatorem. Dc hac tertia specio infamiae . diximus ibi, quod accusatus de vero crimine, sed Occcito, si apsum eri meuin publico negaret, non teneretur ex iustitia rimam reddere accum satori; alias deberet mam negationem retractare;& sic, ut mendax, ct periurus puniendus esseta sed tantum tenetur ex charitate; nam malus ius habet ad famam sitam quando deIEtrum non est publicum, nec plene probatum quam ad famam alterius; quia tunc accusator fuit causa suae infamiae, quia in. publico m nisestavit, quod non est verum. Publicum , & publice probandum. 2oq . Insuper noto, mendacium , Praesertim perniciostan ex suo genere ene malum,& quidem sub peccato mortali Prohibitu iratione damni alteri illati: unde si quis mentiretur cum alterius detri mento , nedum contra DraecePtum peccaret, sed quandoque con tra justitiam; quia damnum illud resarcire tenetur. Tandem ad G ao , quo eriurium, Quodcunque sit, etiam in materia levi,semperstat cum culpa mortali,fropter irreverensiam saltem, quae Per ipsum Deo exhibetur; & si est perniciosum, cum proximi scilicet de trimento, superaddit malitiam, est e confra justitiam. acis tQuia aergo damnata Propositio sub illis obscuris terminis Non exprimit, an intelligatur tantum de eo, qui vult suam tueri innocentia de falso crimine sibi imposito in judicio, vel extra iudiciu infamando scilicet eum , qui tale falsum crimen imposuit ἔ iccirco
Duto, propositi mem extendendam csse tam in judicio,quam extra; praesertim quia rationes contra ipsam eodem modo militant.inju dicio, quam eXtra.
ω6 Quapropter impugno munc supradictam damnatam pro Mositionem, & pono casum : sit Titius a Casso infamatus de adulterio, sivefalsum deponendo in judicio , sive extra illud coram pluri-hus personis; si Titius dicat,Caium esse infamem,adulterum furem,Sc. iam Titius falsum crimen Caio suo infamatori fimponeret; Sed in hoc casia Titius, qui falsum crimen imposuit Caio ad sham iam a
tuendam, peccaret ortaliter, & contra iustitiam: Ergo non est veniale, sed mortale peccatum imponere Lalsiim Trimen ei, qui alique infamavit, ut hic suum defendat honorem,& filmam. Probatur minore Titius in tali casu vere diceretur infamare Caium, & hic apud
Judicem, & testes si id fieret in iudicio) vel apud alios si id fieret
extra iudicium remaneret infamatus; Sed ratione talis infamiae in
famator peccaret mortaliter: tum quia faceret actum contra justi tiam, obligantem ad famae restitutionem tum etiam quia notabileuctrimentum in siua fama reciperet ille, qui esset infamatus . In hoc nanque casu non minuS Peccatum committeret Titius primo a Ca itu Infamatus , quam Caius secundo infamatus a Titio; Sed C tua