장음표시 사용
101쪽
ic IN LIBRO METEOR ARISTFontii subito nascentium, aut descientium ratio.
G Ii v s de ortu sontium.Nunc cur ij quibusdam in locis aliquado deficiant,vi in aliis denuo erumpant,explicabimus. Aristoteles I libr. Meteor.cap. i . priorem huiusce dubitationis partem attingens nihil amplius de ea docet, quam cum loca sicciora evadunt, necessario sontes evanescere Accuratius totam hanc disceptationem pertractarunt, Plinius lib. 3 . cap. I . . Alberi. lib. 2.trata. 2.cap. I 24 14. Georgius agricola lib. . de Natura eorum,quae et suunt ex terra.
P, ma in igitur propositae rei causa est ruina seu defluxus terrae intercidens viam aquis,quae proinde aliorsum commeant, nouos exitus quaerunt. Hoc vero frequenter accidere consueuit terra motibus , qui tellure iniusque deque serunt. Sic in monte Coryco narrat Theophrastus post quandam terrae quassationem nouos sonte exilitisse. L. Cas. causa a priori haud multum differens,qua etiam Theophrastus affert,est durities denuo terrae obueniens,quae scatebrasin venas stringit, exiturae aquae velut obducta cicatrice, exitum praecludit eumque ut alio in loco quaerat, cogit.Ob hanc rationem credit Theophrastus, circa Arcadia Creta urbem sontes lacus substititIe,abeuntibus alid incolis terramque mouere cessantibus. Vnde&cultoribus redeuntibus eand mque aratro subigentibus,aquas iterum recepisse serunt. Uta causa ,est sylvae arbor timque noua procreatio, aut evulsio.Etenim cum arbores teriae liginem, aquam sibi in alimentum advocent, fit interdum, ut iis denuo enalcentibus hausta aqua manare in fontes desinat: sic conuersi,vt evulsis fluere incipiat. Quidam putant haud quaquam sim te veri esse inhiberi aliquando a stirpious aquae effusionem,quod sere videamus aquis
abundare,quae maxime umbrota sunt,quod no eueniret, si aquas arbusta siccarent. Respondendum tamen quaedam esse loca ita aquis redundantia,ut possint tum educandis arboribus, tum implendis sontibus sussicere: alia quae cum utrique muneri sat esse nequeant; quidquid habent humoris in alborum nutrimenta impendunt; de quibus locis posterioribus nostra assertio intelligi
debet. . 4. Cassi Qv causa,est consumptio , aut noua generatio alicuius lacus subterranei e quo aqua in terrae superficiem derivatur. Oportet enim exhauriri longo temporu decursu quem uis fluentem locum,nisi aliunde dispendium resarciat.Exoriuntur quoque nonnunquam intra terram noui lacus aut paludes, corriuatis vel ex mari,vel aliunde aquis.
102쪽
in ora vero ad indicia latentis aquae spectat lege quae ea de Indicia laten
scripsit Vitruvius lib. 8. Architecst cap. i.Plin.hb. 3 i. cap. 3. Pal 'fladius lib. 9.cap. 8. Qia' etiam argumento extat epistola leo dorici primi Oltrogothorum regis apud Cassiodorum Variar. lib. 3. Vnde isthaec fere verba excerpsimus: Terri, quibu dulcis humor non longe subest,ubertas quorundam germinum temper arrido , ut est iuncus aquatilis,canna leuu,rubus vali , lix lenta,populus virens, ct rei qita arborum genera quae tamen ultra naturam sitam silici proceritate luxuriant. Sunt Malia huius artis indicia,cum nocte veniente lana sicca in terram ponitur iam praevisam, iudi cacabo tecta relinquitur: tunc si prope aqua fuerit, mane humidam inuenies Addunt Malia huiusce rei argumenta, videlicet orto Sole incolumnae speciem tenuissimum quemdam cerni fumum , qui quanta fuerit altitudine ad summum porrectus, tantum aquae in imo latea et Num vero ij,qui vulgo quae inspectores dicuntur , re vera latentem sub terris aquam videan alibi disquiremus.
De quorundam fontium mirabili natura. CAPUT VII.
V Laia natura plura, quam in aquis sontii praesertim ac fluminum , miracula ostendit. Ea omnia quia persequi infinitum ellet pauca dumtaxat hoc loco quae nobis illustriora visa sunt,reseremus. Atque ut a sonitu motui agitatione ordiamur. Quid a tanta vi exilium,ut saxa extrudant,veluti Marsyae sens in Phrygia ad Celenarum oppidum Et quodvis pondus respuant , ut quidam in Arabia cuius naturae fuit unus in Lusitania in agro Catinens prope oppidum quod Cantaniari dicitur. Quidam
iniecta absorbent, ut unus,qui in eodem agro nunc extat. Vtri ul-que meminit Plinius lib. 2. Natur histor cap. io 3. Quidam cum semper abundent aqua, nunquam estiuunt, sicut Pyrene in radice Acrabor in thi Ahi, etsi frigidi, more effervescentis ad ignem aquae ebulliunt, nec tamen aquas extra labra euomunt , sed eas confestim re lotbent,ut in Elbogano Acidula, quam in lanam vocant , fons in Cappadocia ad oppidum Tyana. Alii modo intumescunt, modo resident ut Crater Turingiae. Item sens Italis Pluviana dictus in Commensi iuxta Larium lacum qui id singulis horis Acit,vel nec enim ea de re inter scriptores conuenit teri die. Alisaestum maris aemulantur,cum eoque incremetari de roti . mmerementa pariter accipiunt,ut unus in Gadibus alter Burdegala ---- in Gallia. Alij contrario modo se habent ac mare main eo acce M' ς dente minuuntur; recedente augescunti scuti in Hii pania quidani putei. Qiijdam per sese absque vilicum aestu maris consensu
103쪽
sensu nunc augescunt,nunc deficiunt: ut sensi Tenedo insula, quem serunt a tertia noctis hora in sextam ab aestiuo Solstitio exundate in alius in Dodone, qui meridie semper deficit, mox increscens ad medium noctis exuberat,4 ab eo rursus paulatim minuitur In Cantabria quoque tres sontes sunt octonis pedibus distantes,4 in unum alueum vasto amne coeuntes , qui singulis diebus siccantur duodecies , aliquando vietes Quidam sentes se sponte sua expurgant. Namque post magna interualla temporis quicquid putre in eis iacuit,lutum,folia, ou testas ex imo egerunt: ut in Chersoneso Rhodiorum sons. Lara quoque mirabiles quorundam sontium proprietates ab auctoribus traduntur. Apud Garamantes perhibent fonte esse tam frigidu diebus, ut non bibatur: tam calidum noctibus, ut noF. i. Dis tangatur. Et in Epiro allu,in quo faces extinctae accenduiut. Aliuin Indiae terris, cuius aqua lucernae ardeant. Item alium olim Iouis Ammonis dictum,qui sub tune tepentibus aquis manat, me ridie frigidus est,uespere calet,media nocte aestuat, hinc deserues.cere incipit,& sub diei exortum rursus tepidior fit: sicque alternis
vicibus nunc calorem subit,nunc frigus,mira varietate. Aqua sentium quorundam apud Liguras & in Paphlagonia, Min agro Caleno vini more inebriat. Fons alius in Arania Arcadiae parte tantum vini taedium ingerit ut qui eius aquam bibunt nec odorem vini ferre queant, cui similem vim obtinent aquae Clito istacus in Arcadiae De quo ita cecinit Ouid. vltimo Metamor. Clitorio quicunquesitim destnte leuaris, Uina fugit audeti meru AHemim undis. Aqua oblivia In Boeotia iuxta flumen Orchomenon duo sunt sontes, quorum η' 'et' . i. alter,quem Lethem vocant,obliuionem afferri alter memoriam. Est in Cea insula fons hebetes reddens sensus, in Ethiopia alius insaniam inducens. Quyrumdam sontium aquae enecant,ut aqua Stygis in Arcadia,cuius veneno nulla materia praeter muta, vel ut alii tradunt,equi ungulam,non perroditur. Qv medentur:& aliae quidem voci, ut aquae Zamae in Africa, quae canoras voces reddunt: aliae paralysi, praesertim quae aluminosa sunt cidque multis in locis. Aliae calculorum vitias, ut aquae insignis sontis apud Tungri urbem Galliae.
PC A M v s etiam aliquid de iis,quae in fluuiis , lacubus admiratione digna obseruantur. Duo in Boeotia dicuntur et se flumina, licet natura dissimili, non dissimili miraculo, quorum alterum si oue biberint, pullaeuunt: alterius haustu, quae fusca habent vellera, colore candido
104쪽
imbuuntur. Similiter oues albas reddit Nileus in Eubata, Aliacmon in Macedonia, Crathis in Thuriis: at nigras Cereus in Eu-bara, Anxius in Macedonia, Peneus in Thessalia tui Tas Xanthus iuxta Ilium Clitumnus etiam in Vmbria bobus candorem spargit. In ponto fluuius Astaces irrigat campos,in quibus pasta equae nigro lacte gentem alunt Amnis qui medius inter Arceamin Raphaneam Syriae urbes cursum tenet, sex dies continuos deficit,ac siccum transituris praebet alueum , septimo die iterum exortus abundat aquis. Quidam fluuii statis temporibus increscunt, Mextra ripas et Fusi terras oblimant ac fertiles reddunt, ut Nilus in AEgypto: Euphrates in Mesopotamia Indus in ea regione, cui ipse nomen dedit, hoc est in India Aqua Lyncestis fluuii vini modo temulentos facit,de quo Ouidius ultimo Metamorph.
Luem auicumque parum moderato utture traxit
Haud aliter titubat.quamst mera vina bibisset. A qua Cassiniti in Thracia potantes equos reddit et Teratos. In AEthiopia lacus est, quo perfusi corpora velut oleo nitescunt. In Piseno lacu lignum deiectu lapideo cortice obducitur. Similiter in lacu alio Cappadocia demissae arundines lapidescunt. In lacu Averno etiam folia subsident Lacus Alcyonum apud Lernam omnia ad imum magna vi trahit ac sorbet In lacu Siciliae Agrigentino nihil mergitur, omnia fluitant idem de Asphalti te lacu Iudaeae refert Iosephus lib. .de bello Iud .cap. . I, Salentino iuxta oppidum Manduriam lacus ad margines ac Mara plenus neque haustis aquis minuitur, neque infusis augetur. In I Troglodytis lacus est,qui ter die fit amarus, salsusque ac deinde dulcis, totiesque etiam noctu In Comagenes urbe Samosata stagnat vis aquae emittens limum flagrantem: cuius eam vim esse rerer Plinius lib. 2. e. io . ut si quid ipsum tangat adhaereat, sequaturque sugientes, aquis magis inardescat. ltaque illius ope urbem tuiti sunt incolae Lucullo oppugnante. Namque limo insecti milites armis suis flagrabant.
Alia quaedam ad hissoriamfluminum pertinentia. C A P a IX.
V, c quaedam ad fluviorum enarrationem spectantia breuiter expediemus. Constat in primis multa flumina taminaee montibus e e maximis maxima oriri. Indus enim e V0.η 'Π--
Caucasi nascitur in India:Tanais in Riphaeo tractu in
Sarmatia Araxes e Periarde in Armenia Padus e Vesulo in Liguria manubius ex Arnobia in Germania Enesus in Norico emonte Elacha: eiugo Alpium sata versus Galliam: MAhrinsecus Durias versus Italiam in nostra Lusitania ex Herminiis montibus nune stellatum montem vocant, ac nonnulli Idubedae motis partem es e putant tres amnes non ita longa intercapedine dissiti
105쪽
oriuntur: Ozecarus, vulgo Zerere, qui in Tagum influit Alii a Monti pellucido aquarum candore nuncupatus: Munda, seu Moiada qua Aluam excipit non tam aluei magnitudine nobilitatus quamquam nullus in Lusitania tam breui tractitatam aquae vim colutigit a quam urbis Con imbricae praeclarae bonarum artium altricis,quam alluit,gloria clarus.
Flumina sis N pauci amnes diuersis regionibus sese terra occulunt,4 peri in terraneos cuniculos aguntur,ut Timauu scin campo quia is aisuris ieiens: Erasinus in Argolica Padus in Alpibus, Anas in Hispania Tarraconensi, qui prope Consaburenses ortus , quinque circiter . lencis terra conditur,deinde prope oppidum,quod vulgo dicitur Villa harta,erumpit. Item Eurotas in Arcadia, qui rursus emergit in Lacedaemoniorum agro In Asia Cadmus specu mergitur non o procul a Laodicea Pyramus in Cataonia Licus in ora subiecta .. R T,
Libano: Orontes in Syria. Quid a velut maris odio Vada subeunἶ, mois . M in fluuius in lonia fontem habens in Mycale monte, qui subter scus in eam. medium mare caeco alueo penetrans, iter u prodit iuxta Branchi βρ - - '.
Alphiis das ad portum Panormu MAlpheus, qui in Peloponesiacori stria
tore mersus sub mari longissimo tractu conficit,4 in agro S sa iais..cusano in Arethusam sonte desinit, ubi in ipsum Alpheum iacta Sirat,b.s. redduetur:qtiemadmodum & ea, quae in Esculapissente Athenis immerguntur in Phalerico emergunt. Sunt etiam quidam fluuij, qui non ita totum edin partem se cumculis abscondunt, ut pars Rheni, quae occulitur circiter quatuor millia passuum ab urbe Cauba terumque prodit in lucem antequam Bonnam deueniat. Similite pars Danubi abditur terra apud Greinam oppidum Pannoniae superioris. Fluui trur svLT nobiles fluuij pluribus ostiis in mare euoluuntur,ut με ih Rhenus in Oceanum Germanicum tribus: Danubius in Pontum iis ἡ, sex: Padus in mare Adriaticum septem: Indus similiter septem , in Oceanum Indicum Nilus septem amplissimis ac ccleberrimis, qui duos habet Cataractas, maiores in Ethiopia , minores supra Syenem:e quibus tanto impetu praecipitat ut eius se nitu incolae obsurdelcant.Volga,quem Tartari Dil vocat,olim Ra, ex imma-ii lacu in vallissima sylva ortus duobus & septuaginta ostiis in Caspium sese uoluit. Fluviis ii ii . Ex iis vero fluuiis, qui uno ostio mare subeunt, unus est inliso gnis in Brasilia,quem Argenteum appellant, is quadraginta leucarum ostio sese in medium pelagus inferi tata rapiditate, nautae,antequam in terrae conspectum veniant, dulcem ex eo aquam Flauius o hauriant. Huic alius non absimilis per Consti Angola regna ν labitur,qui qua mare intrat sex 4riginta multum passuum latitudinem obtinet,& tam violentus in mare irrumpit, ut dii tectis fluctibus quam longissime proprium in mari alueum seruet, nautisque inter aquas marinas ad octoginta millia palluum dulcesilatices praebeat.
106쪽
A via lumina auri ramenta deuehunt,ut Tagus Hispaniae,Pactolus Lydiae, Hebrus,Thraciae, Albis Germaniae Ganges 'Indiae: item apud Gangaridas Hypanis Megarsus:jn Bactris Oxus in Chattis Edera: in Norico Lisara,&alia aliis in locis. vi si A M luuios ebibunt lacus, Iordanem Asphallites; - in . ubi peram aenus amnis &Christi baptismate longe felicissimus laudatas perdit aquas pestilentium admistione. Alii e lacubus ortum ducunt, ut Alra e Chimo Norici Alba ex Elbingo Prussae: Medoacus Oxus, uterque ex lacu sui nominis, hic apud Mardos,ille in Tauri sanis Alpibus: Rhyndacus ex stagno Artynia ivxta Miletopolim. Multi etiam lacus amnes ante receptos euomui, ut Rubresius Atacem in prouincia Narbonensn. Lemanus Rhodanum in eadem: in Italia Abduam Larius,Lambrum Eupilis, Martiam Fucinus, linctum Benacus.
iarib . in aegram Idisceptatio Lucanus eius caput mortalibus natu Pia.c.I.Sme tam occultasse scripsit lib. bo. sui poematis hisce carmillibus. D Arcanum natura caput nonprediditUI re licuit populis paruum te Nilum videre, Amovitisenm,Grgentes maluit ortiua rari,quam spe tuor. Herodotus etiam libr. i. ignorari ait unde Nili fluenta nascantur. Pausanias in Corinthiacis inquit,non deessie, qui ex Eustate terra condito, ac postea supra Eihiopiam prodeunte Nilum effici existiment. Aristoteles tib i. Meteor.c. 3. asserit eum oriri e mon Armoleo . te Argyro. Ptolemaeus credit fluere e paludibus inferioris Africae, quae aquam e lunae motibus , nivibus eliquatis recipiunt. Iuba i ii inter alia, quae de Libycis rebus seripsit, memoriae prodidit Nilum ad montem interioris Mauritaniae e lacu, quem Nil idem appellant exoriri; id sibi eo argumento persuadens, quod Crocodili, Alabetae,Coracini,&ali quidam pisces herbaeque Nilo peculiares in eo cernerentur. In eandem opinionem abiere pleriaque scriptorum,ut Mela lib. i c. s. Plinius libr. 1 cap. 9 Vitruvius νηυμ εlii libro 8.cap. 2. Solinus, . Vera sententia est Nilum sontem habere in terrestri Paradiso Est enim unus, inquatuor fluminibus, quae inde ut diuinae litterae 2. Genesicos testantur, originem ducunt: siquidem is,qui inibi Geon vocatur, ideas est , ac Nilus, ut docenti Epiphanius in Ancorato, in epistola ad Ioannem Hierosolymitanum.D. Augustinus 8.de Genes c. 7.D. Ambrosus
107쪽
in lib.de parad.c. 3. D. Isidorus libro Etym. cap. 2I. D. Damaicenus libro 1. fidei Orth. cap.9.lolephus a.de antiqestatibus c. I. D. Hieronymus de locis Hebraicis, Rabbanus, Eucherius R.u-
pertus,& lolla interlinearis ad caput illud Gon.colligiturque id
ex verbis sacrae paginae asseretis fluuium Geon circumire terram AEthiopiae; quod nulli praeter quam Nilo conuenit. Cum igitur aditus interrestrem paradisum tam Adamo, quam eius posteris diuino imperio interclusus fuerit, nihil mirum si hactenus extremum Nili sontem nemo inuenerit, dessit eum quidam curiose aediligenter inuestigarint. ocibos . PORRO asserendum, Nilum c terrestri Paradiso ortum sub terraneis cuniculis abscondi,tum quasi primum nasci in quodam Dicae lacu in regno Congensi, ut obseruatum est ab iis , qui nostro seculo ea loca pellustrarunt Qv o D attinet ad eius incrementa, quibus sese interdum decem cubitis attollit: hunc amnem ait Seneca lib. . Natur.qu cap. a. naturam extulisse ante humani generis oculos, Mita disposui si se, ut eo tempore inundaret AEgyptum,quo maxime usta feruoribus terra undam altius traheret, tantum haustura quantum siccitati annua susscere possit. Nam in ea parte, qua in Ethiopiam vergit,aut nulli imbres sunt,aut rati, qui insuetam aquis coelestibus terram non adiuuent itaque unam AEgyptus in hoc spem suam habet,qui prout minus, aut magis excreuerit, ita sterilem, aut sertilem reddit annum.Nec vero ille, ut idem auctor memorat,arenoso ac sitienti solo aquam tantum inducit, sed aerram. Etenim cum turbidus fluat,in siccis de hiantibus locis Rccem relinquit, 'uidquid pingue secum tulit, illinit , iuuatque agros
duabus ex causis,& quod inundat,&'udd oblimat. Q. quaenam istiusmodi incrementi alienis anni temporibus videlicet aestate, causa sint; a multis tam veteribus, quam recentioribus magno sententiarum dissidio quaesitum est. Thales credidit Etesias per id tempus ex aduerse flantes descendenti Nilo resistere eiusque cursum acto contra ostia mari in hiberi, atque ita reuerberatum in se recurrere,in in . Egypti planitiem 5ge lateque stagnare. Idem sentit filianus lib. 22. idemque cecinit Lucretius lib.6. sui poematis Verum hanc lententiam refellit expetientiae fides Compertum est enim auctum Nili non esse ascendente maris saucibus aqua, sed paludibus, unde
O igitur longior disputatione dicimus causam iuria Is 5 Nilus intumescatae Te immensam pluuialis aquae vii quae ad pa-hide, & loca illa superiora e quibus fluit, stato anni tepore colligitur atque inde in eius alueum sertur,.secundo cursu inde- uex AEgypti loca demittitur,ac pro uberiori minotave imbi iura copia magis minu,ve turget D in planitiem restagnat. Ideo vero haec mundatio in AEgypto aestate accidit quia paludes illae .
108쪽
sontes,ut iam nostro saeculo compertum fuit, in ea mundi parte sunt, ubi hyems est quo tempore in Alexandri avi AEgypto aestas
αλ ver,cur in praedictis locis tanta, uam subita imbrium effuso ordinarie illo anni tempore cotingat reserenda est ad coelestem vim,& singularem potestatem alicuius sideris inibi dominantis ut Scaliger exercit in Cardanum animaduertit addens si qua niuium colli quatio illic fiat, quo tempore niuiuinconcretio euenire consueuit,eius rei nullam aliam possie assignari rationem,quam pluuias.
De aquarum qualitatibus. De quarumdam excelianti frigore se de aquis calidis.
V m de praecipuis quibusdam aquarum affectionibus,disseremus: ac primum de frigore, calore. Sunt igitur in quibuidam locis aquae ob insignem stigiditatem ab auctoribus celebratae, ut aquae Melanis fluuij,qui Pamphyliam alluit: Cydni,qui Tarsum Ciliciae Analantis, qui Colophonem, in Arcadia aquae Gotthini amnis,qui labitur non procul a Megalopoli: ad Corinthum aqua Biatis e praealto montis vertice exiliemis. Limare vero aqua suopte ingenio frigida sit: in multis tamen locis per occultos meatus calida,alibi tepida, egelidaque excurrit&ricaturit .Porro ex calidis aquis quaedam non calent tantum, sed esseruescunt,ut in Baiano sinu,& ad Carunam collem Cariae,&in Iudaea non longe ab Asphaltite lacu. Ac nonnullae iniecta animantia glabra reddunt. Ex quo genere in aqua sentis cuiusdam inter Martianam sylvam,& Rhenum. IN vetitv NTVR autem calidae aquae in multis orbis terre qua calida.
partibus,ri inussandia, ubi fons est calidus non procul ab Heclamonte Lin Britannia interas alimri Ventam in Gallia Aquitanica in Tarbellis: in Sequanis ad oppidum Geber iterem in Germania iantes Mattiaci ab antiquis nominati inter Martianam sylva mi Rhenum: in ditione Virtembergensi non longe ab oppido Phorcena ad Veneram lacum in Suburbio Vbertin-go:in Pannonia seciori ad Budam in Alpibus cis Rhodanum non procul a Seduno in Leponitis non longe a Rheno Lin
Italia inter Apenninum Iadum si Hetruria aquae Lucenses, ad Vetulanios; Senenses, Perusinae, Caeretanae in Latio Sinue Dianae in Campania, in Baiano sinu Puteolanae, Cumanae, Nea-
109쪽
O IN I IBROS M UT E O R. ARIST.
politanae In insuli sinu naria ut Hi sciam: in Sicilia Selinuntiae,& Egesthanae. Item in Phrygiae Hierapoli in lonia in Astyrici in Cardiaci in Hispania Tarraconensici in Lusitania, tum alibi, tum nota procul ab oppido Obedos:item apud Turdetanos quos nucAlgarbienses vocamus , Maliis in locis quos brevitatis gratia
Ibo de inae s Tio inter Philosopho versatur quo nam modoc istiusmodi aquae calorem asciscam sunt qui putent ventum in . . ' terrae viscera impulsum&verberatum calefieri atque in subterraneas aquas incumbentem suum illis calorem communicare. Haec tamen sententia a vero abest. Primum quia cum ventus, ubi aquae viam,qua erumpant, inuenere, confestim euolet si quidem tenuior subtilior est, qu m aquae, sequeretur non posse aquas subterraneas diu calorem seruare,eius causa evanescente. Secun- id quia ventus non tantum ebibit caloris , ut eo aquae posIint e L
Lai arbitrati sunt aquas terra inclusas radio Solis calefieri. Sed neque hi rem philosophantur,tum quia Sol non tantam ad calefaciendum vim obtinet, ut etiam in cauernarum altitudi nem ad latentes aquas tam intensi caloris et sectu pervadat: tum quia sequeretur abscedente per hyemem Soles, eiusmodi caturigines minus calidas est , quam aestate, quod negat experientia.
AssERE Nixviigitur est aquas sinu tem conditas calefecia materia praecalida,& aestuanti, vel etiam nonnunquam ab ignima , per quos earum transcursus est, non aliter ac subditis flammis incalescunt aquae cum, ut interdum fit, immittuntur per fistulas ex aere in Draconis elasgiem formatas deflexas, ut in eas fi igidae introeuntes calidae exeant. Quae vero istiusmodi lubterraneorum ignium matelia , quodnam pabulum sit, progressia exponemus. Certe hanc causam eis cur aquae subtus terram caleant, ex eo conuincitur, quia constat terras, in quibus isde- suxus visuntur, abundare ignis minite, ut sulphure&bi tumbne interius aestuare , aut inardescere. Vnderi aliquibus in locis aquas calidas eructantibus, tali materia ea hausta, thermarum aquae renixerunt. Nec sane ullo modo toto anni tempore tanta aquarum vis calorem seruaret nisi eum ab hisce causis mutu
Vticitates, Si, et vero istiusmodi aquae calid. plerumque admodum 'et salutiferae , ac praesertim ad depellendps morbos frigoris noxa contractos singulari naturae beneficio comparatae. Quippe sulphurata neruis utilis est, aluminata paralysi , similique morbo affectis, bituminata vi nitros purgationibus Verum non uni- Det sim medicinae argumentum calor est , ut patet in Egesta Siciliae,Larissa,Troade, Magnesia, Melo,, Lipara, uti refert Plinius Lbrocii capit. a. i. Lege etiam de aquis medicatis Vitruvium s. li
110쪽
8.lib. Architicap. 3.Galenum lib. I.de Simplicium medicamentorum facultat iras. oo spectat ad mutatilium calorem, quem quae sontium puteorum brumae tempore acci priuat, deinde in aestate deponunt: siquidem,dum hyems riget , calidae sunt dum aestas ardet, trigidae quoniam id in libris de Ottii interitu, cum de actionere nexa agemus ex proselso tractabimus , nihil in praesentia
Vi sapor de odor sint qualitates ortae ex quatuor primarum admistione, planum est neque aquam, neque ullum aliud elementum in suo natiuo statu iis assci qualitatibus. Quia tamen cas ex aliorum
corporum attactu de communicatione aqua recipere consueuit,quonam modo id fiat perstringemus Philoso Cato saporisphorum lententia est sapores aduenire aquis,vel quia mixtae cum 'terra uisi pida aliquantulum vi caloris excoquuntur vel quia terram insigni aliquo sapore intectam , lapidEmve, aut metallum, aut con etiam succum lambunt vel quia bibunt liquidum succum cuiliscumque saporisci vel quia expirationes recipi utar. Primo modo conspergi aquas vari generis saporibus Secundo reddi acerbas pet loca aluminosa decurrentes; amaras per nitrosi falsis per alia,acres pur plena Chalcitidis, Mysios, Mii milium; ferratas per serri venas uini liter rem habere suo modo securiadum alias causas. Sic Himera fluuius Siciliae dulce exhibet laporem: Liparisti uuius pinguen Sic puteales aquae Golnici acerbae sunt: amaraei vero solitis cuiusdam perexigui Campeum vocant influentis in Hypanim fluuium Ponti, quem amatum reddit. Praeterea inter Nilumi mare rubrum sontes amari sunt prope Corycium in Cilicia Plures vero acidi in diuersis regionibus , ut in Germania , in Sueuia prope opingam urbem: in Macedonia apud Lyncestum. Fuei e etiam alicubi aquae vinosi saporia, ut iuxta Paphlagoniarn in Andro insula&in
P o, misdem serme rationibus odor aquis in gignitur. Ni - : 'mirum vel quia lambunt terram olidam. vel quia in se recipiunt halitus adustos,aut succum aliquem odoratum vel quia hibent admixtam terrenam portionem Mnonnihil coctae sunt vel quia in locis cauis detentae putre seunt, vel aliis modis similibus. Sic in Mesopotamia Caburae sons it aquae iucunde olentis Et in Pelopone se Methone puteus , odorem unguenti Cyriceni reddens. Sic alibi multae aquae tellum odorem spirant ac fere tales