장음표시 사용
71쪽
profluuio interimit. Ideoque pasto tibus mos est pecudes non ante ad pascua educere,quam herbas nocturno madentes rore Solis praesentia afflet. Lege M. Albertum lib. 2. tracst. I .cap. I 6. De Mel . . . i
naturae artificio gignatur , dubitat Plinius libro a Naturalis historiae,cap. ia. Num liquor ille sit α-li sudor, aut siderum saliua, aut purgantis se acris succus optatque, ut inueniri posset purus ac liquidos & suae naturae, lualis de ui primo : non vero e tanta cadens altitudine,multumque dum venit s descens,& obuio terrae halitu insectus Philosophi autem mellis generationem hoc pacto c.- , se trabere docent Quando una cum vapore illo tenui,ex quo rosm os generatur,et seruntur, potissimum sublucanis temporibus,partes quaedam terrae subtiles pecvaria eiusmodi partium cum humido tenui commixtione, si humidum aqueum non multum dissoluatur,gignitur succus praedulcis qui herbis,toliis,folculis,& terrae lolo excipitura atque hic mel vocatur. Huiuscemodi liquore sub prima aurora soli arborum rolcida inueniunturi eodem perunctas vestes,&concretum capillum sentiunt aliquando, qui noctu sub dio fuere Eundemque apes uterculis congestum in alvearia convehunt: nec ex alio succo earum mel constat, ut docet Aristoteles lib. s. de Historia animalium cap. 22. itaque fauos eas M. Iarra lib. construere inquite floribus, ceram ex arborum lachrymaessin 3. dare δε- . inde.l gere mella ex rore acris colligere. Ac quod mel ipsae non faciant ibet re, ε cou sed confectum exportent,duplici argumento concludit. Primum quia uno, aut altero die cellas melle repletas inueniunt apiarij. Item quia Autumno mel sibi detractum non reparant cum tamen illo etiam tempore flores suppetant. At iublato magna ex parte cibo,& ad inopiam redactae,repeterent certe,qua vigent solertia ac prouidentia, munus conliciendi mellis, si id conscerent e floribus. Nonnulli tamen, quos reser Seneca epistola 8 .atbitrati sunt apes proprietate quadam sibi ingenitavi quasi se mento collectum rorem in aporem illum mutare. Sed amplectanda estsententia Aristotelis, iram tuetut etiam Pliniusta
Minoptumus iat ni dignitas mellis varia est,ac pluribus modis constas Si loca spectemiis , laudatissimum apud scriptotes habetur ex Hymetto , ex Cycladibus insulis , 4 Sicilia cognomine Hyblaeum inter quae etiam quoad copiam excellit quod in Creta, Cypro MAsrica nascitur.Quoad cerae splendorem, quod in Pelignis. Qi ad fauorum magnitudinem, quod in Germania, ubi
72쪽
Corum rara octo pedum longitudinis favum visum scribit Plinius libro ii.' ' capite i . Si vetb tempestiuitatem praecipua attendamus stiuit, quod horraeum vocant, excellit. Si oculos sedesque seliorum, unde eximitur,thymosum iraesertim e thymo fauente, coloris aurei, saporis gratissimi. Si affectiones caeteras dulcius Macre,
odoratius, perlucidum,subflauum, nec humectum graue minime fluxum.
I. . p M. Pisardinia me amarum gignitur, propterea quod apes inibi ius is melleum rorem ex absynthio colligunt. Item in Heraclia Ponti
ubi aconitum nascitur,mel inuenitur,quod qui edunt, bibunt ve, non secus afflictantur,quam qui aconitu hauserunt itaque mente abalienantur ae sudore di filuunt,ut testatur Diolcotades libr. r. cap. r.&lib. s.cap. 3. Plinius lib. 2i .cap. I. Nimirum natura,
ut apibus cuspides dederat, quidem noxias,ita in ipse melle,
quod dulcedine allicit,uenenum miscuit,ut cautiorem minusque auidum faceret hominem. vii attinet ad mel sylvestre,quo D. Ioannes in Iudaeae so P U-litudine vescebatur,ut sacra pastina . Matthaei capite reseri, non constat inter interpretes quidnam sat Rabanus putat elle arbo ouis
rum tolla candida uenera, quae trita manibus saporem quali mellitum exhibent.Eademque est sententia Ardulphi Galliarum Episcopi,qui ad ea loca peregrinatus est. Ali volunt esse hum rem ex arborum soliis colle i. Faber credit esse illud mel, quod ab i. inter caetera Plinius facit tertium iticaeumque vocari ait libro undecimo, pite is quod apes deficientibus aliis floribus colligunt ex Erica , qui frutex Autumni tempore flores emittit, cum reliquae omnes herbae de virgulta defloruerunt estque id mel iniucundi ac minime probati aporis. Ad quam sententiam ali- quantulum accedit Isidorus Pelusiota libro primo , Epistola hi i quinta, Epistola 3Σ. eiusdem libri ad Timotheum lectorem: Non est,ira quit,herba mel fluiati e sed me montanum, quod ab ag stibin apibus conficitur summeque amarum est, ct gumiui omni, gum,atque inimicum.Suidas ait este rorem,qui ab arboribus colle Mid ,
ctus a quibusdam manna dicitur. Diuus Chrysostomus de Theo Imus rhylanus esse mel in lapidum scistiiris ab agrestibus apibus con scitis,
sectum,quod sentit etiam Euthymius, nisi quod amarum id esse Minsuaue inquit. Ex his opinionibus quae nam verisimilior existimanda sit,
lectorum arbitrio relinquimus. Qua, i solet cur mellis infima pars laudetur,cum olei com Dubitationas mendetur summa, vini media. Rei pondetur causam esse, qui ρ -- μ' optimum id mel habetur, quod minus stuli, quasi saccharum concrescit,tale verb suo pondere ad ima labitur. At oleum id excellit quod nitidius est,& defaecatius, magisque aereum, hoc autem,quia leuius, innatat.Denique vini vis in calore consistit, qui ut noxam fugiat,maxime colligitur circa mediu, inserior autem Con. Comm .in Meteor. Κ
73쪽
pars Deci vicina sordescit e laporem amitti summa ab aere proximo laeditur, nam acrem infestum est vino, vel id fatis arguit, quod dolio pleno vinum minus vapescit, quam semipleno, tuin quod minutum operculis extrin Iecus illitis, vel subtus terram de sol sum, tuo aer non pertingit,diutissime conseruatur.
Antiquorum acuarum non esse quippiam e coelesti rore
Dubium L inter recentiores controuersia, num saccharum, quod Dioscorides , Plinius Galenus inter in metalla connumerat,idem sit curii nostrate saccha-ro,an a rore coelesti concrescat, uti mel. Me nardus
Leonardus Fuscius illud antiquor saccharum, alium quendam succum esse, qui etiamnunc in arundinibus ex aerio rore coaguletur, sicut iri id, quod manna dicitui, de quo paulo post agemus. Videamus ergo quid veteres de suo illo sac-D, s.fidis charo litoris commendarint. Dioscorides lib. 2.cap. 7. Di, inquit, or aliudgenus medi quη saccharum nominatur.Inundia vero . lici Arabia in arundinibus inuenitur, salis modo coactum est,den-Plmi i. tibus, ut fiat stagile stomacho utile si aqua dilutum bibatur Plianius lib. 2.cV. 8 accharumis Arati, iri se laudarim India. Est autem mel in arundinibus collectum gummium modo , candidum: dentibus trapite,amplissimum nucis auel Iane magnitudine. Galois Galenus lib. 7. de limplicium medicame utorum facultatibus,cap. tua Saccharam quod ex India atque silici Arabia convehitur in calamis,ut aiunt concrescit ipsum meri est yecies, minus certὶ nos Date dulce ed adsimilis ei viros obtinem, quo ad ab tergendum, desiccandum . erendum attinet. . I. .
M. εν. fere sunt quae de lacchato ab antiquis scripta legimus, quae ut putemus de nostro saccharo intelligenda non elle, duo potissimum sunt argum et a Primum quia de artificio saccharum ab arundinibus exprimendi nihil a priscis auctoribus traditum fuit quod certe si iam apud eos vigeret, nequaquam praeterii Dsent. Item quia Plinius loco citato ait amplissimum saccharum esse nucis auellanae magnitudine , quod in nostrum minime' conuenit. CONTRA ni tamen sententia tuenda est cum caligero Exercit. io . in Cardanum,& Matthiolo in comment. ad cap. i.
libri l. Dioscoridis, dicendum tiri si veteribus ars eliciendi saccharurn e cannis ignota fueri, habuisse tamen eos ipsasmet arundines e quibus id nunc exprimitur eiusq; utilitates in rebus medicis, surpasse. Quod facile videbit qui eorum scripta paulo ante a nobis citata expenderit, nostri ac veteris sacchari proprie
74쪽
tates contulerit. Nec obest illud Plini de magnitudine sacchati:
Est eni m id intelligendum non de medulla arundinum, quae iis comminutis exprimitur, sed de lachryma,quae ex iisdem , nisi ante praecidantur,exsudat, erumpitque, in grandines concrescit: ti . Vis scutri ex quibusdam alboribus resina nascitur. Itaque apud Ve A,. ,-nem cup. 4 teres duplex erat saccharum alterum natura exiliens amatrice, vis su
I- hε - de quo Plinius loco citato,alterum arte exemptitium,quanquam non ea arte, quae nunc illud igni ad candorem spis lit udinem miro modo excoquit: e namque veteribus ignota fuit,cuius proinde nulla apud eos extat pratio.
De manna tam vulgari, quam eo, quod Hebraeis caelitu datum fuit.
A, m consimilem habet ortum et,quem mel, de suomodo quot capite egimus. Etenim quando una cum te - ' Ium nut apore, ex quo gignitur ros, eleuantur partes ' 'terrae subtiles,ita ut humidum aqueum valde excoquatur, maneantque partes terreae cum exigua humiditate ,emcitur liquor quidam candidus melliti saporis qui in arborum ramis, herbis lapidibus .terra inuenitur, hic autem Hebraea,vel Syriaca lingua manna dicitur. Cornelius Celsus Columella rorem Syriacum vocant, alii mel aerium Galenus lib. 3. de Alimentis,cap. 39.asserit hoc mellis genus,copiose colli Gahuri. gi in Libano Liburniae monte,eiusque regionis rusticos expansis humi velletibus,concussitque arboribus iaepenumero plena eius fictilia domum referre. Eundem rorem nunc in Calabria alibi gigni, indeque in loca alia ad varios medicinae usus exportari refert Matthiolus super cap. 7 r. libri I. Dioscoridis, Nallesus in
suo opere de sacra Philo phia,cap. 7. D. Meredi vim attinet ad manna illud, quod Hebraeis in solitudine . -rh. l. datum narrat secra pagina cap. Exodi, disputari solet num id Mim . .., hiatii. eiusdem sit rationis, ac specie cum vulgari, de quo supra egi
mus. Qii denim non sit, ex eo primum videtur, quia manna He 2--Hbta iii mulum vocatur in diuinis litteris panis, Exodi 6 III. est paxm, quem Domini dedit vobis ad vesicendum item panis Angelorum,Psalmo 7. Panem metiram manducauit homo. Pra terea erat
id quali semen coriandri, durum, ita ut contundi comminui soleret.Vulgare autem non est panis videturque molle quidpiamae flacci dum. Item illius fluxum , t ex II. Num collieitur, an N,mori. tecede a pruina , quae non nisi vehementi frigore oritur cum tamen vulgate manna temperato coelo decidat. Ad haec He braeorum manna quouis dies, praeterquam Sabbatho oriebatur, qui plus colligebat, nec habebat amplius nec qui minus a
75쪽
parabat, reperiebat minus Qu'd si in alterum diem seruaretur,
Sapi ut M. computrescebat Postremo ut constat ex i6. cap. Sapientiae ona Ira Disa. ad um aporum varietatem praestabar, quamquam non cunctis,qui ' p. eo vescebantur,sed probis dumtaxat, cum caeteris,num tantum ρ ζ1 3
tibi peculiarem saporem exhiberet,videlicet quasi imite mellite.
n ly,- , ad . mini LOMINUS placet nobis eorum sententia,qui putant sit in mamia Hebraeis datum, insequidem ac secundum suam natu-
tam eiusdem sui me speciei cum vulgari:etsi illius generatio supra
ita tum naturae modum perficeretur, applicantibus videlicet ad id Angelis naturalia activa passuis. Nec enim variatio applicantis, aut i secti icis causae mutationem speciei in erfectu arguit miti aliud quidpiam occurrat , unde ea mutatio iure colligi debeat, quod in re proposita non videmusci nihil enim de Hebraeorum manna legitur , quod diuersitatis naturae necessarium sit argumentum Tametsi non negemus id accidentariis quibusdam excellentiis multo fuisse perfectius quemadmodum vinum, in quod Christus aquam mutauit generosius fuit assolet enim naturae auctor Deus iis natum estectis, quae ipse per se tantum, aut peculiati aliquo modo extra usitatum naturae cursum edit,maiorem impertiri perfectionem. s. His an, rationes in contrariam partem adductae concludunt. n pro ou Ad primam enim dicendum manna panem vocari fusa vocabuli - p significatione , quomodo panis pro quo uls alimento accipitur, vel certe ideo panein appellair, qui aut constat ex Ici cap. Num. solebant Hebraei ex manna in olla decocto tortulas conficere.
Vocatur autem panis Angelorum, vel ad eius delicias significandas:adeo namque suave erat, ut si Andeli materiali cibo uti solerent,dignum id foret, quo Angeli velcerentur: quemadmodum Minterdum cibum regium appellamus eum, quo etsi Rex non urat ui. adesbaamen est cxquisitus, ut regum mensis pro dignitate apponi queat vel certe ideo Angelorum cibus appellatur, quia Angelorum ministerio productum fuit. Ad id, quod obiicitur,
manna vulgare tenerum este,ac flaccidui . dicendum, et si id cum pii mo decidit ita se habeat: postea tameni antequam calore Solis ex tabescat,colligatur,concrescere& duritiem accipere, ut videre est in eo , quod in pharmacopolicis ossicinis asseruatur. Ita ver Hebraeorum manna praeter natiuam eius a flectionem diuina virtute illico in grana illa minutissima obdurescebat, ut facile, ac citra molestiam posset excerpi: quemadmodum 3. eadem vi
tute diuina fiebat,ut ei pruina substerneretur, ne sordes contra lieret Denique caetera , qua retulimus, constat praeter consuetum naturae ordinem accidisse quae tamen non probant manna ipsum
quoad substantiam non Disse eiusdem speciei cum vulgari.
76쪽
V o mi Am satis diu in aere versisti fuimus, tempus Da ονι mamonet, ut ad inferiora elementa descendamus, ac mi disiid mprimum ad aquam, quae aeri tam proprietatum eo ε'ις ibi νο-
gnatione, quam naturali situ vicinior est. Ut ergo i,vi. A. mari ordiamur,non parua fuit de eius origine inter imaud , ω veteres Philosophos di sensio, ut constat ex iis, quae Aristoteles ut mi initio libri secundi lutius operis, Plutarchus libro 3 de placitis,cap. 6 prodiderunt Anaximandervi Diogenes arbitrati sunt omnem locum,qui terram ambies, principio humidum sui me &aqua repletum:tum Solis ardore exsiccatum,plurimam eius partem in vaporem abi ille inam vero quae remansit, mare constituere:itaque marinam quam primae humiditatis reliquias esse. An xagoras de Metrodorus putar ut quendam veluti sudorem, quem AnaxatorM terra, cum vi Solis incalescit,ex se landit, mare esse: ideoque sal O , sum quia sudor sulsus est. Id tamen sententiis reiectis , quarum consutationem lege apud Aristotelem loco citato, dicendum est, mare in ipso mundi nastentis exordio sui me a Deo productum ita tamen ut primo totam terrae molem undique complexum suerit deinde tertio creationis rerum die diuino imperio in eum locum, quem nunc habet,lecesserit. Quod si quis nobis opponat illud Genes Οι- .
a capites Non enim pluerit Dominus si per terram, i homo non er. tqvi operaretur terram seu finia condebas e terra irrigaminiuersim superficiem terra. Quae verba indicare videntur, Oceanum, qui totam terram ambit, ex aliquo subterraneo terrae sonte erum ii per Lunde fortassis ortum habuit opinio Platonis de Tartaro. Occurrendum,aliam e Teloci huius sententiam, nimirum ante Evllinis quam coclestes pluuiae terram humectarent earum vice sontes lacus Gen. sumpto vocabulo fons, in numero unius pro numero pluriuin
e terrae sinu diuersis tr actibus venisque distributos, ac suis locis exilientes omnem terrae superficiem, prout cuique parti conueniebat , irrigal seri quae est interpretatio Diui Augustini, Rabam, Hugonis de Sancto Victore. Vel uti Lyra Eugubinus, Lippomanus explicant, dicendum , non ine sontis intelligi vaporem, seu nubem e locis inferioribus ascendentem ad Liandendum imbrem , terramque oecundandam. Itaque sensus est, herbas , virgulta , fluctus terrae , atque arborum , quando
77쪽
primum creata a Deo sunt, neutiquam extitisse vel creuisse ex Imbrium irrigatione,hominumve studio, aut industriaci sed ess- cientia an fluxu solius Dei, qui natura parens atque auctor est Verum licet haec omnia imperio tantum Dei a principio coaluerint, nunc tamen interuent imbrium, qui ordinario Dei naturae concursu fluere solent, conuersariri promoueri, idemque posterioribus saeculis pari modo euenturum. Qu'd autem haec interpretario congrua sit, probant ex vi Hebraici sermonis, qui ita habet, Ged jaalemin haareet ud est, vapor, siue nubes ascendet e terra.Istiusmodi explicatio ita admittenda est, ut prio minime reiiciatur. Silus maris ad maris suum attinet aduerte mare non esse terra altius , ut arbitrati sunt urgensis QCatharimis ad primum caput Geneseos,& Canus in Commentariis primae partis, itemque ante eos Marcus Tullius libro a.de Natura Deorum, sed potius terram aliquantulum mari elatiorem esse, ut docet Diuus
r nuntia D. Augustinus in explicatione Psalmi 31 Diuus Chrysiston sir j mus omm 9.ad populum Antiochenum gidius libro secun- ω o,Hexam. capite 17.Lippomanus,Caietanus,&Honcala ad ca Li .LLIA,
aliisum put primum Genescos. Qu*niam vero tota haec quaestio in libris de Coelo profligata a nobis suit, non est cur in eadem hoc loco immoremur. Vbi etiam num mare terra unum globumessiciant,& an istiusmodi globus idem habeat centrum magnitudinis trauitatis cum centro totius uniuersi , copiose dis.
V A potissimum, quinquelae maria ab hy
drographis numerantur mare Oceanum,mare Me
diterraneum , mare Rubrum , mare Persicum ΛM . o. a i Caspium Mare Oceanum , quod reliqua maria va- -- - .stitate magnitudine vincit, ambitque totam terram , e Gaditano stetori Herculis columnis tanquam e portu soluens circum quaque in immensum funditur, diuersas mundi
Oras,variarum genetium littora,continentem insulas, promonto
ria flexuose meatu oberrans, quibus varia sortitur nomina Dieitur enim Oceanus occiduus ab Occidente, Eous ab Oriente, Atthiopicus ab Ethiopia, Atlanticus, Scythicus, Britanicus, Ger manicus, monte Atlante, Scythia, Britannia, Germania, atque ita aliis indidem vocabulis. λ urar is ni TtRRAN Evimare est,quod ex Oceano inter Aby- Iam Mauritaniae QCalpem Hispaniae promontoriaci columnas Hriculis vocant irrumpens per medias tetras diffunditur,
78쪽
TRACTAT UT VIII. IC A P. . II.
de A si icam ab Eumopa disterminat. Quamuis autem una, dem que aquarum continuatio sit in diuetia tame maria distribui consueuit Prim d quidem in Ibericum, Balearicum tigiisticum, Gallicum Adriaticum, a quibus continuo Siculum senuitur
porrectum in obliquum,quod, ipsum excipitur a Cretico. H uic autem coniuncta sunt, parte alia gyprium, Pamphylium, Syrium: alia Coeum, Myrtoum. Quibus Pontus ex aduerso pro tensus obiicitur multis constans partibus. Ac pars illius, intima penetras, Moeotis appellat ur: alteram in Duces contractam, Pro pontidem vocant,quae iam Euiopam Asiamque discriminat. Et haec quidem summatim. v o D ad mare Rubrum attinet. In primis de eius appella Fubratis. rione varia ab auctoribus prodita sunt Plinius libro 6. capri 13. Mare inquit, Rubrum dixere no iri Graeci Er thraeum a RQ Z101Ma,aut υ ali' Solis repereos tale reddi colorem existimant&. li' ab arena terras, vir tali a 'ae sitim natura Q. Curtius; Mare Ru brum ne colore imi dem abhorret a caeteris ab Erythro Rege inditum est homen. Philostratus lib. s. vitae Apollonis, Rubrum ma Vr-t...re,vehementer caeruleum esse tradunt denominant autem Rubrum,ut ipsi perhibent a Rege Erythra, id est, libro , qui ex suo
nomine mare appellauit Solinus cap. I. R ubrum mare, quod Mi v. Erythraeuiri ab Erythra Rege Perseiri Andromedes filio non se lum a colore appellatu atro dicit, quia ait irmat in littore maris
illius intemel Te,qitem si oves biberint, mutent vellerum qualitatem,& antea candidas amittat quod fuerint usque ad haustum. Denique Arrianus 3. gestorum Alexandri libro scribit ita mari rubro insulam eis cui qui primus imperauit Rubro nomen suit,ab
eiusque nomine mare illud rubrum nuncupatum. H. c de nominis impositione ab antiquis prodita sint, quorum tamen controuersiam diremit iam nauigatio Lusitanorum, qui ut Ioannes Barrius praeclarus Indiarum rerum historiogra tam- h phus cap i libri 8.decadis 1 .reteri, te illud peruagati, compe sρ με rerunt in primis eius aquas rubrum colorem reterre Deinde ut coloris causim pernolcerent, aquam e mari in nauem hausere, quam cum pellucidam atque omnis ruooris expertem vidissent, plane intellexerunt,non aquas ipsas in se rubeas es Io sed eum colorem in iis repraesentari ex arenis rubeis,seu coralliis quibus a dis illius fundus scatet. il hoc igitur colore mare Rubrum nuncupatum est. Quod alare rubruetiam sinus Arabicus dicitur a gente Arabum incipit autem cir D in M. citer ab insula Soco tota,quae Latine Dioscoridis dicitur, terminaturque ad Septentrionem oppido Sues quod a Latinis Posidium vocatur habet longitudinis circiter so leucas. Qua de re lege Batrium loco citato. M Persicum,quod etiam sinus Perticus e Persidis populis vocatur nunc etendim, qua parte mare accipit, utrinque magnis
79쪽
magnis lateribus grande ostium quasi cerus a complectitur: dem de terris vaste aequa portione cedentibus, magno littorum o be reddit quasi formam capi mi humani , habet longitudinis cir
λα- . si autem Caspium,quod Parthi mare Pachanci Tartati eum Chia ualitas Comoria, MChelucelam nuncurant, unde originem habeat non liquet inter scriptores. Plinius cap. 3.libr. 6. Solinus D. B. 7. cap. 27. Mela libro .Strabo libro 2. Macrobius libr. a. de somnio . Hexamem. Scipionis Martianus libro . aiunt erumpere illud ex Oceano D VUM Scythico. Nonnulli etiam, quos Strabo resert in unum coegere si Maeotim lacum. qui Tanaim recipit caspium mate. Aristoteles vero libr. r. huius operis,cap. i.D. Thomas ibidem Herodotus in Clio,Malii anatinant Caspium omni ex parte terra cinctum este quali insulam nec ex ullo mari originem ducere.Sut fragatur Pto-
lema us in sua Geographia cap. s. libri, aiens Hyrcanum mare, quod Caspium dicitur ab omni parte littoribus oblideri,&4nsilla similitudinem ex opposito ducere.Atque haec sententia proculdubio vera est,uti ab iis,qui aetate nostra terram Maria perlustrarunt,compertum seir. Itaque Caspium mare non tam mare non est,quam palus multorum fluminum incursu stagnans, nisi sorte Oceanum quoque subterraneo meatu occulte excipiat. Dicitur vero tum Caspium, tum Hyrcanum a Caspiis Hyrcanis montibus,inter quos iacet Herodotus loco citato ait latum esse
octo,longum dierum quindecim nauigatione,sed qui ipsum quotidie transmittunt mercatores, testantur non amplius duodecim diebus, ni uersum eius ambitum expleri. Hrri' motus,quibiu mare cietur
MAE motum,quo aqua ob ingenita grauitatem deorsum meat, qui utrique inseriori elemento com M. in . - muni est, iij prae erea eidem aquae competunt. Quo--aria isto Frum primus est is,quo mare a vetis nunc in hanc, nuc Pi in illam partem agitur pro ratione fatuum, qui tunc in eo domi-Motus maris nantur,nisi malacia sit. Secudus est , quo ab Oriente in occasum
' ait,ut est nautis deprenen*m.Nam oui ex Hispania occiden-
tem Solem, nouum orbem petunt, curIum intra mensem con Iiciunt demque trium aut etiam quatuor mensium traiectione in Hispaniam reuertuntur ob aquarum nixum in contraria partem. Eundem motum obteruarunt etiam Lusitan cum littus Africae obeuntes in India contendunt: etenim transacto Bonae- spei promontorio, licet secundis fruantur ventis cum prora in ortum Solis obvertunt aliquanto segnius cun aquarum luxu retardati. item In Mediteri meo qui ex Hispaniis in Palaestina contendunt
80쪽
plus temporis eundo, quam redeundo consumunt. Huiusce motionis causa creditur esse diurna coiiuerso coelestium orbium in quibus occulta vis in Oceanum in stultiqua aquas versus eandem partem ranit. Atque hic fluxus tam in Oceano, quam in Mediter
T motus, qui in utroque etiam mari vis tur,est quo mare septentrione ad Austrum defluit qui quidem circa Se
ptentrionales partes notatur. Huius meminit Aristoteles capite primo libri secundi huius operis, eiusque causam refert partim in altitudinem terrae Borealis, qua proinde delabi aquas in prosundiora, cava necesse est; partim in flumina quae maria ad polum Arcti cum spectantia subeunt, Maeotidem Tanais,Pontum Euxinum Danubius Eundem motum ponit D. Thomas ad locum proxime cit. M. Albertus libro secundo, tract. 3 cap. 6. ad
dens ideba polo Arctico aquas decidere, quod ibi magna earumvis propter longinquum Solis abscessium cloci frigidatem generetur. Vetum si haec idonea caula esseet,utique oporteret con similem dari aquae motum ab Austro in Septentrionem: cum non Oias Antur
minus frigida sit plaga Austro subiecta Limmo , ut sine videtur, - --- frigidior siquidem multo pauciores ac minores habet stellas,
quarum lux rigorem frigoris aliqua ex parte mitiget. Qua res ij,
qui versus Austrum longius prouecti nauigarunt, intolerabilem M. . eius coeli algorem testati sent. RE PONDEM tamen posset pro Alberto,quod annotauit Niphus ad .ci lib. i. huius operis defluxum illum non ad solam aquarum molem sese ibi altius et Terentem fled etiam ad deuexitatem terrae a polo Arctico versus Antarcii cum,reserendum esse. Quae devexitas,quia ab Antarcstico in Arcticum non cernitur,inde esse,quod aqua ab Australi parte non deicendant. ver in istiusmodi aquarum descensu, si tam Oceano,quana Mediterraneo mari adictabatur, non paucae latent dissicultates: sunt quibus videatur Aristotelem non eum exproprio sensu, sed ex aliorum placitis constituisse. Ali arbitrant ut non in Oceano, sed in solo Mediterraneo ab eo poni. Quae posterior sententia verbis Aristotelis soco citato palam contradicit. Tametti non sit negandum praedictum motum euidentius cernii Mediterraneo, ubi Maeotis per Bosphorum Cymerium in pontum Euxinum conspicue defluit: Euxinus per Bosphorum Thracium in Propontidem Propontis per Hellespontum in Egeum. Caetera autem maria hoc minus aperte faciunt,ut ibidem Aristoteles docet. Q RTus motus est,qui, ut asserit Contarenus Cardinalis uvis .fisi libr. Σ. de elementis,depreheditura nautis in mari Mediterraneo niam Ared
Namque in sinu Adriatico qui legunt oram Dalmatiae, Histriae, Illyridisque totius, noli sentiunt duntaxat perennem illum maris fluxum de quo ante egimus versus occidentem Solem sed in