Io. Balthasaris Wernheri ... Principia iuris ecclesiastici protestantium instruendo inprimis pastori adornata

111쪽

s C Ap. VI. DE Or Maio P As Tollisceremoniali Mosaica, prohibere, uel adhuc permittere, uellent Apostoli, id rarum in eoelis fore eoque fine etiam uerbum, si , quod res non personas, significet, u genti Quam explicationem, cum inter nugas istulisset Sehoterus, Theologus Lipsiensis, eandem, quod miror, o Bened. Carpetauius in ipse Theologus Lipsiensis, qui maximus semper orinodoxiae propugnator habitus est publice defendit,

in epistola, ditioni mr Hebraic. τό sotii praemissa; ubi tanto feruore eam approbat, ut eum, qui has nugas dicat, nugatorem omnium maximum appeIl re non uereatur eandemque postea ce tatim alii, magno consensu, amplexi sunt. Sed praeter ceteros, confutauit illam B. Feclerus in D F. de Ciaue rigante, sibarente, quae adiecta est Tractatui, quem,

de Exeommunicatione Ecclesiastica, scripsit. q. XXll. Ego a communi nostratium sententia, quod nempe, per ius ligandi, ksoluendi, potestas retinendi, & remittendi,

Peccata, cumprimis indignetur, hic recede, re, religioni duco. Sed tamen id simul animaduertendum est, quo talis potestas Ecclesiae proprie data sit quae illam ordinarie per Sacerdotes, exercet. Idemque

112쪽

GRc CoNptas patvAT ET ABsoLur Dei inde intelligitur, quia in casu necessit iis, etiam laicus, conressionem audiendi, absolutionem Dei loco impertiendi, facultatem habet. Neque sane lire docuit Megi.

ander Lutherus, T. II. AE ensis ιδε. Parilin

que est quod inter et radicaliter, minis natitcri distinguas Ministerium enim non Iongius se extendere potest, quam principalis, Me Ecclesia, uult hactenus uero LIam potestatem Ecclesia, per Sacerdotes, administrat, ut hi uirtute ossicii, peccat ' res, seriam poenitentiam prae se ferentes, a

peccatis absoluant; qui simul, si poenitentia seria haud sit, hoc ipso uirtualiter ligantur, seu peccata ipsis retinentur. Imo , eo ipso, cum Sacerdotes publice Verhum Diuinum praedicant, absoluunt & ligant. Peni men man prebiget, uerba sunt B. rheri. o. uJer ha gulabet, her mir stelig,

hin. Amplior potestas necessaria haud est, aeque tam graue negorium, ubi quis, aha solutione di usu Coenae Dominicae, pellendus est Ecclesia singulis Sacerdotibus,

delegasse, sed sibi reseruasse, intelligitur,

113쪽

nomine illius hodie per Consistoria, quihus gia hernatio Ecclesiae commissa est. ex-Dediendum. Vocatur uulgo per Tinbe. Voluis unuod uocabulum, licet en adictae rideant, dasse traducere soleant, nihil tamen habet, a natura negotii atque muneris, alienum,4 claues etiam iungem dis catenis, Quinciendis delinquentibus. anseruire nemo, nisi rerum quotidianarum ignarus megare potest. s. XXlli Cum excommunicatio minor, seu exclusio ab absolutione AE S. Coena, non sit in potestate Parochi ut uidimus, multo minus excommunicatio maior, ubi mi prorsus e communione ecclesiastica, elicitur, ab eius arbitrio pendebit, sed illa, ab Ecclesia, per Consistorium indie de- eerni debet modus procedendi luculemtor describitur in orae Ecia Sax. y go. o.

eumque diligenter explicuit Rauleros n

α IV N. AH. Exemplum, de incestuoso Corinthio Satanae tradito,extat, OnRI XXl V. Ad hanc excommunicationem. rarissime, nec nis maxima eum circumspectione deueniendum esse, stendunt Responsa Thologica aeque ac luridica, quae recensui, in doct. UIM M. P. VIII.

O s, . V. V. Quamuis uero dolandum quod

114쪽

CiR C um PnivAT ET ARsoLvr ' uod hodie disciplina ecolesiastica multo axior sit, quam apud primos Christianos uit, non tamen apparet, quomodo rigor, ab illis adhibitus in c corrupto Ecclesiae statu, in usum deduci possit cilli enim, apud quos simplicitas fidei cum studio pietatis, unice uigebat, id uno spiritu omnes agebant, ut neminem, qui praeter nomen Christia ni nihil afferret, breuiter, qui fidem,

operibus suis, destrueret, cuiusue actiones, eum perpetuo aliorum scandalo, coniunctae essent, in coetu suo tolerarent inter peccata autem scandalosa, non tantum homicidia, adulteria surta, sed uel maxime fastus aliorumque contemtus auaritia, persecutio proximi, studium calumniandi, similiaque fuerant. In tales uero omnes, qui his uitiis, inuidem ex proaeresi, laborant, si hodie excommunicationis fulmen

evibrandum esset, bone Deus quam pauci, etiani inter ipsos Sacerdotem in Ecclesia remansuri essent Nam, horum plerosque, perinde, ut alios secure in diem uiuere,in nihil minus, quam de exuendo

ueteri Adamo, cogitare, h. e. extra statumae conuitutos esse, satis opera eorum

g. XXU. Et sane, quod scandalsim graui

, S magis publicum, esse queat, quam si Gis parin

115쪽

parochiani animaduertant, parrichum quidem suum, cum derba e suggestu facit, studiuiti humilitatis, amorem proximi, liheralitatem erga a peres, eaeraque Christianae caritatis opera, tanquam necessarios, ut reuera sunt, fidei fructus, inculcare,

simul uero quotidie experiendo, discant, neminem ipso magis auarum, magis ambitiosum in magis contentiosum esse; neminem, odio priuato, inuidiae, uindictae, c lumniis, plus indulgere neminem uehementiori persecutionis spiritu duci, atque ad iniurias in damna proximo inserenda, procliuiorem esse; hunc tamen, postha.hito omni pudore haud erubescere, xu reri, publice auditoribus, praeter doctrinam suum uiuendi exemplum, quod imitentur, proponere Tales uero Clerici, spectata ueterum disciplina, omnium primi, ecoetu Christianorum, eliciendi δε proscribendi forent. Quod, quam parum a corrupto hoc statu, qui tam altas hodie radbees egit,in paucos intactos reliquit expe-Qandum sit, quiuis facile uidet atque intelligit. metuendum, ne & hic praxis

Dulgara: Dat ueniam eoruis aerat, censura, si as, locum habitura sit.

g. XXVl. His praestructis, satis mirari nequeo, qui factum, quod non solum carm

116쪽

. . . s. statuant, eos, qui publico cum scan. dato, deliquerunt, usque dum publice poenituerint, & deprecati sint, ab absolutione, S. Coena excludendos esse. Primo Gnim hoc expresse repugnat Orducia Sax. c. I. quae talem exclusionem seuere, & hab graui poena prohibet. Deinde ostendi,

hoc pacto fieri, ut multis etiam Parochis, ob vitam scandalosam nisi publicam poenitentiam egerint, absolutio denegari do 'heat; quod fieri posse, uel debere, pauci

simi ex eorum numero, propter novum,

quod sbi fingent, scandalum, Concedenti Aecedit, quod deprecatio publica, ut cla- rissime euici, nequaquam luris Diuini aut a Deo praecepta sit, sed ad conlaetudines. eeclesiasticas, quae, nisi receptae probentur, haud obligant, referri debeat. f. XXVll Elumbi sunt, quibus Carpe

sitis c. . utitur, argumenta. Ait, facinor

sum, si micam adhuc conscientiae habeat. deprecationem haud detrectaturum. A qui acinorosus non tantum est homicida blasphemus, adulter sedis manifeste ambitiosus, hypocrita, auarus, litigator. proximi persecutor, quamuis ecclesiastici ordiis sit. Talis um

117쪽

9 C p. Vt D oppleto AsT Osr nunquam adduci poterit ut aequo anum prius quam Collega ipsum a peccatis absoluar publice deprecetur. Et sane, quo conscientiae stimulo, nisi vano atque inani, moneri quis poterit, ut id sibi ad poenitentiam necessarium, credat, quod Deus nullibi praecepit, Minritu adlaphoro, non, nisi illis in locis . ubi usu inualuit, locum habente conlistit λβ. XXV ill Vrget deinde Cave uius. e. l. offensionem Ecclesiae. cum qua media te deprecatione, reconciliatio ineunda sit. Sed hoc scandalum, si pro hodierno Christianorum flatu corrupto, non omnino ce

rebrinum est, poena ciuili4 publica, quae reliquos terret, facile tollitur. Deinde ostendi ita hypothesi semel admissa plurimis etiam Sacerdotibus, hanc deprecationis speciem subeunilam esse praesertim eum ipse carpe. e. dictum 4 cir. V. II. ubi auarus, maledicus,4 ebriosus, cum fornicatore, de dolis seruiente, in eadem classe' cantur huc applicer a quibus uitiis non adeo multos Parochorum immunes esse. nec tamen propterea ab officio statim suspendi aut remoueri, experientia docet. Atqui tales, ni assor, in malam rem abire iubebunt illum, qui Wipsos poenitentiae

publicae subiicere uelit; alereor, ne id

118쪽

ipsium, pro tam graui peccain, accipiatur, ut, publica deprecatione, illud expiandum esse, existiment Satius igitur est urins oue.&cleis ricos 4 laicos ab ignominioso huiusmodi actu niti ubi, consuetudine, introductus est, ah solui; cum is reuera a poenae ciuilis con

ditione nihil quicquam distet quo ipso si

mul reliquae ratiunculae CarpZOuii corru.unt & dissipantur. g. XXlX. Contra ea recte sentit carpe sigdef. agae quod, ubi recepta est deprecatio publica, eandem subire non teneatur reus. pendente inquisitionis processu quamdiu confessi, crimen, aut de illo conuictus. haud est dio facit Ord. Feci Sax ari gen. n. ne quidem admonitio publica quam idem e. f. q. up. n. siq. Conlmendat, nisi ubi inualuit sine praescit Consistorii, adhiberi debeti Cuius auctoritas, apud Sa-XOnes quod probe notandum, etiam tunc necessaria est. quando reus crimen est fassus, poenitentia publica in ciuitate, uel pago, in usu est iuxta Decret S nod. d. A. roa 4. I. un naidem imir. Add. Carpe. Aprud Eccl. L. m. t. r. is h. Cuius sententiam frustra

uellicat Brunnemannui, in I. Eccl. L. II. e. N.

g. XXX. Qui surtum, rapinam, simileque delictuin admisit, ab absolutione repellenis

119쪽

s4 Αν. VI. D Oppicio P As Tollis pellendus haud est, quamuis omni restitutio nondum ab eo sit facta si modo promissa, atque possibilis sit. Sestis in Insi Iur

cin L. II. t. . s. st Atque ita intelligendum est uulgatum illud: Non remittitur pere tum, nisi restituatur ablatum. Multoque minus arceri meretur, qui, delicti reus, ininnocentem se, uel tormentis, uel iure iuram do, euicit. g. XXXI. Sicuti nero ad absolutionem impetrandam, confessio externa, secundum leges ecclesiasticas, regulariter requiritur, ita nihil interest, utrum haec uerbis, an a muto Sc surdo, nutu, gestibus per script ram, aut alio modo fiat. Sicuti etiam a grbius, cui saeuitia morbi impedimentum obiicit, quo minus edere confessionem Ualeat, absoluendus est. Nemo tamen, nisi in primariis, Christianae religionis, principiis, satis eruditus, admitti debet. Cuius uero aetatis quis sit, nihil interest ut tamen non facile, ante annum XII aditus ad haec sacra detur. Vid. Orae EM. x art. gen. 7. Qua in re, multorum Clericorum, diligentiam desidero, qui muneris sui immemores, haud raro sine discrimine, admittunt omnes, qui

se ipsis offerunt,4 formulam confessionis

recitant, parum solliciti utrum fundamen

ta fidei Christianae perspecta habeant, necne. 3. xxxii.

120쪽

Cinc CoNpus PRi T. ET ABsoLur,sI XXXll. Namque proh dolor non unius exempli recordor, ubi homines qui in Consistorio nostro deperiuri uitando, admonendi erant, de religione interrogati, nihil quicquam uel de Deo, ωSS. Trinita. te uel de Saluatore nostro, sciebant, Sisa men saepenumero ad absolutiouem, S.Coenam se admitas fuisse, confirmabant,sormulam confessionis, qua usos se esse discebant, ad unguem callentes. Quod rudi sus de maximo abusu, scandalosa, multorum Ecdlesiae ministrorum, socordia, te

ctatur.

f. XXXlII. Cum uero distinctae debeant esse personae, quae absoluit, quae abso .

tutionem petit, consequitur, neminem seipsum absoluere posse, si uel maxime casum necessitatis, ubi copia Sacerdotis deest praestruas; quamuis, si id tali casu fiat, non uideam, quomodo salutarem poenitentiae fructum impedire queat. Cum enim, ut supra demonstratum huiusmodi externa consessio, absolutio, ad remissionem pec-Catorum, lure Diuino, necessaria haud sit, sed sufficiat contritio, iudes, nihil omnino inestἡctu referre potest, utrum quis SMcerdote destitutus, dorte falsa persuasi ne ductus se ipsum absoluat, nec ne cum utique iam propic seriam, quam suppo