Io. Balthasaris Wernheri ... Principia iuris ecclesiastici protestantium instruendo inprimis pastori adornata

141쪽

religiosae illatum, i4 Stuprum, a Consessionario illatum is Maptus, 6 incestus in secundo gradu, 7 Sodomia, aliaque similia peccata, 8yLatrocinium, aut sacrilegiisum, i9,Crimen falsi. ODSimonia perin- nata, & occulta, ai) Assumptio falsi tituli, in nominis, in examine, recipiendorum ordinum causa. Add. o. Georg. Riane, in pecu In de Casibus, Ponti ei Episcopis, s rariariti

reseruatis.

g. LXIV. Illud etiam haud praetermittendum, quod ex Decreto Concilii Lateranensis, ine .X. d. poenis aeremisi Medicis, sub graui comminatione incum hat ut a notis non prius succurrant, quam constet, Sacerdotem,animabus eorum, spiritualim dicina, conssiluisse; secus si secerint, ab Emclesiae ingressu tamdiu arceri iubentur, donec eidem pro hac transgressione, satisfec rint. Mirum est, quod de domesticis a grotantium, canones sileant,4 solis Med, cis, tam rigidam obligationem, impingant. Sed arcanum, quod, sub has Juris Canonici dispositione, latet detexit Ist. Nomasius,

in Annot ad Lancessi L. II. . s. s. s. n. us.

Quod nempe si omnium aegrotantium domesticis haec cura incumberet Clerici etiam, illos omnes, nuisere tenerentum, Atqui hos aeque ac Medicos corporum, non

142쪽

nec Nnss. mirari E ABS vr Iutam de pauperibus aegrotis quam locupletibus solicitos esse, ut iam olim, in medio papatu in prouerbium abierit Quod pauperes moriantur, sine crux, dux Hoeenim fine, inprimis illas decumbentium uisitationes, a Pontificibus, iniunctas fuisse, ut Clerici occasionem nanciscerentur, mori hundos, purgatorii metu, terrendi, ut, si non omnia bona, saltem eximiam eorum partem, ad pias, quas uocant, causas, sub quihus illi in principiis sere stare soleant, legarent. Cum,eX aduerso, laterem lauare, uideantur, qui, emungendis pauperum crumenis, operam impendunt. f. LXV. Ad ultimum tenendum est, quod nequaquam recipienda sit eorum sententia, qui contendunt, remissionem peccatorum, quae a Ministro Verbi Divini, proficiscitur, nudamin simplicem declarationem esse, ueniae, iam antea a Deo impetratae; Sed utique statuendum, eam em-cacem esse, ad confirmationem remissionis Peccatorum, a Deo factae, eadem cum uirintute ac si coram Christus poenitenti diceret, quod Paralytico dixit Confide, remissa tibi sunt peccata Uid Baterus, in The ινς οβ P. Im c. I . g. N. sit. Vs Hulpeman.

143쪽

OFFICI PASTORIS, CIRCA

f. l. Consessionem, absolutionem priuatam excipit usus Coenae Dominicae. Quae est Aenio diuinitus instituta, in qua Dominus noster JEsus Christris ipse praesens est,

nobisque cum panein uino, uerum suum corpus sanguinem, e1hibet, in certissimam obsignationem , quod remissionem Peccatorum habeamus, , cum ipso, in aeternum, uiuere debeamus. Vid conrioiet risus is hiat Catech ara de ciens Dom. q. . .

g.lI. Est boc Sacramentum confirmati nis adeoque nonnisi illis consertur, quiliam ante Baptismo initiati sunt. Successit in locum Agni paschalis; sicut Baptismus, in locum Circumcisionis. all. Vocatur Coena. Quia ea nocte qua Christus traditus est, ab eodem, finita Comi nauulgari, instituta legitur Dominica uero dicitur ab Institutore Domino nostro Jo su Christo, nec non a bonis Domini, quae

144쪽

Cinc ADMINisTR GENAE DOMi lyin ea distribuuntur Menim in Thraso. Possi re de Sacram Coen. g. g. IV. Audit alias Notium Testamentum. Lue XXII. o. Mensa Domini, r. Cor. X. I. CommunicatioCorporis,&Sanguinis,Chrisi, a Cor. X. 6. Eucharistia, Mare. XIV. u. c. XXII. p. Sacra Synaxis, ob conuentus sacros, ubi celebrari solet, I Cor. I. ao Sacramentum Altaris, quia super hoc, o EGclesia, antiquitus, administrari consueuit, item Missa, uel a ritu rerum missarum, seu donariorum, uela sermula dimissionis. Vid.

s. V. Causa essiciens principalis, est D minus noster JΕsus Christus. λω-. Filius Dei. ανοι qui Sacramentum hoc

αυτο οσμος instituit. Quia uero is auctoritatem,& potestatem, itemque Omnipotentiam, qua in effςiendo hoc Sacramento, usus est. cum Patre Scipiritu S. communem habet, ideo etiam,Deum trinunum,eius causam effcientem principalem esse, recte divicitur Baier. Theo Posit. e. Gild f. l. lus administrandi S.Coenam, Com

pexit propriss Ecclesiae, qua lini resul riter

145쪽

riter, perMinistros Verbi Divini, exercet in eas uero necessitatis, reuiuiscit ius singulorum, ut etiam laicus eam administrare, queat. Quam limitationem, cum aliqui reiiciant in negent, eius undamenta paucis indicanda sunt. q. Vll. Neque uero diu laborandum. Cum otium hic nobis fecerit, B Lutherus,

in D. Bie man Bient de strahe Uehitriunt emsthen soli qui extat in rim. IL Mens. p. ubi sigillatim p. m. b. ad hanc thesin probandam, prouocat ad uerba

Christi Hoc facis in mei commemoratio

m ms quae utique, omnibus, singulis Christianis, dicta sint. Deinde testem adduCit, Paulum, L Or. XI. as ubi ait: ΒΦ das he exson dem Ogrin empsangen, has a eut sisthen habe. Hic enim, omnes Corinthios constitui, a Paulo, Sacerdotes,qui panem, &Ninum, consecrare queant. Tertio Mega-lander Lutherus, arguit a potestate bapti-etandi, singulis Christianis competente, uelut a maiori ad minus Verba eius haec sunt:

146쪽

imi geniis, s bas grosseste alten vertiellen vir da iit, da vor unt hie Raufe, o tan aud, retii id in tot ver aget merden, da geringite, da iit, da Sacrament istegnen, adductissimul nerbis Christi: Da labenis mihi bavit

hie Spei se in sequentibus etiam ubi agit de potestate clauium, reiicit distinctionem, inter ius o usum, infitenter inemali, uti inebraut, quasi illud quidem penes

Ecclesiam, hic uero, penes solos Clericos, sit ostenditque, ius,in usum omnibus Christianis competere. g. Ulli Sententiam hanc confirmat Pr xis Ecclesiae primitiuae, ubi singuli patresfamilias, qua tales non qua Sacerdotes. Coenas has, in aedibus suis, dire vehunt ut prolixe ostendit Mumeri DisC. IV. Jur. Eccles antiqv. f. a. seqq. durantibus perse. eutionibus, Christianos singulos, sibi communicasse, testis est Basilius, idemque non dissitetur Sehister. Inst. Iar can. L. II. l. 3. g. r. Vt hinc mirer, excidere potuisse, B.

Zieglero, in Annot ad Lancta. LII. . . H.

quod laici, exemplis orthodoxae antiquitatis, destituantur. Specialia exempla collegit. H. Gratius, in Dis de Coenae administrarione, ubi Pastores non sunt. . .

147쪽

ir C Ap. VII. DE Orpi ero PAsTORishrare; sed, quoniam Ecclesia est corpus, quod uel maxime honus ordo, cuius Deus auctor est, decet, hinc administratio S. Eucharistiae iis solis relinquitur, quibus cm ra4 directici actuum sacrorum, ab Ecclesia, per legitimam uocationem, demandata est. Ubi tamen semper, sicuti in aliis negotiis. casus necessitatis, exceptus esse intel ligitur; quo existente in singulis membris potestas S. Coenam adminiurandi, ueluti reuiuiscit, lari cum essicacia in actum deducitur, atque si, minister ordinatus, id munus obiret g X. Haec, ut nidimns, Rautheri sententia est, orthodoxae antiquitati prohata. Eandem praeter ceteros, defenderunt, D. Beshufius, i. o. Galli, in Camu quae αμimbachius consiliis suis. Dee. III. Cons. F. in

seruit approbauit. Neque aliam, β. P.

Danhaueri, mentem fuisse, testaturis veni rus, in Cons I. Theoc Germ. P. II. . s. s P. I

in appamae p.r ubi ex ore ipsius id saepi, us se accepisse, confirmat imo eadem opinio etiam fuit B. Hunnii, ut uidere licet, in Dit creae e. u. . u ubi laicum B. non facile admittendum esse, scribit; munecessitatis casum manifeste excipit. f. Xl. Idem sensit Tortullianus, de exsomνat eauit. c. I. p. sat Quem locum dissent

entes

148쪽

Controuersiae occasionem dedit. Cuius litis haeeireuiter historia est. Nempe ciciscum, pro iure laicorum sacerdotali, in casu necessitatis, allegauerat Nic. Rigastius, Pon tificius quidem, sed in multis Protestanti-pterea exceptus, a Gur Albaornaeo F pi scopo Aurelianensi. Quo minus autem lis, a Pontifice Rom. ad quem delata fuerat. Componeretur, mors repentina aspisaei effecit. Postea factum, ut H. Gro rius RigaArti opinionem, in rit. Di . defenderet, A. 3638. Cui se opposuit, Dionystus Patauius, J suita, qui uerba Tertustiani, non de Conseineratione, sed sola distributione citra ul-dam ueritatis speciem, explicuit. Sed, pro Riganti,4 rotis, opinione rursu S propugna uit, imo Mesalinus, sub cuius nominis la Da. Claud. Salmasius latet, in Did. I. de Episcop. s Presb)t. Alia i a ratione laudatum Tertulliani locum, interpretatus est Hori Dist Mus, ius de Drelaico . cerrit. .R. 3. M seqq. p. a I sq. ubi eo tantum laicos, a Tertulliano, intelligi contendit, qui spiritu prophetico animati sint, solide confutatus a Mehmero, in Dis. Jur Eccc antiq.

149쪽

strae, libri Symbolici, eandem sententiam, aperte insinuant. Namque in n. de ρο eis sate Papae, articulis climathaidicis adie- ct ρ.m edit. Recten et expressa haec ue ha habentur In casu moestatis, absoluit etiam laisus. s sim niser, ae Pasis alur,us. Alterum enim ex altero, necessario Consequitur ut laicus qui loco ministri, &Pastoris, alterum confitentem, a peccatiS. absoluere potest, eundem etiam sacro epulo, conficere possit. Adiicitur, e L ex Augustino historia de duobus Christianis, in

nauit quorum alter baptiZauerat alterum, is deinde, baptizatus, priorem a peccatis absoluerat. g. XIu Ratio autem genuina, cur Pontificii, ab his sacris, laicos omnino arceant,o

ne uuidem casum necessitatis excipiant, sine dubio arcessenda est, ex hypothesi ipsis propria quod nempe transsubstantiati

nem credunt, Iacrificium, proprie dictum, in S.Coena peragi, falso contendunt; inde enim personam Sacerdotis necessario, praecise requirunt. Hinc Concilium generale, sub innocentio tu. habitum, in .s. X. d. Trinit ita decreuit me sacramentum

.i nemo

150쪽

Ciac ADMiNi R. COENAE DOMiN. Iummo conficere potest, nisi Sacerdos qui, te fuerit ordinatus Quare, ne quidem Diaconos, quia non sint Sacerdotes conseis crati, in huius actus consortium admittunti Add. C. p. d. Conserer dist. a. Cui principio. cum nostrates repudium, ut par erat, miserint, etiam laicos, in casu necessitatis, nequaquam excludere debent.

g. X lv. obiiciunt Pontificii, i quod

Christus administrationem Coenae, solis Apostolis, demandauerit, per uerba Goldus

thut ii meinem Mehachinis. Sed tantum

abest, ut id quod uolunt, ex uerbis institutionis, exsculpi queat ut contrarium potius inde B Laeseras, loco fur cis. Dicerit. Audiamus ipsa eius uerba quae extant Tomo Astob. . O . b. Dente mollen

den. Contrariam hypothesin, insanian appel-