Io. Balthasaris Wernheri ... Principia iuris ecclesiastici protestantium instruendo inprimis pastori adornata

151쪽

appellat, his uerbis usus: Doth Iasse dilefahren thre unitanidistit, und agen , dasst, is linat aut allen Shrusim gemem iit, gleithaei has spinilarthum. Et sane, sole

meridiano clarius est, uerba annui commemorationem, omnibus illis dicta ense qui manducarein bibere iussi sunt Atqui noc, non solis Apostolis, sed, in eorum persona. omnibus Cnristianis, iniunctum. g. XV. Obiiciunt ethdiuersitatis ratio. nem, inter Baptismum, β. Coenam; quod in hac tanta necessitas non occurrat, quanta sit in Baptismo, seu initiationis Sacramento, cum adulti iam in fide sint, &me ipsis manducatio spiritualis lassicere debeat. Inde uero nequaquam conficitur, quod dissentientes uolunt. Gradus enim neces statis maior, uel minor, diuersum ius in eodem subiecto, producere nequit; sed hoc tantum inde sequitur, quod casus necessit iis, non tam frequenter, circa S. Coenam, quam circa Baptismum eueniat; quod nemo negat. Suffcit, quod Christus, non magis consecrandi, quam baptizandi potesta tem eiusque essicaciam, ad certas personas, uel certum ordinem, absolute alligauerit, sic, aliorum Christianorum opera, urgente necessitate adhibita, inefficax haud

g. XVI.

152쪽

ostra ADMimsT COENAE DOMiN. lays. XVI. Sed quales necessitatis casus hie emergere queant dubitari soleto, Vulgo enim, tales dari non posse, contendunt cum, deficiente Ministri ordinati copia, cuiuis, sussicete debeat Augustini regula Crede, iamanducasti; quae reperitur in c. in . d. com secr. s. a. At enim uero, cum Sacramentum hoc, ad confirmandam fides obsignandam remistionem peccatorum. CDnduis

Cat, quam facile, quaeso, euenire potest. ut quis in tentationum angustiis coristitutus, sacrum hoc epulum, Sacerdote licet de situtus, anhelet, o illis argumentis, pro tranquillenda conscientia ad des fit is, mouea.

tur', huiusmudi frutem, potius desperationis periculo exponi, quam laicum, ad Sacramentum hoc celebrandum, admitti debere censebimus Absit hoc a nobis longissime; aliud, SpiritusS uerba &Chrs.ssiana caritas. praesumtum Ecclesiae

mandatum suadent.

I. XVll. Fac praeterea laicos aliquot, ui tempestatis aut alio casu in locum, ubi Parochus haberi non potest, reiectos esse, annon his integrum erit, unum, ex medio ipsorum, eligere qui, reliquos confitenses, a peccatis, absoluat,in ipsis S. Eucharistiam dispenset Admittunt hoc multi sed ad dunt, talem, non ut laicum, sed ut Sericum,

153쪽

considerandum esse. Vid. L. B. de Diner, in Disp. de eo , quod i um scini cienam, c. a. s. a. in . Sed, ut alias in uerbis faciles esse oportet, ita etiam hic nihil refert, utrum laicum, intuitu huius actus, clericum appellemus, nec ne Satis est, quod, in t ii necessitatis casu, S. Coenam ualide administret &sic laicus etiam Minister, Pastor, alterius fiat, ut ipsi Libri Smstilici, suo fur cis loquuntur. g. X Ulli. Agnoscit talem necessitatis casum, praeter ceteros, o veneri in Cons. Theocorem P. I. In an Sin. r. μι cubi ita loquia

legitimam, atque diuinam, uocationem, ab Ecclesia, laici habere, intelliguntur, quam ordinarie tegulariter Sacerdotes habent. Agnoscit hoc idem veneri L c. p. 376. n. s. in

sin his uerbis: Melche Etrusati demorahentlichen prediger ordentiit si benander ghriste aber, initimothullen,

auqerordentiit. Vnde enim ius suum clericus immediate habet, nisi ab Ecclesia.

154쪽

cui illud a Deo concessum ab eadem ergo ex praesumto mandato, laicus illud. tempore necessitatis, habet atque exercet. Vtriusque potestas, ab ecclesia, eiusque uoluntate, immediate proficiscitur Clerico regulariter, Mordinari demandata, laicouncasu necessitatis, extra ordinem, relicta est. Vnde recte idem vener e L Sin. δ ait, bai

nit in M. Conci . Trid. P. II. M. I. vi Sacrament. in genere Sect ρ. c. o. p. 3ο1. b. i. . far

tibi simul Hieronmiac Agusini testimonia

citat.

g. Xlx Denique, cum desectus expressae, & scripto comprehensae, uocationis, ah Ecclesia profectae, contra laicos, tantopere orgeri soleat, aliis cogitandum relin. quo annon expediat, ad hoc dubium omnino tollendum, ut Ecclesia expresse declaret, idemque ordinatios Dibus Ecclesiastis disertis uerbis, si . cui de Baptismo, inseratur, quod, ubi copia. ordinarii ministri, plane deficit nomine Ecclesiae etiam laicus munere, S. Coenam dispensandi fungi debeat ita enim noniadeo, quid amplius ipsi obiici queat cumis tunc ad uocationem suam aeque, acali, Κ us

155쪽

us Ecclesiae minister, prouocare, eandem que publico sigillo munitam, ostendere possit. Quod. consilium, a nemine adhuc suppeditatum suisse,miror. s. XX. Quondam Sacerdotes, S. Fuch ristiam celebrantes se ipsos communicare tenebantur idemque mos, uelut ex traditione Apostolica descendens retineri tu sus est a Patribus Tridentinis, tamur nathematis fulmine percussus, qui dixerit, non licere Sacerdoti celebranti, se ipsum Communicare. Quamuis uero, iudice Ciam

matro, in M. ConcII. Trid. c. c. i. οδ. h. g. . non

pugnet, contra ipsam substantiam, institutionis Coenae Dominicam si minister, oui alios communicat, ipse etiam, de pane illo, edat.' de poculo illo bibat praesertim, cum ueteris Ecclesiae exempla sumage tur nulla tamen hic necessitas. multoque minus institutum aliquod Apostolicum, flendi potest. Unde nec regulariter, in F elesis nostris, hoc permittitur, sed, uel coI-legae uel uicini Pastoris, opera utendum; in casu autem necessitatis, ubi uel alius ministri copia deest, uel subitaneo morbo correptus, uicinum quis expectare nequit, id licitum esse defendunt cavae Bruae E L

156쪽

lbique tu . in amnor. pro hac sententia Gerhardum, Dede ennum, Balduinum, aliosque adducunt. Qua hypothesi admissa, i. dem propter fundamenta superius allata, de laico tempore necessitatis, dicendum ii et Locum obstantem in Ara Stamassas. art. a. ubi B. Lutherus ait, quod se ipsum communicare, humana persuasio sit, ince ta. non necessaria, imo prohibita, Carpe. e. i. cum Gerhardo, de missis priuatismmisitio, quae aliis prodesse finguntur, explicat. Puto tamen, cum B. Hornio, in annot ad Staio. I. Can. e. de S. Eucharistia, . A suadendum esseelerico multoque magis laico, ut scandali uitandi causa, inprimis, propter infirmiores, ne quidem in casu necessitatis, se ipsum communicet.

q. XXL Quod, de qualitate minustri ad.

ministrantis, earea Baptismum, monui, idem hic repetendum uenit. Nempe, nihil interest, probus, an improbus,4 inquinatae uitae liticum integritas,&essicacia, Sacra menti, non ab ipso, sed institutione, auctoritate Diuina pendeat. Vid. c. n. aucti qu. r. Modo id agat, ut sacrum hoc pabusum serio dispenset. Quod si enim mini. Reincesesiae, intentionem, aestum ludierum solum, in ioeosum, exercendi, prodat, ue rum Sacramentum haud est,in talis prosaxa nus

157쪽

i; C Ap. VII. DE Opricio P As Tollisnus aerus, qui parum, uel nihil, blasphemia abest, grauissima poena coerceri meretur.

g. XXIl. A Sacerdote, qui haeres, aut obuersae, a nobis, religioni addictus est, S. Ε - charistia temere accipi non debet. Vsus enim Sacramenti huius habetur pro signo consensus, in doctrina, quam profitetur, qui illud dispensat. Accedit scandalum, apud infirmiores metuendum quod omni in do a Christianis praecaueri, par est. g. XXlii Regulariter etiam proprius P rochus esse deuet, qui hoc Sacramentum dispensat. Quae conclusio, ex distinctione Parochiarum, sponte sua fuit. Hactenus igitur, Quisque Pastor, iure uelut prohibendi, audet, quo minus Parochiani sui, ipso inscio, neque consentiente, alibi S. Coena

utantur Excipitur tamen casus necessitatis δε ubi alias iusta eausa subest, u g. siquis, in itinere constitutus sit, aut in a sena Parochia, morbo correptus, decumbat, aut Consistorii decreto,in consens, alienum Consessionarium elegerit. Vno uerbo dici potest quod, quoties, ah alieno Parocho, absolui, fas est toties etiam S.Iucharistiam

ab eodem accipere liceat. .

XX V. Proximum est, ut conuiuas S. huius epuli consideremus. Primum e -

158쪽

CiRCA ADMiNETR GENAE DOMlN. ιδ rum requisitum est, quod prius, quam ad mensam Domini appropinquent, consessi esse debeant, ministro Ecclenae, peccata, &ab his, per eundem, absoluti id uero, ut cap. praeced. uidimus, non iuris Divini, sed humani Ecclesiastici est in necessitatem, introductae confessionis priuatae, supponit.

Sic in Orae Eret. Six art. gen. 7. g. r. in M

ongerudier. Excipitur tamen & hic casus necessitatis; puta, si uis morbi obstet,&p riculum in mora sit. s. XXV. Quid uero, si quis impetrata forte, die Sabbathi, absolutione priuata sequenti die Dominica,ad mensamDomini a cedere negligat, aut ex causa riuola intemmittat, an huic publica deprecatio imponenda Neratis mimus . in addit ad Carpa L. IL deffarn adiecto Responso Proto Syhedrii Dre Mensis, quod in hac praecipue ratione innititur, quod hoc non siepublicum, iniuerso coetui scandalosum,

peccatum.

f. XXVI. Alterum, idemque praecipuum requisitum, est poenitentia, A serium.

159쪽

de uita emendanda, propositum. Hic inprimis, hodierna corruptio Christianorum, quantum. a ueteri dilaiplina desciverint. cerni potest Primi Christiani ut cap.

r.ereae monui, neminem, in societate E clesiastica ferebant, nedum ad S.Communionem admittebant, quem Rhinde, post mius usum, ad uomitum redire, neque pe candi consuetudinem exuere uella, obser- Marent. Sed hodie, pro dolor sere usus S.Coenae uelut opus operatum, spectatur, pauci mutationem eordis, per opera caritatis, S sui abnegationem, ostendunt. Ierique uix, per unum alterumue diem, post S. pabulum acceptum, securios simulant, postea uero rursus strenue ad uitam prio rem, redeunt bacchanalia uiuunt. Vt graues causas habuerit paganus ille, qui,

referente Mengerietio, in Scrus decie lam.

quaest. a. in forum progressus publice exclamauerat Vidi Christianos omnium hominum maxime inhospitales, apud quosne Deus quidem iduo commorari potest.

g. XXVll. Ceterum, 'ae de exelusonea confessione, absolutione priuata, supe rius dieta sunt, hoc etiam loco inculcanda Meniunt, quod nempe eadem sngulorum Pastorum iudicio relinquenda haud sit, sed a Conis

160쪽

a Consistorio, causa prius cognita, 'uidem rarissime, decerni debeat. XXVlli. His ita constitutis, facile iudicium ferri potest de quaestione: Utrum Princeps a S. Coena arceri di sic, saltem minori excommunicatione, ligari possit' quam alii assirmant; id negor. r. de Episcop. L. III. c. a. f. a. alii negant sigillatim iam tu, Ceus Halensis. Vid. Eisi Pristi uet is P. Visa a Neque enim apparet. quomodo talis exclusio locum habere, exitum sortiri possit; cum Princeps, neque Consistorio suo, neque Concionatori aulico, subiectus sit, sed in utrumque ius summum, circa sacra, ipse, ut Maiestatis, uel Superioritatis Territorialis exerceat. Vid.

f. XXlX. Minus dissimitatis relinquit

hypothesis D. V i. Caneest. Tubing. in

. 'πε ubi, cum refutasset argumenta Tim Icti . vos in Iur pris Rom. Germ. L. u. c. I . aduersus Parochos, uuiim poenitentes, a S.CDena, excludunt, allata, subiicit Eucharistiam, intuitu eorum quidem, qui in statu gratiae sunt, confirmationis Sacramentum esse eeteros uer