Io. Balthasaris Wernheri ... Principia iuris ecclesiastici protestantium instruendo inprimis pastori adornata

51쪽

Pac. Osnabrug.s Monaser art. s. g. 34 ibique Heniuges in annot.

g. XIlI Olim Episcopi tantum, Presbyteri ius dandi baptismum habebant; postea uero id etiam Diaconis concessum; de quo apud Protestantes eo minus dubitandum. quod, quibusdam in locis, ut hic Mitte-bergae, soli Diaconi excluso Pastore, b,

ptizare soleant. a. . .

, xlv Minister, qui baptiZat, non tan. tum uocatus, sedis ordinatus esse debet. Unde nec aedit divi custodes, suster Sibubmei iter, extra casum hecessitatis, Baptismum conferre queunt; si id audeant, poenam ar,

i s. XV. Neque etiam Pastor i. in aliena parochia extra eundem necessitatis casum, sine ordinarii Parochi permussu, baptiZare

ptum eidem restituit,& simul arbitrarie,

g. XVI. intentio Ministri inter requisita saptismi, non aliter cum Pontificiis referri

potest, quam eo sensu, ut excludatur actus ocosus& impius; qui utique pro uero Baptismo haberi nequit. De cuius poena uid. Carpe in Pra Trim quaesi M. n. ρε si m

ceris.

52쪽

certus csse posset, quod uere baptietatus

g. XVIl. Si parentes, exinnibus proles baptizanda progenita est, diuersae religioni addicti sint, Baptismus ab eius religionis Pastore peragitur, in qua infans educari deinbet regulariter autem spectanda religio patris, nisi pactum, uel consuetudo loci, obstet in Sax Et Romano-Catholicis Reformatis matrimonium non aliter pe mitti solet, quam praecia promissione deliberis in Lutheram religione, educandis. g. XVlli Sicuti uero pater aicus,&-ater ubi necessitas urgeti baptiZandi ossicio ualide fungitur, ita χ ipsum nemo haptigare potest, Unde Se Baptistarum secta merito reiicitur. Hic enim locum habere dehet regula: Non priuatio, sed contemtus damnat c. de baptim ubi resertur casus de ludam, qui, in articulo mortis constitutus, se in aquam immersiit, dicens: Ega

β. XlX. Videamus nunc, quinam biptiZari possint, ac debeant. Pertinent uero huc soli homines uiui in quidem omnes, qui in Ecclesae gremium in foedus cum Demrecipi cupiunt siue praesumtiue, siue expresse, in id consentiant; propter Universi

53쪽

fuerit, ex aquain Spiritu, non potest introire in regnum Coelorum.

g. XX. Praesumtusconsensus existit in in. fantibus, in quibus fides, uirtute Spiritus S. excitatur per Baptismum. Cuius paedob ptismi necessitatem atque utilitatem duis dum Theologi, aduersus Anabaptistas, eOrumque asseclas, luculenter evicerunt. s. XXI. Hinc cum alibi, per Leges ecclesiasticas, tum sigillatim etiam in Saxonia, parentes, liberosibi natos, sine mora, haptismo offerre, neque id ultra biduum dis ferre iubentur; sub poena, ad pios usus impendenda unins uel dimidiae sexagena

Eoostes, prout nempe illa, ex circumstantiis, augenda uidetur Orp. IM. Eui Samus j.373.M. XXlι Neque interest utrum liberi, ex iustis nuptiis, an ex illegitimo concubito, nati sint. Vnde Parochus, cui talis infans hamirandus offertur, non prolixum exa inen de uero illius patre, instituat, sed eun .dem, sine mora, baptizet, postea uero rem magistratui de nunciet, cuius est, in delicta inquirere, eaque menis debitis coercere. Oris iacc x arsisen. s. dii ach. - . XXul tali uero Baptismus iterari non

54쪽

Ciste ADMiNisTRATi EM BAPTisin. 43 debeat quando tamen incertum est, an infans, v. g. expositus, baptizatus sit,in d hio baptizari debet, neque in re tam graui, solius matris, praesertim leuis notae sublestae fidei testimonium, de collato b ptismo, sussicit, de quo uid SH. ObCMψD. P. III. Obor cum adiectis ibi Responsis. s. XXIV Quid uero, si parentes Christiani scrupulo conscientiae, quamuis inani vano moti, quod sorte eum Anabaptistis sibi persuadeant, infantes baptigandos haud esse, sed expectandum, donec annos

discretionis, quos uocant, attigerint, licet moniti, recusent quid tune fasto opus p R. tali casu, auctoritate Consistorii, infans parentibus aufertur, a tiZatus, iisdem

redditur; hi uero, circa iam, ut errorem suum exuant, monendi, tectius informandi sunt. Coactio enim, Amandata poenalia, nullam uim in conscientias habent, neque sunt media, ad homines conuertendos,

apta.

g. XXV. Hinc etiam poena capitalis, in

Anabaptistas iure iustinianeo statuta, LLC. sana. iaptism iso. confirmita in RecI . . . bast uix ad alios, quam sediti

sos, quales Monasterii, aliisque in locis. erant, applicari posse uidetur. Contra illi, qui, solius quaestus gratia, saepius ba-

55쪽

Gν. V. DE Oppicio PMTostis piismum suscipiunt, sustigationis poena,

propter dolum. merito assiciuntur; quΠd delictum pro specie stellionatus haberi potis est. Add. Boiamen in annot ad Sehuc L. IL

g. XXVl. Neque solum Christianorum

inlantes sacro hoc sonte abluendi, sed cit. li, qui ex parentibus paganis, ura manci piis sunt nati si in Ecclesiae potestatem ue nerint. Aliuddicendum, de infantihus luis daeorum, qui parentibus inuitis eripirachaptizari nequeunt. Cum enim hi memhra societatis ecclesiasticae haud sint, eius legibus non perinde, ut Christiani, tenentur. f. XXVll. Circali heros Cingarorum, ter Bigeuner, cautio adhibenda, ne haptigenis tur nisi recens nati,in quidem in loco natiuitatis ut certum sit eos nondum baptizatos esse. Saepius enim hos, ab erronibus istis baptismo quaestus gratia, offerri, eX perientia docet vid. M. Pol Sax. d. Ἀσει. rici. . . Add. orae Eccl. tax art. gen 6. f.

f XXV ill Sed& persecte natus essed het infans. si haptigari debeat; cum regenerari non possit, qui naturaliter natus haud est Ord. EGI Sax cir an Ls 'bini aber. s. XXlX Rionstroius partus, contra sor

56쪽

Cinc ADMiNisTRATiONEM BAPTisMi. smam generis humani, quae inprimis ex capite diiudicatur, procreatus, inter homines haud referri, adeoque nec baptirari potest Qua in re tamen, magna circum spe. estione. consistorii cognitione, opus.

g. XXX. Quodsi infantes Christianorum, absque baptismo decedant, nihilo secius

de eorum salute optime sperandum, neque ecclesiastica sepultura illis deneganda se. cus atque Iure an constitutum est, quod tales in numero insidelium habet. Plane paganorum cludaeorum liberi, cum extra Ecclesiam nati sin diuino iudicio relin

g. X X Xl. Quodsi parentum cuIpa factum, ut Baptismus neglectu fuerit, a rhi trarie puniuntur, spectato gradu culpae . utrum lata, leuis, an leuisuma, fuerit. Sin Parochus inculpa fuerit, iuxta Ius Can. ab ossi- Cio remouetur. c. I. d. consscr. s. . Apud Protestantes poena est arbitraria ut tamen, pro grauitate culpae, etiam ad depositionem, possit extendi.

g. XXX l. Verus consensus in adultis baptizandis datur; quibus tamen non aliis ter Baptismus conserri debet, quam si fun. damenta fidei & religionis nostrae satis co

57쪽

diebant; quia per Catechismum, in praecipuis fidei Christianae capitibus, instruehanis tun hoc modo adBaptistium suscipiendum, praeparandi. f. XXX lli. Erant uero olim duae Catechumenorum classes. Alii enim erant iisentes alii competentes. Illis non nisi copia audiendi praedicationem Verbi Diuini nebat qua finita cum fideles sacra mysteria celehrare S Coena Dominica uti inciperent, perinde ut ceteri inti deles, nec non poenitentes , egredi iubebantur quae dimissio appellabatur in Catechumeno. rum.Competentes autem propriorem sp em habebant, impetrandi Baptismi, cuius uelut eandidati erant; inde sic dicti, quod sollicite peterent 4nstarent, ut immergerentur, di sic membra Ecclesiae Christianae fierentis XXXlV. Ea enim methodo olim fideles, in Catechumenis instruendis, utebantur, ut non statim iis abstrusiores subtiliores fidei articulos traderent, sed eos la-He primum exemplo Christi. serent. inprimis in concionibus, quibus audientes interesse poterant, simplicnsma fidei rudimenta proponerent, ac studium pietatis inculcarent qui ubi deinceps su com. petentium nomine , in catalogum apti,gandorum relati essent, denium ad ym-holum

58쪽

CiRc ADMiΝisTRATMNEM BAPTisMi. 47bolum Christianae fidei, nec non SS. Tr nitatis, aliaque mysteria, plenius haurienda, admittebantur eamque disciplinam a cani, apud ueteres Christianos, fuisse, maxime probabilis coniectura est. g. XXXV. Materia, ex qua Baptismus constat,est res terrena, atque coelestis illa est aqua. B. m. s. Nec refert, utrum ex fonte fluui mari,aut stagno. sit hausta, item

an pluuiatilis, rorulenta calida frigida, aut sepida sit; de hoc enim in S. Scriptura, nihil definitum reperitur. g. XXX vi Vera autem laturalis, non faetitiain medicata, aqua esse debet. Ergoneius Baptismus haud est, qui peragitur

liquore v. g. uino, lacte, cereuina, sania guine, aut plane realia, utpote arena. Vid. a Midii si de baptismo per areninae, Qquidem sub obtentu necessitatis cum

ad substantiam Baptismi pertineat, quam nulli mutationi locus. f. XXX Uu. Quod si aquae naturali alius liquor v. g. oleum, chrisma tantum a fundatur, integritati Baptismi nihil deciam

re, neque adeo eundem iterari debere u lunt Scibis. ωL Jur tam L. u. t. a. g. ἐα4b, que cit. Hia monvi m Meuiar.

g. XXXVlli. Res coelestis Baptismi est

Spiritus S. 4 siue tota M. Trinitas. Opera

59쪽

48 CAP. V. DE OFFicio As To Ris opera enim Trinitatis ad extra, quale etiam est Baptismus, indiuisa esse, constat Add.

g. XXXlX. Forma Baptismi consistit in

actu lotionis, cum repetitione uerborum institutionis, seu inuocatione M. Trinitatis, coniuncto.

g. XL. Lotio haec in primitiua Ecclesia, per immersionem in aquam, seu flumen publicum, nullo sexus discrimine, fiebat. Cuius ratio mystica haec erat, ut sepultu 'ram Christi repraesentaret quo sensua mines, una cum Christo, per Baptismum, se

pulti dicuntur Rom. n. . col. II. la.

g. XLl Qgia tamen, de hac immersione, nullum in diuinis literis mandatum extat, eademque, intuitu paruulorum infantum, periculosa uisa, postea in eius locum, sp ciatim in Ecclesia occidentali ex libertate Christiana, asperso, uel amuso, aquae successit quae hodienum in usu est quaminuet ipsa uox Baptismi satis defendit. q. XLll. Sed rillud adlaphorum, cli-hertati Christianae resienum est utrum immerso in aquam, uel eius affusio, una, an tribus uicthus, fiat. Utrumque olim in usu fuit prius, ad unitatem Diuinae essetitiae, posterius, ad Trinitatem indicandam quae trina aspersio hodienum retenta. - g. XLil L

60쪽

s.XLlli. Abluitio,iuxta institutionem Chri- si fieri debet, in nomine Patris Filii vi Spuritus S. Non igitur, uel simpliciter, in nomine SS. Trinitatis, uel, cum Arianis, in nomen Patris, per Filium, in Spiritu S multoque minus, cum Eunomianis, in nomen Dei Patris increati, in nomen Filii creati,4 in nomen Spiritus Sahestificativi, citra Baptismi nullitatem, baptizare licet. g. XLIV. Hoc tamen in Christiana liberatate positum, utrum is, qui Baptismum confert, ex more Ecclesiae Latinae, aestiue dicat, ego te baptigo in nomine Patris, Fi lii, Spiritus S an ex instituto Ecclesiae Graecae in persona tertia passive baptizetur hic seruus Domini, in nomine Patris; Filii Spiritu sS an denique, ut tradit Rcta

rem in Comp. Neoc Pa t. III cap. lo de Baptismo,s. . not. e. Cum actu lotionis, qui iam per se in oculos incurrit coniungat inuocationem SS. Trinitatis, in nomine Patris, Filii 2 Spi. ritus S modo non intempestiua mutatione, a qua merito abstinendum, Ecclesia turhe. tur. Quamuis de hoc ultimo casu, an Baptismus ualide collatus sit, dubitare liceat; cum sic uerba quodammodo mutilata uideantur de quo uide expressum textum Jur Can in C. I. . de B sim. g. XLV. Plane, per solum errorem lin-