장음표시 사용
151쪽
Α sanguinem ab initio mittes: perfusos que oleo post: tertiae accessionem, vel mulsa cum alica nutries vel sorbitione. Deinceps vero alternis cibabis diebus, sed cataplasma ex artomelite prius imponens.Sicubi vero aluus adstricta fuerit,clystere hanc duces. Atque illorum quidem uniuersam or dinandi vicius artem,in his verbis iam audisti,non utique in sex mensibus, sed sex versiculis. V era autem diaeteticen,id est visius ordinandi artem, nunc audies. Calfacere praecordia cataplasmatis aut perfusionibus non est perpetuo tutum,sed in iis tantum aegris,quibus in toto corpore nullu crinrat superfluum caeteris omnibus extrema est pernicies. Nam, siue redundantia virauis sit, Vel quae ad vires,vel quae ad vasorum continentiam comparaturuiue et in Una parte pluribus e vitiosa ex crementa sint omnia ad partem excalfacta trahutur. Quoties.n.vidisti praecordia, cu plane phleg-mone carerent, intra quatuor dies, si ea gregales isti medici perfundere coepissent, phlegmonen cotraxisse,cum ego et id ipsum tibi praedixissem,ius sissem q3,diligenter ad phlegmonen futuram at tentus esses In quibus id maxime intellexisti, quantum malum sit usui, qui alienus a ratione sit, insuescere . Quippe hi, cum ex iis, quae ipsis mei faciunt, phlegmonas semper excitent, id non ani maduertunt, sed 14sdem semper erroribus implicantur : veluti Hippocrates it ijs acciderc dixit', qui hinc dc inde ossium fracturas cum ulcere deligabant.Etenim ill cist phlegmonas in Ulcere crearet , B non tamen destiterunt 1ati id adeo non ex deligatura, sed alio quopiam errore incidisse. Et quomodo, quaeso, ad aliam curationis rationem se transtulissent, qui usum sine ratione profitebantur ex η s, quae tum ipsi semper facere eliciat assueti, tum praeceptores suos ante se facere contemplati liquidem huius generis hominesne tentandum quidem censent, Ut ex indicatione quicquam sumant: sed sola experientia sunt contenti. At Hippocrates ab ipsa rei natura idoneum curationis modum inuenit. Quo postea in usum veniente cognitum est, quantus esset in priori error. Quin, siquis in eiusmodi affectibus, cataplasmatis δέ persusione ex oleo relictis, Velit ad curationem, qua ratio docet, accedere, ipse, quantopere aberrcnt, qui plethorica 8c quae parum pura sunt corpo Ta,sic curant, haud magno negocio experientia ipsa iudicabit. Sane accidit, ut in eiusmodi morbis diuiteS Potius, pauperes perperam curentur. in his enim propter ipsorum delicias duplex peccatum non raro comiDittitur , ct Q sanguis non mittitur :di Q a medicis impensior scilicet adhibetur diligentia, Vt quotidie aliquid circa aegrotantis corpus fiat. Ac inter initia quidem sanguinis misistonem maior eorum pars propter mollitiem non admitti tametsi magis,quam pauperes, redundan tiae sanguinis affectibus sunt obieeti,ut qui magis tum cibis se impleant,tum in octo vivant: M edi ci,Ucro, qUi eos curant, Ubi summum remedium est omissum,aliorum usus arturos se, quod deficit, C Putant. Huc accedit, , ipli quoque aegri: si l uis victu cotra morbum minore cu negocio instet, Fnegligentiam rati: siquis rursum qitiduis agat, diligentiam : cogunt eos praecordiis aliquid quo ii die admouere,sed nec inuitis profect6 ipsis medicis ut qui Iacere seper aliquid videri velint, quod sic se maiorem mercedem accepturos sperant. Itaque accidit,ut illo ipso tempore phlegmonae diui tibus incipiant, quo iam pauperibus morbus propemodum perductus est ad finem. Quippe misso in propositis febribus inter initia sanguine,non pauperibus modo,Verum etiam diuitum seruis, Plurimis quidem quinto, aliquibus septimo, critis contigit, nemini serius. At diuites, qui ec sanguinis copiam, Sc excrementorum plus,* pauperes Sc serui habent, cum sanguinis mittendi prς- termisere remedium , ac quotidie tum calido oleo perfundantur, tum laxantibus cataplasmatis V tantur, phlegmonen nimirum aliquam vel in iecinore,vel Uentriculo, vel reliquorum istic visce rum aliquo contrahunt, alii in quarto, alii in quinto, omnes plane in sexto'. N ec oblitus, arbitrores eius, qui dum perfunderetur, dissicultate spirandi laborauit, omni superuacuo ad praecordiaγcaloris vi tracto.Ergo non hic modo perijt,sed alij quoque infiniti quotidie pereunt cataplasmate ipso cucurbitulae ritu corporis superuacua in viscera trahente . Non defuerunt profecto qui cu curbitula quoque ipsa sunt usit, eo tantum consilio, ut circa aegrotantem aliquid semper moliri ui derentur. Saluberrimum igitur ut praediximus est in febribus venam incidere, non continen D tibus modo, Verum etiam aliis omnibus, quas putrescens humor concitat: Ubi praes. tim nec aetas, nec UireS prohibent. Leuata nanq3, quae corpus nostrum regit,natura,exonerata q3 eo', quo , Uelut sarcina, premitur, haud aegre, quod reliquum est, vincet. itaq; proprij muneris haud oblita coinquet, quod concoqui est habile & excernet, quod potest excerni.Eorum.14. quae in medio sunt cor Pore, ut isti Vocant prouidentia,Ubi detrac ius sanguis non est,maximum plane est malum: ubi detractus est,non maximum. Quanquam sic quomi noxia esse in synochis febribus potest: quippe deusta immodico calore viscera etia amplius deuruntur ac torrentur. Ergo eiusmodi prouidentia illi duntaxat requirent, quibus in una particula putredo consistit: si tamen hi quoq; sanguine prius miscrint. Providebitur autem his, non sicut triuiales isti medici prouident, qui ita um inter initia relaxant, sed in plurimis prorsus contra.Relaxantia nanque remedia, sicuti, quod in membris continetur, euocant ita,si in principio sint admota, .p eo plus attrahurit. Cum enim adhuc ad affectum locum fertur fluxio,reprimere rimittere q3 hanc expedit, non ad ipsum attraheth QtIae Uero Apocrustica i.reprimentia dicuntur, quae adstringendi certe vim obtinet,in principi)s idonea Sut dupli ei ratione, , Q robur affectis particulis inserunt, unde minus prompte affluxum excrementorum in se recipiat: dc q, eorum, quae in us iam contenta sunt, tenuissimum extrorsum exprimant. Quod
152쪽
si tum fluxio humorum perca remcdia compescitur tum d cnsitas, quae ex adstringcndomassecta Eparticula reliciacit, crastiora detine Liam tem P citiUa relaXalio est, quo ea, quae retenta sunt vacues. Pracipue aut adstringentibu Sest Ulendum,Vbi i mecura ut Ventriculti superuacuu profluit qncti e primoribus admodum hae paries sunt: di munus suum obcant vel in ipsis morbis, est necessum . Porro eli non exiguis eorum munus, quale q3 reliquaru paritum, quibus illud modo negocium est, ut id, quo nutriantur, coniiciant veru quod lantopere animalis interiit,Ut, si neq3 in ventriculo pro he alimentum 1 uerit concocitum nec in sanguine in iccinore mutatu, Viiq3, quod in fame nobis ac cidit . ut cibi penuria deget e thabs rincntia cogamur, idcira tum omnibus animalis partibus accidat: non enim ex ths, quae dc UOrarit quis, sed ex IJS, quae in iam disiis visceribus confecerit, alimentum toti corpori suppeditatur. Atq; ob haec nimirum i inpensi US,Φrcstera me bra,vetriculus S iccur ad 1irin cratia dcliderant. Ergo, cum ea, quae iam infiXa sunt, euocandi tempus est , tum quoq; modice adstringi pollulant quod . n.adstricisonis in principio largius, Js, J caeteris partibus, adhibetur, id seruandum a Tidue est,nimiru manciate, qui id indicet, usu usus vero est ut paulo ante testati sumus nutrirnenti confectio. Si igitur per imbecillitatem parum recte concoxerint,non modo assumpti cibi nulla cst utilitas, sed et ventriculo non raro ex citis corruptela laces illo expellitur quoq; ali quid prioris. ita fit,ut duplex iam noXa toti corpori accedat, cum nec eX cibo sumpto nutriatur, Faliquid ' ex eo, quod tibi reposuerat, P amittat. Huc accedit,& Q ciborum concoctio, siue ea in iecinore, siue in ventriculo si t improspera, febres intendit, ac succi vitio exacerbat . Quo magis in omni febre,ciborum concoctioni prospicere magnopere oportet: atq3 eius rei causa roboris quoq3initrumcntorum, quibus perficitur, non leuis habenda est cura. Sane aliqui sunt ut Hippocrates ait) qui ex eo,quod ignorant,non parum lucri iaciunt. Arbitrantur enim iecinoris se phlegmonen relaxantibus praesidiis curare, ex eo scilicet famam sibi comparantes, in in agnitione falluntur si quidem videntur non nunquam lineamenta musculi, qui a coltis thoracis ad praecordia peruenit, perii milia iecinori. Mirum autem minime arbitror eos, qui nec aliud quicquam in arte probe didicerunt nec in agnoscendis a flectis partibus se exercuerunt,sic laudem aliquando consequi . ratione Cataplasmataparare oporteat, quae Ventriculo, Iecinori, Lieni, se Reliquis
Inferioris ventris partIbus conducant . C A P. si.
V Erum istos mittamus. Nos Uclii minima suspicio sitiecur ventriculum ire laborare, absinisthium protinus Olco incoquemus, ac eas particulas perfundemus. Cum autem duplex in omni ablinthio facultas CD qualitas sit,ucluti in libris de medicamentis est traditum, utique in pontico adstringendi facultas non parua est: in reliquis omnibus amara quidem qualitas est Uehementissi-GNVa,adliri filio Vero quam saltem gustu agnoscas) aut plane obscura aut prorsus nulla sentituri. Pro Jnde ponticum ad tecinoris & ventris phlegmonas eligi praestat. Porro id est tum folio, tum flore longe, si caetera absinthia, minore: odor quoq; huic non modo non insuauiS,Verum etiam aromatum quid praeferens, reliquis autem omnibus est foedus: quare haec fugere conueniet, uti autem semper pontico. Etiam reliquorum medicamentorii, in quibus in istacua maritudine adstringendi VlS eit,aliquid in oleum conjicere,atque ad eundem modum uti licet. Ostendimus nanq3 in opere, quod de medicamentis inscribitur, amaram qualitatem praeire, ac viam adstringenti facere. QUO hs,Vt medicamentum id Rcnus,omnibus, quae tantum adii ringan sit prς stantius Ac,siquidem in icia dcr c adstrietioncm studes, ctiam oleum ipsum adstringendi vim habeat, cuiusmodi est, & id Hi l panum Vocant: dc quaecunque cum ircliadibus oleae praeparare solent. Vel quale est crudu, quod graeci omphaci non vocant. Sin ictitore uti adstrictione placet, aliud olei genus praeparabis, prae cipue quod tenuium sit partium: quod genus Sabinum est. Optimum tamen, Vbi adstringere Uchemcntius est OpUS,Hiis rictim oleum est, ut quod ambas in se Virtutes habeat, amaram, quae adstringat. In penuria Vero absinthii intcr initia vel melinum, vel mastichinum,Uellentiscinum satisflacci it quod si exigua febris si licitam unguentum, quod ex nardo componitur. Esto autem opti Hmum id quoque neqi. n. parum intercit inter id,& quod vitiosum est cum id, quod Neapoli in Italia conficiunt, nomine tantum nardinum unguentum sit, si cum eo,quod in Asia fit, conflaratur. Idant ca Laodiceae tantum componebatur: nunc etiam in multis fit oppidis. Quod si inclinatio se bris, in qua illa moliris, non admodum sit facilis, abstinebis a nardino: uteris autem hoc tempore rectius melino aut, si id non est lentiscino: ab hoc vero, mastichino. Omnibus nanq3 his nardinum Unguentum Valenti US eXcalfacit: quare, is reliquorum copia non cli, rosaceum illi admiscebis. Sa ne myi tini aditriolo idonea non est, cum crassiorum sit partium, Q ut alte descendere possit. Atq3haec quidem exempli gratia protulimus: nam magnam corum copiam deligere ex medicamento rum libris licet. Ad eundem Vero modum&cataplasina compositam vim habeat eX ea, quae te n Uium sit partium,ac relaxet, tum vero ex amara Z adstringente. Superet aute in iis, ubi scilicet, tu reprimere, tum robur addere studemus, quod adstringat: ubi tenuare ac detergere,amarUm:Vbi euocare, quae eX relaXantibus tenuium maxime sint partium siquidem, quae cratiae substantiae sunt, ea PUS mouetibuS m Oitrauimus esse accommoda. Cum aut definitu in opere de medicamelis sit,
di quae vel solam obtineant adstringendi qualitate,vel amaritudine,& quae ambas possideat qualitates maxime deligenda sunt,quae ambas habet ubi ea non adsunx ipse amara sis, quae adstringant, miscebiS,
153쪽
A msscebis,ita nimirum,utinos iniecinoris phlegmone,ex copiis praesentibus componere cataplas ma vidisti. Erat enim is,qui aegrotabat,medicus quem iam lucernis accensis inuisimus quo te pore ab iis,qui talia venditant,nihil emi potuit. Ergo,cum inclinatam notabiliter febrem inuenis sem,utendum occasione Φ primum censui,eo certe magis, q, suspectam horam, quae gallicinio futura erat,alterius accessionis initium allaturam verebamur. Incoxi in oleo quidem absinthium:in
aqua vero malum cotoneum. Dum autem haec coquebatur, myrobalani picsma,ec ireOS radicem, . . . quae intus inueneram,co ludi cribraviq3: dein oleiWaquae, quae paraueram, portionem in lebetem cimmisi ac ubi modice coxeram,myrobalanum.irim Una cum exigua cera inieci. Coquimus au tem cotoneum non in aqua modo,Verum etiam persaepe in austero vino: ac omnibus ciusmodi ca- α o
taplasmatis de ipsa quoque cotonei carne interdum admiscemus. Quippe, ubi, oc quod confluit, copiosum est, ct particula ipsa infirmior,adstringentem vim sicut scis inaugemus: ubi vero tum corpus totum purum est,nec membrum ipsum imbecillum,nec ultra quid confluit, ibi in iis, quae miscentur,materiis minimum quidem sit, quod adstringat copioisus vero no solum,quod relaxet, sed etiam & quod amarum est, k quod acre. Quod si exigua febris sit,ac phlegmone non adeo ca-Q' lens,lum aeger ipse inaediam tolerare ualeat, hoc casu digestoriam quidem curandi speciem inten- B des,adstringentem autem remittes. Neque.n.amplius ipsis saltem phlegmonae conducere possunt, quae adstringitiat, ubi nec affluit quicΦ,8c crassus humor astedio loco tenaciter est infixus,sed sicut
praedictum est trahendae potius curationis ac,quae adstringant, miscedi consilium probamus,quo robur membrorum tueamur.Vnde nec colo laborante,nec reliquorum intestinorum quouis, nec musculis ui in praecordiis habentur,aut ipso peritonaeo, miscenda adstringentia sunt: sed nec,cum vesica male habet,uterus tae,modo ut dictum est nihil ultra ad locum fluat, nec sanguinis redundantia,nec cXcrementorum copia in toto sint corpore. Porro renes 8c peditas in media praedictora conditione sunt,quantum,ssa ventriculi iecinorisq; solicitudine absunt, tantum reliquorum super gressa: si quidem in ventriculo ac iecinore exolui robur eli perniciosissimum, in illis minime eli periculosum. In his vero clit quidem periculosum,non tamen perinde,ut in illis nisi si pus educere ex Pediore aut pulmone,aliquando sit opus.De liene pronunciare absolute non eli,nec nis1 prius definita tum corporis totius natura,tum vero assectu,qui curationis tempore occupauit . Nam, sit vel aeger ex iis sit, qui ' atrae bilisJ- excrementum naturaliter congerant,vel etiam eo tempore succus is et melacbρβω
in eo abunde necesse eit in liene curando adstringentia reliquis admisceas, quo visceris robur custodias. Ita enim & excrementa ad se trahet: δί,cum corpus expurgarit,ipse rursus per uentriculi1 C excernet: veluti in naturalibus commentariis de his est: proditum. Sin nullum omnino sit 'atrat bi lisbexcrementum,aut omnino adstringendum non est,aut parcisti me.Obseruandum vero diligenter est non in liene modo,Vcrum etiam in omnibus partibus,in quibus humor putrescit,quὀd symptoma maxime fit vehemens,quod secundo loco,aut tertio: qud videlicet assectu ex ipsis plane in Uento,idoneam ei curationem adhibeas. Alias nanque in membro affecto calor si perat:alias tu mor, qui Vel propter abundantiam humoris,vel propter crassitudinem sit durus. Si igitur calor praeponderat,id agendum,ut sensim per ea,quae tepentem calorem obtinet,digeratur: quod genus est tum lini semen,tum chamarmelum: quibus ad j ci vel hordei vel fabarum farina debet, quippe quorum neutrum excalfacit. Saepe autem uti non ignoras quod medici artomeli vocant,pro cataplasmate eiusmodi phlegmones praeparamus atq3 aquae aliquid miscemus: ad lienem vero etiam aceti aliquando aliquid. S i vero laborantis phlegmone partis calor non multum a natura excesse rit, sed magnitudo eius notabilis fuerit,digerere haud timide sine aqua debebis, etiam foenigraecialiquid supradictis immiscens. Si vero,veluti scirrhosa phlegmone sit propter humoru,qUOS con tinet,uel crassitudinem,uel lentorem,tum aceti aliquid,tum amara medicamenta simul immiscenda curabis potissimum in liene. Etenim viscus hoc propterea, , ab tecinore crassum humorem trahit,eiusmodi humoris occasione plerunque laborat. Quo magis cataplasma,quae ex oxyrnelite 8c absinthio& cappari fisit,illi sunt idonea .Haec igitur cum medicorum uulgus ignoret, omneS Oleo perfundunt:& cata plasmatis relaxantibus curant prius, ου corpus uacuctur, omniumq3 maxime di uites: quibus non solum in talibus obsequuntur, sed etiam eos lauari in balneo permittunt.Ego uerὀ nec eorum, qui ex putredine humorum febricitent,lauem quenquam:nec relaxatibus cataplas. matis prius,* superuacua purgarim,utar. His uacuatis non solum audaeier lauem, sed etiam cata plasmatis utar, in alijs quidem membris,hs, quae relaxeni: iniecinore Uero ac ventriculo, additis etiam,quae mediocriter adstringant. Catapia nata Cordi, se Pulmoni, ct omnino Pectori conueniant. C A P. II. is Arcius uero ad pectus,t ad ea, est adstringentibus utendum:qn talia humores, a phlegmone 3
excitant,in pulmones oc cor non nunJ reprimunt. Ac cibis potius horum firmitudini est co in i
sulendum neq3 enim,sicut in iecinore & ventriculo, ita hic quoq; tenuissimo victu est utcndum: in illis nanq3 alimentum concoquit, metusq; est, ne ipsis phlegmone laborantibu S ncc n Utrimen- . tum rite concoquatur, Sc phlegmone augeatur: in pectus vcro im alimenti iam concocti peruenit quantum vnii pii particulae nutriendae satisfaciat.Ac longe quidem magis in pulmonis phlegmo
ne abstinendu ab adstringentibus est: qn in eo ipsis quom relaxantibus admiscendu aliquid acrium Q Septima Classiis. kkkkkkk quodam
154쪽
quodammodo de euidentcr calfacientium esit: quippe seras trahere potius,*reprimere,in eo debe Emus. Itaq; cicticurbitula Utiliter iis, quilic laborant,si prius sint vacuati opplicabitur:siverdabundantia succorum quam Vocant Plethoram) in his sit, non magis in pulmonem pectus aliquid exa
crementi transferet,quam cX toto corpore attrahet in Utrunque. Cataptasemat.i cibor.rnis Cerebro se CapitispartIbus accommodata. C A P. 1 y.
Adem rosae hec in cerebri oc eitas membranarum phlegmonis, cucurbitulis in morbi initio I utemur, veru ubi nec influit adhuc quicq, ct tolum corpUs prius est Uacuatum. At reprimen tibus in his quoq; inter initia utendum. S ed,cum Ossiibus cranii medium occupantibus in altu de scendere reprimentium Uim cupimUS,eorum,quae praerire ac deducere ea possunt,aliquid reprimetibus admiscebimus ea sunt, quorum subflantia ex tenuibus partibus constat. Sane acetum no moμ ν ά , . MO tenuium Partium est, sed ct non mediocrem reprimendi Uim obtinet. Quo prosectdronabilius .s . in incipiis asseditium ipso utuntur,rosaceo admiscentes. Procedente vero tempore et spondylins er pilli quibus iam non modo partium tenuitas, sed etiam calor inest aliquid admisiccnt: quo.s. p. e porc transire ad ea, quae concoquant ac digerant,co uenit: atq3 haec utraque valentiora, postulet ipsa pars phlegmone ameeta,deligere,ceu Viribus corum per ea, quae intersunt,ossa remittendis. Sane ad cum modum &caliorco utimur,ctim in eo in alijs phlegmonis minime utamur, quavis Fetiam in summa inclinatione lint est cnim calidius id,* ut phlegmonis iit idoneum. At verὀlocis circa cerebrum, phlegmonis ipsis iam inclinantibus,est UtilisIimum, qm non continuo his,sed ossi hus intervcniciatibus occurrat. lneit autem eiusmodi pharmaco partium tenuitas, quod ipsum iis, quorum pcr densum obicem transmitti vim oportet,est accommodum.
Partes per qu. Vias, O per quae Remedia vacuentur. CAP. I s.
Llud te proiceio non fugit,nos singularu particularum meatus,qui iis ad superuacuorum eminsionem sunt proprii,fluxiles rcddere, Intestino,Ventriculo, Sc mesenterio, oc concauis iecinoris intestinum rectum: R enibus,vesicae,iecinoris gibbis,Venae cauae,& arteriae magnae, Zc omnibus qin lumbis habentur,eum, qui urinis est delegatus. Pulmonibus Sc pes tori, ipsam asperam arteriam di fauces Cerebro & eius inuolucris cum, qui per palatum Sc nares descendit. Paritur fluxibilitasHs quidem, quae per scdem excerni habent,mulsa,& cibis ijs, qui Ventrem molliunt, & pharmacis, quae modice proritate possunt quae enim acriora sunt,uitare oportet, qm phlegmonas exacerbent. Ad ventriculum uerὀ, iecur,& lienem, siqn phlegmone sunt uexata,nec mitis a ipsa est utilis,qm itilico in bilem transeat,ac viscerum phlegmonas augeat.EXcrementa Uero,Ut cum Urinis excernantur,ijs medicamentis,quae Urinas mouent, Diti retica ci raeci Vocant promouebis. N on secus, quae Gin pectore Sc pulmone continentur,tuisi per ca scilicet, quae hac moueant, Uacuabis. rr5 in opeiarc de medicam ciatis cuiusque materiam didicisti,non eorum modo,quae iam comprehesa sunt, sed etiam,quae cerebri membranarumq3 eius superflua per nares emittunt duo tempore, se qua ratione Cataplasmata relaxantia Ealneum aegrotos iuuent. CAP. ao. VI enim horum quoque omnium uberem materiae suppellectilem in illis commetariis habes. Quare abunde sunt ad rem praesentem, quae hactenus de phlegmone laborantium partium disterentia disputauimus. Diciturus. n. plura deqssum in ea methodo,quae Omnium tumorum, qui Praeter naturam sunt,curationem comprehendet neque.n. in praesentia dedit. opera di sitidio huc sermonem sum ingressus, sed praeter pensim in eum, sequela quadam rerum inuitanie,diuerti. Si quidem propositum nobis in hoc libro non fuit,ut te partis cuius 3 phlegmone obsessae optimam curationem docerem immo Ut noXam eorum Ostenderem,quibuS cataplasmata in febribus no va cuato prius toto corpore imponunt Ur. potis 4m Um Vbi intra corpus aliquid phlegmone infestatur: quippe, si ambicns ita calet,Vt materias Valenter liquet,maior noXa eiusmodi cataplasmatis succeiad 1t, Q lotioni in balneo. Quanquam autumant, qui quotidie praecordia perfundunt, ct cataplasmatis inducunt,non modo nullam eX iis noXam, sed etiam magnam Utilitatem aegris comparari: Hcontra cxlauando non modo nullam Utilitatem,sed etiam maximum incommoduin, scilicet inno rates sicuti reliquorum omnium, quae circa aegrum administrant, ita balneorum naturam. Ego ucio de uniuersa corum vi in superioribus disputaui plenissime. Nunc tantum dixiste est satis qui husdam prorsus nihil nociturum balneum quibusdam minus cataplasmata. Quod enim in praecordi js relaxantia quae isti vocant) praeli dia iaciunt,id balneum in toto efficit corpore. Eoq3, cum in remissilone febris adhibetur,corpore iam mediocriter transpirante, non eXiguum affert conareio dum,omnia ex eo tum fuliginosa excrementa,tum fumida educens. Et,siquidem nullius visceris imbecillitas subsit, proficiet aegrotanti is in horror inter exhibendum non incidit. Tribus. n. his in balneo quod in quacunque febri adhibebis,intcntus iis oportet: Uni, Q citra horrorem sit admini seratum: secundo,q, nullum primae notae Viscussit imbecillum: tertio, quod multitudo crudorum humor Um in primiS Venis non contineatur. Horror nanq; ut prius dieium est) non solum intendere iam praesentem febrem po icit, sed etiam,cum non fuit, eam interim excitare: parteS Uero im hccillae liu uatos iam humorcs magis recipiunt, ante, qUam liquarentur: crudorum Uero humo rum copia in totum corpus digeritur. Horum si nihil obitet, ex balneis duo haec aegro compendia
accedant,& Q redundantiae humorum aliquid Vacuabitur: ec Q multu flabrilis caloris transpirabit.
155쪽
Α Quod si,praeter *4 nulla princepspars imbecilla sit,etiam inferioris notae partium aliqua sit inualida veluti podagricis pedes,&ns,qui articulari vitio laborant Arthriticos Graeci vocant uniuersi . , .
corporis art1culi,maximas alutis parS aegro eX balneo comparabitur,iplis inlirm1Spartibus quae su . peruacua sunt,excipientibus. Assolent.n.nonnun*8c citra balneum superuacanea in partes infir 'mas confluere:a balneo uerd magis,utpote tum succis ipsis per id liquatis,tum viis,per quas meet, Patefactis:ambo.n.haec ex moderato calore'proueniant,necesse est,ut tum humores liquentur,tum viae dilatentur. Proinde sit, ut,cum iecur,Vetriculus,pulmones,pectus,uel principum id genus par
tium aliquod imbecillum sit,maxime laedantur, quicunq3 se lauerint,si illis superuacua in corpore Ais sint iidemq; ipsi cataplasmate usi, duplex incommodum sentiant,nullo commodo. Quip pe bal
neum tum corpus totum vacuat,tum,quod fumiduest ac fuliginosum,digerit: relaxantia cataplas fi inclmata,ac similis facultatis perfusiiones,Vt nihil horum bonorum afferunt,sic superuacuum omne ad imbecillius,quodcunq; id circa medium corpus sit,contrahunt,sisue, iecur id,liue Uentriculus,siue septum transuersum,siue mesenterion,siue ieiunum,ssiue colora,renes uesit. Quod si diligentiam ostentare volentes, etiam pectus una eXcalfaciant,vel in ipsum, vel etiam in cor, vel in pulmonem, j. superflua rapient. Voco imbecillam partem,vel quae natura est intemperatior alii nanq3 aliastic se Di jB habet vel quae ex praecedente aliquo morbo intemperiem contraxit vel quae in praesenti tempore in hanc si t perducta.Non.n.partium omnium,quae aut phlegmone laborant, aut putrescentes humores,aut obstruditones continent,virtus statim infirma est: promptius tamen in ijs quoq; super Vacuum,qualecunq; id sit,in aegram partem propter calorem,quem assectus excitat, fertur: quip-Pe particula,quam obstrudito,aut putredo,aut phlegmone obsedit, febris ipsius veluti focus est . Ergo,curei huic propter calorem sua sponte trahenti alia quaepiam occasio eXtrinsecus eX ijS, quae se lPotestate excalfaciant,accessit,necesse est affectum intendi. At ver siquis,uti praedictum est,toto licorpore priuS Uacuato,relaxantibus curet,ubi scilicet maxima febris non adest,utiq; prodesse aliqn i potest.Tum Uero,ceu disium etiam est,iauare citra noxam licet.Cauedum in a frigido solio his eii qn8c crudi & putrescentes succi,' minus apti ad exhalandumbredduntur, siquis in eo moretur. Sane officit iis etiam li aqua admodum sit frigida:qn sic assectorum tum corpus, tum Vel maXimo Ebh l . iii amicta particula,difflari evaporariq3 postulat. Quo fit, ut vel perfundere illos aqua idonea solea- ctionem.
mUS:Vel,sii moderate,quae innatatione est,frigeat,ingredi permissos celeriter exire iubere. In pro gressu in morbi,quo tempore S absumpta iam superuacua sunt, octum cruda, tum putrescentia concocta, ct cataplasmatis relaxantibus & balneis sine periculo utare. ' dC . Atio acto Ratio imato initio ac febris vigore, aluenda sit. C A P. ar. JOOrrd aptismimum in febribus, quae intermittunt, repetunt - tempus est,cum,uti dictu est, lexhalare iam coeperit febrilis calor.S tatim.n.corpus ad nutrimentum praeparat, huius quoq3 opportuno tempore ex duplici coniectato respectu,nempe summo praecedentis accessionis Vigo ψre,ec futurae principio.Ad haec nanq3 spectantes operam dabimus,uto longis sit me ab utroquenti Q Ac 'mi triamus. Ergo,si spatium, quod inter summum prioris accesssionis vigorem, & sequetis principia linteruenit,satis sit amplum,facile est idoneum tempus inuenire: sin exiguum id fuerit, alterum fa-
cias,necesse est,Ut aut aegrum admodum adhuc calentem nutrias,aut sequentis accessionis inuasio- ine iam iam astutura. Quo magis praesagi medici eiusmodi febris indiget,qui primis statim diebus 'quanto spatio duratura febris sit, conriciat: quippe,si continens fuerit,constat breui finiendam . Si itaq3 ultra septimum progressura non videbitur, prorsus continendus a cibo aeger est: Vtique si vir κ' ἡ 'tutem non desediuram colhcimus. Sin ad nonum, aut Undecimum,aut quartumdecimum Vsque ,ος legit Lina
Progressura videtur,aut etiam in septimo finienda,caeterum aeger vires infirmiores habere,Φ ut in tantum tempus sufficiat,necessum erit nutrire ac deligere, sicut in re ancipiti conuenit, quod misenus iit noxium,distinguendo id discernendo q3 ab eo, quod magis sit nociturum , idq; tum ex loco D afflicto una cum affectu,tum accessionis θc principii,oc summi etiam Vigoris csnsuetudine. Sisi- queadmodum dem,ubi vel iecur vel ventriculum phlegmone prehendit, perniciosissimum est ante accessionem inserius vertit. cibare:ubi haec abest,quibus infirma est virtus,utilissimum. Assolent lenim eos,qui ita se habent, Ῥιμμιςm. iecinore quidem afflicto,alui deiectiones una cum accessionibus inuadere ore autem Uentriculi Ue es mxato, syncope. In ali jsverdanimalis instrumentis,quod iam dictis portione respondeat, tum ex si A η n/tus eorum ratione,tum dignitatis,aestimabis:ageturq; de ipsis postmodum. At summi Vigoris oc . , faccessionis principii morem sic consideres, censeo. In summo vigore notabis,an citra magnitudi-nem febrilis caloris siccus sit Sc squallens,an citra squaliorem urens. Priorem nanq3 humectante vi eiu madefaceret primum oportet in secundo,dum plurimum caloris se remittat, expectare. principii vero accessionis more aestimabis,an corporis extrema perfrigeret, dc magnam sanguinis reuocationem ad interiora corporis faciat an omnino corpus non premat. Quippe secundum hoc,. sis A ceu facile mansuetum ue, contemnes in priore distinguas,oportet. Nam si absq; visceris phlegmone,aut succorum redundantia,motus ad interiora in accessioni bus pollet,nihil offendes paulo ante cibans: sin Uel phlegmone, uel redundantia subsit, cauenda est ante accessionem
Septima Classis. kkkkkkk ii Galeni ' m
156쪽
Symplomata, quaecunque Insigniora sunt ad euertendas vires,ac cum febribus
pacro aduersin Symplomatapugnandumpro ratioiae noxae , quam viribus Inferunt. C A P. r. On sunt,sicut non nulli autumant,cae, quae cum symptomatis consistunt, febres,aut febrium genus ullum,aut species disterentia ire: scd,vcluti tum alius morbus alii morbo, tum symptoma symptomati,uno tempore,eodem in corpore copulatur,sic fac cum febre incidunt quaedam grauiora symptomata,v- Fbus prospici maiore medentis solicitudine dcbet. Nam de leuioribus,quae lebrium gcncrationi necellario succedunt,adeo omnino non meminerunt, ut etiam, ceu prorsu S non tint,innominata ea reliquerint: at,quae uel rarenter se bricitantibus incidunt,vel communem magnitudinem excediit, seorsum ab alijs tradenda censent. Sunt porro corum primae disterentiae ircs. Aut enim in aditonu oflensia consistunt aut in retentorum Vacuatorum ue immodico excessu aut corporum ipsorum assectu. Quar tum enim genUS numerandum intcr symptomata non cli, etiam ii inter symptomata Φ maxime non pauca id posuere,ficut eryis pclata,oplathalmias,viccra, parotidas,reliquaq3 id genuS. Ex prae . dictis vero tribus,aetionum quidem Oflens e si contrittant, lolicitudinem medici ad se conuertunt, , - α δε--ste fixi qῆ deserere cogunt ridem faciunt de corum,quae retinentur vel expelluntur,excessus. At genus sym p tomatum quod in asseetibus consistit,alterius quidem, quem curare Oportet, affectus
signum ipsum tamen ullaim seorsum curationem exigit,utpote cum aflectu,Unde nascitur, Una . . M .... cessans. V t enim in summa dicam,nullum symptoma,qua symptoma eli, nec curationis rationem ri indicas, ncc primum immutar.Monstratum enim est ex morbis ipsis curationis indicationem prae stari,veluti ex causis ipsis prouidentiae. Dictum praeterea elidic quomodo prouisio ipsa cum me-G
dendo limul sit milia. Ex accidenti tamen symptomata quoque curandi rationem aliquando mutant,causae scilicet locum eo tempore habentia . Eorum omnium, Una, Veluti caUsae, curationem immutant,unum caput est dico id unum laesionem,siue ea ipsius virtutis sit,sive aflectionis: quan do,si nihil ijs ossiciant,curationem non interpellant. Laedunt autem vires vigiliae,dolor,& immo dica vacuatio. A ficctui vero eadem non utique semper,caeterum magna ex parte nocent,ac potissimum cum fuerint immodica. Ob haec igitur sola,curandi ratione, quam ab initio institueramus,ad Praesen S mutata, bymploma submouere primum cogimur. Ergo,si resoluantur Uires,non tame Ue ri aemcntcrsint iam resolutae,sed adhuc resistunt ad symptomatantum sumus alienti, atq3 id I pri mum submouere maturamus in iam resolutae vehementer Vircs sunt,non modo symptoma seda . re, sed etiam illa S firmare, properamus . ia udd si uno remedio tum symptoma leniri, tum morbus curari queat,id Utiq3 non fuerit symptoma respicere, aut symptomatis causa remedia sumere: sed omnis eiusmodi auxiliorum species plane morbi curatio est. Neque enim,cum lateris dolorem in Pleuritide, misso sanguine,Uel corpore purgato, sanamus nec, cu absccssum distentum θύ cu dolore PLIlsanzem diuidimus,acpUSem utimus eiusmodi curatio symptomatis est: sed cum exempli gra tia, in dysenlericorum deiectionibus, Vbi uehemeter rodiit, vel tragi succum,uer hircinum seu una, bis ,7-ωὶ 'vel rosa ceum ceratum, per inferius indimus: quibus utique prae 1dijs ipsa exulceratio intestino- . .. p inum seu u, rum non sanatur,m3Xime si putredinosum aliquid habeant sed vircs interim conquiescunt: atque si , . ''ti'si contra sympio ma instare, morbo ad id tempus neglecto. Quippe, ubi uirium roboris siduo, et na picce. E. cia est, adeo nunquam contra symptoma pUgnam US,Vt contra prorsus per ea non nunquam prae, ἰὰ sidia, Vindoli reiaa asteriaia naOrbOS ipsos curemus veluti proiecto dysenteriae ipsi mordentibus I . - 1. ἡ medicδmeniis tum potissimum med cmur, cum uti luc est grauistima. Quippe medicus e. eap. 6 scri- quidam quinci Uagenari US, cum tam septimam noctem aegrotaret, nec viribus admodum ualenti esset, dolore illi capitis uehementi in dextro potissimum tempore oborto,non eXpectanS,dumis itiit udum amicorum quispiam ad se Uenires, tibi ipsi nocte venam incidit. Itaque dolor illi protinus con- ἡ- qti se Uis,c ter Um longo temporc tum decolor, tum viribus imbecillis, tum exilis maniit: aliq3 cor Pus clus de si jt Atrophian raxi uocant sic, ut uix pri itinum habitum reccpcrit. Est porro hic tu, que dupleX medicorum contra dolorem initantium ratio, altera, qua deliciis cubantium sub μγ LX artis ratione. Quippe,ii licet aegrum doloribus obnitentem UalentibuS remedi j s. - - o, -- , , Vno die pcridi in dri, qui tota neglecta curasione dolori tantum est intentus, non id exariis ratione, sed in aegrotantis gratiam facit. At,si ex dolore uires rei oluuntur atque ex eo periculum impendet, ec miti
157쪽
A A mitigari dolor, & roborari vires debebunt:quo Sc morbo resistere,& curationis spatio sum cere
valeant. Equidem noui quosdam tum medicos, tum aegros, qui,dum animosi videri uolebant,ob id ipsum perierunt,q, fortiter ac viriliter contra dolorem semper sunt renixi, nec, quod eum leni ret,quicΦ ceperunt, sed in asperis & ut ipsi interpretabantur assedium destruentibus auxiliis perseuerarunt. Quos sane spatio longiore curatos esse satius fuisset,l breui uiriliter mori. Quida aute ut sibi est visus aenerose dysentericos vehementissimo medicamento curans,multos uno sanauit die,quosdam vero iugulauit Erat nanq3 eius medicandi ratio eiusmodi.Caepas id genus,qd Graeci Carion vocant,uno die comedendas cum pane dabat,tum potum parcum: postridie mane muriam acerrimam per inferiora infundebat: secundum hanc etiam pharmacum ualidum.His igitur tolerandis quicunque suiscere potuerunt,prorsus sunt sanati:aliqui uerdcOuulsione, 'aut animae
ex dolore desectuFuna cum madore cutis oborto, interiere . Esto igitur terminus in aegrotantibus, 'ς Ἀρβης, quem non transibitis, qui ex arte generose contra morbum pugnat,Ut tuto medicetur: ei uerὀ,li do . clorem mitigat,ut uires custodiat. Vbi ultra pergitur,crudelis hominis ossicium facit, qui una cum
morbo vitam quoq; homini aufert: qui uero cubantis deliciis subscribit, eiusq3 uoluptatem non sis o 'nitatem pro meta gerendorum habet,adulatoris. Committunt medici eiusmodi excessus cum in fi Balijs quoq; remediorum generibus non paucis, tum uel maxime in iis Vocaiisanodynis: quae expa se paueris succo,uel altercisemine,uel mandragorae radice, vel styrace,uel tali quopiam fiunt. Nam,
oc qui aegris gratificant,in eorum medicamentoru usu modum excedunt: δί qui intena pestiue immodice is sunt animosi , dum prorsus horum usum refugiunt,doloribus aegros iugulant. Ergo,ve luti in omni totius uitae tum habitudine tum a filone,ita hic quoq; consilium illud sapientis, Q, Ne quid nimis,dixit, complectemur,hntes pro fine, quo tendamus,cubantis utilitatem. Quippe,si fas est ijs remediis,quae morbum sanent,utendo,quod optamus,essicere, abstinendum ab sopietibus medicamentis est,quae vocant Anodyna. Sin ex uigiliis, Zc uiribus resoluendis, ad mortis discrimeaeger tendat,tum prosecto tempestiue eiusmodi medicamentis utare, scilicet non ignarus corporis . habitum non nihil ex his laedendum laesionem in ,l mortem,potius eligendam. am,si haec admo dum magna non si t,salte postea spatio longiore eam sarcire licebit sin ita est immodica,ut nec prolixo spatio persanari queat: at certe hanc ipsam eligendam potius remur,Φ ut homo pereat. Hac mumirum persuasione ipse quoq3,tametii Oium maxime ab usu grauiter sopientium abhorres, aliqntn ea di colicis exhibeo, δί iis, qui uel oculorum,uel auriu,uel aliarum partium uehementissimo dolore cruciantur. interim Uer6,5 cum aeger ex tenui destillatione,vigiliis,' uehementi tum urget, C pauxillulum eiusmodi medicamenti ostero,facile noxam eius,siquis semeresst usus,spatio emenda tum iri ratus.Porrd dissident inter se ipsa medicamenta. Quippe quae plurimum sopientium in selint,ea ad praesens quidem magis sunt emcacia,caeterum ualentem, ec remediis rebellem in aegro tantis corpore frigiditatem relinquunt:quae horum in se lint minus, calfacientium uero sibi admi liorum plurimum,ea,quanto sunt ad praesens minus emcacia,tanto in futurum minus sunt noxia.
Omnia in id genus magis sunt salubria, si post annum a compositione sumantur, veluti quod ad , Philonem referunt authorem: quod ad dolores sedandos sensum stupefaciendo nullo minus est celebre. Sunt sane oc alia medicamenta non pauca ex seminibus confecta graece Dia spermatωn re MITrigiaina nominata,quae,sicut ad torporem in praesens inducendum mitiora,ita in futurum sunt i aliora:atq; haec quoque omnia utilius annotina sumuntur. Philonis uero medicamen,etsi duorum trium ue,aut quatuor annorum sit,multo sane est melius,sed nec inutile in sequetibus anniS ad de- ἡ = cimum usq3. Quod.n.ultra inueterauit,tanto quidem est minus noxium,quanto est uetustius: cae terum languidis est uiribus,eoq; parum nauiter,cuius gratia paratum est, perficit. Ergo, sicutica uendus est, quoad seri potest,eiusmodi medicamentorum Usus,ita,si necessitas urget, nec admodunoua sunt offerenda, di frigida,quae in his sunt,praeualentes vires adhuc habeant,nec ita antiqua, Ut D spem nostram fruti rentur: sed,nti comprehensum est,tandiu dimittenda sunt, quoad uiolentia refrigerantium,ab eorum, quae calefaciunt,ut mitigetur. Et talium quidem medicamelorum UsuS,eo rum,qui aduersus syrnploma pugnant,est proprius, potissimum ubi ex frigida causa dolor est eracitatus obsunt.1a. talia plurimum toti affectui, ac curationi contumacem eum reddunt. Inter Remedia, raedam una cum a sectu, cui adhibentur, ιaedam seorsum Sym
AT sanguinis missio,quae scilicet uires non deiicit,symptoma spe fiantis medici,Opus non est, sed eius,qui totum assedium adimere studet. Ad eundem modum balneum, Purg lio, ι 1 isomenta calida, ct uini potio. Quorum omnium Hippocrates in aphorismisit Ubi de OculiS do ord. Vl'
lentibusloquitur, his uerbis meminit oculorum dolores meri potio,iauatio, somentum calidum, cis V AU. uenae sectio,vel purgatio soluit.Haec nanque omnia,dum affectus sanant, una etiam cum ipsis do lores sedant. Eodem modo nutrimentum, ut in superioribus est dictum tibi in sicco 8c squaliente corpore, stomacho laborante exhibetur, dum affectum ipsum sanat, etiam syncope prehendi Ar νοσημ ατι Prohibet. At non ea,quae ex redundantia frigidorum humorum incidit,siue exolutio, siue stomachi syncope est,alimentum ceu medicamen desiderat quanquam etiam in eiusmodi affectibus nosolum nutrimentum,sed etiam vini aliquid,non raro aegrotanti dare cogimur,non utique quo aste
Septima Classis. kkkkkkk iij cctum
158쪽
cstirna curemus, sed quo periculum in praesens depellamus. Quippe vacuatio potius,*adie 'io, est hoc gen cre laborantium curationicetq3 quotidie Videre lic aegrotatium plurimos, medicorum
ignorantia perditos.De quibus agere nunc mihi tempeltiuum videtur. De Cur.etnaes dis, qui ex siumma Crudorumsiccorum copia Febricitantes, . Wope facilime corripiuntur. C A P. R.
Fugo febricitarc incipiunt non nulli,Vbi maXimam crudorum succorum copiam Vnacia oris ventriculi quod sane stomachum vocant, Oflensione,vel ex cruditatibus,vcl alia quapiam oc Callone congelierunt. His V praecordia inflata, di totum corpus ampliore mole,quam pro naturae modo,cernuur tum color alijsquidem ad albidius, quam pro naturali habitu, 8 inter cute aqua Rq-ψβμ3 laborantium magis simile, . est mutatus non nullis etiam ad nigri US,aut liuidius, quos quidem me dici plumbei coloris appellant. Omnibus pulsus minores sunt,quam pro caloris ratione: praeterea obscuri omninoq; inaequales saepe ea inaequalitate, quam Syilematiccn Graeci vocant: senapcr Uc-rὀ ea, quae in uno eltictu . Nulli talium sanguis mitti sine maximo dispendio solet,cum tamen vacuationem deliderent verum nec sanguinis missionem, nec purgationem sustinent, utpote quos' sine his syncope subito adoritur. Qtiae nam igitur eli ratio talibus medendi, qui, cum vacuari postiI' lent, uacuantia praesidia non feriint Sane nullam aliam his idoneam vacuationem inueni, praeter, eam, quae ex frictione paratur. Incipere Vero in principio ita tim morbi oportet, ac primum a cruri. . u bus, superne deorsum, idq; linteis non admodum mollibus, sed aspredinis mediocre quid habenti . bus: debet enim rardi ab his cutis,cum simul dc calefieri per eam 8c digeri aegrotus postulet Dehinc
tota brachia,ab humeris usque, superne deorsum simili modo sunt fricanda. Vbi uerdartus omnes' ' abunde calere videbuntur: metus fuerit, nequis ex multitudine frictionis contusa iam carne, las situdinis sensus ipsis superueniat oleo relaxante Uteris, quod genus est Sabinum : ab adstringenteucrdabi tinebis,cuiusmodi Hispanum est,Histricumq3, 8 quod una cumgcrminibus uel ex oliua adhuc immatura conficitur. Hyems vcrὀ ii fuerit, nihilo deterius sit, si ad digerentium aliquod tra si eris,cuiusmodi Sicyonium est,aut quod cum chamaenaelo componitur, autJ- quod apud AEgyptios eli in pretio. Quὀd si horum copia non sit,Oportebit accepto relaxantium oleorum aliquo, ocin quo nulla lit adstricitio, potisssimumq; quod est antiquius,immittere ipli anethi, quod uidebitur satis. AIox, ut ipsi solemus ubi in vase duplicitantisper calfeceris, dum mediocriter qualitate herbae imbibcrit,ungere hoc artus, fricare tunc quoq3l plurimum debebis: postea oleum,quoniataedium asserat,detergere:atq; ad spinam dorii transire, hancq3 totam pariter fricare', primum sicca frictione, post oleo. Ab hac rursus ad crura te coseres, ec ab his ad brachia,exindenuo ad spinam, ita totum agens diem in domo purae lucis, nec madente. esto eiUS domUS Sc calor media temperie. Sane mulsa,in qua coctum hyssopum fuit, his est aptissima. S eruandumq3,ne uel cibum,vel sorbi tionem,uel aquam exhibeas, vel omnino liberaliter bibere sinas, nisi mulsa tribus primis diebus ι ρχη untaxat uti,ipse, quas dixi, partes Ordine fricans,eOq3 solum tem pore intermittes, quo somnus hoA Niminem occupauerit ad quem etiam allicledum,& fricilio Vberior facit: itaque uel hoc nomine uti ix ' te praesidium fuerit,nedum Q vacuet . At uerὀnec Uberior 'somnus his est salutaris, cum iacccritidos succos digeri sinat, ct viscera grauiora reddat: sed,ii quis alius a flectus est,qui somnum δέ vigi lias modicas uelideret, hic profecto in his est. Quippe somnus concoqUit, vigiliae digerunt: tuo
rum utroque est opus iis,qui ex multitudine crudorum succorum aegrotant. Ergo in uicern me H diocriter adhibiti, iuuare se mutUO utiliter poterunt. Atque, si pulsus his paruus admodum insis uiri; lit,aut etiam supra haec uehementer inaeqUalis, scirc licet extremum periculum esse: facienda tamen nobis, quae retuli, sunt,nec aliud quicquam moliendum. Sin pulsiis robore mediocri sit 'ac magnitudine, praeterea minime intercisus, di aequalis,considera,qus ad aluum spectant ac, si ua ἄbi, r. c. sponte commode non deijciat,audacter per inserius aliquid infundes. Accidit nanq; post aquam mulsam,ut, quae in primi SUeni S, quae s. circa iecur Sc me senterium sunt, colligi superuacua solent, hac commode dciiciantur. Quod si maior iusto superfluorum impetus ad aluum citetur,principio i quidem percoquere mulsam amplius Oportebit ea nanque,sicut minus aluum subducit, ita magis numi: Contra cruda Ut minus nutrit, lic magis subducit. Post haec, si superuacua largius descent dant, ne lic quidem iistenda, sed exhibendus pro aqua mulsa pilisanae cremor est. Si uero fluere pergant, alicae forbitione nutries, pulsuum interim ratione obseruata aliquando enim subito ad imbecillitatem, uel inaequalitatem, uel paruitatem mutantur. Quo tempore panem ex vino diluto exhibere conueniet,Utique, is nec Ventriculus,nec iecur, phlegmone laboret quado,si hac infeliciatur iam corpore crudis succi S referto, plane despcrata salus aegro est, pulsibus iic mutatis. Ergo in eiusmodi agri casu te ipsum a culpa immunem praestabis,si moriturum praedixeris,ac nullo gen rosiore medicamento usus fueris. Quibus uero spes est salutis est autem omnibus, qui ita citraphlegmonen aegrotant maximum medico,qui utique ipsos in principio susceperit, videtur mihi
isti bhi dedecus esse, ii in syncopen inciderint: quaquam per inscitiam medicorum quotidie id fieri cernia ri& l. popsy tur. Verum no est, 1 hos spcctem US,aut cum hiS nosmet conseramus, sed cum eo, qui, cum reuera / ς x, pertius in arte lit,foedum putet genrum animo extemplo linqui. ipso nec symptoma praedicen iabit c. s. te,nec ad id Pr paratoidui idem prohibente. banc dicium a me etiam insuperioribus est,qui cata
159쪽
Aplasmatis N perfusionibus assidue praecordia vexant,ipsos in eiusmodi affectibus phlegmonas ac cersere . Minime igitur est his Utendum prius,q; superuacua magna ex parte partim vacuata s snt, partim concosta tum vero etiam hiS Utaris,licet,non in duntaxat relaxans, sed ex absinthio medio criter perfundens sit in febris non plane iit magna.Si vero medicanti tibi tres primos dies, ut dictu . est,nihil occurrat incommodum,iisdem ipsis uteris VR3 ad septimum,aqua duntaXat mulsa,in qua incoctum hyssopum sit,contentus: sis quidem longissimam,qui ita sunt affecti,cibi abstinentiam fe C et runt,corpore scilicet ex crudis ipsis, qUOS continet, succis concoquendis alto. Quod si non modo i e t
crudi succisisnt,sed etiam eo corruptionis peruenerint, ut concoqui ad pcrfectionem non queant, qui sic aegrotant,eorum desperataeit salus. Sed qui, ii nullus praesertim committatur error, seruari possunt,rl aqua solum mulsa ad septimum usq; sunt nutriedi aut,sicubi id res exigat, vel aluo fluen te,vel aegro mulsam fastidiente,ad ptissanae cremorem est transeundum. Sin hunc quoq; auerscii se m alica ad eundem,quo piis ana,modum ei praeparabitur neque enim iis,qui ita sunt a ficeti,acetum . incommodum est:immo,sicubi crudos affatim succos esse animaduerteris, Oxymeli pro mulsa exis on t ' '
hibere assidue debebis . iὀdsii huius assiduus usus taedio esse coeperit,transire inuicem ad mulsam piissanam conueniendein rursus ad Oxymeli reuerti.Maxime Verd, quibUS tum Paruus, sit . B tardus ac rarus pulsus est. 3s frigidos subesse succos putandum. Ijsdem protinus Oc color toto corpore manifeste cernitur qualisnimirum prius est traditus. S ed fieri fortasse, quod dicitum gerinon posse cuipiam videatur,cum nulli febricitantium aut tardior,aut rarior pulsu Ssiat. Caenera duplici ratione verum esse, quod dictum est,comperietur una, Q euidenter inaccessionibUS appareat tardiores rariores,l pro naturali ipsorum habitu, pulsus fieri:altera,* Sc reliquis prster accessionem temporibus, horum arteriae tum rarius,tum tardius, i aliorum quorum uis qualiter cunque febricitantium, pulsant. Ergo, si aestas sit,&aeger frigidae potioni assuetus,frigidum huic O - , oxymeli dabis:llia hyems sit,omnibus calidum,tum 4S,qui calidae,tUmu SqUi frigidae'insueuerunt, . . . . . '. offeres: aeque Ut,ii immodicus aestatis tempore aestus sit, etiam ηs, qui calidae assueti sunt, frigidum, ' utique si nullum sitiis viscus ad iniuriam opportunum. Sane propositis aduersissima sunt tum bal m fg mclo liti neum,tum aer ambiens,quoties vel nimium calidus est,Vel frigidus. Itaque,ut lauandi hino sunt, sic θί reclinandi in domo sunt,aestate quidem, quae frigeat hyeme, quae caleat. Laeduntur nanque non parum ab utroque excessu,videlicet in balneo,aeitate,& omni caloris incremento, crudiS hU- a . moribus liquatiS,ac per omneS corporis partes fluentibus ita,ut m eluendum sit,iae ad pulmones 3c c se cor ferantu aliquando etiam ne ad cerebrum subeant cum longe praestet, ut circa iecUr primas C venas adhuc ipsis subsistant. In domo uerdimmodices rigida,& hyeme,5 denique ambiente frigido, succi,qui crudi sunt,& inepti ad concoquendum manent: Sc 1ecinoris obstruditones, si leues ' rsunt, augent si nullae sunt,eas crassitudine sua haerentes impadiiq3 creant. Atque haec quidem agen da sun ubi a primo die ipse curationem susceperis. Si autem adeOS, qUOS syncope iam Premit, sis accitus,si ea,quae retuli, loca phlegmone vacent, panem exhibebiS non multum, huncqῖ ex vino aliquo,quod celerem in corpus digestionem adiuuet: statimq3 adiricitiones Venies: quas etiam Pro q, . . tradito iam modo administrabis. Ac, sis quidem aestas lit,& regio naturaliter calens ec aestuans, aut status coeli vehementer calidus, cum frigida vinum dabis: si nihil eiusmodi sit, cum calida. Qtiae tamen secundo Θc tertio dabitur potio,omnino calidam exhibendam curabis. Quippe ad uniuersi meam curationem,cuius gratia frietiones adhibuimus,calidum praeliat, Utpote crudorum succorum
concoctionem adiUUan S. De Curanda Syncope, quae oritur ex Flava bile ac de natura Vinorum, quae Curandis 5 3ncopis conueviunt. CAP.
AT,quibus ex flauabili, quae os ventriculi infestet, syncope incidit, iis frigida eXhibenda potio id taest. Uinum tamen, quod Sc calidum natura sit, A deductionem in corpus promouea Om D nibus, quos syncope male habet,osterre conueniet distribui nanque per corpus nutrimentum, qae sumptum es non in Ventre manere volumus. Constat autem ex vinis ea deligenda esse, quae Sc tia-uo sint colore,& substantia tenui,&aetate vetera: talia nimirum di boni odoris continuo fuerint.
Quin etiam ipse, si paululum, ubi mista sint, gustes, senties calorem per totum corpu5 transmisit. , o Caeterum amara prae Uetustate vina ne sunto, praesertim quae iis exhibebis,quorum iromach us flaua bili Urgetur.Talia nanque simul laudabilem ac nutrientem vini succum iam amiserunt: stimul iniucunda cum sint, hoc ipsostomachum offendunt. Commodi ima igitur his Vina sunt, quae, canaturaliter austera lint sciatilem iam adstringendi vim propter vetustatem non amplius exhibent, calorem tamen admodum euidentem habent.Omnia enim,quae requirimus,in iis,quorum stomachus amara bili uexatur,e cient,cum Sc iucunde sumantur: Zc tum ad concoctionem, tum ad digestionem in corpus,etiam faciant: Zc succi uitium mitigent: di corporis habitum excalfaciant: Sc1iomachum ipsum firment. Huiusce generis uinorum optima sunt Surrentinum Signinum, Sa hinum,Tiburtiniana,Marsum,omnia quidem Italica,8 adstringentia non lamen pari modo omnia. am Surrentinum, cum mediocriter adstringat,tum calidius caeteris, tum iucundius est. Ab
hoc nobile Tiburtinum: est enim Zc aliud quoddam im becillum Tiburtinum , q uod etiam, sicut 5 binum, leuiter potesit adstringere. Sighinum uero austerius est: sicut etiam Signino multo
Septima Classis. kkkkkkk iiij magis
160쪽
magis Marsum. Haec omnia Uina stomacho, qui amara uexatur bilissalubria si inta Ideo que illis Eutendum, qlloties is vel eX ardenti sebri offensitis syncopcn attulerit, vcl alias multa in cum bilis fluxerit. uel multam imbiberis. Qilibu Stamen cX crudis humoribus syncopes periculum imminet, sane Falernum tanto iam memoratis praestat, quanto tum melioris cit succi, tum etiam calidius ut, pote quod N Uclocius illiS pcr corpus digeretur, Λ crudis succis concoquendis auxilio crit. Quae
cum dictorum lingula,aliud magis,aliud minus, faciant omnia, tamen Falerna magis stomachum roborant. At, qUOniam ipsorum Falernorum aliud dulce admodum cit, quod Faustianum vocat: aliud, si cum hoc conferas,austerum si cum Signino dci Iarso,dulce: deligendum ad talia secundis est. Si vcrὰ cubans pcr sanitalcm dulcibus vinis insueuit, huic nihil prohibet dulcius Falernum hibere. Vcrum in Alia,ec raecia, dc nationibus, quae his sunt vicinae, ubi copia iam didiorum vinorum aliquando non cli,ex iis, quae illae rcgiones suppeditant,aptissima ad digestionem in cor pus sunt Ariusium di Lesbium hoc quidem, veluti ex ipso nomine patet,in Lesbo natum: Ariusium locis quibusdam in Chio prouenit. Cum uerd tria sint in Lesbo oppida, minus certe tum odorti tum dulcem Mitylene gignitu magis di odoratum dulce in Eresso, dein in Methymna. Porro sumenda ex his, ' quae a parachy ia sunt,ita cnim nominant ea,γquibus marina aqua ad missa non est,ratis maximum iuturum incommodum ex iis, quibus est admisia. Alioqui nec asso- Ficiat in L csbo nobilibus vinis,de quibus nunc agitur, marinam aquam immittere: Ucluti nec Ariusio in Chio. Prouenit S in Hellcsponti My ita vinum Surrentino non absimile: Mysinum pereminentiam vocant. Haec Omnia vina flava' dc odora sunt,& conlisiciatia, quar uater aqilosa cras saq; lit media . A quosae porro consistentiae sunt Adrianum, S Sabinum, S Albanum, & Gauria num, Thuscum, S Neapolitanum Aminaeum quod scilicet in locis Neapoli uicinis gignitur, Vnde etiam ita id nominant in Assa Ucro Sc T1bccinum,di Titacazenum, θ tei lium ab iis Arsyi mina. Contra uerὀ crassa sunt,ueluti Siraeon,id c si sapa, quod apud nos hepsema nominant,'Scyhcllitcs,5 Thaereum, θί Albates in Asia verὀ AEgeates, ct Perperinum. Ergo,quibus eX abunda ita crudorum laumorum syncope4ncidit,iis crassa vina ceu noxia,aquosa ceu parum emcacia,sunt fugicnda: deligenda vcro corum sunt mcdia, quaeq;,ut praedic ium cst flaua sint & calida. Neque enim inuenias cx albo uinorum genere calidum ullum quando etiam austera, ec mediocriter alba,
cum inuet crata erint,suluiora quodammodo reddantur: quod si aliter nominare fulvum colorem vclis, licci, Voces igneum pallcns. uotquot autem in ipsis calidissima sunt,omnia certe flava sunt:
cuiusmodi in Italia est Caecubum. Quod cliam unum quoddam genus eiusmodi vinorum ab inserio, sicut aliqui putant,non es Ucrum ex Uctustate cd peruenit,ut igneum colorem contrahat,Unde Gipsum quoque nomen cit sortitum non tamcn cd omnia peruentus,cum prius crassentur, quam in Perlucido flauorem accipiant. Reliquorum uini generum,austerorum,quae mediocriter alba cras
casta sunt,ccrte nullum ad digestionem in corpus est idoneum: si tamen abunde inueteraucrint,nccaliorum copia si t,uti illis licebiti sunt verὀ eiusmodi omnia,cum inueterauerint, stomacho Utilia . Quo vel ὀ habcas horum quoque exemplum, tum eius,quod ex Nicomedia aflertur, memineris, velim, quod omnibus hominibus est notum num Siculi Aminaeu, quod in magnis reponitur fictilibus quod enim in paruis seruatur lagunculis, maxime huic est contrarium,cum Sc malum stomacho fit,& capitis dolorem excitet. Ac semper quidem est id agendum,ut optimum eligas: si id non est,quod illi pro iam comprehensis notis eit quam simillimum. Aptissima nanque ad dcductionem in corpus sunt Ariusium, , Lesbium: sed, si ea desint, limus que in Atia, aut Aphrodisie se Petemus,aut austerum Tmoliten, aut aliquod his similium, quod Sc colore sit fulvum, ec ilico, cum bibitur,manifeste excalfaciat. Confiderandum v crd ante omnia est, qualis nam aegrotantis natura sit. Nam,si imbccillum illi caput est, Sc quod facile calidis vinis impleatur, quae minus caliada sint,potius sunt offercnda sua firmo admodum capite cst, ct ialibus vinis delectatur, aut etiam citra noYam ea sci re esst solitus. haud timide his utetur. Porrd vina, quae odora fulvaq, sunt, quantum Hex ipsorum est natura,Omnia caput grauant eo que tum Falernum,tum Tmolites, tum LeSbium, infirmo capiti noxia sunt. inialis autem in Falernis tradita nobis differentia est, talis prosccid Zcin T molitis habetur: alterum enim admodum est dulce alterum austerum,si cum illo conferatur:
. calida tamcn admodum ambo sunt, eo que caput grauantia. Austera Vina Ventriculum roborant, caputqῖ inser omnia vina minime tentant: caeterum dige Ilionem in corpus non promouent: quo
magis iugi cnda tibi in syncope prehensis sunt non secus, 4; aqua. Habile vero ad facilem in corpus deductioncm,S b ippodamantium,cum inueterauit, cst, ipsum quoque ex ea specie, cuius tum dulce Falernum est,tum vel ὀ Tmolites ineli huic oc adstrictio manifesta,quae iamen in neutro illorum cit, itaque etiam salubrius stomacho cli. In pcnuria vcrd vini,quod accommodum Utrique syncopae is , elinquam, quae eX multitudine crudi succi oritur, ecci,quae ex bili incidit,coactus Irinsu SVino Vii, fugere ut praediximuS oportebit omnia tum austera,tum noua,itemq3 crassa deligere Ucro aquosa,magisq3 is sint antiqua talia nanuue, tametsi non valenter excalfaciUnt, tamen facile in ἐωi k ,- -Proinde,cum celeritas digestionis in corpus hi his cum fulvis commu-k . clitet nis disterenua rursUS in hiSerit, 1 concocitioni, quae vcl in ventriculo,uci uenis agitur, fulva magiscend Ucunt Propterea q) magis excalfaciunt: praeterea missibilia sitiathnutrientia, eo que ad suc ci boni