장음표시 사용
612쪽
s68 Amoenitatum exoticarum Tum ille cantilena. m suam modulgri incipiens, pugnum nudum varie & ad mensuram quodammodo, a deXtra ad sinistram, dc vice versa a sinistra ad deXtram, non n- quam surrum deorsumque movet. Anguis in magistri pugnum oculis defixxxsi motusti illum, quocunque vergit, capite totoque o se lepidς imitatur, ita ut caput, ad duarum spitharnarum distantiam, immota cauda) huc atque illuc; a dextra a Ismstrim vertat, &hoc ipsis speciem quandam tripudii exhibeat, horae octavam partem durantis. Tanto enim temporis spatie vipera exerceri potest, antequam fatigetlir , & erecti situs motusque pertaesa effugiat. Rus igitur lassitudinem fugamque ut antevertat circulator, mature cantum abrumpit; quo ipso simul vipera hustium demittit corpus, & saltare desinit. Hoc ita praestito, stipem, seu mercedem, a patre- familias, sive circumstantibus, colligit, & viperam in ollam suam recondi Quaeres iam: quid viperam faciat pugni motum imbiari; an radiculae occulta qualitas, an vero anguium ductoris illa incantatior Ab utroque junctim cogi, dicunt circumforanei: a radiice quidem, ne laedat i a cantu, ut subsiliat. Proinde xa idulas spectatori venales obtrii dunt, nec quenquam facile patiuntur salientem viperam propinque accedere, nisi enata particula munitum: Recenim integras exhibent, sed in partices s ne noscatur uncialis longitudinis divisias, quae sapore de exiebria facie
Salsapaxillae similes , paulo tame nixamor in L Vrum, ne dementes adeo simus, qtii edamus, ista omni λVel quicquam ad rem facere. Explorav1 virtutem radi culae, α geminam particulam, aliquot obulis ab agyrt emigm I dignante venditore objeci viperae,perarisial tu hums cubanti: quae inde neutiquam con inota eri, ut loco cesserit, vel quicquam aversationis ostenderit. Cum 'allio inm probavi, postulante ipso circulatore, cui
613쪽
ἀisiae re egomet Veriora, ipse non aliter persuasus, promiseram; sed nec ab hoc objecto territa est vipera. Et credo nil magis fraXinum dc alias plantas Valuisse, quas serpentes fugere docent Plinius S. magiae naturalis scriptores. Cantu Vero fascinari serpentes,ut tripudien h6c seculo nemo, nisi stolidus, persuadetur. Non capiuntur cantu insecta,nec S. Scripturae locus apud id docere videtur. Ut brevis sim: Solus metus est, & ex metu enata assuetudo, quibus generosa & docilis illa bestia inducitur, ut castigatorem pugnum Observet, & ejuSmO--
Assuefactionis rationem videre mihi contigit in terra Gangetica, apud virum eX tribu Bralimenum, eXtra urbem Nagapatanam, remotiore suburbii loco habitantem. Haec Lacra tribus eX longo tempore numero in
cta, & a Regibus Matthammedanis passim exuta stipendiis
suis, ad aliud vitae genus eos demittit, quibus amplius su stentandis templorum reditus non sussiciunt. In Mal baria ad baiulorum fortunam prolapsi, h6c gaudent a Re gibus suis privilegio, ne cuiquam merces b ulandi dc per pr0Vincias exportandi licentia ssit, nis1 ex hac sacra stirpe natis. Sed ad civem meum; Is domandis viperis, & adrn0tus Varios aptandis, vitam professus fuerat, quas mitigatas circumforaneis vendebat. Est enim hoc genus anguium, eX omnibus, ut maXime venenatum, ita &prudentissimum ac maxime docile,dummodo 11c loqui liceat. Asservabat si1ngulas in olla si stili operculata, eius capaci, talis, quae inflectendi libertatem corpori concederet. EX-ercitii tempus erat pomeridianum, sole scilicet remissiore; fortasse dc matutinum) quo appetente, foris disponebat in arenoso solo, quotquot habebat ollas numeraviduas supra viginti & singulos serpentes alterne edu-
614쪽
57 mittatim exoticarum ctos, brevius longius ue , pro cujusque profectu, merce bat, rursumque recondebat. Erant enim aliti rudes, vel saltem motibus exprimendis initiati, alii habiliores δc e
ercitati. Ratio eXercendi erat,ut, dempto operculo &inversa olla, eXcussam viperam, ubi fugiebat, bacillo ad se convertexet; ad pugnam sic Iacessitae cui sese tit plurimum sponte sistunt, dc subinde, ut mordeat, insilienti sibi,
arreptam ollam, ad instar clypei, objiciebat, ita ut naribus offensabc nocendi intentione frustrata resiliret. In illa lucta erectam viperam diu alias mediam, nonnullas quadrantem horar) detinebat, donec suo damno multoties illusa, ab insultibus s1bi temperaret: dum interim tamen eXpansa vitta ostensisque dentibus obluctari non desineret, sed motum offendentis clypei, quem ardente oculo intuebatur, caute sequeretur. CaVebat autem magister, ne viperam nimis laederet aut fatigaret exercitio; secus, suppresso spiritu, timidam segnemque redditurus, ut in arenam proVocata, fugam potius, quam luctam, imposterum subitura sit. Indies ita tractatae viperae adsvescunt
paulatim ad ollae, & tandem dimissa olla, ad pugili solitis
objectationem assurgere, & superbe illatis capitibus m0tus objecti pugni, huc illuc, cito tarde, & ad mensuram i. quodammodo factos, imitari, subverentes sempe ut mihi visum est, ne ab objecto laederentur. His facetis motibus, eX lucta primum enatis, si accinat magister,non illepidum exsurgit spectaculum, quod,apud imperitum Vulgus, famosum serpentum tripudii nomen obtinuit.
y -- Vanum este innuimus, radiculis armari velle adve sis viperas. Ergone circulatores in horas vitae se perseculo exponent ob paucos obviosῖ Hoc vel ob Regias delicias nollet Damocles parasitus. Nimirum viperas in scenam producendas prius omni toxico exuunt, ut mn
615쪽
center a se tractari queant; cipe enim improvidos se morderi contingit, cui vulnusculo cum venenum absit,id nullius momenti est. Virus omne, quod habet serpens,
in gingiva superiori habet, &non aliud est, quam salivosus ille humor, qui ex capite deponitur in illlam gingivae
partem, quae prae dictis dentibus caninis intra oris cavum accumbit. Hac igitur in mordendo compressa, non potest non fieri aliter, quin 11mul virus factis vulnusculis immittatur. Proinde, ut hanc salivam eX receptaculo eliciant, ViperiSyri US irritatis pannum, vel quidvis aliud porosum ac molle objiciunt: quod ipsum aliquoties mordicus a vipera apprehensum omnem e gingivis salivam imbibit. Alii cervicem prius digitis apprehensem comprimunt, ut vindictae cupida virus dimittat; sic lacessito angui demum objiciunt, quod liquoris reliquias eXtergat. Hanc toxici emissionem circulatores quotidie, vel alternis diebus, instituunt; caventes tamen, quod pro arcano habent ne spolium perpessis recens gramen , Vel quodvis herbaceum, pascere permittant, secus paucas in
tra horas venenum eY eo pabulo recuperaturiS. De hujus veneni genio nihil dicam, cum jam ante de eo doctissime disseruerit indefessus veritatis naturalium scrutator Redus Tom. 2. OTusculorum obse C. de V eris. Tantum unicam placet historiam subjicere,pro CIarissimi illius It ii sententia, contra Clarissimum pariter virum Gallum; quorum ille toXicum serpentis omne in saliva, hic in vindice idea reposujt. Bataviae quae in India me
tropolis est Hollandorum cum anno 1689 aliquot menses degerem, ex militibus gregariis Germanus, qui Pharmaceuticae in patria studuerat, excubias tenebat die dominica, in illa castri porta, cui ab aqua nomen est. Sa, tutabam hominem ante concionem, qua durante super Venerat juveni illi inopinata mors a Vipera, & ipsa quidem mortua. Hanc a socio ante mediam horam. non Cc cc 2 pro
616쪽
a orni totum moticarum procul ab eo loco occisam, tradi sibi in excubiis stanti cu .rabat, eXuviarum cupidus, quibus Vaginam frameae sua indueret. Dentibus igitur apprehenso capite, cutem, prout anguillis solent, circa cervicem cultr5 solvit, Ssolutam vix detrahere ceperat: cum linquens animo repente concidit, & nemine remediis opitulante clausis sub concione portis intra horae medium convulsus obiit. Nullum mihi dubium est,seu linguae apicem, seu labia h0mini recens fuisse excoriata; quibus ori viperino, quod saliva diffluebat, admotis, venenum, a Venis capillaribus absorptum & ad vitalem arcem delatum, dira symptoma--rabuia ta atque ipsam mortem concitavit. Norunt enim haeii Hς -- omnes, attactam viperae salivam vulnusculo adhue
cruento, quam eXiguum illud sit, etiam acu punctum, mortem inferre posse; cum & intra corpus etiam copiose assumpta nihil quicquam manducanti noceat; qu0d ipsum & de ceteris animalium venenis scorpionum, pha langiorum, vesparum S c. I affirmare non dubitant; eX-cipiunt tigridum mystaces, quas Indi, occisa belua, per ferre suis Regulis obstricti sunt, velut acerrimum inter no usu venenum, & hactenus vulgo ignotum. At, quae in Vipera nostra nocendi intentio aut vindex idea fuerit, jam pridem mortua ' Pluribus, quae addam, e Uerimen'tis instruor, si pro Redi d militari hic locus edet. Vidi
quoque gesticulatores pro lucrifaciendis nummis discurrentes cum serpentibus magnae molis, crassis, orgna l00 gioribus & ex humeris in terram propendentibus: qui inter cetera spectacula hos quoque serpentes producunt, quibus fauces violentis S panno obvolutis manibus es fringunt; tum linteo superioris maxillae dentibus bis vel ter4nserto, omnem humorem salivosum extergunt. Η'. facto, linguam, quam longe possunt, eYtensam serpentis ori ingerunt; quam retrahentes , praedictorum dentium acie innocue vulnerant, ita ut strias longas sanguinea
617쪽
reserat, quas spectatoribus contemplandas ostendunt. H-grum hoc & inconditum serpentis genus glabrum erat, albidum, magnis nigricantibus maculis variegatum) pDrum veneni, plus roboris habere dicitur: nam eX eorum classe sunt, quos sua lingua Constringentes nuncupant: ita dictos; quia nescio quo astu occupata quadrupedia circumdare dc, dum moriantur, constringere, sustbcata demum deglutire dicuntur: an uros etiam, quod Cl. Overus in Ephem. Germ. retulit, id nunquam comperi, Vel a fide dignis audivi. Nugae sunt fabulantis vulgi; quem
admodum ea, quae narrantur de Ruh, tanti roboris S magnitudinis ave in Insula Madagascar, ut elephantum rapiat ; quae tamen in ipsa putria nec nomine nota est. Stolidi sunt, qui credunt talia, & impudentes, qui credi PQ-stulanti
. I. stuans inter Tropicos solaris socus, ut salutares rerum naturalium virtutes, ita& deleteriam in Venenis qualitatem magis intendit & acuit, quam sub gonis coeli magis algidi. Quis enim, ut omittam ce tera, non stupeat celerrimam malignitatem arborei succi Maccassarien11um, iud. infecta tela, ad levissimum sanguinis contactum, subito vitam instar lucernae eXtinguunt rQuis serpentis I fa, Lusitanis Cobras de Cabeto diAi, sal, vam non horreat, quae levissime morsos interimit r Haec gemina ut prae ceteris formidantur ab Indis venenorum genera, ita Antidota totidem, iisdem potissimum venenis ψpp0sita, quam maXime celebrantur: quae ipsa hic brevi relatione introducere animus est. Primum antidotum
618쪽
ς 4 Amoenitatum exoticarum ex Vegetabili regno, Radix est, plantae Malaice Hampadis Tanab, id. est, Fel terrae dicta, a sapore amarissimo omnium fere partium, praesertim radicis, quae intensiam bilis amaritiem exhibet, Lusitanis ibidem Rajes radix Mungo appellata, a mustela quadam seu Viverra, Indis Mungutia, Lusitanis ibidem Mungo , Bataviscus,Gaaeciae ab Hori. Ar. Hist. L. 1. c. 44. & esui eis appellata, quae radicem monstrasse,& usum eius pro alexi- pharmaco prima mortalibus prodidisse creditur. Est mustelae huic is genius, ut serpentem naturali odio pr0- sequatur, & velut glirem catus invadat. Tradunt igitur,
si contingat morderi muncum, serpentis astutia roboreve victum, relicto hoste, pro aleYipharmaco hanc radicem quaerere, & esu eius illico restitutum, certamen redintegrare. Sit fides rei penes indigenas. Hoc tantum de mustela hac exploratum habeo, morsam a Vipera, Vel tu Ela fatigatam, dimis victore, ex palaestra in campum eXcurrere & obvias depascere herbarum radiculas, m0x pastu, ut opinor, refectam, rursus comparere ad certa--erra men,cum hoste,si adsi1 redauspicandum. Mungutia illa
quZm perperam a Quirpeie Garciae diversam i ducit Cl. Synops Anim. quadrup. p. m. 197. sciuri figurameXhibet, eo tamen paulo maior & gestibus tardior est; Pilis ornatur glaucis, in cinda longioribus, ex atro ad de corem interpunctis. Domi alita facile mansuescit: Ηa bui, quae mecum dormivit Scinstar caniculi domestici per
urbem dc campos me secuta est. Mungos alunt rura ea
lentis Asiae omnis, usque ad Gangem, etiam in iis Regi0 nibus, in quibus haec Radix ante dicta nunquam germi navit. Indi igitur, ut ad virtutem radicis redeam prae cipuε qui Sumatram &Javam incolunt, sive usum a mu'stela edocti sint, sive casu quodam invenerint, radicem Pro eXplorato habent antidoto; sive venenum extetnse'
619쪽
cus vulneri illatum, sive intrinsecus assumptum fuerit. Maxima autem celebritas radiculae enata est, ab eximia illa virtute, quam adversus toXicum Macassariense praestat, exitiale illud,& viX alio remedio vincibile. Est venenum hoc succus lacteus S pinguis, qui colligitur ex recens sauciata arbore quadam, indigenis I Tu, Malsis Ja- vanisque dicta, in abditis locis lvarum Insulae C
praesertim in ejusdem provincia crescente. Triplex dicitur arboris varietas vel species, solius succi malignitate maiori vel minori, dc arescentis colore fusco, rum & albicante) differens: cujus genuinum & in sola Μ cassaria germinantis succum, qui colligere suscipitint,praesentissimis vitae periculis se exponant necesse est. Nam ad quaerendam arborem loca dumis beluisque infesta penetranda sunt; inventa vero, nisi eminus vulneretur, &ab ea parte, a qua Ventus adspirat, Vel aura incumbit, aggressores erumpente halitu subito suffocabit. Quam sortem etiam eXperiri dicuntur Volucres, arborem recens
vulneratam transvolantes. Collectio eXitiosi liquoris, murti ob patrata maleficia damnatis committitur, eo pa-θ0, ut poena remittatur, si liquorem reportaverint. Ex
Scylla igitur in Charybdim regredientes, magdi cautiore & circumspectione opus hoc instituunt. Nimirum, sylvam ingrediuntur longa instructi arundine, eX magnost r0busto illo genere, quo domicilia sua eXtruunt, qUam altera extremitate est enim durissimum genus, cruris vel surae humanae crassitie, cavum, internodiis ex pedali vel longiori intervallo geniculatum) ex asse acutuat,ut ad
pertundendam arboris corticem valeat. E longinquo Lonspectam arborem adoriuntur, eX ea plaga, quam prae R00uimus. Tum, quam longe possunt, ab actore constituti, arundinis aciem arbori valide in trudunt,& liquo-n , ex vulnere essitientis, tantum eXcipiunt, quantum
yyulndinis cavo ad proximum usque internodium capi
620쪽
Amoemtatum exoticarum potes . Hoc spolio onusti, adverso vento retrocedunt, δρmox eXtra vulneris eXhalationem in vado constituti, liquorem Vasi vitreo, sed caute pariter, infundunt & obturant. Reduces,supplicio & omni discrimine defuncti,hoc vitae suae Regi offerunt. Ita narrarunt mihi populares Celebant, hodie Macassari dicti. Quis autem veri quicquam ex Asiaticorum ore reserat, quod figmentis non implicetur Certum est, Regem Macassarorum, ceterosi ejus coeli Principes, lanceas suas & pugiones quibus solis armati sunt lethisero illo succo inficere, sed qui
ab ambiente aere, nisi arma probe obvoluta sint, m0ra temporis mitescit; non aeque facile, si telorum rimulis
densius aggestus) inhaereat. Telum illud est exiguum spiculum, ex arundine scissum, apice subtilissima,in quam
stria desinit toxico illita. His telis non raro milites eius terrae armati sunt, qui ea per tenues arundinaeeos tubu'
los qualibus nostrates pueri utuntur in passerculis Pelea dis natu oris explodunt in hostem,ut lethale spiculii c0Ppori infigatur,tremendum nudis Indis, sed quod ab Eur0 paeo militum vestitu illuditur. Audivi infectum arm0rum tentare alios etiam saliva serpentum; sed cujus col lectio in Indiis admodum operosa est, & infectus non eius dem momenti, quia reservatus salivosus humor arescit, ct plurimum malignitatis amittit. Collectio salivae pro inficiendis armis dicitur familiaris esse Africanis siqntos e a promontorio Bonae Spei habitantibus. Est enim ibi
em serpentum genus quoddam ex aureo colore Varie gatum modicae longitudinis, quod post caninos dent: , insignes habet vesiculas veneno tumidas, quas exscindunt interemptis, & liquorem pro toxico reservant. An guem in natura non Vidi, sed, cum aliis ejus terrae idi: Ais, Vivis coloribus artificiose pictum apud Batav0rus in eo promontorio Gubernatorem Generosum Dominus