Amœnitatum exoticarum politico - physico - medicarum fasciculi V, quibus continentur variæ relationes, observationes & descriptiones rerum Persicarum & ulterioris Asiæ, multâ attentione, in peregrinationibus per universum orientem, collectæ, ab aucto

발행: 1712년

분량: 996페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

641쪽

Fasciculus III

c0lligantur, ne eas, eXsUrs indusiorum natio, sudore con

taminet: sic in utroque sexu publicum in conspiectum ci- .catrices veniunt.

Ipsa ustio citra artificiosam hoc modo insti-ittitur. StUpae artemisialis portio eXigua primoribus digitis rotatur in conum, cujus altitudo solet esse pene uncialis, latitudo baseos paulo minor. Conus loco amburendo imponitur, faldia, si placet ub basi illitus, quo adhaereat. Tum fastigio scintilla infertur, ope bacilli si1ve virgulae cujusdam ardentis tenuissimae,quamJapone35'en o vocant. Illatus igniculus turundam brevi mox depascit, subinde instaurandus incendio novae tu rundae in e0dem loco reponendae, donec intentioni suae vel artis

praescripto satisfactum judicaverit is, qui ustionem dirigit, vel ipse perficit. Vocatur hoc genus Chirurgorum

l0cum stupae damnandum digito investigant. Virgulae ardentes sunt ill* ipsae, quibus accensis pagani Monachi id0lis litant, simul ac in templis horas devotionis suae metiuntur, perinde, ut in castris moras excubiarum dividimus stupa militari ; parce enim gliscunt & tarde depascuntur, sed odore,quem eXspirant,fragrantissimo. Conficiuntur ex mucoso admodum cortice arboris I ab seu Taab no hi, i. e. Lauri Japonicae sylvestris, arborum, quas seri regio, vastissimae: huic cortici in pulverem contuso permiscentur lignum Agallochi, vel ejus resinosa & mul- to carissima particula Ialambis , dc, pro elaboratoris cu-juSque placito, fragrantia quae, is alia, in pulVerem pariter redacta. Mistura haec, addita aqua, in pulpam spissam redigitur, dc manibus diu satis sub ia, Vassi inditur multis foraminibus rotundis perforato dc super posit' pondere valido aggravatur: sic per spramina subtuSpervadant

642쪽

Praecepta,

s 98 Amoenitatim exoticaram bacilla, culmo avenaceo tenuiora, quae asserculo subinde eXcipiuntur, in umbra exsiccanda. Haec bacilla deinde pro candelis fumantibus officinae recipiunt, quorum

chartae involuti fasciculi in praedictum usum prostant yenales. Verum, haec ignipotentis Chirurgiae supervacanea sunt supplementa, dc saltem ad operationis splend0rem, nihil ad rem ipsam faciunt. Sufficit, quod vulgo facit, accensa festuca vel virgula quadam ignem intulisse.

Ipsum Vero artis negotium repositum est, in notitia urendi loci, cuivis morbo convenienti. Ille vero, etiamsi adeVocationem Vaporum, nam haec sola ustoris intentio est

Europaeo judicio, aptissimus videatur, qui parti affectae

proXimVS est: plerumque tamen ab ustoribus eligitur alienus, & cipe nullo nexu in Anatomia cognito, laboranti parti consentiens, nisi communi involucro universi corporis. Certe, uti nobili cuidam Lithuario res videbatur absurda, clysma immitti podici, cum laboraret capite, ita non minuS praestigiae videntur advenis, eXtemporaneisuccessissis ex artemisiali cauterio, parti Jc Joco alieno 2 neutiquam dolenti impossito. Uruntur cum successi scapulae in stomachi cruditatibus, pro eXcitando appetitui Uruntur spinales Vertebrae, pro sopiendis in pleura late rum compunctionibus; Uruntur pollicum adductores musculi, pro levanda ejusdem lateris odontalgia; ut cete xa taceam. Ecquis tam Lynceus sit anatomicus, qui hic

demonstrare specialem possit vasorum c0nspirationem M. VII.

Ustionis regulae sunt δc requisita varia, cum de loc0 corporis dc urendi tempore, tum de numero stuparus, situ corporis, diaeta patientis, atque aliis circurnstantiis. Inter prima & generalia praecepta sunt, quae sequuntUr: Tendines cum arteriis dc venis, quantum possibile est, iaurendo vitandi sunt; securitatis causa non visu solum

643쪽

sed tactu prius ab Ustore explorandi. Quem qtiisque si- tum corporis tenet, dium urendus locuS in digitatur, eum, dum uritur, servare debet, seu sederit antea , seu steterit. Ustulandus humi consideat, reflexis in crucem pedibusi admotisque palmis ad utriusque lateris malam; nam hici positus musculos & interstitia explicat, & nativo si1tui em-l hryonis maxime respondet. Cruribus urendus sedeat in subsellio, pedibus demissas&aquae calidae immersis; quo- mameXhalationes,partibus a caloris fonte remotioribus, arte promovendae sunt. Illi, qui sunt imbecillis naturae, fingiuis in locis tantum tribus cauteriis urendi sunt; r0- hultiores vero stupis decem, viginti & pluribus, pro con- diti0ne mali. An turiandas plures diversis locis simul,ani alterne oporteat incendere, id nulla artis regula, sed solat0lerantia patientis, & ustoris otio definitur. Postridie a celebrata ustione ac diebus proximis operator stigmatat inspiciat: quae n1 suppuraVerint, sed sicca appareant,malum id judicet,&debilis naturae indicium : Hoc casu, im-i 90sitis coepis contusis suppurationem promoveat. Haeci passim eX orali communicatione artis pyrotechnicae chi

rurgorum.

Regulas urendi speciales exhibent Tabulae SinicoHa-ponicae, typis impressae, quarum hic unam subjungo, arie, quantum indoles rythmqrum & Philosophiae Sinicael patitur, latine redditam: adjunctis Iconibus, in quibusi ustulanda singulis in morbis loca indigitantur dc propriis

designantur nominibus. Prostant venales, clim apud li-l brari0s, tum apud circumforaneos medicos, qui eas in

Ilia publicis & nundinis decantant, ut Chirurgiae hujusti ignaros invitent ad emendam parvo pretio chartam,quae prolixae artis praecepta compendio doceat. Typo curso-Π0 textus proponitur, communi dc in parenthesi, qualis-l cunque explicatio mea;

644쪽

6oo Amoenitatum exotica um Fasciculus Iu

rum locorum Speculum. CAPUT I.

methodum urendissens,certistropositionibus gyllamis inclusum, ex quibus totum urendi negotium Anicni-qVe patescat. I. In Cephalalaia, Vertigine, Dseo i, is&ki est Phlegmone laciei, & vernacula scorbuti proles;

quam qui fovent, eX levi causa, Velut eX balneo, crapula, motu nimio, faciei . tape totius capitis tumescentia , ardore corripiuntur. Non raro Ophthalmiam habet pedisequam) , ex ejus frequenti insultu con radid oculornm caligine; in doloribus scapularum cephalabiae pedise quis; in asthmate Odi i i pectoris ejectione, bonum

murere corporis humani locum illam, quem K nd

2. In morbis infantium, praesertim ventris tumiditate, diarrhaea, appetitu pro rato, scabie excoriatione πο-rium : Item in Mesalopid adultinum hominum, lom Sy II eu undecimae c. vertebrae) ab utroq; ας Verte brae) latere uritor, is vel 161lupis, seroa id distanti sin ter duo haec inurenda' Ioca unius θ' dimidii SNΝ Le. 'ciarum, sive transuessorum digitorum, circiter duorussi vel trium) Nota 1. Locus Squitet, i. e. undecimae, n0mea habet a numero vertebrae, ad cujus utrum p latuS Uren dum est, . incipiendo numerare a colli vertebra quart i lvideli t illa,quae ex ceteris protuberat, dum capiat ad p: Etus decurvatur. Sic in reliqua vertebrarum designatio. ii ab eadem similiter incipiendum est numerare. Nota a Sun mensura longitudinis est, qua in regno utimur; alii longior, qua mercatores, alia paulo brevior, qua fabri artificeS utuntur. In urendo autem neutrius ratio hi

646쪽

6o2 Amoenitatum exoticarumbetur, sed mensura unius Sun petenda est a longitudine secundi articuli, in medio digito cujusq; personae, in qua ustio celebranda venit, utpote quae eiusdem corpori proportione respondet.

a. In Sa e. in dolore abdominis chronico, per limtervalla subpriente) in Senkῖ; i. e.4n dolore colico ende. mio) in bare; i. e. in torminibus intestinorum a lum. bricis)- ab umbilico urito,ssatio duorum Sun;Neatur illa locus ustionis, TEMU.

In men sumtum suppressione um immodico fluxuriter in fluore albo; in haemorrhoidibus ae haemorrhoide lium suum ulceratione, in Tehagami e. m dolorifica gravedine, sive coryza chronica &per interValla redeuate) urendus est locus Limo no KLTZ, ab utrdque parte, rotulis artem alibus quinque. Ut locum invenias, si imbilico per rectam lineam descende quatuor Sun, inde utrobiqae recede ad latero quatuorsan ua ut inurenda ἴση

cta intercedant octo n. si s. In di cultate tartiendi, tribus stupis urito extremm apicem minimi digition pede finistro. Extemporale dpromovendi sartils remedium. 6. In defectu luctis, nutricibus in pectore medius inter mammas locus urendus est, titulis quinque. . In Arthritide ac Schiatis tum in dolore cruru Ipriter in frangurid, interfemora urito, spatio trium Stis super genua in loco sonticulis d1cat, supis circiter νη

decim.

8. Ini fatove Ur in ejusdem dolores in Cais gio Diari Iebr rhd ; .m cruciatibus ventriculi appetit prostratis, sup m umbilicum I x tur dis urito. Locri ambustionis diss4ntiam quatuor An ab umbilico habeati

9 In coxarum genuumque dolore; in lassitudine di i γbilitate crurum imo vero, in omni artuum totius cst

647쪽

Fasciculus II 6

toris languore, Fini inurendus es. Fus' locus est in utroque femore,quem medii digiti apex attingit, dum brachia extensis manibus in naturali situ dependent io. esui dura habent hi pochondria ; tum qui frigido tirrore, Ofebrium putridarum recidivis infestantur, SE0MON locum inuri bi curabunt. omon locus est proximus sub ultima costa spuria utrius , lateris,cujus i ustio dolorem infert tantum non tolerabilem. Scriberem homon ves*omon,nisi in pronunciatione Japonica ebrem Vissimum subaudiretur. II. Gonorrhaeae medebitur, qui in medio DLOMON ar- ten'istam exusserit. phomon locus supra pubem proXbmus est, i& inter umbilicum & pudenda medius tr. si catarrhis, haemorrhagiae narium,aut Certigini obnoxius es, is auxilium e embit ex loco FU MON O ad Ioo usque turundis eodem loco successive)ini sto. fgumon est regio ossis facri)

Vpi ex ano pro pendulos, mel dolantes habet ficus, is νηico stud uritor, trium Sun distant id ab ossis cocogis tremitate. dolet acerbissimel ἀι . In procidenti ani, i um os cocogis Uulato.

CAPUT IL

r. ΝΙ ΠΝ siderum spiritus 3 verno tempore circa

η vam vertebram habitat; idem aestate vertebram quintam, autumno tertiam, Deme decimam quartam u- romqze coxam occupat, unde praedictis temporibus haec ora neutiquam urenda sunt. a, zatuor anni vertentis temporibus, nec in MOMOMηec circa decimam quartam vertebram ustio celebranda

tantum enim ases ut isto tempore instituta pro sit, ut

pqt As morbos augendo τel concitando maximὸ noceat.

648쪽

4 Amoenita tum exoticarum4. Triduo ante usionem, septem diebus ab ed celebrato, d concubitu abstinendum e s. . Ira 'exa feratus ne uritor prius, quam sedato sutri tin se sius, aut ὰ gravi labore cessans, non illico uren se s. Idem judicium esto de homine esuriente, θ' cibo ni

6. rahi potus est vernaculus, pinguis, spirit tuosus, ex oryza coctus) ante Hymiem bibere malum est, celebrat bonum salutare: quia miritumn o sanguinis circula tionem' promovet sciunt enim ab antiquis temporibus, circulare humores, vias modumque ignorano. 7. Sciendum omnino ac probe cavendum est, ut intra triduum ab instituta inustione balneum aquὰ dulcis ingrediaris huius, praesertim balnei vaporis dicti, Japoni bus quotidianus usus est, quo Virus Venereum, cred0, in dies eYpelli, alioqibin totam nationem perditurum . 8. Pharmaca morborum curationissus, ulsiones Iraeser vationi dicata sunt. Proinde etiam sancratice sam istensesecundo. octavo Septembri) ustiones in corpore suo admittat. Dies ustionum & felicis fide rum influXus, notantur in Calendariis . 9. Ustulaturus explorato pulsum; qui s debito cele-xior fuerit, consulte agendum ut quoniam catarrbo D-

1 o. uui urere vult, is ustionis lora, fecundum SA ct S mensurata, gnabit. Mensuram SIN petet a mel articulo medii d agitio viro quidem in manu pii istro, minae in dextra. 'CAPUT III. iς aecunque scemina) sese immunem is conceytisint graestare cupit, illa umbilicum tribus ustulabiit artem libus turaudis.

649쪽

cere amat, illa ad Latus vertebrae vigesimae primae, unde cim inrundas utrinque exurito. A

OBSERVATIO XIII.

Theae Japonensis historia.

. I.

Theae historiam daturus, fortasse actum agere videar: cum Clarissimus Dra. D. ten Rhyn meus in Japonica

statione quondam antecessor & amicus honoratissimus) prolixam & satis accuratam publicaverit per Cl. Bronium, in appendice Centuriae eXOticarum. Verum, eum eidem attentissimoViro,breViorem in regno moram&striistiorem quodammodo vitam agere, contigerit; destitutus occasione, quaedam omi11t scitu digna & ad historiae integritatem spectantia: quae hic addere, adeoque brevem totius historiae repetitionem instituere, operaed i pretium. :

Descriptiobolanica.

Πo, stat solio Cerast, flore se ipse

stris ructu unicocco, bicocco'ut plurimum tricocchTbes, ultra orgriae altitudinem tardo incremento fruticans, radicem habet incondite brachiatam , lignosam, superficie nigricante; Caudicem ab imo ramosum. brachiis surculisque plurimis, inordinate eXtensiS. Cortice tegitur infirmo, eXsucco, tenui, coloris badii, in cauri ldice canescentis, in cymis tantulum herbes. Lignum ei

SEARCH

MENU NAVIGATION