장음표시 사용
411쪽
contentis. Amara est radiX, lubrica, calidaeque, et hil in dae temperiei. Medentur ulceribus folia redacta in farinam, inspersaque , etiam Cancerosis , unde nomen. Provenit in planis , temperatisque locis juxta fluminum ripas regionis Me
Herbula est nascens juxta ripas fluminum regionis nucensis , radici inSistens tenui, et sibratae , unde profert caules tereteS, et lignOSOS , et circa Summum solia cinerei coloris, mollia , et cordis figura , ac flosculos albos, et fructum nigrum , ceraSi forma , Sed minime edulem, et longe minorem. Frigida, siccaque , et nonnihil adstringenti constat natura ; ulcera extergit, ae cicatrice leniter obducit.
DE Herbula est radicibus insistens tenuibus, unde proseruntur exiles, et lignosi caules, et in eis folia Ciceris, ac flores Subvirides , et parvi. Sapore caret, et Salivosa constat natura . et tamen solia tu Sa , et ex aqua bibita aiunt paralysi mederi, sed admisto pulvere cochleae , cujus imaginem pariter cum Herba exhibemus, nec desunt, qui addendum putent Canum, et PSittacorum Stercu S. NaScitur in planis,
412쪽
humidisque locis Provinciae juxta fluminum ripas.
Herbula est radici inSistens longae , tenui, et fibratae, unde prodeunt cauleS fragiles, leves, et rotundi, ac in eis Olivae folia , ac cyanei flores. Amara est, et ast limati dicitur mederi aqua , ubi tusa aliquandiu maduerint folia.
Arbuscula est radicibus innixa surculosis , unde funduntur caules rotundi, et lenta reserti medulla , et in eis folia Mali Medicae , sed magis acuminata , juxta medium protuberantiora ; flores Vero coccinei, et in spicas compoSiti. Cortex radicis frigidus est, et lubricus; ideoque pectoris asperitatem curat , et febribuS medetur. Provenit vero apud Pa-
Arbuscula est fibratae innixa radici, unde profert teretes caules, ornatos foliis Olivae, Sed venis nonnullis Secundum longitudinem procedentibus , ceteriS Vero tranSVerSim, ac luteis floribus. Vis est frigida, et adstringens, ideoque χ-
413쪽
NOVAE HISPAN. LIBER XXII. η os
tia permista Citulassulat oculis inflammatis dicuntur mederi. Nascitur in calidis juxta humida, et aquosa
Herba est radice firmata Surculo simili, unde prodeunt caules teretes, et in eis fert folia Mali Medicae, sed paulo minora, florem vero Cyaneum , et modicum, ac fructum parvis glandibus similem, Semine resertum albo , atque exili. Amara est, calidaque , et Sicca ordine tertio ; ideoquetusa, et applicata discutit praeter naturam tumores. Nascitur in montibuS Panticensibus.
De orisCPATLI Atotonita. Herba est radicibus insistens surculosis, e quibus profert caules seSqui dodrantem longoS, tereteS, lignosos, Subalbidosque, et in eis folia Lini, argentea, longiuscula, et angusta , et flores, ut serunt, modicos, et candentes. Calida est, et sicca ordine sere quarto, odoraque. Radix Semunciae pondere teritur, et redigitur in Sphaerulam, mox resolvitur ex vino, et bis, terve percolatur, ae bibitur Succus, qui compus citra ullam noXam, aut laborem astatim vacuat. Nascitur
apud Atot Acenses aridis, planisque , ac frigidis locis, ubi
414쪽
ea Franciscus quidam Zimbron, a quo etiam habet nomen, passim utitur reputans mirabile pharmacum, et reliquorum, quae apud Indos inventa adhuc Sunt, praestantiSSimum.
Herba est Raphani firmata radice, ex albo in rubeum colorem tendente, eX qua Prodeunt folia longa, et angusta, et flores , ut ferunt, nulli. RadiX est frigida , glutinosaque, sed lancinanS more eorum medicamentorum , quae Vocantuueqvexquic. Munt eamdem renum dolori auxiliari, totius corpori laSSitudini, necnon et enixarum torminibus et illitam, et devoratam. Nascitur in montibus, humidisque, et umbrosis locis agri Atotonilaensis.
Herba est surculosis innixa radicibus, et intrinsecus candentibus, unde prodeunt cauleS teretes , hirtique , et in eis folia cordis figura, nonnihil rubeScentia, ac flores purpurei, et congesti. Frigida eSt, lubricaque, et linguam nomnihil gustata lancinans; cujusmodi medicamenta solent Indi vocare Fequexquic. Radix tuSa, ac duarum drachmarum pondere devorata conferre dicitur his, qui a morbis con
415쪽
valescunt. Provenit imbrium tempore circa humida loca regionis HoexoletincenSiS.
De rZOOLOL IN Gulullans Herba est radici insistens simili Scammoneae, ad cujus fortassis species pertinet, ae pariter lacte mananti, unde caules eduntur volubiles, et in eis folia praedictae Herbae haud dissimilia , sed auriculis magis falcatis , flores vero oblongi, ex albo rubescentes, et in VaSculis quibusdam contenti. Sub- dulcem radix videtur praeferre Saporem, et tamen Semunciae pondere devoratam fiant corpus vacuare. Provenit circa loca arentia regionum frigidarum, qualis est Chutullensis.
De rara Arar ciuitisiensi. Radix est crassa, et longa, caules quatuor dodrantes prolixi, folia Menthae, et flores candidi. RadiX est amara, calidaque , et Sicca ordine sere tertio. Eadem resoluta ex aqua tumores praeter naturam diScutit, et dolorem oculo rum sedat. Nascitur in humidis locis Provinciae Gulti
416쪽
De gg-PATLI Chutullensi altera. Herba est Tegon alli similis forma, temperie, et viribus , sed radice aliquanto prolixiore, et teneriore; quo fit, ut merito quisquam judicare possit, aut eamdem esse illi,
loci tantum ratione distantem, aut Saltem congenerem: eStenim dulcis, atque Subamara , Calida , et Sicca primo ordine temperie , non sine quadam adStrictione; ac bubones
jam hiantes extergit, et cicatrice obducit. Provenit in locis humidis regionis Chutullensis.
De I LACOCOTLI Chutullensi. Herba est radici insistens longae, craSSaeque , et thUSolenti, ex qua proseri caules cubitalis altitudinis, multis concavos alis, et in eis folia Foeniculi, crassiora tamen, et latiora , jucunde olentia , et in cacumine umbellas, in quibus Semen copio8um, candidum, Sphondylio Simile, rotundum , angulOSum, aere, reSinaceum , quod in mandendo linguam exurit: ex qua descriptione liquet verum esSe Ros. marinum secundum, descriptum quondam a DioScoride, neque ab aliquo ante nos vera imagine expressum, nam illa Mathioli cum descriptione Dioscoridis non videtur omnino
417쪽
convenire. Vires sunt eae , quas Libanotidi cachryn serenti tribuit Dioscorides ; quanquam Chutullenses , et Tiaxcaia tecare , apud quos nascitur , dicant jus decocti ejus bibitum exanthematis , et punctis, quae eX sanguine Su Scitatas febres comitari solent, mederi. Nascitur in humidis locis juxta montium fauceS.
De MAEOTZALXmUITT 'hcat eupae. Radici insistit surculosae, unde prodeunt cauleS tenueS, teretesque , et duos dodrantes longi, et in eis folia Ocymi, aut Origant; flores vero exileS, Coacervati, coccineique. Radix est acris, lancinans, et nonnihil lubrica, calidaque, et sicca ordine quarto natura, et CraSSarum partium. Eadem duarum drachmarum pondere devorata Satietati, dysenteribisque dicitur mederi. Provenit temperato caelo.
Radicibus innititur Oenanthi similibus, sed majoribus, unde profert caules dodrante minoreS, tenueS , hirSutos, teretesque, perque longa intervalla folia Teucrii bina, aut terna, Sed crenata per ambitum rariS intervallis, aspera, multis interventis distincta, viridique, et eXSaturato tincta co-
418쪽
Arbor est magna humidis in locis proveniens, radices
alte agens , ac late eX pandenS ramOS: folia Sunt obrotunda, lataque, hirsuta, et aspera, gravisque OdoriS, unde nomen. Quibusque partibuS ejus tuSiS, atque devoratis duarum drachmarnm pondere e liquore quopiam convenienti, aut ad balneum aptatis unt cachecticOS liberari, et pristinae sanitati restitui. Nonnihil amaro Sapore constat, et calefacienti facultate
Frutex est soliis Persici, stipitibus fulvis, quaternos cubitos prolixis. atque albis floribus. Amara est , odora gustu , nonnihil acris, calidaque, et Sicca ordine tertio. Foliatusa, atque illita ventri intestina a vitiatis emundant humoribus. Nascitur in montibus temperatis Uruagae Provinciae MechoacanenIis.
419쪽
De Nascitur in calidis Mechoacanensibus ; solia sunt origani sed orbiculatiora , floreS vero multi, compOSiti in corymbos, candidulique , et longiuSculis vasibus contenti. Sapore insigni caret, Sicca ConStat natura , et nonnihil adstringenti; et tamen ventri enixarum applicata dicitur earum torminibus mederi.
CAPUT XXVIII. De MICHCVITTAXCOLLI, Seu prscrum intestinis.
Nomen invenit Herbula haec a radicis forma , unde profert caules tenues, et in eis folia longiuscula , et angusta, et in summo floSculos candentes, exilesque. Radix , quae calida temperie con Stat, tu Sa , et applicata medetur ulceribus mira brevitate, etiam canceroSis, et alioqui insanabilibus; quamobrem maximi habetur ab incoliS : folia vero tu sa , et potata medentur ictericis, et SuppreSam urinam evocant: ralix quoque oculorum carnem eXCreSCentem extergit , Si pulvis ejus inspergatur : ajunt etiam insu Sam ita corpus universum purgare, ut homineS alioqui pigroS, Segnesque eLsiciat impigros, et paratos ad quemviS laborem sustinendum. Nascitur apud PanucenSes,
420쪽
De NEC LIPANI, Seu Nanahuapalli Panucensi. Radicibus insistit surculosis , unde profert caules , et in eis solia Ocymi, sed longe majora , et magiS acuminata, et florem , et fructum , ut ferunt, nullum. Sapor eSt acris ,' sub stantia subtilis, calidaque , et sicca quarto Ordine temperies, ac jucundus odor. Medetur morbo gallico , si jus decocti ejus eodem modo, et regimine , quo Zarzaparrilla , aut Gu a cum sumi solet, bibatur; quin etiam solia tusa, devorataque scabiem curant; radiX Vero tusa, et inspersa equorum ulceribus, atque vocatis Spundiis medetur. Nascitur PanucL
Radicibus innititur oenanthae similibus , unde prodeunt caules teretes , subrecti, hirtique , et in eis folia longiuscu-Ia , et angusta , ae floreS toto paene caulium procursu lutei , ac parvi. Radix est dulcis , et nonnihil glutinosa : quamobrem sesquidrachmae pondere lusa, atque ex aqua devorata dicitur dysentericis mederi, si viginti Maygii grana fia mul trita assumantur, punctis, et morbillis vocatis opem femre , et sitim exstinguere. Nascitur arentibus Hoexoletinoi I cis imbrium tempore.