Avencebrolis (Ibn Gebirol) Fons vitae ex arabico in latinum translatus ab ...

121쪽

M A a Mollam is, et prima motis fuerit unilam et meas ea ui molli, anima vi motu uniformis et quod motus nilamis eisi primus motus, ex hoe probatur, quia si non verit mollia uniformis, non erit motus seeundarina nee eteri motus olquia misceat primum modiis per se ergo ea mobilia mouis unius modi et praeponam hane eones ionem et dieam: ianima, quod ea primum mobile per se mouetur motu unitis modi, Meam ea ut mobile quod sequitur moueatur motu seeunda . ad anima, quod est primum mobile per se, ou lue motu unlua in L ergo quod sequitur mobile mouetur.

motu non ullomi praeponam hane eones ionem et dieani: uolum anima unius modi sequitur motu uarius et u stantia quas sustinet praedieamenta uouetur motu uario, quia unaquaequa pars huius au tantiae non mouetur nisi in duobus laesa, quia mutatur de loe primo ad Meundum, de Meundo distortium et ale erit Meundus laeus et tertius leui primus et Ae- eundua, et ala aqua ad ullimum i orum postquam nictuin animae uniformem aequitur motus seeundarius, et sui ianitam leamentorum mouetur motu uario ergo motum animno unius modi aequitur motu substantiae praedieamentorum. Item allo ordina. Substantia qua sustino praediramenta mouetur motu meundario et omne quod mouetur motu die dario, aequitur ordine id quod mouetur motu uniforini. ergo in tantis qua a tinet praediramenta aequitur ordine misestantiam qua mouetur motu uniformi item praepono hane. et dieam: Suhatantia quae a linei praediramenta sequitur o vina auritantiam qua mouetur motu uniforuli et anima si

mobilis motu unilarini ergo substantia quae sustinet praedi- eamenta sequitur ordina substantiam animas. . Item alio modo:

122쪽

si iiivius seeutidarius quo mouetur substantia sustinen praedi- eamenta recum ad motura unilari rem, ne ma ea ut motusiiuius substantiae sequatur motum animae utilis Elii sed niuius seeundarius quo mouetur substantia uatinens praedis utenui re mi ad nivium uniformem; hoe est quia utraquainiue partiunt liuius substantiae niobilia murrit ad loeunt unde mota est, ei liine unitur motus eius ergo motua audi tantiae quae sualitia praediminent sequitur motum anima uniformem item prω potiam hane eo usionem ei dieani si motus substantiae quae su- uinetis dieamenta sequitur motum animae, Messe est ui su 3. Manlia sustinens praedieamenta aequatur invium animi ae naune sui eliai ne me ut substantia malinena medimn erila adii in tu substantiam animae hoe est, quia non eat medium inter motum et subataritiam; sed motus au tantiae qua missi imedieamenta sequitur motum animae ergo Messa est ut is substantia sustinens praedieamenta aequatur sulistantiam animae.

b. 23.ymedJ Qui equid est quod totum poeipii aliquid aliud ex alio

sine tedio alio ab ipso, ipsum est remptibilius illius quam si illud reeiperet eum aliquo medio ergo totum euius aliquidiae fuerit reeeptibilius alleuius rei plus quam aliud aliquid eius, illam magis recipit quam sine inedio recipit, quam quod eum mmedio. - prohatio huius eones ionis in eum eonvortione

propositionis negatiuae quiequid totum reeipit aliquid ex alio sine aliquo medio, nihil ei etsi re pubilius quam aliud aliquid eius;

et onuersio hulua est Mundui hune modum eui eumquare aliqua pars non fuerit remptibilior alleuius quam alia, illud istum reeipii illud siue aliquo medio; et eum adiunxerimus Mis

123쪽

urit aer et a trinis Iarn hoe est: quiequid totuin re perit athluid ex alto iana aliquo medio, si reeeptibilius illius quaviemat m eum aliquo medio reeiperet ergo ut eumquore aliquia non eat remptibilius alieuius rei plus quam aliud allitul elus, illud est remptibilius rei sine medio quam si uitia medio reciperet. - Deinde ponernua animaliuam hane aut stantis si eat eo tituta quod aliquid ei eptibilius est, tua quam allud eius: et adiungam hula negati vi et erit syllogiam ino modo: Suhatantia si eonstituta mi quod aliquid elus ereptibilius eat formae plus quant allii eius et toturiis, mira aliquid non therii remptibilius alleuius res plua quarti aliud elua, ipsum ea remptibilius rei magis quant si eum medio reeipere ergo auritantia non magia reeipit sormam tuam si eum inedio reciperati, Deinde proponamus uniueraalaria quie- qui reeipit aliquid sino medio magis illud reeipit qualia si eunia modis rael rei hule adiungam negati in si balantia tioli timo recipi sinuam quani si eum inedio reeiperet; et erit syllogismus ala uulequi reeipii aliquid sine medio, ii agis illiinis

viri quam si eum medio reeipare sed substantia non tagia recipit formam quam si eum modi reeii ero ergo su Malantia non ea remptibilis lamina sine medio. - probiitio hulla eo lanionis eat eum onuerulone animatiuae propositis-nis, quas est: ulequi reeipit alletiit sine modio, magis illini recipit quam si eum medio reciperei; et maluerat huius a eat: quiequi reeipli aliquid ama medio magis reeipit qualii M

124쪽

oitu medio, reeipis tuae mus modis. Fiet syllogistilus liuiu a li: Suhaiantia non mi angi rempubili sortiiii quavi si euii iii i reeipere et quie luid ueri r eptibilius rei si

medio tuam ut medio, ipsunt est receptibile rei sine tedio. ergo substantia noti est romptibilis lamiae sitie mollio. Item salis iii o. Substantia ita sustinet pracriteunietilii mirisuiuia est sae ut aliquid eius iiivgis recipiat forniain quani aliud aliquideliis et inlut euius aliquid remptil3ilius est res quain aliud ipsulii ion reeipit rem sine aliquo medio alio ab limo ergo sulnialitia quae sustinet praedi mollia nor sustine laritvini inmisiiicilio aliquo alio ab lima. 29. Si otiinia quae sunt diatiosita sunt Meuiidunt pilositionem, et su lanlia quae sustinet praedieamenta est uirilia remptihilislaritiae silotae suae ipsius: Megae eat ii sit hie uirtus opposita illi, reeipiens omnes sormaa; et ham eat proprietas subalantiarum isnmplietum. 30. Si radix quae est eommunis eorum quae auiit disposita

est Me indurn oppositionem, meas eat ut qua umque continetitur u liae radi , disposita sint secundum oppositi nerii et radix eorum quae sunt disposita est Meundum oppo-issilisitetit, ilia a sustinens et sustentata ergo te age est

ut qua umque eontinentur sub liae radim, disposita sint a eunduni oppositionem. Et si fuerit m imita Dinposita, ieeesse est ut sit substantia simplex illi opposita et substaniis evniposita eat ergo et substantia simplex est. Et aias substalitia simplex uerti, aut erit aut ra eonipositani aut insta. si substantia implex suerit intra ompositam, tune simplex erit

125쪽

ereata a Gmmata. sed substantia omposita est reala a simplici ergo iamplex non est infra omPostiam substantiani. et eum non ierit iudi eam, emas ea ut sit supra eam gigat syllogismus ho modo Substantia simplex est supra mν suam et auritantia quas sustinet medimnaenia est mmm- salta ergo in tantia simplex est supra substantiam quae susum praeeleamenta. saI. Suhalantia simplex et subalantia eomposιia uniuntur nitie destructione formae euiuslibet earum et omnia quae uniuntur sine destruetisne sormae niualibet eorum, eonuenientia sunt is ergo auditantia simplex ei substantia omposita onuenientis sunt et quamumque eonueniunt, unius generia sunt. ergo subalantis implex et substantia omposita sub eodelii Fnare sunt et omnia quae sunt unius generis, eadunt sub eo quod mi genus eorum ergo substantia simplex et substantia iseomposita eadunt sub eodem genere ergo est substantia supra illas iamplieior illis et eommunis illis.

32. Si saetor primus eat saetor sine tenipore, ne me esto immum patiens ab eo sit patiens sine tempore sed laetor primus ea saetor vina tempore ergo primum patiena ab eod is hei eam patiens sine tempore praeponam hane eonelusionem et dieam Nemmarium ea ut primum patiens ab eo sit patieristino tempore et substantia qua sustinet praedleamenta noties patiens alno tempore ergo substantia quae sustinet pra dieamenta non eat primum patiens atriino laetore. .

M. Omnis patientia pastio Messe est ut sit in tempore aut non in tempore. Ponamus prius radiem smundum dictionein hane omno quod patitur in non tempore e prius es eo quod patitur in tempore et sumamus onuersionem huius, quae eat: omno quod ea prius eo quod patitur in tempore, ipsum m

126쪽

mmmonem mane: omn. quod patitur In non tempore, a limenitur aliud iratiens Prius eo ergo qui ui fuerit alite id quod patitur in tempore, non inuenietur aliud initima prius m. at ponamus hane radiem mundam omne quod est pa-ltera in tempora, materius mi eo quod patitur in non tempore; et limam emue oneri aut harae 4 eilievi: omne quod merit materius quod patitur iron uenitiore, nim 'at patiem in teniporo adiungamum ei mane saeundam: omne quod est patiens in tempore, aliud alit ita

non inuenitur posterius eo ergo eo quod est posterius eo quod in patitur in non tempore, non inuenitur aliud patiem posterius eo. nauis eo lutioni adiungemus aliam: Substantia qua sitiainet praediramenta, patiena est in tempore. et omne quod si patiens in tempora, posterius est eo quod mutur in non lem re ergo substantia quae sustinet praedi menta est sterius eo quod patitur in non tempore. at ut eo lusioni ad urigani primam eoneiunionem: imire quod ea pontorius eo quod patitur in non tempora, non inuenitur aliud vallens post rius eo ergo substantia qua sustinet praediminent non init. nitur aliud patien materius ea. lieni Meundunt alitimis Melae breuem Substantia implex est palim in non tempore, et in lanua omposita ea patiens in empore. sed omni patienti in non empore non inuenitur allud patiens prius et onini patiens in clompora mon inuenituri aliud latiens posterius. ergo non inuenitur allud pallens priua su tantia simplici, nee aliud pauena materius su tantia Omp ita quae stimnet me dieamenta. a . Omne quod mouetur illotu loeuli perenniter est Myam in a motu praeterito et est paratum ad motum laturum ia aliud aliquidi ergo ... eius in L inuenitur

127쪽

omne quod separatur ab uno et aMedii ad aliud, si egredietis de liolantis ad offectum lieni os diealii: Substantia quae

sustinet praediminenta iovetur motu loeali perenniter et olline quod mouetur motu Mali perenniter est proe ens dei istentia ad os tum ergo substantia quae sustino pr-liea-hnient est proeedens de laolentia ad shetuin o oliano iiinlpatur edens de poteritia ad osseeitini, Don sit 3ers tuni. orgumilistantis quae sustines praedieamenta non est perseeta. 3 im dieam: Si aliquis auetor perseetiis est, patiens ab eo nullo nimelant perlaetum est sed laetor primus perlaetus est ergo repatiens a eo nulli ni iani lierlaetum mi. rει Donam liarii eonei lonem ei dieam: Patietas a primo laetore nullo inediante perlaetum es sed subalanii quae sustinet praedicamenta non eat perseela. ergo ulmiantia quae sustinet praedieamenta non eat patiena a primo laetore nullo mediante is M. Forata subsistentes in stibatantia quae sustinet praedi- eamenta sunt pro denies de lintentia ad osseeium et quietivi iurori iii aliquo exiens de twientia in esseetunt, non inihi illiidnia aliud quod habet eas in aetu, et prima res est illa re iii

trotentia ergo sorinas subalatonio in subsialitia quae si si itielis praedieamenta non trahit de potentia in enoetum nisi aliae so inae quae habent eam in elu, et formas prilita sunt ipsae formae in potentia. prireponamus hane eonelusionen et addemias ei hane, Milleti essentia prirni laetoris non habet orninin. ergo lamia su talentas in substantia quae austinet praedieamenta non trahit de potentia in esseetum Maontia saetoris primi. saso quod reeipit aliquid ex alio nullo mediante, non inuenitur aliquid aliud dignius eo ad Meptionem eius si su stantia qua sustinet praedieamenta reeipit subalantialitatem a

128쪽

inui laetore nullo mediante tune non inuenitur alia su tantia denis ea ad intentionem substantialitatis sod substantia

uniplex, ut anima et intelligentia, dignior μ ad intelluonditini lantialitatis quain substantia quae sustitiei praediramenta. aer substantia quae sustinet praedicamenta a priino laetore iis reeipit substantialitatem nullo Minnie. M. Quod nouet substantiain quae suntinotimo lieanionis nullo ni iante, non potest em e infinitum, quia noli potest emo quin moveat aut per se, aut per aeeidena et si nouo illam i,orsual essentiam, et essentia eius eat infinita non mi possibile is vi motiis qui exit ab ea ait sinitus sed motiis substantiao est stititus ergo essentia tuae mouet olim non inlinita. Misi per ae ei dens mouet, essenii eiu etiani non in infinita, quia omne quod ea infinitum, non ac dit ei a idens et pinatio huius o modo stl: Res quae eat infinita non aula- is tur et itine eui Meedit accidens mutatur ergo rei infinitam noli inmodit aeeidens. Ergo non eat ossibile ii quod nouet substantiam itullo inediante sit inlinituita. ergo est nilum ei praeimnimus hane et dieiinus: Quo lmouet sui3MRntiam quae sustinet modieanteiii nullo nimitantem est finiluin et laetor primus est irinnitus ergo laetor primis non si mouens substantiam lillo tedianio. - iein aliuurditae. Si Diotor substantiae nullo mediante est iiiiiiiitus, viva ubstantiae est infinitus sed non est possibilo ut motiis su 3latiliae sit inunitiis, eo quod substantia tua inita est ergos Ron si possibile ut noto huius substantia sine inediante sit insinit . deinde adiungetlius vi e pluatoni hane dietionem, Mithei saetor priinus est infinitus ergo non est possibile uiseeior prinius sit molor subsiniitia nullo tediante. 38. Motus substantia iiuae sustinet praedieamenta notis m

129쪽

tis eras quin sit mi naturidia aut uoluntarius si haerit naturalia, saetor primus non erit motor eius nullo mediante, quia saetor primus non aes laetum naturale in mediante et si si uoluntarius, et su tantia in se non habet uoluntatem, merereos in au anua pendeat ex alia substantia, qua dotis iii με leni uoluntatem et impossibilo est ut hae sit tantia sit laetor primus, quia saetor primus non est mobilis ergo si hae auditantia praeter laetorem primum, quae det substantiae qua sustine praedieatnent moti m. orgo laetor primus non Est primus niistor substantiae sitie mediante. .s3s. Substantia qua mouet sulmiantiam tuae sustinet prae-dleanimi non potest eas quin si aut iobilis aut iminobilist. M simill immobilis, non potes per eam moueri substantia quae sustinet praedleamenta, hoe est, quia hae substantia aui potest moueri, aut non a poles moueri lino substantia, asci, a bilis si non mimi moueri in se, non esset possibilo ut niο-uorei aliud. Prohatio auteni quod inam mihil est ut motor

stastantiae si polon eani inuere, euin non sit poten seni ero, erit ho modo Pollamus quod id quod mouot substantiam non potuat ammouere ei omne quod non potest se mouere, mnon potest mouere aliud ergo luod posuimus motorem au iam liue non potest eam mouere ergo non osti sibilo ut molor su

stantias ali mouens eam et in se non sit mobilia ergo motor sub stantius mobilis ea n probatio otiam quod motor substantias ut dat substantiae uirtutem mouendi si mobilis. erit ho modo: Moior subalantia dat substantiae nimium in uendi et quiequid auribili aliquid allevi alli, dignius est ad

130쪽

labandam rem tributam eo quod aeeipii ergo motor in ianua qui tribuit substantiae uirtutem mouendi dignior estia habendam virtutem mouendi quam ipsa substantia qua aeres ergo motor substantiae in mediante mobilis es ai Maaponam hane melusionem ei dieam: Substantia quas mouet smulantiam nullo medianta mobilis ea et laetor primus nonta mobilis. ergo factor Primus non est motor substantias alno

40. Suhatantia quae sustinet praedieamenta est eorpus et lomae eorpus quietum est in se ergo substantia quae susii-. Ine medieamenta quieta est in se et omne quietum est o 'stae mobili ergo substantia quae sustinet praedieamenta, si ex sine mobili et omne quod est ex ne mobili, mobile est

irius eo. ergo substantia quae sustine praedieamenta, mobile iesi prius ea. sed omne niobile subsiιntia est ergo substantia is quae sustinet praedieamenta, alia su lanii mohilis est prior ea. .

41. Substantia patiens a primo laetore non potest esse quin tit aut mobilis aut immobilis et imp aihil est ut sit non bilis, quia saetor primus ea mouens; et si patiens ab eo non erae mobile, ipse non me mouens ergo Messarium est ut patiens a primo laetore ali mobils Unda aut si mobile in tempore, aut non in tempore. et impossibila est ui sit obiis in tempore, quia motor olus moior eat in non-iumpore. argumentatio tutus erit ho modo: Motor primus es mouens li non-tempore. o quiequid mouotur a mouent in non tam in , mra, mouetur in no tempore. ergo quod ea mobile per primum motorem, eat obliti in nonintompora et substantisi tribuis X quod quia N Melpii Melpisnu A s uiriuio F