Epistolae Gerberti primo Remorum, deid Rauennatum archiepiscopi, postea Romani pontificis Siluestri secundi. Quibus accessit Decretum electionis eius, ... Epistolae Ioannis Sersberiensis, episcopi Carnotensis, ... Epistolae Stephani, ... S. Genouefae

491쪽

Idem Ioanni Pictauensi Episcopo E P I s T. CCXXXII. PAritum est consilio vestro pro viribus: missum est ad D minum Papam cum litteris Christianissimi Regis & optimatum Franciae. Erdinalium nomen viluit apud Francos, coquod Balaamite quatenus licuit inuenti sunt, Λ: digni qui cum suis Madianitis corruant gladio Moysi : Vivificant enim animas quae non vivunt,& Moabitarum captanteS muricra populum Dei maledicto Ec infamia conatur inuoluere. N cc vcriti sunt mentiri in litteris quas contra Cantuariens. Archiepiscopum miserunt Domino Papae sicut multis innotuit qui inter- fucrunt colloquio eorum: de memorati Cantuarienses audie ites Z: pleia intelligentes iactam eis ab Archiepiscopo responsionem, quam tamen isti Balaamitae peruersa interpretation toxicare conati sunt,&insinuationum fallacia meram subueristere veritatem. Iurauerat enim Christianissimus Rex quod praefatus Cantuariensis non modo non fuit incentor distoris diae Regum, sed conciliator concordiar,& quantum licuit pacis adiutor,& cooperator eoru, qui eam plurimum exquirebant. Debuerant Regi credidisse iuranti: nisi quia de suis moribus alios metientes nec Deo nec hominibus habent fidem,ubi dolosi spes refulserit nummi. Et quidem de altero nemo mira tur,cuius fides ad Deum &Ecclesiam ab ea die innotuisse de-huit, qua in hqreticorii in consilio Papiensi, ubi Ο uianus haercstareha receptus est : Frederico mutus assedit: & si plures opinentur cu expressum dedisse consensu. Nonne prouerbia Iiter tritum est, quod tacitumitas imitatur Concessionem psea tuebitur se regula iuris, S si diuini iuris contemptor sit: Quia qui tacet non utique Consentit: sed tamena crum est eum non negare:Et ita gloriosae vocis munimine & miuo eloquio suam apud homines plerosque perfidiam palliabit. Ceterum Francorum prouerbio in ipsum luditur, quia mala corporis operimenta coaptat, cui verecunda re natcs patent.Othonis autem,

492쪽

fama videbatur hilarior, ideoque multi mirantur & compatiuntur ei quod tam facile recellit a via Domini: nec satis sincerent admirari, nisi quia celebre est, quia a conuictu mores formantur: Qui tangit picem inquinatur ab ea,vuaque consperia liuorem ducit ab uva. Caetera posita sunt in ore latoris pra sentium: Eritque diligentiae vestrae rescribere quotiens fuerit oportunum quod credideritis expcdire. Expedit autem nosse studia & contilia Balaamitarum: & quid Moabitae contra E clesiam moliantur: &si quis est qui manuri. porrigat Israel: Hoc autem certissimum sit quodCantuariens Archiepiscopus

nullam causam dedit dissidio interRegem Angliae& Comitem Flandriae : Quod per gratiam D ei in breui plurimis innotescet. Idem eidem. EMs T. CCXXX III. BEneficia saepe conseruntur inuitis:& eum qui in suam perniciem properat, reuocare Caritas consueuits od utinam Rex Angliae experiatur. Dehitores enim eius sumus: Et uterque nostrum si fieri posset, ei debet ex multis causis quas .enumerare longum cst ea quae ad si lutem pertinent & honore

diligentissime prouidere, de quantum libet detrectantem reuocare ab his quae salutis di dium offerunt. Quis enim non doleat tantum principem &Ecclesiis Dei tam necessarium in

eo fortunae calculo este positum, ut impellente consilio reproborum in sitam & liberorum suorum squam Deus auertat sub

uersionem totus praeceps Currere .videatur pEx quo enim Ec

clesiam Dei quod sine dolore & gemitu nec dicere, nec meminisse possum vexare coepit,&proscribore innoccntes, statim excitauit ei Deus hostes undique, & tantam vexationem, ut vix sedari possit aetate nostra. Locus hic nimis conspicuus cst, patens undique a Britanniarum extremis finibus viaque ad nouissimos terminos Galliarum. Ergo in eo diu tius immorari nec portet, nec cX pedit. Fredericus ille scismaticus insignirium in Ecclesiam maliciosus Ec crudelitis saeuit, factus est exaugustus, & eo perductus est, ut iam optaueritItaliam perdidisse . qua retinere non potest. Timeo ne praefatus Rex ambulans in viis eius,cxitum quod Deus impediat

.n item consequatur.Profecto mirum est quod nullus r eligio

493쪽

sorum ei denunciat tanta periclita imminere. Quid faciunt nucilli Grandimontani, quos ille adeo diligere consticuit & venetari3 ubi nunc Fontis Ebraudi fidcs &feruor in Domino3Certe confido quod si ille Ecclesiae pacem reddiderit, &rccesserit avia mala, propitiabitur illi Deus, impendentia pericula transferet a domo eius. Nam & Achab quia reueritus est facie Domini,diuinae comminationis flagella declidauit. Scriptum quoque memini quod in Prouerbiis legitur, Cum placuerine

Domino iae hominis, inimicos quoque eius conuertet ad pacem. Si e go expedire credideritis, precor attentius quatenus procuretis ut sancti illi Grandimontani,vel alij quos audire benignius

consueuit,eum statuant contra faciem suam,commonentes redire ad cor, declinare a vestigiis Frederici, ne Domino iras cente Tyrannum quem habuit in culpa praeambulum, praeuiu habeat in ruina. Nec desistant si obdurescat ad preces, si irascitur ad commonitiones rineminerit potius illud Catonianum: Cumque mones aliquem, nec se velit ipse moneri, si tibi sit chariis noli desistere carptis. Si vero sapiat audiet illos, &per

se ipsum cum DominoCantuariensi faciet pacem,nec medianiate Romano Pontifice,nec Rege Franciae, nec opera Cardinalium, nec aliquo prς ter illum qui medius est, ubicumque duo, vel tres congrcgantur in nomino eius. Sed istud adimpleri non potest, nisi ipsi personaliter colloquantur,&sibi mutuo ad inuicem fecerint fidem. Scio enim Quod si alter de altero possit confidere, ipsi sit,s optimam dictarent & inirent concordiae formam. Et quidem Rex bene plenam de Archiepis. copo , sicut certissime arbitror,posset habere fiduciam : quia vir religiosus est: dcid duntaxat agere studet, quod ad gloriam Dei proficiat re conserat ad salutem. Rediens nuper a sancto Aegidio sanus & incolumis per ipsum transitum feci,&tam cum quam coexules suos sanos esse gauisus sum, & in di uinis exercitiis occupatos. Expcctabat nuncios suos a sede Apostolica redeuntes : sed quia quatenus profecerint incertatum est, quid super co scribendum sit nescio. Paruum munusculum vobis mittit frater meus sibi nuper transmissurn:in quo, si placet, potius metiemini dcuotionem mittentis, quam grautiam vel usum muneris. De his quae vertuntur interReges quid

stribam nςscio, quia adhuc incertum est quid nuncij regis

494쪽

Angliae,qui ad comitem Henricum tam crebro discurrun t va leant obtinere. Comes enim procurat apud Regem Franc causam alterius Regis. Dominus Guillelmus Papiensis in te fuit ordinationi Carnotensis electi viri quidem magnae spei, re famς clarissimae , & magnς auctoritatis, S virium multarum in regno Francorum. Is est post regem Francis qui Domino Cantuariensi S suis patrocinium,conssilium & auxilium singulariter praestat.Vobis autem desiderat familiaris esse;&vtinam quandoque Deo propitiante amicitiam ulterius ineatis. Non est enim in Clero Franciae, ut ex animi sententia loquar, qui eum prudentia & eloqucntia antecedat.

E p is T. CCXXXIIII. Ex quo prospere per gratiam Dei circa mediam quadra

geumam a sancto Egidio reuersus sum tuam dilectissi- ne super his quae in Francia&Italia gerebatur praemunire decreui caritatem. Scio cnim quia interdum expedit , & saepe iocundum cst , praenosse temporum motus, & quasi factorum seriem ex hiis quae nutu diuino mortalium proueniunt meritis contemplari. Sed quia de pace resum tractabatur , M Frcdcricus factus criminc & pertinacia scismatis exaugustus simulabat se velle ad Catholicaruredire unitatem, propositum distuli donec plenius innotesceret quem tanta negotia sortirentur euentum. Cum enim Teutonicus tyrannus sentiret se militum prςsidio destitutum,& I. talis civitates in ipsum irrucre prspararent, & ipse temeritate suorum,qui nobilem quendam Papiensem ex cic uerat, Papi qminime tutus esset, eique Mauriennensis Comes ob iniurias sibi illatas omnem exitum praeclusiisset, ut Lumbardorum manus nulla ratione posse euadcre videretur, ipse Comitis Blandratensis 8c marchionis Montis seracis sectus auxilio,diuertit in terram Marchionis, relictis xxx obsidibus Lumbardorum apud Blandratum. Alios autem obsides quos acccpexat per Castra Marchionis diuisit custodicndos, & is se cum Draelato Comite & Marchione , quis cum Lumbardi con- gregat

495쪽

gregato exercitu usque ad xx. milia militum persequebantur,& obsidere decreuerant, per castella quasi in umbra mortis latitans fugitabat,ut vix sicut aiunt probi viri pleni fide & auctoritate qui interfuerunt duobus diebus aut tribus auderet in eodem hospitio pernoctare: hanc miseriam Tyranni , aut potius gloriam Dei & Ecclesiae consolationem dc nostratibus quidem viderunt Canonici Nouiomenses & nuncii Comitis Henrici: de vestratibus autem legati illustris Resis Angliae illue

profecti cx variis causis. Novio menses enim Archidiaconum 1 uum Bonefacium Italiae Marchionem quem clegerant in Episcopum, virum honestum S tota scismatis tempestate Catholicum rcducere curabant. Comes Henricus statum explorabat imperij: nuncij vero Regis Anglis iuramenta praestiterunt de matrimonio contrahendo inter filium praefati Marchionis &sororem Regis Scotis 5 ad saepe dictum tyrannum legatione functi sunt, ut de opinione multorum loquar, quo sic .vires &familiaritatem p r endentes imperij,terreant Francos. Sed calliditas haec in contrarium prorsus exitum persit. F ancisi quidem magis animantur, dum vident hostes quasi desolatos,immo desperatos emendicata suffragia quaeritare,&illos implorarc patronos quibus opus est defensore. Dum itaque in

tantis imperator versaretur angustiis, & omnino de exitu desiperaret, tractatum habuit cum viris religiosis , quos constabat fideles esse Domini Papae, simulans se cum Ecclesia Dei

pacem esse facturum. Est autem in Domo Cantuariensi vir admodum religiosus quondam familiarissimus imperatori, qui ab eo pridem recesserat ob conscicntiam scismatis, & ei plurimo compatiebatur affectu. Hic ergo accessit ad eum cum Iachrymis sibi pro certo innotuisse asserens , quod pa-Cem non erat habiturus, nisi Ecclesiae Dei redderet pacem institit autem, & obtinuit ut euocaret per litteras suas Priorem Cariusiensem, Abbatem Cistercion. & Episcopum Pa- sensem , quem expulerant, & promitterct se consilio eo rumi'. omnibus adquieturum : dum modor illi in se tiaspe rent periculum iuramenti , quod contra Papari Alexandrum fieri fecerant. Omnes qui vcrbum hoc audierunt exhilarati sunt : Et Lombardi iam caeperunt mitius agerc,

496쪽

sperantes hominem esse condersum. Interim saepedictus Ma chio egit cum cognato suo Comic Morienncnsi ut imperatorem promitteret egredi,promittens ei non modo restitutionem ablatorum, sed montes aureos, & Cum honore & gloria

imperij gratiam senapiternam. Viri autem Religiosi quos euocauerat, arripuerunt iter excepto Abbate Cisterciensi, qui graui detentus infirmitaU , vice sita misit Dominum Ga fridum Antissiodorensein , qui Clareualensis fuerat Abbas,

praemittentes fratrem quencsam , quia Tyranno explorarct ubi & quando eorum vellet uti colloquio. At ille audito aduentu eorum 8c litteris iam de exitu suo certus induciis impetratis , respondit eos ob hanc causam frustra veniaturos esse , nisi Augelum de coelis secum patenter addu-Cant,aut veniant in potestate faciendi miracula, ut possiat mundare leprossis, & mortuos suscitare : Et sic illi ad propria reuersi sunt. Hoc mihi idcm conuersus Cartiisis qui Iegationem gesserat retulit. Imperator autem coli Ais obsidibus quos disperserat ad reditum properans, Vinit ad sanetiam Ambrosium habens circiter xxx. milites in comitatu suo, & inde mane festinanter egrediens prope Secusiam in eminentia cuiusdam montis suspendit quendam obsidem nobilem Brixiensem,imponens ei quod coniurationis Italorum conscius fuerat, & quod plus est artifex Congregati exercitus, qui eum ab Italia expellebare Alios vero obsides secum duxit intra Secusam. Chimautem & incois loci portas. claudi secerunt appositis custodibus armatis , & tyranno obsides abstulerunt, dicentes sibi ab aliis ciuitatibus excidium & exterminium imminere , si vicinos suos & amicos viros Italiae nobilissimos sic paterentur abduci in Alemanniam occidcndos : praesertim cum adhuc in Italia suspenderit virum potentem & generosum : sibi vero &suis exitum patere cum libitu. Tantam quidem adhibu runt diligentiam obsidibus retinendis ,' Vt neminem perinmitterent egredi qui Italice loqueretur. Imperator autem assumpto habitu seruientis quasi vi alicuius

magni viri procuraret hospitium, cum aliis V. seruientibus

497쪽

noctu egressiis est Iaetus, quod ei tata concesserant Italiam

Perdere , quam demeruerat diutius retinere. Inde transiens Crisopolim suam turbauit Burgundiam proceribus intentans minas : Et progrediens Alemanniam & Saxoniam supra modum turbatas reperit, & fratrem suum sentit prae caeteris inimicum , cum tamen ei plurimi aduersentur. Porro Lombardi post egressum eius Blandratum diruerunt, eX-

tractis inde obsidibus qui ibi relicti erant , de interfectis

Teutonicis fere omnibus quos ad custodiam castri deserueTat imperator. Decem autem nobilissimos & ditissimos Alemannos dederunt in sblatium mariti, uxori illius Ari-Nicnsis quem supra prope Secusiam suspensum retuli, ut illa prout libuerit eos aut suspendat, aut perpetui subiiciat struituti: vel redemptionem accipiat. Exinde damna multa Marchioni dicuntur intulisse : & nunc rumor est eos obsidere Papiam. Et certum est quod Papienses iam in Alemanniam miserunt nuntios imperatori, denuntiantes quod nisi redierit & opem tulerit nulla ratione poterunt diutius resistere ciuitatibus. Heresiarcha Cremensis Romae est apud sanctum P cirum , ubi eum Romani morari patiuntur inito commercio de reddendis captiuis suis e sed tamen ut aiunt recedere non paterentur. Episcopus Albanensis Domini Papae vices agit in urbe: Et si Lombardi Papiam caeperint, spes est Guidonem Crcmensem captum iri. Et quidem non modo Romani omnes , sed & Tuscia tota scismaticos impugnabit. Adhuc autem incertum est an Dominus Papa Lombardorum velit audire preces se transferendo ad illos:

Creditur tamen. Prosperatur autem adhuc Beneuonti, nisi

nuncij Regis Angliae, & Domini Cantuariensis in ipsius

praesentia conuenerint. Et quidem utrique benigne & bonorifice recepti sunt ; sed regalium sicut iustitia minor, sic pompa & diuitiarum ostentatio maior. Cum autem Dominum Papam blanditiis & promissis dcij cere non

praeualerent, ad minas convcrsi sunt , mcntientes quod Rex corum Noradini citius sequeretur errorcs , &prophanaereligionis iniret consortium , quam in Ecclesia Cantuariensi Thomam pateretur diutius Episcopari. At vir

498쪽

Dei nec terrore concuti, nec seduci potuit blandinientis: eisque duas proponens vias, alteram vitae , alteram mortis, respondit eos vi csperant facile 'posse Contempta gratia & patientia Dei pereuntium praeeligere viam: sed se Domino propitiante non recessurum a via recta. Detumuit ergo in breui Spiritus corum : & videntes se hac via contra iustitiam non posse proficere, miserunt in Siciliam nuncios 8c litteras Regis sui , quibus muniti venerant, . Vt

ope Siculi Regis & Reginae possent aliquid a Domino Papa aduersus Ecclesiam impetrare. Sed Christianissimus Rex Francorum praesagi cns nanc versutiam malignantium, Panormitano electo causam Ecchesiae & Domini Cantuariens. commendauit Ut propriam. Quis alterutrius legationis profectus sit , hactenus ignoratur. Supervcnerunt interim nuntij legatorum quos Rex Anglis impetrauerat , minime coarantes. Nam quicquid cecinerat alius , alius in curia decantabat : sed nec de istis ce tum est quid sint ad Dominos suos rclaturi. Supplicatum est ex parte Regis & legatorum, adhibitis multis intcrces soribus , Domino Papae pro Episcopo Saresberiensi. Et tandcm obtcntum vi ci summus Pontifex suam remitteret iniuriam & offensam, & Domino Cantuariensi scriberet rogans de consilicias vi ci dimitterct iniuriam suam , dc ipsum a suspensionis sciitcntia relaxans in gi actam reciperetae amorem, si tamen ci in propria persona de satisfacti tae susticientem praestiterit cantionem , aut duos de maioribus clericis Ecclesiae suae excepto Decano transui lapserit, ut iurent quoniam Episcopus cis mandauit, & postea non emandauit hoc praestarc iuramentum, quo ipsius Episcopi nomine & vice iurabimi , quod Archiepiscopo de contumacia & iniuria satisficiet. Ex quo probabiliter colligi potest . quod Dominus Papa sententiam lcgatorum . qua iam dictum Episcopum absoluerunt, aut ignorauit, faut ratam habendam esse non credidit. Obtinuerat au-lcm idem Episcopus ante litteras fere consimiles , que tamen ipsum & suos non onerabant aliquo iuramento :sed eis nondum usus est, vel quia Regi displicuerunt,

499쪽

vel quia minoris vciis calculum reportaturi' suhrysteriitrii filesciebatur adlaucquando reuersus est praedictaram fortitoriis es ritum, sed Dominus Papa rescripsit Christianissimo Regi se Ecelesiae Dei &suo C ntuariensi non defuturum o iunidiu partem eius iustitia

comite poterit sit bleuare: Nimc aci Regum nostroruim Miloquia transeamus. Illustres viri HenricusCampanorum M Phi lippus Flandrensium Comites' procurauerunt in conuentu

Suessionensi causam Regis Anglis apudChristianissimum Re .gem ,&iu Xta tandem p rcces memorati Regis Anglorum in hanc formam pacis dccursum est. Rex Andis debebat redire in hominium Regis Franciam, & fide 'corporaliter ω publice data coram omnibus profiteri quod ei tanquam Domino suo

de Ducatu Normanniae seruici,sicut praecessores suiDuces c6sueucrunt seruire Francorum Regibus. Comitatuna vero Andegati ensem&Cenomanensem, & fidelitates procerum ad memoratos honores pertinentium cedere 'tenebatur Domino Henrico filio suo , qui inde hominium & fidelitatem Regi Francoru cotra omnes homines tarii rus erat,nec aliquid debiturus patri vel fratribus, nisi quod exigit ratio meriti vel natura . Ducatum vero Aquitaniaelege simis Rex Fraticus Ricardo filio Regis Angliae concedebat, dans ei in inatrimoniufiliam suam, sed sine dote , quae tamen erat pro libitu parcntis

donationcm propter nuptias acceptura. De Tolola nec mentio habita cst. Milites qni altrinsccus capti crant,dcbcbavit liberari , de sic consolidari pax de concordia Rcgum. Cum vero Rex Angliae voti compos audiret comitem Hςnr. ad se vera ire, Vt haec incundς concordis forma confirmaretur, demandauit ei ne progrederetur proficiscens in Pictaviaria utLiainiacum Castrum aufferret proceribus, qui illu d rcadificare conuenerant S munire. Causam vero quam cum Francis tractabat, commisit Archiepiscopo Rotho magensi & Richardo de Humaz & R. de Lucinniendam viccsua: quorum iuramenta contra voluntatem Domini sui Franci nostri non appreciantur vel obolum. Unde Rex Francus ratus se delusum essu dolo partis alterius, Bituricas indignans profectus cst ibique a partibus Pictauorum iuramenta recepit &obsidcs, quod nullam sine consilio de voluntato eius cum Rege Angliae Liciet pacem

500쪽

eis auxilium mutuum repromittens: At iuramento Petri stadis sui, Comitis Stephani, ta Vfllermi militis Carnoten ει, firmans quod nccipse faciet pacem, nisi facta pace eorum, Mnisi ei resumatur ablata.Iterato itaque sed diligeti 'per ante di- fetos comites C panum & Flandrensem egit Rex Angliae,ut alterius R egis haberet colloquium; & pacem pro forma, inquam conμenerant, reformaret. Et quidem in octauis paschae colloquium obtinuit optimatum Francorum, sed faciem Regis viacre non meruit, nisi ante securitatem praestiterit quod Pictauensibus,&omnibus qui regi adhaeserunt, pacem & v niuersa ablata cum. integritate restituet: Exccpto quod non tenetur Pictauensibus, sicut nec ei Pietanenses mortuos suscitare, &cuas xcaedificarc combustas. Hanc ergo fide corporaliter data praestit cautionem. Et quidem alios articulos pacis apud Suessionem dispositς fideliter obseruabit. Hoc ipsum

simili modo cautum est a proceribus eius. Pro res autem

Franciae esse fide 'Migauerunt, iod Rcx Franc. si sibi pacta

stiperius posita Δρ suis scruata ni crint, praemonstratam pacis obseruabit conditionem, ex ccpto quod filiam suam non consentit Ricitudo destinato Duci Aquitaniae in matrimonium collocare. Hoc tamen de Tolosa expressum est, quod si Richardus de Comite sancti Egidij sibi petierit iustitiam exhiberi , Rex causam tractabit iudicio curiae suae. Quς cum Regi

Francorum relata fuissent ex ordine, consensit ut cuin Rege Angloruin loquatur dominica proxima post Assensionem, M*cundum praedictas conditiones faciat pacem. Scd Pictavcn-scSei postea conquesti sunt quod Rex Angliae eos transmisseeXercitu cxpugnabat , dum vcrba Concordiae tractarentur: E xcrcitum tam eii Consecorant, ducem cius Comitem patricium , interkecrant sed inuiti. Vnde rex Francus plurimum motus est,sed an hoc impedirc pacem possit igno-xo, licet enim poeniteat sic consensisse. Cetcrum aliquatenus inductus suit contemplationc dcuotionis, quam Rcgcm Angliae opinatus est concepisse: Cum enim idem Rex pro rcformanda sibi pace, Francos, de quorum amicitia confidcbat,

operosius si, ilicitaret,& clectumCarnotensem didicisset Christianissimo Regi familiarem esse prae caeteris , eo quod alios optimatas prsccdcre creditur in timore Domini operibus

. . . . s