Prima vndecima pars librorum diui Aurelij Augustini ..

발행: 1506년

분량: 285페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

81쪽

Se libero arbitrio

in nullo auctore fieri posset. Si aute surans quisnam iste sit: dici non potest. vlonem vinus aliquis est 1 sed cui in malus tu malefacti auctoi est: Unde si imbitas ι iuiud attedequbd supra dictu est: Elialecta cla rusticia dei vindicari: No eui iuste vin 'st' dicarenturi nisi fierent voluntate. Euo.

Mescio utrum quisis peccet qui non didi initico si verum e quisnam sit ille a quo peccare didicerim' inquiro. Hus. ειυqd boni existimas esse disciplina: Euo. Eruis audeat dicere malu esse disciplina Hug'. Quid si nec bonu nec malum este Gro. Mibi bonu videtur. Aug'. Lene et sane: Siquide saetia o illa dat aut excitatur : nec quisl nisi per disciplinam alio discit. Tn tu aliter putase Gio .Ego perdisciplinam non nist bona disci arbitror. B Ausi'. Vide ergo ne non discantur ma la:Nam disciplina nisi a discendo non di rea est. GIO. Un rego ab homine fiunt si non discunt Bum. Eo fortasse et se a di/sciplina id est a discendo auatit atm ab . alienar: S3 siue boci siue aliud aliquid sit: illud certe manifestum iniquonia discipli/na bonum est: et a discedo dicta est discipli/na: et mala disci omnino non posse Si tali discunniti sub disciplina continentur: ar cv ita disciplina non erit bonum: bonu est autem ut ipse concedio. Non igitur discu/lur mala et frustra illum a quo male me reditamus1 oueris. Sulli diicitum mala Cora vitanda no facienda dii cunt: Exhn UIM '' cere nihil e iussa disciosula oculare. Euci. rursus ego duas discipias die putor una pa qua bene lacae: aliam p qua ma te fum discimus.Sed cum qu aestvr

disciplina bonum elisi ipsius boni amor

intentionem meam rapuiti vi illam diis plina intuerer qus bene ractedi est: ex quo bonum esse respondi: Nuc a lite admon or esse aliam quampculdubio malum esse confirmo: et cmuo auctore requiro. Husi'. Saltem intelligentia non nisi bonum p tas Euo . Istam plane ira bonam puto ut non videa qd in bomine possit esse prs stantius mec ullo mo dixerim aliquam in

telligentia malas esse posse. Au Quid

cum docetur quiscd si non intelligat: porontiae tibi doctus videri: Gio. Gmnino non poterit.Aug'.Si ergo omnis intelligentia bona est: nec quis qui non intelli in discit: oio 4 discit bsi taciti cis ei si quidi sat intelligit: et olo 4 intelligit 1 bstfacit. Quiris igis sint auctoreo que aliquid di

scim':auctore xfecto p que bfilacinii sirit. Quapropi desine veste inuestigare neicioque malu do re. Si em malus e 1 doctor non est: Si doctor est malus no est.

G difficile sit unde mala fianti

inuestigare: imabit tamen plurimum ad hoc ι credere Deum ol nippientem omniu creatorem in stiminu rectorem: nec ulla ad inruin creando creatura: aca .u. GIO.

Getam quonia satis cogis ut sa/a reari non nos distere male facere.

Dic mi bivst male laciam'cAtis'. Eam questionem mouesqus me admota

adolescente vehementer exercuit: et fati

gatum inbereticos impulit arm deiecit. Quo casu ita sum amictus et tantis obru tus acervis inamu fabularum: ut nisi insebi amor mueniendi veri opem diuina im/petravim: emergere indelaim in ipsa pri/mam quςrendi libertate respirare no mos .Et quonia mecum sedulo actu3 est ut ista quinioe libaareri eo tecum agam or dine quem secutus citast. Bderit cili deuster nos intelligere i

re nos debet nusi si bene nobis conscii sti mus. Credimus aute uno deo oluta esseque sunt: et tamenno esse peccato* aucto. rem deum .dhouet aute animu:si peccata ex his animabus sunt quas deuo creauit:

ills aute anime ex deoι quomo non panis interuallo peccata referant in deii. Gio. Id nunc plane abs te dictum ei quod me cogitantem satio excruciat: et quod ad ista inquisitionem coegit et traxit.Ausi'. Userili animo esto et aede quod credio .Nihil enim creditur melius etiam si causa lateat cur ita sit. optime nassi de deo existimare verissimu est pietatis exordium: nec quis * de illo optime existimat qui no eum omnipotentem sarcu ex nulla particula coni

tabilem credit:bono* etiam omnimm πω atorem 1 quibus est ipse prestantior: re ctorem quom iustissimum eorum omni usquecreavit: Nec ulla adiutum esse natura

increadoiqst quino sibi suminet. Ex quo litur de iubilo creauairoia: de se aut non

82쪽

lliber

creaveriti sed genuerit q6 sibi par ectique

filium dei vilicum dicimus:quem cum pla

.cod. . . nius enunciare conamurι dei virtutem et

dei sapientia nominamus: per quam focit omnia ι qus de nihilo facta sunt. Qui duo constitutios ad intelligentiam eius requam requiris sopitulante deo nitamur hoc modo.

Omnibus Oopulis et siclineia bus malum est adulterium: non cuia vetatur legei sed ideo veta tur lege quia malum est ratione ii bidinis seu cupiditatis: cur sola in toto malefaciendi genere Poe

ri Uetio certe unde mala faciamus.

q. tuo eriis discutiendii Ait quid

sit malefacere: qua de re tibi quid videatur exprome. Quod si non potes totum simul breuiter verbis comprebendore saltem particulatim malefacta ipsa co/memorando sententia tuam nota ac mi hi. o. ulteria idomicidia et sacrile sia: ut omitta cstera quibus enumeradisi ves repus vel memoria no suppetit: qui oest cui non malefacta videantur: Hus'. Dic ergo prius cur adulteri u male fieri puteormn qr id facere lex vetat Euo.Non sanrideo malu3 iniquia vetatur lege ued ideo vetatur leget quia malum e. Aus'. Quid si quispia nos exagitet exaggerans

delectationes adulterii: et querens a no bisι cur hoc malum et damnatione digna iudicemus: num ad auctoritate legis cone

fugiendum cesto hominibusi iam non tui credere ised intelligere cupientibus Nam ct ego tecum credolet inconcusse credo omnibus. populio at in gentibus credendu3 esse clamo i malum esse adulteri u sed nunc molimur id quod in fidem recepitnusIerseam intelligendo scire ac tenere firmissimii. Considera itam quantum potes et renun/cia inibi qua nam ratione adulterium malum esse cognoveno. Euo. Doc scio ma tum esset et doc ipse in uxore mea pati nol/

Ire lem: Quisquio autem giten facit Quod si/bi sieri non vult male utim facit. Hus . Eiuid si cuiuspiam libido ea sitivtvxorem

suam prebeat alterii libenterm ab eo corarumpi patiatur: in cuius uxorem vicissim

primus

mum . Aus'. Hn non iste illa tua regula peccat: Non em id facit q6 pati nolit. ob rem aliud tibi quς rendu est usi malum

esse adulteriu3 conuincas. Euo .Eo mihi videtur malui et butuo criminio homineo

vidi *pe damnari. Aus'. Quid exprer Drecte facta nonne domineo plςrum dam nati sunt: Recense historiamine te ad albos libros mittam eamipsam qiis diuina auctoritate precellit. Iam inuenies in ma/le de apostolio et de omnibuo martyribus sentia inuo: si placet nobis damnationem certum indicium esse malefacti: cu illi om/neo damnatione dignit propter consessio

nem suam iudicati sunt. Gobrem si quici

quid damnatur malum est: malum erat ibio tempore crydere in christulet ipsa 3 con fiteri fidem. Si autem non omne malum est quod damnatur quere aliud usi adul/terium malum esse doceas. Euo. Quid tibi respondea non inuenio. Hus'. foratassio ergo libido in adulterio malum est: Sed dum tu fori si ipso facto quod i a vi deri potest malum qiistis paterio angu mas. Nam ut intelligao libidinem in as Per diat.c.

ulterio malum esse: sicut etiam no contin/s cui m.

gat facultao concumbendi cu coniuge ali/ena: planum tamen aliquo modo siti id eum cupere: et si potestas detur facturum esse: non minus reus est; instin ipso facto deprcbenderetur. Euo. Nihil est omni no manifestius: et iam video no opus esse longa sermocinationesvi mihi de homici/dio sacrilegio ac prorsus de omnibus pec/catis persuadeatur.Clarum est em iam ni/hil aliud * libidinem in toto malefaciendi

genere dominari.

Quid intersit inter metum et cu/pidita tem:et si peccet cui metu ociciderit hominem:

cus ne etiam istam li/ Eus : os bidinem alio nomine cupiditate vocari Euo. Scio .Hug'Quid inter hanc et merum: nihilne interesset an aliquid putao: o.Immo pluriman ab inuicem distare arbitror . Aus'. Crcido te ob hoc arbitrarii quia cupiditas ap/petit: metuo fugit. Euo. Est ita ut dicis. Hum. Quid si ergo quispia non cupidi tate adipiscede alicuius reii sed metues ne

cupit parem habere licentiam: nihil ne ma ed ei mali accidat botri occideritinum ho

83쪽

Se libero arbitrio

non ideo factum hoc cupiditatio domina

tu caret: Nam qui metuens nomine occi

diti cupit uti in sine metu viuere. Hus'. Et paruu tibi videtur bonu sine metu vi/uere Euo. anagnum bonum est: sed hoc illi domici deo facinuo suu 3 puenire nullonio potest. Hug'. Non quero quid ei pinuenire possitis3 quid ipse cupiat. Certe embonu cupiti ci cupit metu liberari: et iccir co ista cupiditas culpanda no estralioquinoes culpabimus amatores boni. olim de cogimur fateri esse homicidiui l quo ne/queat male illius cupiditatis dominatio reperiri: falsum in erit illudi et in omnibus peccatis ut mala sint libido domines: aut

B erit aliquod homicidium q6 possit no essepctili. Si homicidiue holem occideret potς κνημ iii accidere aliqui sine peccato: Na et miles

hoste et iudex vel minister erit ocente: et cui forte inuito atq3 impruderi relu manu sti/girmo nubi videns peccare cu homine ocicidui. Euo Pssentior: Sed homicidς istia Pellari non solet. Aug'.4Respdde iram vim illii qui d fim occiditia quo sibi metu

ebat cruciatus graues in eo* numero ba bedu existimeo qui sic homine occidui: ut

ne homicidam cide note digni sint Euo. Longe ab elo illii differre video: Na illi ur legibus faciunt lvel non pira leges:hui' aut faciles nulla lex asprobat. Husi'. Rura

suo me ad auctoritate reuocas. S3 membnisse te oportet id nuc a nobio er susceptii 'ut intelligam q6 credini': legib' aute cre/dim eptandu itam esti s 4 mo possum'

idipsu intelligere: utru loe ς punit hoc uinctu Ilon perpera puniat: nuo. Tullo mopcrpera punit: ququide punit eu 4 volens ct scieno diam necat: q6 nullus isto; satir. Hug'. Et qd recordari re pauloasi dixi sese. in omni facto malo libidine3 dominari et eoi po malui esse: Euo. Recordor sane. AlIc'. Cluid illo: None ide tu coctiluti iesi et cupit sine metu viveretrio habere ma iam cupiditatem c Euo .Et hoc recordor. Hus'. Cum si ista cupiditate a seruo diis

intermus non illa culpabili cis piditate in terimitur: Epobre cur sit hoc facinus ma/lum nondu comperimus: Conuenit em th/ier nos omnia malefacta no ob aliud nismarinuid libidine i id est in nrobanda

late fiunt. Et in .iam nubi videturi iste damnari: Quod quide non auderem dicerei si aliud habere quod dicess.

Husi'. Ita ne prius tibi psuasisti tantuscelus impunitii esse oportere: cum considerareo utrii ille seruus a pia satiandas ibbidines suasi metu domini carere cupiuerit: Cupere nam sine metu viuere non tibbonorum sed etia maloria omni uest. Et rum hoc interest cr u boni appetunt a uera tendo amore ab dio rebvos quesne amit tendi periculo nequeunt Faberi: mali ai tem 1 ut his fruedis cum securitate incum banti remouere impedimentu conatur: et a plerea facinorosia insccteratam' vitam si Ico et admodu gaudeo ta me plane co/gnouisset quid sit etia illa culpabilis cupi

ditas si libido nominas: Qua esse iam ap. paret eam rem amores quas potest quism

inuitus amittere.

Si iusti sint leges admittentes

vim vi repellcre et ea de causa hominem occidere: bona lex et a non

bono fieri potini pudicitia a vio/lcnto stupratore eripi non potest

Uare nuc age qusram'ι sca.V. Hq si placeti vult etiam in sacrilegiis

libido dominestque videmus plu/

pproperia sit: pus ei se mihi diicuticndu vi, in superstitione comitti.

Elide ne

detur vitii vel hostis irrueno vel insidia/tor sicarius siue x vita siue x libertate is uex pudicitia siue ulla interficiatur libidine. Euo. cauonio possum arbitrari care re istoo libidineiquis his rebus digladia/tur us possunt amittere inuitu Tut si non possunt quid opus ins bio used ad hominis necem .pgredi Ron ergo lex iusta est quς dat potestate vel viatorii ut latronem ne ab eo ipse occidatur occidanvel culptiam viro aut f ins ut violenter sibi mi/pratorem irritente ante illa tu stup*si popsit interimat. Nam militi etiam iubetur legetvt hoste necet: P qua cede si teperati ritiab impatore pinas luit: Num istas te geo iniustasi vel potius nullas dicere au

debimus Nam nimi lex esse no vides quς iusta no tuerit.Aus'. Legem quide satis

video esse munita contra huiuscemodi ac cusatione: que in eo populo que regit mi noribus malefactis ine maiora comitterentur dedit licentiam. 2 lto est em mitius

eum qui aliensviis insidiatur * eu qui sua

84쪽

lliber

tueturi occidi: Et multo est immane inui/tum homine stupru ppetii * eu a quo illavio infert ab eo cui inferre conatur inter imi. Iam eo mileo in hoste interliciendo minister in legio: quare ossicili suum facis D te nulla libidine impleuit. Porro ipsa lexint. lam que ruedi populi causa lata est nullivo li/bidinis argui potest. Siquide ille d tulit: si dei iussu tulit: id est q6 pcepit sterna tu sticia expers ontino libidinis id agere po/tuit. Si aut ille cii aliqua libidine hoc sta

tuit: non ex eo sit ut ei legi cu libidine ob temperare necesse sit: quia bona lex et ano bono ferri potest. No em si quis ibi cau/sa 1 tyrannica potestate nactuo ab aliquo cui hoc conduciti pretiu accipiat: ut statu at nulli licere vel ad coniugiit f ina 3 ra/pere .ppterea mala lex eriti quia ille iniu/stus arcs corruptus hac tulit. Potest ergo

illi legi qus tuendorsi ciuiu causa vim ho stile eade vi repelli iubeti sine libidine ob/temperari: Et de omnibus ministris 4 iu/re atq3 ordine potestatibus quibuscd sub/iecti sunti id dici potest. Sed illi homines lege inculpatat quomodo inculpati queat

essetnon video: Non ei illexeos cogit occi derei sed relinquit in potestate. Libe*eio

itam est nemine necare ν his rebus quas inuiti possiit amittere: et ob B amittere noc debent. De vita citi fortasse cuipiam fit dubiui viiii animς nullo pacto auferasi dum hoc corpus interimis: sed si auferri potest contemneda est:si no potesti nihil metuens q. . . de dum.De pudicina vero quis dubitauerit

Pudu, in ea sit in ipo animo constituta qua doquide virtuo est Unde a violento stu pra/tore cripi nec ipsa potest. Eruic d igifero prurus erat ille qui occidis id toruin inpotestate nostra non est: quare quemadmo dum nostru appellandusius non inrclligo. Quapropter lege quide non reprehendo que taleo pmittit interfici: sed quo pacto istos defenda qui intersititit non inuenio. o. .adulto minus ego inuenire pos sum cur bominibus defensione quςras quos reos nulla lex tenet. Hugst. Nulla fortasse: sed earu legum qus apparet et ab hominibuo legunmNam nescio vim non aliqua vehementiore ac secretissima lege teneatur si nihil rem est quodno admini stret diuina prudentia. Quomo esti apud

eam sui isti peccato liberii qui O bis rebus

punius

quas contemni oportet humana cede polluti sunt: Euo. Videtur ergo mihi et te gem ista qus populo regendo scribiturire ae ista pmittere: et diuina prouidentiam vindicare. Ea re, vindicanda sibi nec idepopuli assumit qus satio sint cocilia de pMci dominibus imperitisi et quanta possuty homine regi: Ille vero culpe alias psnao aptas haben t: a qitibus sola mihi videtur posse liberare sapientia.Aus . Laudo et probo istas Quio inchoata milulis perfoctam: tamen fidente et sublimia surda perente distinctione tua.Ussici uiciistiNI

istas citie regendio ciuitatibus terti minia concedere arm impunita relina uereTuue Auina tit ouidentia vindicant et recte.

Hebem quia no omia facit ideo qus facit

improbanda sunt.

Quomodo lex crema alae iii commutabilio legco temporales

moderatur: La. VI.

Edi dispiciamuo si placet diligen/ HL disin s ter quousin per lege istam quς po μ μ' pulos in hac vita cohibet malefa/ .cta ulciscenda sint. Deinde quid restet q6 per diuina prouidentia ineuitabilius secrerom puniatur. Euo. Cupio si mo perue niti possit ad tants rei terminos: Na3 hoc ego infinitu puto. Aus'. Immo adesto

animo: et rationis viao picrate stetuo in/gredere. Imbisenem tam arditu at dissi, cile duod nodeo adicitate planissumi atam expeditissimustarctn ipsui tam suspem Iliab eo auxiliu deprecarest quod institui must queramus.Et prius responde mi bis viru istasex que litterilax in gatur i fominiS J anc vita viuetib' opitulescietuo. Manifestu estgsa ephis hominibus utram populi ciuitatesci psistiat.Au uidi libomines et populi. eiusdem ne generis rerii sunti ut interire mutarive no possumeterium omnino non sint dii vero muta/bileo tepoributa subiecti sui Euo. Gu/tabile plane alae tempori obnoxiu hoc genuo esse quis dubitet Aus. Ergo st po

pulvio sit bene moderatus et grauis Gm ni inutilitatis diligentissimus custos: in quo unusquira minoris re priuara in pu blicam pendat: none recte Ietiatura qufi

haecipi populo liceat creare librina isto

molo auos sua res.id eis publica admini/

85쪽

Ela libero arbitrio

si paulatim deprauatus ide populustrem priuata respublics pserat: atm dabeat vonale suffragua. comi plura ab eis ci bono reo amati regnui se factiosis coscelitis is famφiis in comittat, nolle ite Euo .Recte. Eu Si do tunc extiterit vir bon' qui plurimupossit:adunat bula ppis potestate dadi honoreo: et in pauco* bonorum.veleti avni/us redig*t arbitrium. Euo. Et id recte.

deatur esse contrarie ut una earum bono rudando ru populo tribuat potestate in ferat altera: et in ista secunda ita lata siti ut

nullo modo ambs i una ciuitate simul esse possint: non dicemus aliqua earum iniu/su reri ferri minime debuisse Euo.Sul

torno. i. Spoellemus eri DL uviusta. st placet temporales mutari tamen llem: due diuis iustast:

er tempora iuste potest.

que summa ratio nominati cuilemo obteinperandii est: et per uuam mali mii egi boni beata vitam merenturier oua denissi illa qua temporale vocanda diximustreae re/ferturirectem niurat. porcit ne cuipia intelligeti non incomutabilis stemam videritSn potest aliqua do iniustu Glut mali miseri boni aure beati sint: Sut ut modestus et grauis populusipse sibi magistrat' creendissolutuo vero et nequam ista licentia cain reat Euo. Video hac sternam esse aliuinco mutabile legem. Rusi'.Simul etiam te videre arbitror in ilia tepotali nihil esse i Jh

ste no dedit: hsc vicissitudo tralis ut iustacetiex illa scit ita te tracta eiq so iustu e gra

ueni populu honores dareticue non dare.

Dii tibi aliter videtur: Euo: Sssentior.

pinia sint ordinatissima.Tu si aliter existi/mas pro me. Euo. Quid tibi vera dicen/ti contradicasno dabeo.Auς .lsum ergobςc sit una latex qua ills omnes tepor leo ad homines regendos variatur: num ideo ipsa variari ullo mo pol. In

telligo oino no posse: Nem eiu ulla via vid casus ulla re* labest vitin efficeret: virum no sit cibia οἶς ς; Mὸrisuina. Si omne umeno noscat se vin/re in quo homo excellano vinubia et bestiarum ipse autem multis possit iperare: et uuid scire uuidve intelligere: et inscientia mala esse iisnpossiti sed experima: La. 'ii.

nunc videam ibo Eus'. ala mo ipse quomo in seipso sit ordo

natissimus a ex fomin iis una leae loriatio populia onstaia aus texi vidi cruellit oratio est. Et dic mibit utrum certissimu tibi sit vivere te Euo. Doc utiro quid certius respoden m. tium. Quid illud: potes ne dinoscere alaad elle vivere: aliud nosse se vivere Euo. Scio quidem nemine se nosse vivere nisi vivente3: Ted vini omnio vives noti erit se vivere igno m. Eu Qua vellem ut credis ita etiatares pecora carere raride: cito nostra diseputatio ab ista quςstide tragret. 0 quoni/am nescire te dici si longa sermocinatione moueor Nem ei fi talis res est qua prster missa pergere in ea quς intendim'. tanta a connexione oris quata opus esse sentios Ti. frationis sin intur. Dic ita Q mi cu sspe viderim

bestias ab hominibuo domitas: id est nocor bestis imis, et anima ita homini sub/iugatam tui voluntatietuo sensa quoda et iactu duae seruiati utru tibi ullo modo Deri polla videas ut bestia quelibet imma nio vel feritate vel corporei veletia sensu quolibet acerrima pars vice sibi bomina subiugare coneturi cu corpus euis seu vii seu clam multa interimere valeate Euo.

Tullo mo istud fieri posse planuoaus

Bene sane: G3 ite dic mi cu manis a 3 rasit viribus csteriis officsso corporis a plii runis belli a domine facile superari: quς nam reo sit qua homo excelliti ut nulla ei bestiarii ipse aut multis imperare possit et ii forte ipsa est qustrationalis intelli se Uttraκo vestia dici solet Euo .Eo tueuio aliud: qua doquidem in animo est id q6 belvis an . tecellimus: Qus si exanimeo cilanti dic rem nos eo pstare et animii habem': N sic vero cum et illa fuit animaliaud quod eo rum animio no inest ut subdantur nobis: inest aute nostri vicis melioreo sim' quo/nia nem iubii nem paruit aliquid esse cubuis apparet quid aliud recti' * rationem vocari. Eu M. Elide* facile fiat deo as

86쪽

lliber

Nam ego fateor tibi questione istam squs

ut intelligo terminata est ladiu nos retenturan putauerami in sortasse omnia uus dicta sunt ab ipso nostre disputationis e ordio. cauare accipe iam ut deinde ratio conne tur: viam aedo te non ignorare

id quod scire dicimuoi nihil esse aliud Φ ratione babere pceptu. Eu o. Ita e. Eu G.

Qui ergo scit se vivere ratione non carci.

Tzriminui tem bestic: et sicut iam i emicuit ratioto e perteo suilia Euo. .manifestu est.Ausi'. Ecce toria nosti quod te ignorare respon/deras: non omne quod vivit scire se viii re:*es omne quod se vivae sciatI necessa rio vivat. Euo. Non mibi est iam dubiu: Pge quo intenderao: nliud cili vivere esse

aliud viuere se scire sana didici. Ausi'. Quid ergo tibi borum duoru videtur esse sistantius Euo. Quid putast nisi scietiaviis Ausi'. anelior ne tibi videtur vi Nicientia . ipsa vita ran forte intelligio su periore quanda et silicsriore viram esse labentia: qua scire nemo potest nisi qui intel ligit Intelligere aut quid est nisi ipsa tu ce metio illustre pisciniscv vlucres actuare tu mibi nisi fallor i no viis aliud ali id sed citida virs meliore vita proposuisti. Euo.Qptime otii ino et cognoui Ili et explicastium finiatia i scientia meam: Si tame scietia mala esse nun* pol. Hus'. vlullo modo arbitror: nisi cu trastato xbo scientia pro experie tia dicimus: Experiri est, non semo bonu3 est: sicut experiri supplicia. Illa vero que .pprie ac pure scientia nominat: quia rati/one atm intelligena paras ι mala esse quo potest: Euo. Teneo et istam differentia:

persequae cercra.

bo ordinatissimus siti cum

ratio siue mens do inmaturi. et in multa non solum cum pecoribusu

sed etiam ciam arbustio habemua

primus

riud est quod volo diceretoc d i quid est quo pecoribus domo proponiturisiue mensi siue spiritus li/ue utrunq3 rectius appellatur: nam viru/m in diuinis libris inuenimuol si domino rur at* imperet ceterio quibuscun* bo .mo constati tunc esse nomine ordinatissi/mu. Elidemus em dabere nos: non solumcu pecoriduo sed etiam cu arbustis et sti nt.1stium pitibus multa comunia: Nain alimentu3 corporis sumere ι cresceret gignciet vigere arborib' quom tribum3 videm':st infima quadam vita continetur: Uidere aute adim audire: et olfactu gustu et tactu corpo/ralia sentire posse bestiaos et acrius pigras in . nos cernimus et fatemur.Rdde vires et valentia firmitarenti3 membroru et coleritates facillimos* corporis motus: qui bus omnibuo quasda earum superam ii οι quibusda squamuri a nonnullio etia vin/cimur. Genuo tamen ipsum rem est nobis certe comune cum beluis: Iam vero a tere voluptates corpor solet vitare molesti. ao fersns viisl omnis actio est. Sunt alia queda quς id cadere in feras no vides: nec tamen in homine ipso summa sunt: ut io mTettidere: Quod humanu quidem ted intimii domitiis iuvicati diuuio de natura humana rectissime iudicat. Deinde amor laudio et glori et a nectatio dominaduquς tamen si bestiaru non sunt no tamen ea rum rem libidine bestiis meliores nos esse arbitrandu est Flam et ille apocliti tactim Trioni subdituo no eli miseros facit: vlomo aute cuisti nil seria se preponendu p rauit iuste igitur motibus anime cia r tio dominati ordiriatus homo dicend'cit. Non cui ordo rectuos aut ordo appellan/dus est omnino τbi deterioribus meliora

vello iritus cu irrationa sed animi motu at id i domna thoie:cui dominatio lege debet ea Ouaeferna esse coperimus. Ello. sntelligo aciequor.

olus sapies quiscnstultuet sinet si in stultis sit mens uus suu no

exerceat principatum: LalnUm ergo ita homo co/ Atis'.

e stitutus atm ordinatus es monile tibi sapiens videre Euo. Nescio alius quio mihi sapiens homo videin popsiui si hic no videt.Hug. Credo etiam te illud scire plerosa doleo stultos ee. Euo. oc quom satis constar. Eug'.Ht si stula tuo sapienties contrarius quomo sapientem comperi nec Erulo etia stultus sirip.

fecto id intelligis. aeuo. Cui no aspareat ga

87쪽

De libero arbitrio

hunc esse in quo mens summi potestatem non dab et Hus .Quid igitur dicendu

cu nomo ita est a stectus decile illi menter an inuis insit ea carae donii natu Euo

Doc potius quod ultimu posuisti vel sub

iecisti puelle abs te audire quib' documetis perceptu habeas mente tesse domini: quς suum no exerceat principatu . Hus'. citina tuas istas partes facere velleo: Hanon mibi facile est sustinere quod ingeris. Illud salte facile est tibi recordarisqo pauloante riximus quem admodu bes te mansuete facts ab hominibus ac domi is seruiant: Quod ab elo vicissim homines ut de monstrauit ratio paterens, nisi aliquo e

celleret: Id aute non inueniebamus i cotipore. Ita cum in animo esse a Pareretiali

ud aspellandum esset epratio no comperi mus: Qua postea et mente et spiritu vocari recordati sumus. Sed si aliud ratio aliud

riti motus es mens: constat certe no nisi elevti ratio/scransti m. ne. Ex quo illud conficis:eum qui ratione

habet mente carere no posse. Euo. ro/he ista reminiscor ac teneo. Aug'. Quid

. illud: credisne domitores beluae nisi is oleres esse no posse Eosein sapietes vo coiquos veritas vocari iliberrid est a uire/. silo metis ostii libidui is ubiugatione pa/cati iunt. Gio. uicuissest tales putare istos quos vulgo mansuetarios nucupat vel etia3 pastores aut bubulcos laut auri/gas: quibus omibus domitu peciis subie/ctu videm'i et druidustria idomitu subiici. Au .En igit habes documentu certissi mul quo manifestu fiat tesse metem bot stine dilatu: Diso spe inest meo: Egut cilitalia st agi sine mete no posset. Imo rei resinat

na stulti sui: semiecnsi isti otii nisi sapietissesse pcognita euo. Gipe hoc ia fuisse

a nobis in supiorib' confectu: et mihi cld re. spondere non potuisse in mente venire.

Quid regnumentio in quo necanini Iritio suoi nec iustuo animuvirtute armatu superat: et in omissub stati a viii eo novi uenti ustan tior sit rationali aut sapieti menti

nihil uter deu prestatFesse potesti

s emet regnii metis humanς humana esse sapientia set eam posse etianon regnare compertu est. Hu uatasne ista mente cus retast i libidines sterna

lege concessu esse cognoscimust potentio rem esse libidi te Eadem nullo bacto pruis: Neque esset ordinatis surrat ut impo rentiora poten d imperara. Quare ne

cesse arbitror esse viguo possit meo . in piditas leolpo quo cupiditati recte iustem

Quid virtute omne ne dubitamus omni vitio sic anteponere ut virtus quato melior atin sublimiori tato firmior inuictior mnis Eua .Quis embltauerit Alis'.Nullus igitur vitiosus a tum' virtute a potentiorem esse no te arbitror negaturii Euo. Nemo id negat qui q6 facile est vi det:aut substantia vivente nonuiueri aut eam que vita dat ei que accipit esse platandam. Hug'. Gulto miles igit corp' qua lecum id sitiaminu virtute preditu vincit. Euo. Euidentissimu d.Aug'. Quid ani

stodiens no potest alia mente pari s qui rate acvirtute regnante ex arte deiicere atq3 libidini subiugare Euo. Nullo mo:no solum a pler eande in utram excellentia ted etiam et a iusticia prior decidetilietin viti osa mesquς alia facere conabiti eom ipso erit infirmior. Au .Est intelligis: quare illud restat ut respodeas si potes: virutibi videatur rationali cissa picti meteac s esse te. Euo albil pter Heu arbitror. Hus .Er mea ista sentena c.Sed qm reo

ardua est: nem nuc osportune qu ituri ut

ad intelligentia veniat: robustissima teneatur fide integrasnobis sit huius quo

monio diligens et cauta tractario.

concludit ex dictio nec deum mentem iosam cosae ad peccamised liberu arbitriuri quantas pro hoc ipso penas pendat cucupidi

iasin eo dominatu T. Lam. M prssentia em scire possumus si

i cunm illa natura siti quam menti virtute polleti fas est excelleres timiusta esse nullo modo posse: auare ne ista quide tametsi habear potestate coget me tem seruire libidini. Euo. Istud prorsus nemo est qui non sine ulla cunctatione fa/teatur. Aus'. Ergo relinquitur ut quo nia regnati menti copolim virtutis qui γquid par aut prelatum est nod tam fuit

88쪽

lliber

se in libidinis xpter iusticia: quicquid

aut inferius cst non possit hoc facere pro pter infirmitatem: sicut ea que internos constiterunt docentululla reo alia ment cupiditatio comite faciat .ppria volum ras et liberum arbitriu. mo. Nihil tam necessanu restare video .Eug'.Sequitur iam ut tibi videatur iuste illam x peccato tanto penao pendere. Euo. Negare non

S possum'. huc'. Quid istifcNu ista ipsa

rua existimanisae et ei libido do/xpoliaturinxtuno opulentia: per Diuessa inopem at in indigetve trahit mic

fallax veriodpprodantcinuc etiam defen sitante: nunc improbante qus antea pro bauisset et nihilominuo in alia falsa irrueni rem:llunc assensione suspendente suam: et plerum perspicuas ratiocinationes formidante: nunc desperante de tota inuentio ne veritatio let stulticie tenebris pcnit' in herente: nunc conante in luce intelligendi: rursusq3 fatigatione decidentei cu intcical cupiditatu illud regnu tyrannice seu lata er vanis contrari sin tempestatibus toru ho' minis animu vita inmoturbet: hinc timo. rei inde desiderio:hinc anxictare inde ina ni falsam isticia:hinc cruciatu rei amisse si diligebatur: inde ardore adipiscede si noti

habebatur: dinc accepte t murte dolori ι

inde facibuo vindicandi qua qtiauersu po

rest coartare auaritia dissipare luxuria adidicere ambitio instare superbiai torqre in/uidia i desidia sepelire pervicacia concita re amictare subiectio: et quectam alia inni merabilia regnu illius libidinio frequetit et exercen t: possumus ne tande nulla istam psiam putare qua vi cernisfomes qui noin rent sapienti si necesse oppeti: Gio. i Magnam quide istam psnam esse iudico et oiiuno iustamisi quis ita in sublimitate sapientis collocatus inde descedere ac libidini seruire delegerit: sed vix esse qui sin possiti incertii eici caut voluerit facerei aut velit em credamus homine ta perfecte conditu a deon in beata vita constitu tum ivt ad erumnas mortalis viis ipse in der pria volutate delapsus sit: tamen hocta firmissima fide tenea ι in telligetia noduassecutus sum: Lue rei diligete in sitione si nuc differenda putas me inuito facis.

cur tantas penas patiamurian

uuia ante hanc vitam alia quadapamus

vixerit animus:et . bona volun/ tas omnibus terrenis regnis vo luptatibusci omnibus corpio id ge anteponenda sin La. :Erum illo q6 me maxime mouet: v cur huiuscemodi acerbissimas psenas pariamur noosqui certe stulti sumus: nec sapientes un* suimus ut me rito bsc dicamur perperi xpter desertam virtutis arcem et electam sub libidine sese uitute: quin aperias disputando si valeo nullo mo tibi differendu esse concesserim. Hug' Ita istuc dicio quasi liquido compertumbabeas luinio nos fuisse sapietes. Triendis cili tempus ex quo in banc vita nati sumus Sed cu sapientia in animo siti vim ante cosortiti huius corpis alia qua dam vita vixerit anim': et an aliqfi sapien/ter vixerit magna quςstio estim agn u secretumi et suo cosiderandii loco: Nem ideo tamen hoc quod nuc habemus in manibus impedituri quo miles aperiatur ut potest. Na qu o abs res sit ne aliq nobis voluimias Euo. Nescio. Au Uio ne doc scire: Euo. Et hoc nescio. Hus . Nihil erago Princeps me iterroges. Euo . Quaree Husi'. Quia roganti tibi respodere non debeo nisi volenti scire q6 rogas. Deinde nisi velis ad sapientia pumi rei sermo recudebuiuscemodi re no e baben ostremo incus amicus esse non poterio nisi volio vi bene sit mibi.Ia ,eo de te tui pse is derisi utrum tibi voluntas nulla sit beau

viis tue. o. fateor:negari non pol babere nos volutate: Nerge iam videamus 3. Auc'.qaciam: S sibonam voluntato. Quid Ebona voquid dinc conficia

dic etiam prius: utii natiere lentias.

luntao Eum lyntas otia a metimus recte honestein vivereri ad summa sapientiam peruenire: Modo tu vide virum rociam bonestamcd non asperas avram: aut esse sapiens no v meter vellas aut certe negare audeaolcu hoc volum' nos habere voluntate bonam. Eulo. Nibit horu nogo:et xpterea me no solum voluntatei sed etiam bona voluntate iam habere confiteor.Eug'. luanti pendis oro te hanc vo. luntate Nunquid iij ci ulla ex parte diuitiasI aut honores aut voluptates corpo/riol aut hμ simul om ia confereda arbitra/ris. Euo. errent deus ista sceleratam

quia ut

89쪽

Se libero arbitrio

dements 1.Aus'. Parsine ζ gaudendue cuia tribuntur. Euo. Nulla m=i alia ii, habere nos quidda in animo: bancipia d9 llitie notio L. Ausi'. Quiris ergo bonam bona voluntate: in cuius coparatione habens volun tarei de cuius excelletia iam abiectissima sunt ea quς comemorauim': diu loquiniurinanc una dilectione amplo

P quibus adipiscendis multitudine vide tutiqua interim melius nihil habet: hac mus dominu nullos laboreo nulla pericu sese oblecta: bac denim perfruat et gaudata recusare: zuoasaudendu vero iac plu at:considerans eam et iudicano quata sinninu.Aium Quid boc gaudio qui no is quantam inuito illi reipi ut surripi nequo uilf paruo dano eos affectos putas tanti ar: non dubitare poterimus istu aduersana. divin. boni Euo. Immo maximo.Ausi'. tab rebus omnibus quς huic uni bono inimi deo igitur ita ut existimo i volutate nostra cessit. Euo. Necesse e olfino ut aduersa. esse constitutui ut bocvrfruamur vel carci Husi' Nulla nebunc putamus pditu esses.sin. MLx s. amus tanto et ra vero bono: Quid cinia i prudentia i qui hoc bonu aspereddiet vita ca. tibi ridis. voliuntate es ipsa voluntas sitae: Quam da ea quς huic inimica sunt videt: o. R- csi Fabet bonam i i certe babet q6 Nullo mo mibi videt i possed sine praterremo omni bito regnis vesuptatibus B dentia.Aug'.viae: Sed cur huic no αν omnibus corpio longe anteponendil r. am sortitudine tribuimus Illa exeom Mutiquio aute non babet:caret .psecro iυ nia qus in potestate nostra no sunt: amare lare qua prolatiorem ossi ibuo boni sim iste ac plurimi estimare non potest: Galatestate nostra no constitutis sola illi volu essi voluntate amanticui ta* inimicς choras p seipsam daret.Itam in se ipse miser rissimo suo bono resistat necesse est: Tu aurimu iii dicet si amiserit g oriosa fama lin/ temno amat hocmon dolet amissa et ossi se gentes opes et quelibet corpio bona: tu in no contemnit. Quid opus esset fortitudi/no miserrimu iudicabio letia si tali abst/ nis dictu atm concessu est.Euo.Tribuis. det oibuo: cit his inhςret que amittere la/ mus sane: Non em intelligo que forte τω cillime potest: necddu vult habet:cam au rius aspectare possim * eu qui rebus bistem bona voluntate qus nec coparada est quas neo ut adipiscamurinem ut obtine cum istio:et cum sit tam magnu bonuivelle amus in nobis nisi eisquo et traquillo violatu opus est ut habeas. Euo .Elerissima caret:q6junc necolario facere copertu Lest. Aug'Iure igit ac mento stulti doleo Au Elide ianunc utrum ab eo tempe/ otametsi nuneb fueriat sapietes doc em duη rantia3 alienare possimus:cu ea sit virtuo diu et occultissimu e buiuscemodi amast quς libidineo cobiberciuid aute tam inbtur miseria. Euo Essentior. missi bolis voluntati est o libido Ex quo 'Drudentia sortitudine tempe xfecto intelligio istu bons voluntatio susrantiam iusticiam definiens con . amatore resistere Oihi molatin aduersariucludit talibus turtiuibus preditu bidinibus: et ideo iure temperante vocari.

O Qui bonam habet voluntatem: Euo Perge assentior.Au usticiare vitam millius laudabilei beatam istanquς quo deret huic hominimo sane vi 3 appetenda: traria vovita mi/ deo. Qui eiu babet et diligit voluntate bostra et fugienda: ca xui. Aug'. na obsistit eis ut dictae est qus mic inln onsidera nunc vim ribi videatur mica sunt male cuisti velleno potest.Sed umdeici. c esse prudctia i petendaver vitan/ tur ergo ut nemini faciat iniuria: icto nulgarii rerum lcictia. o. Si es. lo pacto potest nisi qui sua cuim tribuentisomiudo. Ausi' Quid fortitudo: None illa eam hoc aut ad iustitia etinere cii dicere apro/ms affectio aua oliva incomoda et damna hasse rei ut puto meministi. o Ego eo rex Mo in nostra potestate constitutavco memini: et fateor i hoc homine qui sua botem risimis: Euo. Ita existimo. H u . na voluntate magnipendit et diligit octes raperantia. Porro rem pGanria vir affectio coerceb et quattuor virtutes quς abo te paulota me codiluno a Metiris ad his rebus que turpi assentiete descriptς sunt esse compertas. ter agri risit Bri tu aliter putas: nuo .sm Aug'Quid igis impediticur huius vitanio ita vi dicto sentio.Aua'. lam iustii non concedam' esse laudabile: Euo. Ni

sudicia. am quid dicamus essetnisi vi mire qua tua bit Orsusumo dortans vel etia cogut oia.

90쪽

Tiber

uid vita misera potesnollo nibtio iudicare fugienda fetuo. Et magnolle quide iudico iubilin aliud agedu ouissimo. Hug'St laudabile non fugienda xsecto puras Euo. Quinetia axetenda sedulo existimo.Aus'. Non ergo misera e si iam dabilis vita est. Euo. Doc iram sequitur. Hug'. Nibit ia quantu opinor difficile tibi ut assentiario relinquiti ea sc3 si miserano est beata esse vita. Euo. .manifestissimu d.Aug'. Macet igit beatii esse botem dilectore bone volutatio su eris illa contenente qdcunm aliud bonii diciti cui' amis,sio pol accidere etia cu volutas tenem manet. Euo. Quid ni placeat si sudiora qus pressim' necessario trahut.Aiae. T, si inintelligis: Sed dic sila non e bona voluta lesua diligeret et ta magni estimare . dictu eetia ipsa bona volutas AEuo.U dict. Hug'.nc si huc recte beatu iudicam': no ne recte mise* 4 piraris volutati ec o.

Rectissime. Eug'. Quid ζ cause et cur duhitadu putem'ι etia si num antra sapietes tuim' voluntate nos tu laudabile et beata virat lutate turpem ac misera mereri ac degere Gio .fateor huc certis et minime negadio re esse puetu. Huc'.U ide etiaaliud: Nam credo te memoria tenere 1 qua

dixerim' esse bona volutate:opinor eniteadicia ei st reae arm boneste vivere appellamus. o. Ita memini. Au .inuci me

voluntate, si bona itid evolutate diligam alta amplecta muri rebus* octi Mesren/nere nour volune possunt'. anteponam'rpsequeter ille fruteo ut ratio ..cuit an, muliost; i coici: do Fabere id ipsit e recte .mma. honestem vivere. Exst conficiti ut quis dorcae bonellem vult uiuerti si id se velle stfugacib' bonis velit: assequas lata re rata

tacilitate ivt nihil aliud ei*ipsu velle sit habere q6 voluit. Euo. Vere tibi dico

vix me corineo quin exclame isticia: repente mibi oborto ta magno et id in facili comstituto bono. Hus'. Siqui hoc ipsu gai diu q6 hui' boni adeptioe gignit ae tran

quille et quiete arm constanter erigit ani mu ibeata vita dicitui iss tu putes aliud di/cere beate vivere t in veris bonis certi saudere. mo. Ira sentio.

cur omnes homilies in omni bus modis beata vita velinti nonoeo asscuuant: ca. u. Husi'.

primus

Eae. Sed cesto ne que* boim no tar. oim' modis velle arm optare vita

beatas Euo. Quis dubitat omne holem velle: Aug'. Cur igit ea no adipi

scunt onaeo Dixeramus em atm Menerat inter nos voluntate illa mereri doleo: volutare etia misera et sic mereri ut accipiant.

vluc eo eximi nescio diepugnatia: et nisi diligeter dispiciam' plurbare nitit supio. re ta euigilata firmam ratione3. Quo cibvolutate q'o misera vita patit: cu omino nemo velit misere vivere Sut quo voluntate beata vita seqf ho:cu ta multi miserisInti et beati oeo ee velint nn eo euenit . aliud evellebst aut male aliud mereri esse quid o bona vel mala volutate Na illi dhean sunt: do etia bonos esse oportet: noxpterea sit beati qr beate vivere volueruna B volui etia mali: sed qr recte vivere volunt q6 mali nolui. Qiobre nihil missi e et ab miseri boles no adipiscunt q6 o vlu t.i. braatam vita: Illo em cui comes ei et sine quo

ea nemo dignus ei nemo* assequit ι recte so viverei no itide volunt. D em sterna dum

lex illa ad me psideratione redire id tepuo est incomutabili stabilitate firmauit ut involutate meritu sita beatitate aut et miscimum tu arcuuipliciti.ῖ tam rudicim' vo Metiabis inuitio miseria sequat necesse

Quare no repugnat supiori rationi et volsit oes bu ecnec psit:Flo em volui Marecte viveret cui uni voluntati vita beata debelaissi ed babeo aduersus h dicere.

G boris volutati holeram et legeeternai cui et subdn sunt: necipali lege indigenti male aut volu tatis holes ta ali legi subdu s: nec ni abeterna prit esse liberi: et ud utram lex inbeanu vera libertao:et quain liter lex teporalis habeat vim vi/ciscedi peccata: ca .XV. mo.

Dosombit. Sed videam' id quo ne recadxposita illam quςstione de

duab' aegies referat Ausi'. fiat. Sed dic miti pus vim 4 recte vivere dili git:eom ita delectari vino solae ei rectu sit ι sed etia dulce atin iocundus amet hac lege habeatin marissima:qua videt tributa iahons volutati beata vitam ι male miserae Euo. Ematoinoi ac vehemelei: Na illas q

SEARCH

MENU NAVIGATION