Prima vndecima pars librorum diui Aurelij Augustini ..

발행: 1506년

분량: 285페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

91쪽

Se libero arbitrio 7

seques ita vivit. Aug'. Quid cum hanc

amat: mutabile aliddamat ac male an stabile aliqd amat ac lepiternu Milo. Erer nu sane atin incomutabile. Husi'. Quid illi 4 i mala volutare pseueratcoimbilomi imbeatieecia plui: possut ne amare ista te gem qua talibus dominib' miseria meritollenditure Euo.Nullo modo arbitror. us'.Nibiliae amat alis Euo.Immo plurima ea sc3 inqb'adipiscedio us retinedio mala volutas illa psillit.Aug'. e pinor te dicere diuitiast honoresi volupta

leo et pulchritudine corpis csteram omia sipsit et voleteono adipiscitet amittere ivitti

sentinus'. cum igit manifestu sit alios

esse doleo amatores rem sterna*i alios teporaliu cum duas leges esse pumerit: unaeternat alia reporale: si quid squitatis sa pis: quos istoru iudicas steriis legis quos B rpali subdedoo Euo. Puto limptu esse quod quς :Na beatos illos ob amorem ipsoru et orsi sub sterna lege agere en

stimo: miserio vero teporalio imponitur. Hus'. Recte iudica si dumodo illud in concul Iu teneas q6 apertis lime iam ration trus sto demostrauit eoo et aealtilege viuiit no esse

posse ab sterna liberos: Ust omnia d iusta

sunt instem variaruriexprimi dicim': Eosso qui legi eterneu bonam voluntate λret: reporasto legis no gero satis Π

paret intelligio. Euo. Teneo quod dict. gr. Iubet igstur itema lex a uenere

amore a leporalibus: et eu niunda su puer

tere adeterna. Euo Pubes vero Aia M.

Quid deinde censes Iemporale iuberemi/st ut hic que ad lepus nostra dici possunt qua do eis homines cupiditate inbstat leo iure possideat quo pax et societas humana seruetur quata in bis reb'seruari potestesta sunt aut primo hoc corpus et eius quς

vocaz tur bona: ut integra valitudo acume

sensust vires pulchritudo et si qua sunt cς-teras partim necessaria bonis artib' et ideo pluris pelanda partim viliora: Deinde libertas:que quide nulla vera σι nisi bea/mplet legi etans adhςrcitu.Sed ea nuc li. bertate comemoro q se liberos putat qui duos doleo no dabet: et qua desiderat hi da deminis boibus manumitti volui. De/inde paretras fratreolcontulis literitxpua qui affines familiares et quicum nobis aliqua necessitudine adlucti sui. Ipsa denissi

ilao si parcit loco baberi soleti bonores etia et lauoi et eastor glosa populario. Bd

dendo* arm donandoε habere potestate

vitimur. Do*oim quod modum lex illa sua cuim lustribuat difficile et logii e explicare et plane ad id q6xposuimul no necessanu. Satis est em videre n5 vltra porrigi huius legio potestate i iudicado ι δ vi hcc nihil aliquid horu3 adimat arm auferat eique punir metu. coercet ὁ et ad id q6 vultitor et ac retorqt misero* aio oub' regedia accomodata est. Dii em hoc amittere ri/ , ment: tenet in bis utendis quenda modii aptu vinculo ciuitatis duo ex huiuscemo/di hominib' constitui potest: Non aute ulciscis peccatu cu amantur istai sed cu aliis eo sprobitate auferunt. obre vide utra iam peruentu sit ad id quod infinitu puta. bas. Institueram' cin qusrere quaren' babeat vim viciscendi ea lexid populi terre ni ciuitates p gubernans. zuo. Eliaco P

uetu.Euς.Uideo δ etiam illud: et psiano esset siue si st iniuria siue si p tale vindi

cta infert homini si eas reo si inuito a ferii pii linon amaret. Euo. Id quom vi deo. Aus .ffii igis eisde reb' alius male aliuo bst vias: et bis quide qui male amore inbereat arm implicefisc3 subdi eis re quas sibi subditas esse oportebat: et ea bona sibi pstitueos quibus ordinadio benem tra Gadio ipse cila utim deberet bonu: ille

aut qui recte bio vii si ostedat quide bona , esse sed no sibi: non em eum bonii melio. remve faciuti sed ab eo pol sitit: t ideo si eis amore coli glutineturinem velut me bra sui animi faciat qo fit amado: ne cum resecari csperiti eu cruciatu ac tabe fracta sed eis totus lapseratur:et habere illa at regere cu opus e paratus et amitteret aut non habere paratior. Cit ergo bsc ita sint:

num aut argentii et aut v xpter auaros acicusadii putas: aut cibosipi voraces: aut vinum a pler ebriosos: aut muliebres for masxpter scortatores et ad litteroo: aud smo cstera cu plartim videas et igne bii vii medicis3 et pane sccierare veneficii. Euo.

Verissimu emnon reo ipsast sed domines

92쪽

Tiber

qui eis male utuntur esse culpandos.

ilogando reuertitur ad que monem principalem iuuid sit ma

icfacere: et unde malefaciamus: et u deus nobis liberum arbit uni donando Mostroru auctor in erit malorum: La. XVi. Husi'.

Ecte: Sed quantum et quid vale r at sterna lexi ut opinori videre iacspimus: et quarum lex tempora/lis in vindicando progredi possit illum

tum est: et rerum duo genera stemarum et

temporaliu: duom mrsus bomini aliorusternas alioru temporales sequentium et diligentium sano apertem distincta sunt.. Quid autem qiusi sectandu et amplectedum eligati in voluntate esse positum con/mnimultam redeane domina dii rectomordine mente deponi nisi volutate. Et est manifesturiton rem ulla cum ea quisq3 male utituri sed ipsum male urente esse argu endu . Ecferamus noo si placet ad qumi onem in exordio buiuo sermonis pro post ram: et videamus utru soluta sit: Na que rere institueram' quid sit malefacere:era μpter doc omnia qus dicta sunt diximus. Suocirca licet nuc animaduertere et consimast facere deraret vim sit aliud male faceret. negle quid sit, aio rebvo stomoi quibus P seipsam meo

amitterςyc potare oratia: ct que y cor puo holo parte vilissima sentiunt et numo esse certa possunt quasi magna et miranda sectarima hoc uno genere onua malo facta .l. pcta mihi videns includιTibi au/t te quid videat expectis cognoscere. Euo.

Est ita ut dicio: et assentior omnia pecca in hoc uno genere cotincri cu quisin auer ritura diuinis vercssi manentib': et ad mu/tabilia atq3 incerta puertitur.crus minordine suo recte locara sinti et suam quamdam pulchritudine peragant: puersi tameanimi est et mordinari icio sequedis subiicis des ad nutu suu ducendio pote diuino ora dine ac iure prstat' eli. Et illud simul mibi videre ia videor absolutu atq3 comperisi:

qo post illa qusstione quid sit malefaceres

deinceps quςrere in stirueramus facine.Nisi ei ii fallor ivt ratio tractata mostra uiti id facimus ex libero voIuntatis arabitrio. Sed quero utrum libet u arbitrium

quo peccallidi volt inta edabere conuulci

punius

muri ortuerit nobis pari ab eo cui nos fecite quidemurem non tuisse neccaturii Risto carerem t metuendariti ne hoc modo deuo etiam malefactorum nostro* au ctor existimetur.Husi'.Nullo mo istuc tinnieris: Sed ut diligentius inquirat allaud tempus sumendu est: Nam hςc inmo/cinatio modum terminum tam desidcrata Qua velim credas magnarum abditaes Q rerum inquirendarum quasi fores esse pulsatas: In quarum penetralia cum deo duce venire csperimus: iudicabis profocto quantum inter nanc disputationem Has quς sequuntur intersit: quantummilliprsstentino modo inuestigationis sa/gacitaret sed etiam maiestate reis s et clariissima luce veritatio: pietao assistati vanos diuina a uidentia cursum que instituυmuoltenere et pancere permittat. Euoc Credo volutati instet ei mea iudicio et vosto libentissime adiungo.

Duilaurelii augustini hisponensio episde libero arbitrio liber primus expliciti

capitulorum iucundi libri de lν

hero arbitrioi sancti augustini re collecta annotatio.

i homine libe* arbitrium si no ac cspisset peccare no posset:ctetnois ad peccandum 1 sed ad recte agen dua deo accsperit arguit iusta ipDuo in nos vindicta.

a Cum liberum arbitrium homini da/tum sit ad recte agendus cur ad pec/candu conuerti possit: et quid inter

credere et intelligere intersit.

3 ι prsstante sit intelligere Q esse et

vivere. et et pler sesus exteriores albus quidam e interior tam in bestiis Φ hominibuo: ratio aulcm nli inest hominibuoiqus et seipsam seipsa

comprehcndit.

4 Ex sensus iterior et sensus exteriores et eorude obiecta sentiat: ratio aut et c et seipsam discernit. s ea sensus exteriores qr sunt in gen reviventi ut meliores sint corpora/libus qus ab ipsis sentiu tur: sensua o comunis interior prςstantiores ipsis sensibus exterioribuG.

4 m ro que in solis est hominib'imcli, ore sensu comunit de q ipsa iudicat:

93쪽

Se libero arbitrio

incomutabile aut et sternu quod supra ratione ins deus est. γ ea: dlibet dominu distinctos habeat' sensus exteriores et interiores: etiarationem a ratione et sensibus ali orum: et quomodo unu idems se sibile totin et simul a pluribus lenibri potest sensibus.s in numerus no sensu corpor sed ratione ab omnibus ratiocinatibus apprehendatur et cuius et cognitio plurimit conducit ad intelleau sa crarum litterarum.' Quid sapientia:etsi una lacommitinis omnibus aut tot sint sapientis quot sapientes: et quomo octis bonam et beatam vitam appetunt: in via in mutn errant: et et nemo sti. ne sapientia beatus:quouim et no ricia mentibus nostris impressa est ante* beati aut sapientes simus. Unam esse sapientiam comune om/nibust per regulas sapientis incommutabiles et veras quς lumina sunt virtutum conuincitur. ii Sapientia et numerus in scripturis sanctis coniuncte posita unu sunt: numerus tamen quare vilis sit muli titudini boim et sapientia cbaraIra tio pulcherrima assignatiet ir docti re studiosi numeroo et sapientia MDro et argento prsponant.' u in una sit incommutabilis veritas ostii busi incomutabilia et vera cer/ nentibus:communis menti nostis: nec inferior nec equalisi sed superuor excellentior. . 3 Dertamur per mrra quasi similia ad veritans amorem et fruitionem ut beati simus: beatus est em qui mi, tur summo bono.

- sumntu bonu quod est veritas et

apientia) omnibus commune sur- quod nemo amittit inuitust quod comparatur obiectio sensuu3 visus et auditus. is aevomo sume similitas drus sui et beata vita animς sicuti anima vita est cordis: et*insipietes cii adbuchmusi sapienna tamen noscimus qua adhuc qummus.

36-numeri cosideratio in olbibus robus mentem eleuet ad sapientis tognitionem.

i nulla res formare se possitis ostieqo est a forma inconiurabili et se pomanente formaturr ea proptera deo omnia suntad cuius laudem referenda est quicquid laudabile in creaturio aduertitur. ia-de' sit et ex ipso oia bona sinneti am libera volutas: qus Opterealqt male ea vn possum' in peccadoi noest mala: q6 sumtibuo iba rurirecta aure ratione male uti nemo potest. i' m omnia bona non solu magna sed et media et minima adeo sinit ma gnis aut bonisivi sunt erutes in mo male utit et in his magis laudada bonitas diuina: et * volutae vo. luntate vias sicut et ratio ratioeco gnosciti et memoua sui memoratiao Ende sit motus quo voluntas auer tis ab incomutabili bono ad commtabile bonur et et nulla natura sit si non sit a deo: bo Φ no sicut sponte cecidit etia sponte surgere potest.

Eiusdem diui aurelii augustini hippon esio coli de libcro arbitrio liber secudus incipit. Ce homo liberum arbitrium nno accipisseti peccare noli nostenet. non ad peccandum sed ad rocte agendum a Deo acceperit ι ar fuit iusta tonus in nos v indicta: capitulia. I. Euo.

Amsi fieri po

l testi explica mihi quare doderit deus homini liberum arbitriu volutans:* τω in si non accspisset peccare G posset. Ausi'. Iam cili certum tibi in id cognitae esti deu dedisse hominis hoc Abdari debuisse no putas. Euo. Quantii ut superiori libro intelligere mihi risus sumtet tabemus liberu voluntatio arbitrium: et non nisi eo peccamis.Au g'Ego quo id memini iam nobis id facili esse perspicuum. Sed nunc interrogaliuvim hoc quod nos haberes et 4 nos peccare manifestu est dia nobis dedisse scias. Euo Fl ultu alia puto: Bb ipso eiu sumus: et sine peccares siue recta agenteolabillo pina incremur

94쪽

Tiber

quido noueris an auctoutate comotus ii, benter etiam incognitu credisi cupio scire. E uo. Ructostati quide me primu de hac re credidisse confirmo: Sed quId vinuo * o inire bonu ex deo esse: et omne tu mum bonum esse: et peccantibus p nai red . a iustium esse. quo Peccantes miseria

et recte facientes Matitate. Au Hibii resisto. Oed quero illud altem quomodo nouerio nos ab ipso esse:Nem enim hoc nunc sed ab ipso noo vel psita vel premiumereri explicasti.Euo. Doc quom no ali unde video esse manifestuinisi et iam con stat deii vidicare peccata: Si quide ab illo est omnis iusticia. Non ei livi alicuius est bonitaris alienio prsstare beneficia uia tu sticis vindicare i aliendo.zasi manifestum est ad eu nos pertiner quia non solum in nos benignissimus in prolados sed etia iustissmi 'in vindicado est. Deinde ex eo q6 ego posui tu quom cocessisti: omne bonuex deo esse: etiam homine ex deo eine intel/ligi potest Domo est ipse inquantu homoriri aliquod bonit Equia recte vivere cum

secundus

esset et M tu si homo voluntate non habcret libera. buit aute et i supplicio et iprsmio esse iusticia: quonia hoc unu ebo/noru qus sunt ex deo. Debuit igit de' da

re homini liberam voluntate.

ct a uid inter credere et intelligere intersit: ca. u. Gio.

Tm concedo ea3 desi dedisse: Sed ni nonne tibi videtqusso te si ad re ae faciendum data est q6 no de huerit ad peccandu posse puerti: sicut ipsa iusticia qus data est domini ad bene viatidum munquid em potest quispia o iusticiam HS male vivere Sic nemo posset povolutare peccaressivoluntas data esset ad recte faciedu. Aua'. Donabit quide des ut spero ut tibi valeam respodere: vel po/tius ut ipse tibi eades que summa omniu. magistra est veritate in tuo docente respodeas. Sed paulisper mibi volo dicas: si id

quod abs te qumuera certii et cognitu te

vult potest. Ausi lane si brcita sunt soluta est qusitio quam .pposuisti. Si cili homo aliquod bonu esti et non posset niucum vellet recte laccie debuit habere liberam voluntatei sine qua recte facere non posset: No et ii qr per illa cita peccaturi ad c eam deii dedisse credendu e. atio er cocaii Icili ridebitierit: quonia sinei IEhomo recte non potest vivere Adl ocaurem data vel hinc intelligi poteti: duas uis ea usus fuerit ad peccastidit diuini/rus in eum vindicatur. Quod iniusteite missῆo sedum ut recte uiuerelisa etiam ut peccaretur libera esset voluntas dat . Quomodo emunie vindicaretur ieu qui ad hanc rem vivo esset voluntarei ad qu1 rem data estni uc vero de' cu pccata puti nul quid videtu ibi aliud diceret nisi cu non ad eam rem usus es libaa voluntate'

ad quam tibi eam di Ioc est a Us uiciendiu coemde illud bonum quo coinciri

Gatur ipsa iusticiat i damnandio peccatio rectem factio honorandiot quomodo esset si ho mo careret libero volutatio arbitrio Nomni a iis pcim ect aut recte factu sto nos et volutate. Ac per doc et psimi multanes: deum nobis dedisse liberam voluntatem: viis oporteat dicere dari no debuis se quod dedisse colitemur des. Si rei lcer/rum est utru dederiti reae qummus viri bene sit data: ut cum inuenerimus bsi da/tam esse inueniatur etiam illum dedisse a quotate data sui omnia bona . Si aut in. m. 'omra. uenerimus non bene data essemon rude

disse intelligamus quem culpare nefas e. Si vero certii est et ipse illa dederit: 'γου tet lateamur quod mo data einem no dari nem alim ea3 dari debuisse Φ data est: Ille es, dedit cuius lactu recte reprebendi nullo potest. Euo. hoc inconcussa raside tenea: tamen quia cognitione nonda teneos ira qu amus quasi omnia incerta sint.Uideo rei ex hoc quod incertit ei utri ad recte faciendu volutas libera data sincum po illam etiam peccare possimus: meri etiam illud incertu ei vitu dati debue/nt. Si essi incertu est ad recte taciendu da. ta3 ineuncertii estina dari debuisse.Scst . hoc etiam utru eam deus dederit inmetuerit: quia si incensi est dari debuisse: inceratae ab eo data esset quem nelao est credore dedisse aliquid quod dari non debuit.

Huς. Illud saltem tibi certum est dea

95쪽

Ue libero arbitrio

sed credendo inconcussum teneo. Aug'.

Si quis ergo illorum insipientiu i de quu g 1.11. bus scriptu est:Dixit insipies in corde suo ino est deus: hoc tibi diceret: pec vellet te cum credere quod credio 1 scd cognosccrevirum vera crediderio: relinqueres nebo mine: an aliquo modo quod inconcussum teneo dsuadendu esse arbitrareris: proer tim si ille no obluctari pervicaciter sed stiradiose id vellet agnoscere Euo.Doc quod ultimii posuistii satio me admonet quid ei respondere deberem. Certe ei fi iuvio einet absurdissimus i cocederet mihi: cum doloso τpervicaci de nulla oririno et maxime de re ranta no esse disserendu . Quo concesso

p;ior mecu agerctivi sibi credere bono animo eum istuc qusraemem aliquid in seqoad rem hanc amnetidoli ac pervicacie la tere. Tum ego demostrare quod cuiuio fa cillimu puto: quanto esset squiuo cu3 sibi de occii luo animi sui que ipse nosseti vellet alterum credere qui no nosset: vi ena ipse tantorum viroru libris qui secu3 silio dei vixisse testamen tu litteris reliqueruri esse . deum crederet: quia et ea se vidisse scripse/runt quς nullo modo steri possentisino coset deuoi Et nimio stultus esset si me reprobenderet et illis crediderimi qui sibi vellet

ut credacm. Iam vero quod reae reprobendere no valereti nullo modo reperiret C cur etiam nollet imitari. Husi'. Stagitur vitia sit deus satis csse existima signo te mere ratis vitio credendu esse iudicauim': curnoquela te de his quoq3πbusi quastan* incerta o et plane incognitas qusrere instituimus sumtircr putas eorundem ut . roru auctoritari sic cisse credendu ιτt de ino liga tione earum nihil amplius labore

mus Euo Sed nos id quod credini' nosse et intelligere cupim'. A u g'. Necte me

g. r.delibero ministi: quod etiam in Gordio superioris ara disputationis a nobis positu3 esse negareno possumus. Nisi em esset et aliud credoreri aliud intelligereri primo credendu esset quod magnu et diuinum intelligerec Eulti . b. peremus: frustra Ppbcra dirisset: Nisi cre/did critio ι nb intelligeris. Ipse quom do. minus noster et dictis et factio ad creden dum primo hortatuo equos ad salute vo, cavit: Sed postea es de ipso non o loquoretur qb erat datur aedetibus non am

cestaute vita sternavi credati sedi Dcccst inquit vita sterna r ut cognoscat te do Iod.

um veru: et que misisti ictum christu. De inde tam credcntibus dicit: Querite et i, mina. uenietio:Ma3 nem iniicntii dici potest q6 incognitii creditur: necd quiscpinuemedo deo sit idoneus nisi antea aediderit quod e postea cogniturus. Quapropter Domi ni uceptis obtemperantes qu amus in sta ter. Quod em nortante ipso querim' code ipso demesistranteiii uelitemus tquae rumisqn bac vita et a nobi dialib- itinc niri queui. Nam et a melioribus etiam dii Fas terras incoluntiet certe a bonis et pilo omnibus post hanc vita evidentius armperfectius ista cerni obtinerim credetae: et nobio ita fore sperandu est:et ista conteptis terrenis et humanis omni mo desidoranda et diligenda sunt.

Ce orsitan' sit intelligeret esse

et vivere:et w prei senius eximo rco aliust quid alit interior tam in bestiis inhoibuistiano aut tin illa est homuubus quect seipsam se ipsa comprehcndin cani

Ucramus aure hoc ordine si pla/q cer: Primu quomo manifestu est ocu esse: Deinde utru ab illo sint qustam in quantu clinet sunt i bona sunt: Nostremo vita in bonio numerada sit lunrao libera. Quibus comperti satis apparebit ut opinor) utrum recte dioi data

sit.Quare prius abo restro: ut de manis stissimis capiamus cxordium: vim tui esto: an tu syrtasse metui ome in bac interrogatione fas lario: cum vncd si no esseos falli oriuno noli posscoc Euo. Perge oleracsura. Eus'. Ergo quonia manifestu est esse ter nec tibi aliter manifestu eeti nisi τυ uereo: id quom manifestu est et te vivere. Intelligi sile ista duo G verissimae Euo. Prorsuo intelligo. Aug'. Ergo ena 3 hoeternu manifestu et B e intelligere te. Euo. .manifestu. Hirsi'. Ciuid in his trib' tibi vides excellere uiro Intelligetia.Susi'. Cur tibi hoc videtur: Euo. Quia cu tria

sint beci esse vivere intelligere: et lapio estiet pecus vivit: nec tu lapidem puto viii relaut pecus intelligere: Qui aut uelligiti eum et esse et vivere certissimu est: quare nodubito id excellentius iudicares cin omnia tria insunt in id cui duo vel vitu desit: Has vivit uno et est: ν no sequit utinatim

96쪽

lliber

telligat:Quale vita esse pecorio arbitror. icto aute est no utim pseques est ut vivare intelligat:ria esse cadauera possu fateri: vluere aute nullus dixenit Iavero quod non vivi timulis minus intelligit. Ausi'. Tenemus igit borii trium duo deesse ca/daueri: unum pecori nihil homini.Euo. Ueruest.Hus .Teneniuo etia id esse in bis tribuo prsitant quod homo cu duo/bus ceterio no habet: id est intelligere: q6 habente sequit et esse et vivere. Euo . Te nemus sane. Eus'.Dic mihi iam utrit iblos vulgatissimoo corporio sensus haberere nouerio videndi et audiendi et olfacim dita gustandi et tangendi Euo. Noui. Et ij. Quid putas pertinere ad videndi sensum: id est quid putas noovidedo sen rue: o.Quccunm corporalla.Ausi'. Num etia dura et mollia vidcdo sentini' Euo. Non. Husi'. Quid ergooprie ad oculos plinet qop eos sentimus: Euo. Color. Aua'. Quid ad aures Euo.Eos Aus'. uid ad olfactu .Euo odor.

Hug'. Quid ad gustu me Euo. Sapor.

Huc'. Quid ad tactu Euo .dholle vel dupilene vel aspe*ieI multa alia.Aug'. o Curid corporu3 formasImagnaοι breues quadrastroludas et si quid huiusmodi est: nonne et tangedo et videndo sentimus: Et ideo nec visui Dprie nec tactui tribui posesur livirim Euo. Intelligo. Au In relligis ergo quςda singulos sensu habe

ligo. Hus Quid igitur ad quem sensu3

pertineati et ed inter se vel omnes vel qui νdam co* comuniter habeanti no possum' ullo corum sensu diiudicare Au o.Nullo modo ista quoda in teriore ista diiudican/tur. Ausi'. Num fortasse ipsae ratio qua bestis caret Ra vi opinor ratione istaco predendimust et ita sese dabere cognosci mus. Euo. adagio nos arbitror ratione compbendere esse interiorem quenda sei,

sum ad que ab istio quilam notissimio sen/sibuo cuncta refcrurunNam aliud est quo videt bestialaliud quo ea qus videdo sen titi vcivitatιvel appetit: Ille em sensus in oculis est: ille autem intus in ipsa anima: Quo non solu ea qus videturi sed etia eaqus audi si quem c eris capsua corpo

rcio sensibuotvr amisit animalia delecta/

secundus

tat assumsit: vel offensa deustant et respuunt: Dic aute nec visus nec audici nec odi factust nec gustus nec tactus dici potest: sttiescio etsi id aluid q6 omnibus coimmiterksidet. 26 cu ratione coprebedam 'ivi di/Mibocipsum in ratione vocare no possum: qili et bestho inesse manifestum est. Eu si'. Pgnolco istud quicqd est: et cum terior cinsensum appellare no dubito. Ο nisi rista transeat quod ad noo referturi a sensibus corporis peruenire ad scientiam non po/testuQuicqd em scinatio id ratione comprehensu tenemuo: Scimus aut ut de csteris tacea 3: nec colores auditu i nec voceo visu posse sentiri. Et cu hoc scimus: nec oculios nec auribus scimuo: nem illo sensu interio. re quo nec bestis carent: No em credenda est eao ii esset nec auribus sentire lucet nec oculis vocem:quonia ista no nisi rationali animaduersione et cogitatione discemina'. o.Non possum dicere hoc me haberepcsptu. Aus .Quid si em sensu illo intoriore quo eas no carere concedio hoc quo Q diiudicant: nec colores auditui nec visu voces posse setiri Suetia putas cas posese discernere ab inuicem colore qui senti ruri et sensum qui in oculo est: et interiore illum sensum apud anima et rationei qua ista singillarim definiuntur et dinumeran/

ratio posset hςc quattuor discernere abbuicem et detinitionibus terminare nisi ad eam referretur et color o coloru sensum: et

ipse rursus per illum interiore qui ei prγsidetiet ide interior o seipsum: si tamcn tam nihil aliud interpositum est: Euo. Non video quomo aliter posset. Ausi'. auid

c Uidesne sensu oculoru colore3 lenti ri: eundem autem sensum eode sensu non sentiri Non et ii quo sensu colorem video hoc eodem video etiam ipsu videre. Eu Ο. Non omnino. Ausi'. Enitere etiam ista diiudicare: Ha credo te no negare alio coinlore esse et aliud colore videre: et item aliud

erit cu color non subest habere sensui quo videri posset si subesset. Euo. Distrino et ista: et inter se differre concedo Ausi'. Num boru trium quium vides oculis macoloes Euo. Nihil aliud.Husi'.Dic eraso ivst videas alia duo: no eiu ca non visa posses discernere: Euo. Nescio quid alb

97쪽

De libero arbitrio

igitur viru3 iam ipsa sit ratio :an illa vita

sui quam sensum interiore vocamus prs cellente sensibus corporio: an aliquid alibD G: Euo. Nescio. Eu V. Illud tamen sciol ea definiri nisi ratione non posse: ne in ratione id facere nisi de his qus sibi emaminanda offeruntur. Euo. certum est.

Alr .Quicquid igitur est aliud quo sentiri potest omne quod scim'ι ministeriu ra tionis est: cui offert et renunciat quicquid attingit: ut ea que sentiunt discemi suis fimbuo possint: et no sentiendo tibi sed etiasciendo compbendi. Euo. Ita e. Husi'. Quid ipsa ratio qus ministros suosi et eaquς suggeruli discernit ab inuice: Et item quid inter lim et seipsam distet agnoscit: se Q illis, prspotentiore esse confirmat: num alia re seipsam nisi seipsa id est ratione co/prebedit. En aliter scires te habere rario. nem nisi id ratione percipereotaino. UOrissimu est. Rug' . Quonia ergo ita dolo rem sen timus: no itide sensu ipso nos seri tire etia sentimus: nem ae audimus sonanostru etiam audimus auditu: nem cu ol facimus rosa solet nobis aliquid et ipse ob factus :nem quici gustantibus sapit i ore ipse gustuo: nec tangenteo aliquias ipsum etia tangendi sensiim possumus tangerer manifestu est illam istos sensis o nullo eoruscii su posse sentiri: Quis eis coryalia qus in sentians. Elio .adanifestu est.

Ce sensus interior et sensus eo tenoreo et eorunde obiecta sen/tiat: ratio autem et hec et seipsam discernit: G.isil. Hus'.

R IRbitror etia illud esse manifestu a sensum illum interioreι non ea trasentire qus acceperit a quin* stimsibuo corporio sed etia ipsos ab eo sentiri: Non cin aliter bestia moueret se vel ax tendo ali id vel su edo: nisi se sentire sim tiret non ad sciendu: nam hoc rationis est sed tui ad mouendu3: quod non vlissi albquo illoru qnin sentir. Quod si adhuc ob scurum et elucescet Ranimaduertastquod exempli gratia late in uno alid sensu: volui in visu:Nam aperire oculum tet moue re aspiciendo ad id quod videre appetiti nullo modo posset nisi oculo clauso vel noua moto se id non videre sentiret. Si autesentit se non videre du non videt: necesse

est etia sentiat se videre du videt: qr cu eo

appetitu non mouet oculum videns ι quo

mouet non videns et indicat se virum sentire: Sed utrum et seipsam lisc vita sentυ Dat quς se corporalia sentire sentit: non ita clarii esti iust quod se qui intus interm/gans inuenit omne rem viventem fugere morte: Qus cum sit vite contraria: neces

se estut vita etiam seipsam sentiati si con/trariu suu sugit. Quod si adhuc no liqueti

Omittatur: ut non nitamur ad id quod volumusinisti certio manifestiis documeris.

Manifesta em sunt sensu corporis sentiri corporalia: eunde aure sensum hoc eodem sentu non posse sentiri. Sensu aute interi ore et cordalia sensu corporis sentiri et ipsucorporis sensum: ratione eo et illa omnia et eande ipsam nota fieri et scientia continori an tibi non vides: Euo. Elidetur sane. Rug'.nge nunc responde usi sit qusmo: Ed cuius solutione puenire cupietes liam diu ista molimur via.

sensus exterioresursu tinge ncre viventiu tinctiores sint cor poralibus uue ab ipsis sentans: lenius vero communis interiori prestan tior est ipsis sensibuo ex te notibus: La. V. Euo.

Santum memini 1 trium illarum Tq qusstionum quas pauloante ad contexendum ordinem huius disputationis posuimust nuc pina versatura id est quomo manifestum fieri possit Mistenacissime strinissimem credendu sit deuesse. Rusi'. Recte hoc teneo. ed etiam illud diligenter tenere te volo: cu de teipso qu ere utru te esse nouerio:non solu hoc sed etia alia duo nobis apparuisse cogno/uens. Euo. Id quom teneo. Rugi sic

ergo vide ad quam re istarum trium intela ligas plinere omne quod corporis sensus

attingit: idem quo rem genere tibi ponodu videas idc id vel oculorus vel alio quolibet corporio instrumeto noster sensus ara tingit:vtς in eo * tm est: an in eo et etiam

viuitian i eo et etia intelligit. Euo In eo q6 tm est.Aug'Quid ipsuin sensum in qgenere triuhorii esse censes Euo. In eo et vivit.Aug'.Quid igit do* duo*mele esse iudicao: sensum ipsum ian q6 sensus attingit Euo. Sesu sci. Ausi'. Quare Euo. Quia melius est id q6 ctiam viuiis

in id quod tui ci Eus'. Quid illu sensum'

98쪽

riber

interioretquem quidem infra rationem let buc nobis comunem cum bestiio supe riuo indagavimus: dubitabis ne huic seri sui prsponere quo corpus attingi uos et quem iam ipsi corpori prpponendum esse diusti. Euo. Nullo modo dubitauerim. Elusi'. Etiam hoc cur non dubites 1 volo abs te audire.rion elli poteris dicereiducsensum interiore iam in eo genere inu illo rum esse ponendum et etiam inrelligit:sed adbuc in eo et et est et viviti etiam si intel/lectu caret: Iste et Ii sensus test et bestiis id bus intellectus non inest. Erusta ita sint: qu o cur ii ponas sensu interiore buic sensui quo corporalia sentiumrr cum sit uteram in eo genere et vivit: Sensum aute istu 3 qui corpora attingit ideo pposuisti corpo/ribuo: quia illa sunt i eo genere q6 tili est: iste vero i eo quod etia vivit: In quo aim et ille interior reperiaticur eum meliore pu/teo dic alibi Si esti dixeris: quia ille istum sentituron te credo inuentura regula qua fidere possimust omne senties melius esse Φ id quod ab eo sentiti ne fortassio ex hoc etiam cogamur dicere octe intelligeo me

liuo esse in id quod ab eo intelligitur. Docein falsumem quia homo intelligit sapientiam: et non est melior Φ ipsa sapietia. Q obrem vide qua causa tibi uisum sit: sensi

interiore huic sensui quo sentimo corpo/ra esse preferendu . Euo. Eruia modera/torem et iudicem quenda illum duiuo esse cognosco: Na et si quid huic in osticio suo abluerit: ille tan* debita a ministro stagi, mn sicut paulo ante disputatu est. No em se videre aut no videre sensus oculi uidetrEt quia no videt non potest quid sibi de fit aut quid satio sit iudicare: sed ille intorior quo admones et anima bestis aperire oculia clausu et quod deessetit Iplere.Nul/li aute dubiu e eum qui iudicat eo de quo iudicat csse meliorem. Hug'. Cernis ergo imi etia corporis sensu 3 de corporib' quo/dammodo iudicare:Bd illu3 ein ptinet voluptao et dolor: cu vel leniterius aspere cor/pore attingitur. Nam sicut ille interior Odessti vel satio sit oculo* sensui iudicat: sic ipse sensus oculoru quid desit vel satio siti colorib' iudicat.Ite sicut ille iterior de auditu nostro iudicat vim minus an sui eter intentus sit: ssc iudicat auditus ipse de influat. τoab'iquid ea* leniter insteti aut aspere

secundus

pistrepat.Non necesse e csteroo sensuo cor poris psequi: Iam eth ut opinor animaduertis quid velim dicere:ita sci sensum illuinteriore de imo corpio senstbuo iudicare: cu eo* et integritate prati et debitu flagi/tatiquemadmoduet ipsi corpio sensito de

corporibuo iudicariassumentes in elo lene tactu reiicietes 3ptrariu .Euo. Cerno sa/ne et verissima ea eine consentio.

Ce ratio quς in solis est homini

bus melior sit sensu communis de Quo ipsa iudican inconrutabile autem et eternu Quod supra ratione est id euo est: ca. Vi. Auguraende iam urium ratio etiam de na hoc iteriore sensu iudicet: Iam ei linon quςrol utrum ea meliore illo esse dubites: quia non dubito id te iudica/

virum de isto sensu iudicet ratio: Namus hi sipsis et iis intra ea sunt: id est in corpori bus et in lensibuo corporis set isto intcnare sensu quo mo aliud is alio melius: et in sit illis prolatior ipsa: qus tande nisi ipsa re

nuciat:q6Pfecto nullo modo posseti nisi de bis ipsa iudicaret Euo.dhanifestue. Eiis'. Cum ergo eam natura qus tm est: nec vivit nec intelligit sicuti est corpus e anime prscedat ea natura quς non tin estised etiam inuit:nec intellust sicuti est ani/ma bestiarii:et rursus hac prςcedit ea quς simul et est et vivit et intelligit:sicuti no mine meo rationalio: nu arbitrario in eo/bio id est in his in quibus natura nostra completur 1 ut homines simus aliquid in ueniri posse prssiarius * boc quod inhio tribus tertio loco posuimus mi et corpuanoo babae manifestu est: et vira quanda qua ipsum corpus animas arcu vegetaturiqus duo etia in bestiis agnoscimuocet teratiu3 quiddi quasi anilias fictitrs capiti aut

oculu aut si sidco gruenti' de ratione armintelligetia dici potest qua non babet na/tura bestia*.Quare vide obsecro vi* aliquid iuenire possis qo sit i natura domi nio ratione sublimius. Euo .Flibit omnγno melius video. EtIM Quid si aliqdinλ Buenire potire ':qo no solii esse no dubi/teolis etia ipsa nostra ratioe pstiti'dubitabitae illo qcdd siri deu dicere Euo.R5ptinuostddmelel id quod i mea natura optimu e iuenire potuerol deu ce dixerim.

99쪽

De libero arbitrio

Non cili mihi placet tirum aspellare auo mea ratio est inferior Ied quo nullus cit lupersor. Aus'. Ita plane: assam i e fuscius rationi dedit id de se ple veressi senti. re. Sed illa te si non inueneris esse aliquid supra noltra ratione ι nisi quod sternu at Q incomutabile est dubitabis ne hunc doum dicere: 4R j et corda mutabilia esse co/gnoscio: et ipsam vita qua corpus anima Iur staffectus varios mutabilitate nota

rere manifestii est:Et ipsa ratio cu3 modo ad veru puenire nitit modo no nitis: et ali. quado pumit aliqii no puenit: mutabilis esse .psecro couincis: Quς si nullo adbibi is corporis instrumeto nec per ractus nec per gustu nec per olfactum nec per aures nec per oculos nec per ultu sensum se in se riorem: sed per seipsam cernit sternu3 ali quid et inconiurabile: simul et seipsam in ferioreret illum oportet deii suum esse far atur. Euodnuc plane fatebor deum quo nihil superius esse constiterit. Au .r One babeo: ana inibi satis erit ostedere esse aliqd bmoi: quod aut fateberio deii esse: aut si aliquid supra est 1 eu ipsum deu3 esse concedes. ictuare siue supra sit aliquid si ire non sit manifestu erit deu esse cum ego q6xmisi esse supra ratione eode ipso ad/iuuante monstrauero. o Demostra erago qo pollicerio.

ovilibet homiluin distincto a habet sensus exterior eo et in aeri

ores:etiam rationem a ratione et sensibus aliorum'. et Quomodo

dum idem in sensibilet totum et imula pluribus sentiri potest sensibus: ca .vis. Hus'.

Sciam: Sed prius qu o virusent suo corporis mei idem sit qui tu

uo: an vero meuo non sit nisi me/uolet tuus no sit nisi tu uo Quod si no ita esset: no possem p oculos meos videre albquidi quod in no videres.Euo. Concedo prorsus: Q uis eiusde generis tamen singulos nos babere sensus videndi vel audiendi vci quoslibet alios csterorum.Non em sola viderei sed etia audire aliquio homi num potest quod alius non audiat: et ali/ud aliquid quodlibet alio sensu quisq3 sentire quod alius no sentiat: Unde manife/stum est riuu non nisi tuus et nam sensum

non esse nisi meu. Eug .voc ide responγdebis de illo etia sensu interiore: An aliqd aliud c Euo.Nihil sane aliud:Nam et illevtim sensum meu sentit meuolet tuum scimtit tuus: Nam ideo plerum interrogor ab eo qui aliqd videt utria hoc etiam ego vi de liquia ego me videre aut no videre sentio non ille qui interrogat. Aug'. Quid ipsam ratione: nonne unusquisin nostium

habet sua: Quadodde fieri potest ut ego aliquid intelliga oti tu id no intelligio: necvtru intelligam tu scire pomo ego aut latiam. o. .manifestu est etiam ration tes menteo singulos quoscs nostru singu/las habere. Aug'. Num etia potess dic re singulos soleo nos habere quos vide mus aut lunas aut luciferos aut cetera huiusmodi: luto suo sistu ac xprio sensu ista videat Euo. Nullo modo istuc durerim. Husi'. Possumus ergo videre viati aliqd multi simulaeu sint sensuo nostri nobis sim gulio singuli: quibuo omnibus illud unu3 sentimus q6 simul videmuo: ut muto albus sensus meus sitiet alius tuus: possit in fieri ut id q6 videmus ino sit aliud meu et aliud tuu: sed illud unu fisto sit virim n et simul ab utroq3 videas. Euo. Manife/stissimu est.Au . Possum' etia una allaqua voce simul audire: ut *uio ale sit a

ditus meuos alius tuus: no sit iii alia mea et alia tua vox qua simul audimuo:vel alia pars eius auditu meo capiaturIet alia tuo: sed quicq uid sonuerit et unii et torii audi/endu simul assit ambobus. Euo. Et boc manifestu est. Aug'. Iam etia3 deceterio isensibus corpio licet animaduertas quod dicim'nem omino illoo q6 ad hac rem at, tinctiita se baberei vi illos duos oculo* tauri u nem orti ino non ita.Nd quia ex hoe uno aere et ego et tu possum' implere sporamentu. et eius aerio affectione odore sentire:etire qr ex uno melles vel quolibet alio cibo seu potu ambo gustare possumuo et ei' affectione sapore sentire: cbuis ille vies sit: nostri aut sint sensus singuli: tibi tutio et mihi meus: ut viiii odorem vel unu sa/pore cum ambo sentiamus nec tu ui eum meo sensu sentias nec ego tuo: nec aliquo uno d utriusq3 nomu possit esse cdmuni/ter: sed.prsus inibi sensus meus sit et tuus tibi: ena si viilaut odor aut sapor ab utris in sentiat. lninc ergo isti sensuo inueniunt

bere aliquid talei quale illi duo in visu

100쪽

Aiber secundus

et alidi Sed in eo dispareo sunt quatitu mandentio viscera comutaueritInullo moad id q6 nunc agimus punet:*etsi unum reuocari poterit ut in esca refundas inlan aerem naribuo ambo trahim'ι aut unu co ris. Gula em cu aliquid iucunde sapit etiabum gustado capimuo: non tame ea par sieraguai tamen irrevocabile parte sibive tem aeris duco qua ru: nec eande parre dicat: et hoc cogit fieri quod naturς corpo bi sumo qua iusta aliam ego taliam tu: Et ris conuenit: qo nisi ira esset nullus rema. ideo de toto aere cuspiro duco parte qua/ neret saporin ore posteam fuerint mansata mibi satis est: et tu item de toto aliami illa reddita alae desputa.ι26 ena de aeris citata tibi satio est ducis: Et cib'Quis ves partib' recte dici poti quao naribuo duci/et tot' ab utroin absumas: no iii et a me to mus: Na etia si aliquid acris q6 ego restus et a te toruo absumi pol. Culo verbu didero possis etia tu ducercino tame pote et ego tota audio et tu totu simul: Et specie ris ena illud qo inde in alimen tu meu ces, qualibet quanta ego videol tanta3 et tu si/ serit:quia nec reddi pot: Nam etiam natimul:sed cibi vel pononis alia paro inmeι bus alimentia nos capere medici docetq6 alia in te traseat necesse est:Σn parum ista alimentu et spirando soluo sentire possit et intelligio Euo. Immo vero apertissima restando restiniere no posui ut abo te etiaet certissima esse sentio. Alus. Nucesto ductu narib'sentiat:Ma3 cstera sensibilia tangedi sensum coparandu esse oculorii et quς Quis sentiamusι no tame ea senuedo aurili sensibus in ea re de qua nuc agitura in nostrii corpus corrupta mutamus: posqua no solii corpus unu ambo possumus sumus eat siue uno teporei siue singulis vi. sentire tangedo sed etia eande pie ru quot eissim teporibus ambo sentire:sic ut vel tom poteris rugae qua ego tetigero: ut non rei ves para ipsa qua sentio abo te ena se solii ita corpus sed eande quom corporis naturiqualia sunt, siue lux siue sonus siue parte possim' ambo sentire tangedo: No cordacus attingimus inora meisdimus. citi sicuti cibu alique aspositurio possumet Euo. Intelligo. Ausi' manifestue era o totu et tu totum capere i cu ambo illo go ea st no commmus. et in sentimus coυ vescimur sic ena in tangedo accidit: sed re poris sensibus et no ptinere ad natura se unii et totu q6 ego tetigeroi etia tu porco: suu nostro*: topterea magi nobis esse co/ut id ambo tangam'ι no singulis partiωι munia:qr in nostrii a priu et quasi priuatu C sed toti singuli. Euo fateor hoc modu/ noverruturat mutatur. Luo. Irorsus obuo illio supiorib' sensibuoi buc tangedi agenticia. Au V. Propriu ergo α usi pri sensu esse simillimur Sed in hoc video esse uani intelligendu est, q6 unusquisin nore diffiinge cr simul .i. vno Nel et videre aluid sibi est: et qomissoluo sentit qo ad sua naunii totu ambo possumus et audire:tago turam .pprie Ptineret Comune aut et quasi re aut possumus ddem totu aliquid ambo publicu q6 ab omnibus sentientibus nubvno rpe sed partib' singulis: eade aut para la sui corruptione atq; coniuratione senti/te no nisi tribus singulis: Na nulli Pti qua tur. Euo. Ira caetactu rapioi possu meu tactu admoueret ni m nurneriis no sensti corporis situ amouerio tuu . Aua'. Vigilatissime sed ratione ab omibitora nocina st*bdisti. Sed oportet te etia illo videre: tibus cro prchendat: cui' et cogni/cii noruoim si sentimus alia sint stam boli reo plurimu conducit ad intellectualiaque singuli sentiam': ipsos o sensus sacrarum litterarum: La. III.

Moo. Moodsipsinguli sentiamus: vinem Genuc attende et dic mν mur. Nego senna sensu tuui nem tu meta: sidonis a hiivim inueniat aliquid q6 o mearebra sentiunt a nobis p coros sensus id e ratiocinates sua qui im ratione mquid de cor palibuo reb':no possum' senti in mete comuniter videan lacu illud q6 τυα ambo; sed sui guli: nisi et ita sit nostrii ut detur psto sit oi hibus: nec in usu eo; qui

hoc in noo stere et comutare possimus:su bus psto est cornutes quasi cib' aut pono: curi est cibus et pomo: cui' nulla parte qui sed ut corruptu integrum pmaneati siue illimo Nepero et tu popere poterio: quia etsi videanti siue no videant.nii forte nihildunutrices alimeta mansa infantib' redduit iusmodi esse arbitrario Euo.Immo mulillud tameqo inde gust' rapuerit ars imi ta esse video: E quibusvrui comemorari

SEARCH

MENU NAVIGATION