장음표시 사용
241쪽
DE PLEURITIDE, ET PERIPNEUM. aa
emulsiones emollientes ex seminibus mel Onum, papaveris albi , in susiones florum rhoeados, viol rum. borraginis, hisque similia, tepentia potius , ex nostra sententia , quam frigida potanda frequenter praebeto. Tussim, & praecipue siccam, oleum recens amygdalarum dulcium, seminum melonum , ut et ' rupi violarum, altheae , capillorum veneris , dc reliqua cochleatim lambendo deglutita mulcent, uni et e
creatum movent. Caveto tamen , ne talia praeterm
dum ingesta alvum laxent , & diarrhoeam faciant, quae plurimam sene in inflammationibus uni versis noxam moliri pene semper consuevit. At si quid de iis dicendum supersit, id insequentibus su se exponam.
LUcius adolesrans, inter germanos fratres nobilis
cujusdam familiae natu major , annum aetatis vi- gelimum circiter primum agebat, tum quum mense s
Martio aere sudo , nivosoque solo, varios in palis raludos exercens plurimum sese defa1igasset , in si dans, aestuans, ac sitiens Felidam inde perhibit. Mox in pallastram iterum prolactus easdem laboriosas non ita pridem intermissas exercitationes alacrius aggreditur . Declinat dies, & Lucius noster ex palaesi ra in atrium quoddam Urbis publicum se serranstulit ; ubi varias cum psaltriis ad multam noctem choreas festive ducens, in sudorem uberrimum solvitur , ac viribus destitutus , mente , aeque ac animo tandem deliquit. Resipiscens inde , & revalestem in aedes proprias revertitur. Reeumbit, ae placide eonquieieens , opi me se habere, expergefactas postridie, iactitabat. AtDvν quodam per articulos praevio frigore sub vesperam comprehensus, ardentissima febre postmodum . . F fa invadi-
riticii medend: ν praestarcci,nsiiciavimus, liistotia
242쪽
a 28 LIBER II. SECT. IV. CAP. II.
invaditur . Febri, quae ad diem usque nonam produxit, accedunt lateris sinistri dolor acerrimus, permolestus spirandi labor , ac tussis quaedam aspera ,
qua nihil omnino excernebatur . Acriter interim sitiens, vinum impense appetit. Fauces exhaustae - &lingua plane arefacta maximum in visceribus suscitatum esse incendium indicabant. Pulsum durum, con-eractumque habet. Urinas perexiguas, ac rubicundas emittit. JEgre recumbit. Intumuerunt praeterea ge nae , atque ruborem a confluente sanguine impensum
sibi nactae, fluidorum motum in praecordiis retardari abunde declarabant. Hinc alvo enemate ex aqua simplici hordeacea paullulum mellita leniter prius exter sa, ac sanguine ad libram circiter ex brachio postmodum antelucanis horis educto, emulsionem hanc Α ita , ut insequitur paratam , tepentem large per vices quotidie hauriendam, confecimus. Sub vesperam aegrotantem invisimus , &quoniam morbus magis adhuc invaluerat, alteram sanguinis libram ex brachio dateris adversi procul ab omni cunctatione extraximus: Ad leniendum praeterea dolorem, solus emollientes, atque inunctiones, quas exposuimus in B, lateri affecto adhibuim s. Sequenti mane, quod diei suerat morbi tertiae , aegrotantem nocte praeterita placide obdormivisse rescivimus,plurimum insudasse,ac materiam cruentam tussiendo expuisse. Pulsum interea temporis explorantes, molliorem fieri, magisque explicatum adinvenimus. Uberiores, crassioresque , neque adeo inflammatas emiserat urinas. Liberius respirabat; nec dolor ita , uta pridem , acerbe febrientis latus divexabat . Quamobrem, quum res in melius aeque Om
res processistent, nihil aliud omnino praestitimus, quam tit eisdem emulsionibus , eisdemque solibus, & in uu-
Gmnibus, ut eatenus coniueverat, uteretur aegeris Hac
243쪽
Hac propemodum methodo ad diem usque nonam sem- , per melius se habuit, donec penitus vanescente febre ,
una cum febre CXtcnuata, reliqua omnia ante dien decimam luartam Omnino evanuerunt lymptomata. A . Sem. meton. unc.θ. , pias. GD. unc. f., a
af. com. f. f., m. f. decoct. emolliens pro fotu tepenti eum spongiis regioni doloris aulicando ut m. Item OL amrassiduis.IUrj., Derm. cet. ach.ij., eamph. brus. h. , m. pro unctione Iuteri affecto eum omento pervecino pos tum adhibenda ut m.
ANIMADVERSIONES AD THERAPEUTICEN SPECTANTES.
INter aegritudines, quibus vexamur in terris , nihil Quid iudican- est,quod frequentius,quodque vehementius & cum 'μ si .c.
ingenti vitae periculo in nostris saltem hisce Regi , quω antipleuri bus nos invadere consuevit, quam ejusmodi inflammaia xica Vος-xM'tiones, quae visceribus thoracis insidentes aut pleurit idem , aut peripneumoniam faciunt. At enim vero nihil plane nobis adhuc occurrere potuit, quod iacilius discutiatur , in corporibus tamen vegetis , bene in reliquis valentibus , neque ad ultimum senium pr vectis , quam aegritudines praefata, quum praeter largam , atque opportunam sanguinis missionem morbi principio , uberrimasque potiones processu propina tas , nihil propemodum aliud ad eas resolvendas te laverimus . Sanguis autem opportune emissus, morbi videlicet principio, & priusquam aut sputus cruentus, aut sanies excreta apparuerit, quemadmodum plurimum semper profuisse nobis hactenus innotuit, ita processu , postquam materiam praesitam excreare ce
244쪽
α; o LIBER II. SECT. III. C A P. II.
perit aeger, eductus necem quam cepissime intulit. --terum ubi vena bis, ter, & quater Qtuta haud prosecerit, tum antipleuritica intus, & soris adhibere neces.se est. Inter haec prae caeteris magni facere consueverunt Veteres lutii pilcis mandibulas,dentes apri,elephantis, cornu cervi, ustum praesertim , & philosophicum , dg reliqua hujusmodi, quae in pollinem redaba, pulveres anti pleuritici nuncupantur . Pluris pendunt hodie Recentiores sanguinem seporinum , hircinum , spermaceti, campi ram , olea vaxia tum amygdalis dulcibus, tum ex variis seminthus recunβextruta , emulsiones, & decoctiones anodynas , dcxeliqua omnia optata. De absexbentibus , si ve rebus aikalicis pra paratis , atque ad pleuritidem discutiendam propinatis, utpote quR Oiscere nequeant, non modo aequo sinimus animo ut propinentur, 'erum et ipsi libenter quandoque propinavimus ; idemque se me, ratione sanguinis hircini, S leporini, praestamus. De oleis tamen , non secus ac de lambentibus, sive saccharatis, sue mellitis, quemadmodum credimus ea, fauces, musculos , eartilagines , aeque ac membranas laryngis, tametsi tracheam neutiquam subireor, emolliendo, tussim lenire, atque excreatum movere, ita plurimum quidem vereamur oportet, ne ad intestina delapsa alvi profluvium moveant, di inflammationes adhuc magis exasperent. De optatis , eamph ratis, Menon etiam de spermate ceti ex longaevo rerum usu in Praxi medica edoctis, diversa prorsus sen-gite nobis occurrit ; qui inficias ire nequimus, ejus, modi. specifica intus ingesta inflammationibus uni versisllum internis, tum etiam externis , discutiendis , ex-henuandisque ut plurimum profuisse; quin , nisi dosianaen cohaexeat, vel minimum unquam Oseeerinx.
245쪽
DE NE RITIDE, ET PERIPNEUM. 23 IALIAE ANIMADVERSIONES AD THERAPE TICEN SPECTANTES.
A Nno, ni fallor, reparationis nostrae I 7 , mense Martio sub equi notiis , aquilonibus quotidie
hantibus, ac frigoribus invaIescentibus, quum g tu per aquai praesertim stagnantes longe Iateque concresceret , ob labem quandam ex cuti fortasse stipata contractam, pIeuritidis pessimae specie, n scio an inflammatis, an alia potius morbosa viseerum occulta colIuvies , per Urbem grassabatur. Quos ea invasit, ianguis tum ex brachio, tum ex alia qualibet regione eductus consestim aut interficiebat , aut plurimam sit tem noxam iis moliebatur. Quibus contra sua , ut ita dicam , sponte alvus soIvebatur, ii, multa praesertim bile dejecta, quam siepissime evadere planε conssieverunt. Quod aniam secit, ut neglecta prorsus eo tempore sanguinis missione, tales assectiones inde' alvum solventibus tractandas plures aggressi, eas set cissime extenuarent. Id & alii, & ipsi deinceps eum successu ea tempestate secimus. Ex eo tempore factumiuisse opinor, ut abusus Clinicorum quorundam perniciosissimus imposterum invaIuerit tum pleuritidi,
tum peripneum necatharticis occurrendi; in id tametsi ratio, non minus quam usus, Pristorum , aeque ac Recentiorum, pasIm reclamitet auctoritas . Nos
equidem non latet illud, quod inter pleurit idem asicendentem , & destendentem speciosum proserunt diserimen ; & nihilosecius eorum haud pudet esse sententiae, penes quos plurimum histe in ea libus suspectum semper fuit, alvum vel minimum Iaxare ἔ nam si quandoque ex purgationibus in pleuritide curanda non improspere cesserit, id ex eo unice contigi sie
proveneri e i ter cIinteos in inflammationibus pectoris alvum solvendi abusus a
246쪽
Vesicantiuiri usus in pleuritide non sein-
a 32 LIBER IL SECT. III. CAP. II. arbitramur, quod sordes pravae cujusdam qualitatis in cavo intestinorum congestae prie ter naturam esse vescendo , talia progenuerint symptomata , quibus pe choris inflammationes amaulari, mentirique potuerint.
ALI AE ANIMADVERSIONES AD THERAPEUTICEN SPECTANTES.
V Esicantium , nescio an dicam usus, an potius abusius, ut in reliquis viscerum inflammationibus, Petrumn δες ta et n pleuritide improbandus omnino videtur quem et ipsi plane improbamus. Attamen in nos reclamitaret experientia, ubi inficias ire audacter velimus, ea in extremis,& tum maxime,quum excreatu prorsus compresso, aut delirium, aut veternus, aut coma vigil, aut dolor capitis acerrimus superveniens,metastasin expulmonibus ad cerebrum fustum iri minitetur: ea, inquam, moribus,cruribusque admota ,sudore uberrimo se ,aeque ac urina copiose egesta affectionem quam
pissime, ad punctum quali temporis discussisse . Id Ro- potissimum in Nosocomiis tum Sane i Jacobi Incurabilium, tum Hispanorum Urbis , tum Mariae semper Virginis ejusdem Nationis Montis Serrati, passim evenisse vidimus. Partibus infernis potius quam stin pernis vesicantia hisce in casibus apponi sinimus, ut
ea , qua valent, ratione a partibus supernis ad insernas humores peccantes facilius aVocent.
ANIMADVERSIONES PATHOLOGICAE .
f., Ton semel evenisse Iiquet, ut humor peccans. , si 'I ,-.bs, qui in tubulis stagnando aut pleurit idem , aut' ' φδ''' ' peripneumonjam secerat, in pus conversius, abscessum subinde secerit; quo disrupto, in cavum thoracis ii
247쪽
profluat sanies, ibique congeratur , atque insedeat, tum ea aegritudinis species oritur, quae inemne ma nuncupatur . Proprie dicimus , quum vis X ea
triplicem apud Medicos passim sibi nacta significatum , quamlibet modo suppurationem, sive quemlibet in abscesIum purulentum transitum denotet , quod tum dianema, GaDesis , O ianon vocatur ; modo pus in ipsa substantia pneumonica collectuna, ibique conci usium delignet, quod tum vomica nuncupatur; modo autem stricte pus effusium in ipso thoracis caVosignificet, quod ea infert symptomata , quae pectoris affectionem procreant, quam hic cum pluribus aliis et nos emnema dicendam ducimus . Empyema igitur, penes nos, nihil aliud est , praeterquam pectoris an pia, spe Pirandi labor a pure in cavo thoracis e so , ibique collecto , atque stagnante proveniens. Empyematis indicia sunt respiratio difficilis, sensius quidam gravitatis molestus , qui diaphragmati quodammodo insidet, febris utplurimum lenta, materia fluctuans
in cavo thoracis , genarum rubor , qui hora tertia ,
vel quarta post pastum praesertim intendi solet &c; in
quibus tamen id potissimum animadvertamus Oportet, empyema ex praecedentibus maxime dignosci; siquidem pleuritidem, ut plurimum, peripneumoniam , anginam , & thoracis vulnera, ictu sique validiores, v lcontusiones insequitur . Unde extet empyema ex dictis abunde patet. In prognosi haec imprimis adnotanda . Spirandi labor quo major, eo pejor. Si pullibus I anguentibus, compressis , ac celerrimis sudores accedant frigidi, aut diarrhoea colliquans , si crebro delinquat animus , necem in proximo versari id semper praecinit; ut quum et incaventur oculi, & lives. cant , & rubore impense suffundantur genae , incurventur ungues, di pedes intumescam . Pu , quod
248쪽
eerit empyema , nonnisi thoracis parietes perforando , paracenses videlicet, educi potest ; quod plurimum sane pluribus ex causis habet periculi, & nonnisi vires satis constent , tentandum . In celeberrimo S. Jacobi In curabilium Urbis No comio , cui nos olim tanquam Medicum primarium , Ο. M. F. R. annuente Pontis. CLEMENTE XI., perquam nobilis ejus loci Antistitum caetus humanissime praefecerat,bis,empyemati cos extrema macie prope consectos , pararente si ab inclyto Prosessiore Victorio Masini felicitii me peracta , curatos vidimus . Alter ad annos plures superstes exinde vixit, & adhuc fortasse vivit. Alterum autem ob varia , quae Roinae postmodum intentaverat facinora , trireme mulctatum, & munere suo strenue , non minus quam alii remiges diu functum , febre tandem maligna correptum , Centumcellis non ita pridem su, premum oblita diem aecepimus.
ALIAE ANIMADVERSIONES PATHOLOGICAE.
Quid sit Vomi- T Omica , in genere licet abscessum significet, adoriba 'c,u de Dotandum tamen unice pulmonum , aut fin proeliosis,&Cu tina arum partium abstessum passim usurpatur . Qua dex/xΦ0' re vomicam nobis hic destribentibus , dicere non alienum visum est, sectoris esse angustam pirandique Iaborem , qui a sanie inter membranas aut pulmonum , aut partium ni imarum colues procedit. Signa, quorum ope ab aliis affectionibus vomica distinguitur , ab iis , quae superius pro dignostendo empyemate proposuimus , non multum differunt . In vomica tamen nee pus fluctuare in cavo percipitur thoracis, nec pon-laeris quasi di aphragmati incumbentis , ut in empyemate , sensius vomicae inesse selet. Pus in vomica congestum,
249쪽
gestum , nili tussiendo egeratur, aut aegrotum sutacat, aut tabem inseri, aut in cavum thoracis delapsium in verum convertitur empyema. Sunt qui per vasa remeare pdse id puris in sanguinem opinantur, ac per urinam felici sti me postmodum excerni; quod tametsi nobis plane negare haud arrideat, perquam dissicile nihilominus id fieri posse arbitramur, quin pus fluida
universia prius coinquinet, & oeconomiam animalem landitus evertat. Non raro contigisse edocuit usus , vomicam diu in substantia pulmonum delitescentem , mortem tandem repentinam intulisse, quin ullam vel levem et , quem extinxit, molestiam unquam antea secerit. Tum empyemati, tum vomicae tractandae eadem serme , quae de pleuritide non ita pridem innuimus . praeter sanguinis missionem, quae nil aliud, quam extremam perniciem , ex nostra saltem sententia, moliri poterit , conducere videntur. Accidit itidem, ut de Antipatro Medico narrat Galenus a), ut tu herculo quodam pulmones affecti adhuc crudo, nullum, prieterquam quod enormiter arteriae micent, nullum , inquam,alium incommodum principio intulerint. Attamen temporis processu vel suppurati, vel majorem in dies sibi nacti labem , aut veram phthisin , aut veram vomicam, aut necem tandem moliuntur .
ALUE ANIMADVERSIONES PATHOLOGICAE.
HUmores , qui in tubulis stagnando consistunt, & Quare. hutno- inflammationem , si ve erysipelas aut intus , aut ζ;όζr'' ih ζm foras taciunt , nisi mature discutiantur , effervescunt, m*xi stagn-
corrumpuntur, ac omnino immutati pus, aut lantem tant.
procreant, quae abscessus , vel apostemata in generat.
a Lib. 4. de locis Uectis cap. 1.
250쪽
a 6 LIBER II. SECT. III. CAP. II. Ideo humores, qui diu in tubulis humani corporis vitam habentis stagnant, sanguis praecipue , ideo, inquam , processu temporis aestuant, quia , quum Variis non absimilibus congregentur particulis, avolatis , absumptisque tenujoribus , aut oleosis , aut lymphaticis , quae nimiam , uti superius iterum innuimus , blande compescunt sermentationem , reliquae , quae supersunt, acidae videlicet, &al halicae, quum solae tum propemodum lint, libere coeunt, & sermentando effervescunt. Ex quo sit, ut effervescendorare fiant, tubulorum parietes extendant, dolorem , & febrem exasperent, eo usquedum prorsus immutatae saniem conficiant. Hinc illud Hippocratis a dum pus εonficitur dolor , Ofbrii. Non aliunde se-bris exoritur, nisi quod portio quaedam puris illius,
tenuissima quamvis , tum quum in parte assecta confici tur , a prieterlabente sanguine absorpta , sanguinem universium inficit, & sebriles aestus succendit.
guinis si diceres . Attamen temporibus nostris ea vox ad sanguinis egestionem , quam ex ore citra pectoris inflammationem tussiendo excernimus, denotandam a Clinicis proprie usurpatur . Ex quo fit, ut non alienum videatur, haemoplysin hic describendo sanguinis ex ore cum lusi egesionem esse, proferre , quin piscera thoracis insummaca febrem acutam s-τ eant ; quin viscera , diximus, inflammata febrem acutam seveant, ut per id, quo pleuritis , aut peri-- pneumonia