장음표시 사용
101쪽
ι v iam Factom ut viri liis voluntas est, ut ex memo. ratis exemplis liquet. Quid ergo relinquitur, nisi ut omnes homines in Adamo virtua voluntate peccaverint C. ios. De cognitione virtualis voluntatis jam res ellexpedita Non requiritur, ut ea ulli alii, quam Judici sit co-onita At iudex peccati Adami, omnium hominum, qui
in eo peccarunt, est qui omnia scit Deus. Huis ergo virtualis illa peccandi voluntas omnium hominum ab aeterno fuit eognitissima. Movit igitur Deum ab aeterno, ut omnes homines in tempore nascituros haberet reos pecca ti,inioenae aeternae obnoxios, antequam alii ex aliis Iaascerentur. In quo autem consistat virtualis illa omnium hominum peccandi voluntas, res eget explicatione. Non
est voluntas, quae aliquando in rem abiit, aut abitura est, sed quae in rem abiisset, si aliud quid fuisset Nititur nim conditione, quae nunquam fuit impleta. Et ex iisdem aestimatur, ex quibus formalis peccandi voluntas Adami, quoniam objecto&omnibus circumstantiis conveniunt. Eadem, inquam , peccandi voluntas, quae tor- malis fuit in Adamo, in posteris concipitur ut virtualis voluntas Caetera ergo omnia eadem concipienda sunt.
io s. Nempe Adam Eva acceperant legem de sugiendo fructu arboris scientiae boni Mali sub severa
mortis comminatione. Erant conditi in justitia' lanctitate, ad obediendum Deo, sed cum libertate arbitrii,
ut si vellent, praevaricari possent. Accessit ad Evam Serpens, motiva peccati suggessit primim quod non essent morituri, si de fructu comederent deinde quod essent Deo in scientia bonid mali atqu ales suturi. Evae
102쪽
dus, eo magis, quod comedentem sapientiorem redderet igitur comedit non ipsa tantum', sed etiam viro dedit, fortassis non sine commendatione Vir quoque, praeter dictas causas , dubio procul etiam amore uxoris permotus impulsus, fructum non recusavit:&sicambo peccarunt. g. O7. Ponamus jam in eodem statu cum Adaismo riva posteros omnes extitisse. Fuerit scilicet lex eadem ipsis data quanquam id ne ponendum quidem est, quoniam revera eadem lex in Adamo, omnes aeque obligavit, adeo quidem, ut ii Adam abstinuisset a fructu vetito, omnibus deinceps abstinendum fuisset. Fuerint
aeque conditi, sancti quidem justi, sed cum libertat
arbitrii Fuerint proposita ipsis eadem peccandi motiva, quae Adamoin Evae Fuerint denique eadem omnia, quae Peccatum primorum parentum circumstabant praevidit Deus, pro omniscientia sua , omnes posteros aeque abusuros libero arbitrio δε de fructu vetito comesturos , a deoque pari se peccato esse obstricturos.
f. ior. Virtuali huic peccandi voluntati postero rum peculiaris ratio ac differentia ab eo accedit, quod
non simpliciter, sed cum addito, iuriamo, omnes eo casse dicuntur. Plures per additum illud putant respectum nainratis euerationis denotari puta quod omnes in dam lumbis continerentur,4 ex eo nascituri essent. Et
recte id quidem modo non excludatur resectus a ipsum peccarum Adami, qui multo potior est,&hic praecipue attenditur. Seponamus aliquantisper respectum hunc, imo fingamus, Adamum non peccasse: Si nihilominus in eodem statu si issent posteri, in quo Adam fuit, potuissent aeque voluisse peccare sed non sic in Adamo peccasse i
103쪽
ri grpeccasse, aut peceaturi suisse dicerentur,. licet ab illis, ut
a communi parente descendissent. Igitur quod omne vin Adamo peccasse dicuntur, sic intelli gamus, a peccato Adam, velut quod iust mc irituram fuisse peccandi voluntatem posterorum, si in rem abiisset quam nunc virtualem ipsorum voluntatem nuncupamus. g. ios. Quod quo pateat clarius, notandum est, voluntatem vel absolutὸ dici & sine respectu ad alium idem volentem vel eum resectu adalium, qui idem velit sorte voluntate sua praeeat. Priori dicendi modo absolutum voluntatis nomen retiner posteriori vero ratio. ne vocabulo relativo con .nim nuncupatur ubi unius prior voluntas voluntatis alterius consentientis quodammodo principium est. Nec minus consensus informam'&virtualem, quam voluntas in genere dispescitur, pari membrorum notione as definitione. Neque enim voluntati simpliciterita dicta quicquam superaesiit crast is, nisi respectum, quem dixi, ad alterum idem volententa. Quando in Adam omnes posteri peccasse dicuntur,
non intelligitur posterorum abs ura voluntas, sed cum respectu ad Adamam idem prius cientem, id est, consensis. Consensus sor malis intelligi nequit, quoniam ille non est nisi coexistentium sed poster peccanti Adamo non co- exstiterunt. Consensus vero virtualis, quid abest, quin recte per additum in Adam intelligatur, ut sensus sit: Si poster Adamspeccanti coextilippeo , omnes ipsi in peccato consensuros seu se At enim, inquies, Adam quoque Evae in peccato consensit, nec tamen in Eva peccasse dicitur. Ita est consensus solus illi locutioni sorte non locum a. cit, nisi etiam consentientium alter ab alier propius deis
104쪽
pendeat, sicut ab Adamo posteri. Addo, locutionem illam fere consensui virtuali aptandam esse, non etiam formali voluntati. Ἐlibet enim, qui peccanti alteri formali voluntate consentit, in se ipso etiam peccat qui autem virtualiter consentit, antequam est natus, non videtur recte dici peccare, nisi in alio, qui prior peccat. In quantum enim quisque existit, in tantum etiam peccat. Qui in se,&extra alterum jam existit, in se etiam peccat, licet alteri imitantis more consentiat. Qui autem adhue est in lumbis alterius, Molim demum ab ipso nasciturus est, non in se, sed in alio peccat, in eo scilicet ipso, in
cujus lumbis continetur: puta quia si coexisteret, consensurus esset,qui est ille ipse virtualis consensus, quem toties commemoramus. Ergo per additum in Adam non unus respeetus denotatur, sed consideratur Adam semel ut
qui prior peccavit, rursus ut communis parem, in cuius lumbis adhuc posteri continebantur. Potior tamen est respectus ad Adamum peccantem , quam generantem,
quoniam si posteri in Adamo per consensum pecetarunt, consensus natura principaliter respectum ad Adamum
prius peccantem importat. Alter autem respectus, qui virtualem existentiam consentientium includit, eoque
non nisi consensum virtualem in ipsis arguit, subintelligitur, vel con notatur 3 puta quod poster tum nunquam nisi in lumbis Adam ierant, cum ille peccaret, neque adeo aliter, quam virtuali voluntate ac consensu peccare in ipso poterant.
f. Πo. Legimus, cum Abraham Melchisedeco Regi sibi occurrenti, post caesos eges, ac benedicenti decimas daret, in Abraham etiam decimarum esse Num Levi, qui
105쪽
89 qui decimas solet accipere Heb. v xi, p. Ubi per additum, in
ratam' quoque respectus denotatur addecmias ab Abraham oblatas, subintellecto vel con notato, quod nusquam tum Levi, nisi in lumbis Abraham erat, quemadmodum id statim ibi versu seq. io ita explicatur: Nam is adhue in lumbis patris erat ciι occurreret Ab ahamo M Gehisedecus. Nec quicquam causae dici potest, quin per consensum Levi in Abraham decimatus esse intelligatur; sed an per consensum virtualem non temere dixerim Nihil quidem est absurdi, si ita exponatur, ut senius sit: Abraham decima dant coexsicis et Levi Ahu , Liant illi
in religione dandarum decimarum consensurum fuisse . Versim ad voluntatem virtualem non est confugiendum, ubi voluntati interpretativa, ac fictioni imputationi juris, quam supra exposuimus, est locus, quam a voluntate virtuali toto coelo diversam es e res ipsa loquitur. f. IIo. Voluntas virtualis non est nisi a Deo praescita; ab hominibus aeque cognosci non potest, nisi ex Dei re.
velatione sed voluntas interpretativa, sicut in aequitate fundatur, ita ex regulis equitatis prudentiae cognoscitur. Fundamentum est saepius dicta armissima conjunctio, quae est v. g. inter patrem filium, principem iopulum. Ex ea conjunctione fluit, ut filius patri, populus principi, praecipienti parere,&aliquid per se facienti
non refragari debeat, in iis, quae non sunt contra legem Dei; adhuc magis in rebus ac negotiis communibus. Hoc
parendi ac non refragandi debitum, fictione juris, provoluntate reputatur, & voluntas interpretativa dicitur Itacum pater contrahit cum alio de bonis suis, antequam
iutus est filius, hic illi consentire, Millius voluntas esse hu- jus
106쪽
ius voluntas censetur. Ratio est, quia sinatus esset filius &ad rationis usum adolevisset, sciret, se debere patri non
restagari, praesertim in usu bonorum communium, cum praesumatur pater de iis, quod interest, statueres agere, Haec est illa aequa interpretatio, unde Ollantas interpreo
g. iii Ubi Hugo Grotius de successione ab intesta. to agit, reddit hanc a voluntate interpretativa non alienam regulam Creaei urin dubi id quos voluisse, quod aequos tim is bovestis Vm est libri II de I. B. i. cap. vii. g. III. Dubia ipsi dicitur voluntas defuneti, quatenus testamentum non fecit. Hic nobis alia applicatione dubia venit voluntas ejus, qui nondum est natus, aut nondum ad rationis usum adolevit, comparatione superioris sive patris, sive Principis. Hunc superiori obedire vel consentire velle, si existeret,&ratione uti posset, aequistamum juxta ac honestissimum est, in iis saltem, quae non sunt contra legem Dei, maxime in negotiis aeque ad utrumque pertinentibus. Creditur igitur, tale quid voluisse, antequam ratione uti posset, imo antequam etiam natus esset Quod tamen non ita accipiendum est, quasi filius si patri recte agent coexisteret, non posset aliter agere, quam ipsi conscia tire,&recte quoque agere- Saepe enim, Patre recite agente, filius prae Varicatur:&cum nondum natus erat, praevidit Deus, si patri quantumvis recte agent coexisteret, praevaricaturum esse. Quo in casu voluntas patris non est voluntas filii sed ita res habet in Dei judicio, quem nihil rerum futurarum latet. Ita
judicio humano valet, quod probabilius est, scilicet ut filius si patri recte agenti coexisteret, ipsi consentire velis inte
107쪽
intelligatur qui aboe aequissimum atque honestissimum
est, nec contraria voluntas judiciis hominum pervia est. Haec, inquam, est interpreιasiva illa voluntas, quae toties nobis memorata est. iit. Posteros in Adam vobis Me iurarpretativation peccasse, tota disputaraone ostendimus. Tantum enim abest, ut voluntas peccandi patris uterpretari i/iri putetur filio, ut etiam tota aeqima reclamet Bene autem istum in sensum in librahamo decimatu est Levi, antequam natus erat quia si anxium natia fi litet, ratio
ne potuisset uti, scivisset, se non debere patri in aridis decimis dissentire, maxime quod de bonis ad se quoque pertinentibus acciperentur. Accedit, quod esset cultus
religiosus, qui etiam Deo deberetur. Hac tiri ei pretatatione voluntas Abraham in dandis Melchisedeco decimis
erat Levi filii voluntas, ct iis. Caeterum etsi voluntas vir ualis a voluntate interpretativa & ficta istum in modum, ut dixi, distingui
tur, quod haec fictione iuris constet, illa Dei praescientia: attamen nec illa ab omni fictione liberari potest. Ex-
eludit quidem fictionem, qua secundum regulas aequistatis prudentiae voluntas patris censetur esse voluntas filii, in principali negotio, quod pater agit Admittit interim duplicem aliam fictionem, in aequitate quoque sun. datam unam qua posteri, antequam nati sunt, quasina/i, concipiunturi quomodo enim dicerentur in Adamo peccasse, nisi quasi nat conciperentur' alteram, qua virtualis ipsorum voluntas eodem loco, quo voluntas r- malis censetur. Verum prior fictio, etsi voluntati inter. Pretativae quandoqi adhaeret, sicut vidimus in exemplo M x Leva
108쪽
Levi, eam tamen serinaliter non constituit. Posterior quoque alius generis est. Quando, inquam, voluntas Abrahami in dandis Melchisedec decimis censetur esse
voluntas Levi filii; non ex praeviso virtuali Levi consensu, sed ex aequitate, haec est fictio reddens voluntatem interpretativam: quando vero virtualis voluntas peccandi posterorum a Deo praescit ac praevisa, eodem habetur loco, in Dei judicio, quo formalis voluntas; haec fictio non
voluntatem interpretativam constituit.
g. ii . Ergone, inquies, nihil horum recte dicitur, neque quod voluntas Adam sit posterorum voluntas, in commissi peccati facinore, neque quod Adami peccatum posteris imputandum sit , neq; quod quocumque modo peccatum Adami etiam posterorum peccatum censeri debeat Non dico id simpliciter, sed distinguo. Quatenus illae locutiones duc uimara voluntate interpretativa, vix adis
mittet adversarius. Nihil interim causae dici potest, quin etiam voluntati virtuali recte aptentur. Quando scilicet virtualis voluntasib sterorum eodem habetur loco, quo voluntas formalis Adami tum posteris voluntas Adami quodammodo imputatur posterorum esse voluntas censetur, in peccati commissi actu: consequenter peccatum Adam eatenus etiam posterorum peccatum est. Perinde enim censentur ac dicuntur peccasse in Adamo, ac si idem peccatum cum Adamo formali atque expressa voluntate perpetrassent. I. iis Refert ad propositum explicare, quomodo intelligendum sit, quod ait Paulus Rom. V, I ortem etiam in eos regnasse, qtri non peccaverunt ad si mititudinemrransgresstonis Adami Ut quodlibet aliud peccatum, taci
109쪽
93 transgressio Adam habet duplicem conceptum unum
generis, quo est actuale peccatum, praecisa objecti circumstantiarum ratione alterum oeciei, quo concipitur ut peccatum circa tale objectum sub talibus circumstantiis, puta quod sit actus vescendi fructu arboris scientiae boni ac mali, contra expressam ac sub comminatione mortis sancitam legem Evam seducente serpente, Tua Adamum quoque inducent . Hinc transgressio quoque Adam cum aliis peccatis vel quoad genero vel quoa 'ecisi conceptum comparari potest illam generalem hanc specialem similitudinem iisdem terminis appellabi naus. Quod adconceprum Peciei attinet, nulli hodie possunt pec . care ad similitudinem transgressionis Adami, quoniam idem peccandi objectum eaede circumstantiae hodie nullis contingunt Plurimi autem, imo omnes adulti peccant
ad similitudinem generale transgressionis Adami, h. e. arisque actualibus se peccatis obstringunt, licet circa diversum objeci um,& sub diversis circumstantiis. Infantes vero ita non peccare ad similitudinem transgressionis Adami, et,
iam patet, quoniam illi per aetatem, ob defectum uius rationis, peccata actualia nondum committunt. Itaq; cum
Paulus Apostolus G rtem, ait, etiam meos regnasse, qui ad similitudinem transgressitonis Adam non peccaverint putant ac docent nostri Theologi , praeeuntibus antiquis, ipsum
infantes designare, quatenus non aeque actualibus se peccatis obstringunt ob defectum ustis rationis. g. ii 6. Vix huic interpretationi acquiescent adversarii. Cum enim vulgo aliquid ad alterius similitudinem fieri dicitur , id de omnimoda similitudine quoad specificam tenericam rationem, fere intelligitur, nisi per con-
110쪽
textum nonnihil restringatur. Dice, itaquE, paulum γquoque de perfecta atque exacta si litudine loqui, qualis speciei est, ita ut senius sit: Mortem etiam in eos re tignasse, qui non ad exactam militurivem oeciei ransgres ομνis Adam peccaverint , h. e. qui non circa idem ob si jectum , non contra eandem legem , non sub pari ncomminatione mortis, nec sub iisdem aliis cireumstantiis peccaverint. Verum huic expositioni videtur hobstare, quod nos hactenus tradidimus, in Adamo omnes ς' virtuali, untate idem peccasse, quod ipse voluntate sor qmali peccaverit. Huic enim consequens esse videtur, omni P no omnes ad exactam similitudinem specie transgressio ς nis Adami peccasse. Ego vero concedo, virtualem vo ciluntatem posterorum voluntati sermali Adami objecto&cireumstantiis aliisque omnibus esse similem, praeterquam δε ine uno, quod haec .rmatar, illa virtualis est voluntas, s quae maxima tamen est dissimilitudo. Nam sermalis vo inluntas est proprie dicta voluntas, quia actu est virtualis pc vero pro eo tempor quo adhuc virtualis, non est proprie judicia voluntas, quia non actu est, sed potest esse. pς
g. ii7 tergo quis omnimoda similitudine trans rugressionis Adami peccare dicatur, non sufficit, propositum riesse ipsi idem peccandi objectum δε easdem circumstantias, nisi etiam formaliis expressa voluntate circa eadem naversetur, ac idem actu peccet. Quod si ergo pari simi ἰς
litudinis gradu exponendus est Apostolus, cum ait, mor carem etiam in eos regnasse qui non peccaverin ad simitaudi frsnem transgressionis Adami non de infantibus solum, sed Pietiam de adultis loqui putandus est. Nulli enim postero ut