장음표시 사용
131쪽
num sentitur . Sed in augmento uniuersali horrortia augetur:ut ab aegro sentiatur coniunctens desc6fringens carnes ut etiam in ossiibus pati laborem quadam refrigerationem,uideatur. Calor minus aestuans,seruens, leurens,quam in tertiana. Pulsus accessionis initio, uelut ligatus antro retractus sine libero ascensu similis pulsui decrepitorum et aeger sit iuuenis. Ex naturali enim, ad tarditatem dcxaritatem eximie conuertitur: est admodum tardus rarus. In augmento autem, statu, uelox frequens:seruata tamen etiam tum tarditate & raritate aliqua ut tertianae pulsu fit multo tardior, rarior inutim post accesssionem adhuc tardior rarior sentitur. Initium enim quartanae,cum tertianc initio, nihil habet simile,in rigore despulsibus Augmentum autemn status quartanae,il tertiano multum sunt contraria, motu caloris pulsuum Pulsus enim in una percussione inaequalis, omniabus putridis febribus communis,in quartana manifestis sit me apparet: tanquam illi sit proprius. Nam pulsus, initio line, celerius multo quilm in medio, mouetur cum in tertiana, uelocitatis excestiisti breuis praecipue in statu. Vrinae, tenues, albae& aquosae omnino dissimilesurmis tertianarum:interdum crasse, desuariae interdum crudae. Ob haec ola, qui quartana a tertiana nequit statim primo die distinguere,medici nomen non meretur. Accessito quartanae uerae,aequalis tertianae: interdalongior quia ex humore sit frigido Longior autem est huius,ut aliarum,accessio: si multus,crassus, est humor melancholicus:&quietus,aut minus motus: uires imbecillae, sensus tactus partium lex quas putrescens humor desertur, est obtusior' de ri
132쪽
aegri corpus est densum breuis autem, a causis
Sudor in declinatione,mediocris: saepe in ipsa interniissione,sine vomitu bilioso,tertianae proprio. Multae febres quartanae populariter agantur raro per se initio quartana praehendit:sed ut febres erraticas ct inordinatas sequi solet quae sunt diuersorum succorum soboles siue quado atra bilis, in quibusdam partibus mouetur: in aliis immota manet: in quibusdam partibus putret,aut seruere incipit. Cum vero in cunctis venis, atra bilis exuperat iutret: si quartana,praecipue autumn Q cum motus hu-naorum,soras aestate tradi orum,conuersio si ad interiora,vi frigoris autumnalis. Succedit etia autumni principio,vel aestatis fine,febri aestiuae continuar: in qua humor seruens ab aestatis visebris calore,in atram bilem vertitur. Ergo multis ex aliis febribus. morbis, απος istas seu digressiones in quartanam fiunt:statu frigido mumido praesertilia. Ordine sic quartanarum,interdum incipiunt quartanae saepius autem febres inordinatas,quae particulares accessiones,sine ordine habet,sequitur. Qitartana longissima sed tamen facillimad securissima. Iam ea praesertim mediocrisin intermittens,placida est ac toleratu facilis.Continuae autem quartanae admodum rarae&alia usque ad crisin nullam habent molestiarum intermissionem:cum in quartanae intermissione liceat consueta obire munia. Scpius ex liene grauem quartanam vidimus inquit Gal. quae superueniente hydrope holes interenait. At quartana ipsa per se quantuna in se est, sine periculo est:& morbos magnos, ut epilepsiani sanat. Actiuae quartanae, naagna ex parte breueS: autumnales, longae ct maxime quae hiemem attingunt
133쪽
Apho. s.libr. 2.δ quartanis capti raro' convelluntur. Si vero iam conuellantur quartana superueniente liberantur Rph. c. lib. s. Ratio est Aphor. 6.lib. a. Imospasimum' tetaniana, febris superueniens soluit Aphos 7. illa. in tana omnium pessiima. Nam ante phthisin. iam phthisiicis superueniens, interscit Septimana longa: nonaria longior. Neutra lethalis. Qirartanae pura curatio. AVes boni succi,non palustres,aut aliter aquaticae Pisces saxatiles, alii carne molli, non lenta praediti Vitet suillam, alia tenacia tardi transitus,d refrigerantia siccantia Utatur falsamentis etiam cum synapi Vinum album, tenue,medio criter calidum, aut aquam solam cum pipere,quo. tidie bibat. Victus omnis uentrem sitne fatibus molliat aut consuetus,aut cum clysteribus primum mollioribus,post acrioribus.Nam febris haec,initio leniter tractanda est. Ob id valenti medicamento iacuatione abstine:nisi multum sanguis abundat.Τuciecta vena internat seu media brachi sinistri si niger' crassus, qualis in splenicis, apparet, audactermittendus si flatius aut tenuis, statim supprimedus. Frietione. ambulationes fiant sine balneo. Opera consueta per intermisitione obeat si accessio bre' uis sit' parum violenta. Diatriona pepereon, dici spoliticonda,certi diebus. Haec usque ad statum seceris.In statu,si adhuc multum aegrotet: victu utere tenuiore. Visceribus prospice, quiete, Unguentis,emplastris inollire dc laxare potentibus, sumptis vrsticis, s medicamentis atram bilem vacuantibus: e- re repetitis ii opus erit: modo morbi coeti signa ad sint. Hipp. L
134쪽
ses. Tunc uomitus a cibo ciendus, succo rha-rhanidum cum elleboro albo, aut etiam solo elleboro si illa nihil prosecerint .Quod si aegre uomaterer aluum purgetur.Da theriacam,aut consectione D 9 ii hec cyrenaico. Quae remedia,si initioin ante statum detur:ex simplici quartana,duplicem ex duplici,triplicem:ex triplici,c6tinuamin lethalem,aut saltem omnino maiorem difficilioren reddunt. Atra bile uexatis,hς morrhoides superuenientes bonae.Insanientibus,si uarices uel haemorrhoides superuenerint,sanantur Et eadem,ut melancholiam morbum, sic quartanam. Quartanae κοπώδεις, idest lassitudinosae seu quae sensum lassitudinis habent spontaneae, lante morbum,& in morbo nascentes ab humoribus crassis nentis,interdum soluuntur urina crassa alba ab abscessu uendicat. Si uero pter urinas,sanguis multus e narib erupit:
ualde cito liberat. Abso his Ape in abscessu sinitur.
De synochis,& continuis febribus.
4',Orco ab initio ad sine unicam habet accessionem:& in ea, nullam aut minima mutationem quibusdam periodis exacerbante: sed uel ομο ανδ seu ακματι κη,idest aequaliter affliges ac uigens est uel αραβατικη seu επακμοι siκ , id est ascendens increscens uel re ἡρακμα sim; id est inclinans . Συνcλο autem duplex est una quidem non putris,ex sanguine plurimo tantum calefacto,de genere diariarum. Altera putris est uel statim ab initio,vel non putri succedens putrente scilicet sanguine .aualis etia ex putrescete in uteri uenis,omnium corporis parti plurimis niaximis, sanguine illas replete,ob retenta mestrua, uel partus excrementa, uel
135쪽
Det phlegmono. Gai .c6m. I in lib. .epid. In qui tredine, quod in sanguine est tenue desi instiae nia
gis O bile flava abit: uti crasium lade in humo, Ib is
melancholicu, melanci oliς quid propinquu,nbduti melancholia. Id quod in cari, siculis quot perspicui est ratio sit, ut mutata priore synochi naturari exsanguine febre in biliosam degenerat nomen quot immutet: dc σαγε cis biliosa uocetur.Tota σαιολιὰν natura hoc est disterentias, causas,symptia mala,signa,curatione, Gai plenissime scribit libromethodi: non quida, non putris: undecimo autem, ruixis. Ex quibus sontibus, ad satietatem sociuopus erit,exhaurias licet.Nunc sua εΛεων natura ex-Plicabo.σαθελ ηs seu continua febris, ab initio quociusque ad sine, unica habet accessionem : sed multis particularibus periodis exacerbatam: uel quotidie sit Pituitos est: uel alternis diebus, si bilios a uel quar o quoque die, si melancholica.C6tinua aute bilios τριτ οφυψssu tertianae sinituma,est duplex: una de ex natura, mox ab initio Altera,permutatione ex synocho putri,generatur. Cum enim bilis celerem exsanguine putrente generatione habeat sit ut synocho putri succedat nox non melancholica febris, sed biliosa quae caloris te nitate, caeteris symptomatis, simplicior, mitior, c blandior, manu medici occurrit. Qualis calor a balneo est: tamen is plurimus est se pleuriticis rubrum spuentibus. Febris tertianae,circuitionis proportionem, per accessiones seruat sed simplicior ato clementior, quam quae cum sputo fiatio statim ab initio bibosi fuit Id quod frequentissinii in est. Sic in ple enaonis lar aphor 33. gio Languis, et parti sit ex usu,quia nec bifaria difflatur, nec a partis nasura uincitur sincaleoc: d tande
136쪽
i uiresdi:vt in vasis magnis per synochoi febrem fici biliosam: mitiorem tamen,isi ab initio phleg-mone sit erysipelatodes, uel erysipelas Biliosarum
autem continuarum saeuissima est, os,seu febris ardens de qua postea Sunt igitur continuarum se-briunt,primae tres differentiae. Quaedam enim quotidie habent exaceri rationem: eam, singulis di bus,similem si ex humore sunt pituitoso aut primae, tertiam,quintam & alias diebus imparibus accedentes s secundae,quartam,sextam,octauam in modum duplicis tertianae Quaedam tertio quoque die exacerbantur ex bile flava ortae,vel ex fanguinis putrentis transmutatione .Aliae quarto quoque die,in modum quartanae,exacerbantur: etde Tarae.Porro continuae huiusmodi,cum sibi cognatis intermittentibus conueniunt, materia febre putridam committente, causis omnibus eam matextam in corpore cumulatibus,& curatione tum causam ipsam auserente,tum sebrem extinguente:non tamen omnino similiter: ut mox audies vis erunt autem loco putredinis materiae ut ante diximus:&m post singulos paroxysmos, desinunt intermittentes quide ad απυρiIί- seu integritatem:cdtinuae uero d παρακι, , id est inclinationem quandam e-brilem. Ad haec ut intermittens, sic intermittenti affinis continua, modo pura est uera: modo notha spuria: modo simplex, modo duplex,triplex:&implexa at cdposita,modo secum,modo una alio aliquo genere,uel etia cum duobus reliquis. Quin'
ipsae intermittetes cotinuis, nunc sibi affinibus,nuc naturae diuersae,miscentur:ut ostedita μιτριτρῖΘ,ex tertiana intermitte te, quotidiana cotinua costas. De qua Romae frequenti,hic rara,lege Gai .in disterentiis sebitum,& commentariis epidemion.
137쪽
s biiuni continuarum curatio. Ebrium continuarum uictus sit adniodum tenui ct oliuisiitus:si status sit prope septimum
diem fiaturus ac uires ualeant, Pisa: eo sI'
Quibus uero status morbi, lit post septimum ori futurus est initio,victu pleniore sunt reficiendi prope statum autem tenuiore sed in ipso statu ten is
n quidem augeas, tuomodo ante statum, Iulus ii iis τ' 'Ugnitudo,uires,aeta's cona
umentius: venae eminentes ienta, sanguinento aetas Drre possunt. Sumant sorbitiones ex alica Panem ex aqua: cremorem ptisanae, quibus no
)ui Mn,quibus n6bilescit. luero 'aestuosa fibris est:& coctionis signa appareantani sit uisceris alicuius phlegm 8 daaudacte tith
suetudo,postulant.Sic uniuersim, febres consymptωmatibus grauibus,&malis de quibus post- β carente curandi P0i De causi seu sibili ardentis dissirentili4 causis. ΚΑυMi,est sebris calore urenti,&siti inexple ait,
bili hominia torquens. Isque El kquisii uir ': a
tianae, causi biliosi.Causi aut ueri causa est, ' attracta.Vt enim nos alimentis melioribus destitu deteriora sumimus:sic venae vel partis ilicuius,
138쪽
vel corporis totius, uehementer accatae, ex partibus carnosis humores biliolos trahunt, causon generant siticulosum quide,cti in toti corpus bilis est tracta: riis necessario siticulosiana,si in parte qualiis: nisi ea ad siti ni excitanda sit idonea:qualis primo cniaxime' est os uentriculi deinde, si triculus post storarachias: deinde pulmo: inter tu intestini ieiunu.
Causum autem iacit biliosus,non solii a uenis
siccatis tractus,sed etiam a parte robustiore,una,vel pluribus,expulsus in imbecilliorE.Ne tame in quibuslibet corporis partibus colla iusiurno biliosus, causu facit sed circa vetriculu, prςcipue ipsit is os, ac circa pulta, Ones,di partes simas, hepatis.Bilis enim faua,in vasorum capacitatibus cu sanguine contenta,& a quavis causa calete accesa,praecipue in uenis uetris,hepatis,pulmonis,febre facit ardente. Vbi uero per partes corporis solidas, sentientes,& carnes sertur,rigorem:diffluens uero per cerebri meningum uenas,in febrium uigore, letiria, in cerebro autem meningibus firmati, phrenitidem excitat. Causa autem externa causi saepe est iter longum 'alia immodica exercitatio,in aere calido,& aestu sidea in eo sitis: multa cogitatio: cibor si ardet mulus: dc causae aliae omnes bilificae,prius dictς Sic,sua
ratione corpus calfaciens,canis ortus, perpetuo febres ardentes facere solet: a quibus siccatae venae,humorem tenuem deicient traxerunt.
Huic propinquum quendam causiana,ante ver, post dies aquilonios quidem paucos,austrino uero mul tos paucis coligisle scribit Hippocrates sed mite ad modum ni oderatissim ii,& celeriter ac secillime si sistente:& qui nihil perniciosum haberet. Quorumicsebricitantium,paucis cmorrhagia,id est sanguinis e naribus filior contigit: neque ex his peribant. Cum
139쪽
causorum uehementium maxime proprium siti haemorria agi vexar telirare, mortem aff)rre Causi ueri signa ultra dictas causas.
quam corpus sebri calidiore sicciore affectum, facitu nicis dolor mordax dc torminosus. tenuis ichω-' affluxu Deiectio interdunt liquus pallida, a co-rmorbi uehementiam cum causi sedes hepar est, aut uenter. SitIS uehemens,a caliditate h. 1 soninia, causis iisdem Delirium interdum, bi-
mone est.Tunc hi lingua aspera, nigrior: aegre spl
rant magna densa respiratio e e lani, i runt tum,Ore semper aperto disic a inspirati ne si
Sida iuuantur. Os amaricat, bile flava tunica Ventriculi internam ori communem imbuente
Rusi autem lethalia signa sunt, Hippocrati Fe Lydi bris initio acuta, paruus rigor, i so ima tolerato difficilis, sitis magnais nausea: sudor in fron-
ingens citrium, moeror,timor extrenaa ut pedes o magis rarius, stipida: accessiones diebus paribus, plurimunt quarto die labores inali mi, sudore diutissime fragidi extrema inplius nis recale
140쪽
ribus aut nullus,aut paucus erupit.Sexto die,cum sudore mortui sunt. uoru synaptωmatum causas, in Caleni commentariis lege.Febrim ardente non ualde acutam,statui multum humido succedentem, lescribit Hipp.in qua aegri erat,cωmatos seu soporosi, humectato capite a statu humido:anxij torrsites, varum sitibundi,non deliri succorii malitia eo acrinionia nondu deductam vigilias,deliria,phrenitidas excitaret.Vbi Galenus,causorti παροῦγνω uoνικα, dc propria, perpetua signa acit,calorem deurentem,& sitim inexpletam. Tad paulo post, nil παρογνωμονικαδε inseparabiliati assectus substantiam di lentia,nunc συνεδρίοντα seu assidentia, di quae ut plurimum illis accidant. Causi ueri curatio.
'p'. ' octae tu aquar,tum aquosae mulsae, bibat aeger UM, ibu uoluetis.Aqua enim cruda sol3, obfrigiditatem tarde permeati.&diutius in hypochondriis morata,corrupitur in morbis acutis:imo in bilem flauam degeneiat, Hippocrati. Me aut per se solum,facile in bilem vertitur.Ob id aqua, mulsam dat aquosam,d utranque coctam .ut cuius dicti ibuatur:aqua praesertim melli iuncta .Hςc quoque sitim magis arcet:& flatu magis uacat:& urina magis mouet:& melius nutrit,qua in cruda mulsa quae tamen ad deiectionem est aptior. Cocta aut ξ minus acris est ut quae coquendo confecta est, spumosum omne deposuit. In mulsae autem crudae substantia,acre flatuosum est . Ob id cocta, mors ud statu caret. In morbis aute acutis, mulsa sola pota satis nutrit,