장음표시 사용
141쪽
nisi dies critici rasielint: u uires valet. Salsa, acria uitabis:quia calida sicca causum auget:illa naamis siccando la ec magis calfaciendo. Si os amaruna, bilem vomatris uentrem subluat clystere per quem si bili, non vacuetur:lacte asinae cocto purgabis, non medicamentis purgantibus quo inacria sint de calida. Id autem lac humidissimus est, acrimoniς expers. Coquendu autem:quia fatulentum:aut lactis huiusserum dandum est, caseo, is lacte cocto se calete secretum , iniecto Oxymelite,aut in lac immisi saepe aeneo vase,aqua frigida pleno. Soluitur haec febris atratura quidem critice per bilis aut sanguinis uacuationem a medico auto, per bilis di febris extinctionea potu fiigidae. A causo habitus,rigore superueniet Aph. s. Lanatur nil uires imbecille crisin persicere nequeat. Aphor. 46. lib. Hunc uerὀ rigorem,si ad intearitatem sibi is desitura est, necessario sequitur, b his rigorem committentis ut initio accessionis tertia Lin nar uacuatio per sudorem,uel vomitsi,tiel deiectionem,uel urinas uel horum duo uel tria,uel quatuor simul. Per quas crisis causas,biliosi humores perfe- vacuantur.Saepe aute sudor criticus hanc soluit,
tenuibus vacuatis humoribus: si uirina hyposta
sin alba,crassam, laruem, habente aut eius loco,eneorema naturali colore tonsistentia pr. Editum.Cocto ergo morbo,sudor criticus desuacuatio atra salubriter superueniat. Exquisitarum quoque febriuar i ' si et dentiu maxime proprium est,per haemorrhasia, epid.
rium indicari. Sanguinis enim in acutis febribus sertaens,ad caput estertur: ubi, aperti. ruptis uenis,caaceruatis vaporibus effunditur a natura caeteris proptius dominatura. Abscessu autem ausus soluitur:uerus quidem, rarissime nothus autem,interit si
parotidibuι.Posidat et alii bilios humores extin-
142쪽
Comnient gui,per tempestiuam frigidae potionem quae praeci-6 iiiiii .r t. pila est ausoriani sanatio. Et Galenus causos saepe
Non tamen ausi omnes,frigidae tepestiua potione a natur: sed tantu salubres. Insalubribus uero . perniciosis,frugi da nec saltabris,nec ada. Quando auesr:gida tepet ita in causo danda desaliis sebribus cot: nuis in harum curatione,paulo ante di tum est. Si uero causius absque dictis uacuationibus naturalibus,tu medicis cesset neci ima faciet aut dolor erit crUrum,aut coxae: d sputu crassum expuet si sanus est futurus. Imo quibus in auso, sanguis die tertio,
aut quarto, palacus fluxit:quia imperse luxit olaines mortui sunt. Qitibusdam,bile ad cutim deposita,iacterus die sexto superuenit: ob d prauus quia ante :eni septimum apparuit ut aphor. 2.lii, r. sed prauitate in emendauit eius uacuatio per aluit, urinas naemorrhagiam nariti,die uicesimo uel alioci ilico,superuenies. In febribus enim ardentibus,bilis laretiores calidior sanguini milia, ipsum urit de ad cai ut attollit donec venas in naribus rupierit,&Vsi iuxerit praesertim adolescentibus te florentibus. ausus auten nothus leu hybernus, est in qu corpus rion uritur, sitis leuis eii dimidium tantum habet cauti veri. Huius enim symptomata
quaedam, habet: d ea, ni itiora.quaedam,non habet.
Lingua ca, aspera , utrique auso communis eli:
avii Iaatatem camara, um propria it: ut salsa, o: a salsae pituitae copia . Sitis magna: non tamen ardens,d implacata ut in uero altius dei cendi ,3 subducitur non a pituitoso humore is enimaaon ficile excernitus sed a corruptis in uentre ali-ntentas. No enita potia solo vivat ut in causo uero:
in quo aluus cita ell,ob tenuem a seruemem humo
143쪽
nem. In notho autem tarda est aluus a pitulta friguda,crassa,lenta. Vrina aut pauca est,aut nulla,ob pituitae crassiitiem. Insomnia est minor, lualm in uero res gerantur extrema.Nam in pituitosa febre, fumosa est caloris substantia cuni in uentre, hepate' pulmone falsus humor putruit.Si uero malignus sit hic ausus , extrema refrigerantur ob virtutis linbecillitate, inagnitudinem phlegmones, totu anguine ad se trahentis Finitur hic causus fluore fanguinis e naribus, ut prior me abscessu circa coli si ut parotidibus,aut lolore cruris,uel coxae cu aluo astri,n sputo crasso. Febres enim pituitos magis abscessibus, quam aliqua insigni excretione
De febre pestilente. FEbris pestilens, putrida quidem, ac continua: Lib. 1.se sed omnium malignissim . Ea nascitur ex hu p si
rnorum in corpore , Ob paruum victum , aptorum in putredinem a leui aliqua occasione,ut aere ambiete praecalido sed magna ex parte,incipit ab aeris pestilentis inspiratione quem putrida exhalatio in- secit ex corporibus mortuis,nis cremetis: ex palude, aut stagno,per aestate: ex inquina metis vicinarii regionu pestilentium,cu aqua aut uento delatis .iniae causa tanten non sufficit nisi etiam prior adsit, corporis scilicet assicied is putrefactedi preparatio quet morborti generationis pars est maxima. Alioqui, in aere pestilente omnes morerentur. Corpus autem affici paratum e ciuirere,eli uariis excrementis ad puto linem paratis plenur quae meatuum omnium obsti uetione pariant uti plethora.Talia aute excrementa rarit cruditas,ea uita otiosa, epulis multis,
144쪽
ebrietatibus ueneris usu immodico.Cotra vero',qui corpus habent huiusmodi excrementis vacuti,&ibi die meatus omnes neque obluuctos neque astrictos libere transpirant ac difflantur,modica o tu exercitatione,tu uictus ratione ututur:ab aere putridovix asticiuntur.Tertia pestiletiae causa,est aer immo cierat e calidus humidus ob id ,in statu pestilenti Calenus corpora excremetosa purgabat obstructio Des Omnes soluebat humidiora, modis omnibus siccabat sicciora,conseruabat calidiora,teperabat ea precautione, pestile tia impedente uindicabat. Plura de hac febris putride differetiis,causis, signis,synaptomatis,praecautione,curatione,ex praeticis legas.
Delectica febre. HEctica febris una est continua vi synochus proprie dicta in accelis partibus solidis iraecipue leb ca, io illaru humido naturali ab initio ad sine semper exi qua obscura,aequalis: nisii quod aliquanto posti 'stus nonnihil exacerbatur Pulsuso flecticae tantona inor,tardior,rarior quam synochi quanto illiusquam huius calor est minor. In synocho enim uelut flamma quaedam multa manu medici occurrit: a qua pulsus maximus,uelocis lanius,Gequetis si naus. Ab aliis autem febribus accestiones αθλὶπraυs, seu liberas .equales habentibus differt hectica quo u illae in equalitate quanda omnino habent post alimetum paulo ante exacerbationen datum: hectica autem post alimentum quavis hora datu velut accensionem quandam aequale habet cum calore multoctii agno, c pulsu velociore Haec,quae caloris' pulsus alteratio poli nutritu homine in hectica durat:
145쪽
squalo em humectat.Postea aut ad statum redit,in
quo erat ante alimentum .Haec aut caloris alteratio
iniectica sit ut in calce,aliquo hutnore irrigata. In qua squalidus calor ceu abiunaida substantia nutritus augetur,ut in lignis accello oleo restinctus . Porro hectica febris est appellata vel quo'd stabilis est a d b Ri, solutu difficilis: uti fit seu habitus uel quod parte 'r'' occupet solidas,quas isos seu habitus uocant ab hunioribus distinguentes. Febris hecticae disserentiae. HEetica triplex est hectica tatu: hectica marasmodes: hectica harii media .Hectica tantum inhu Lib. Iehumore insito maturali corporis cordis adhuc mane pq ψ' te accensa dc cognitu quidem difficilis,sed curatu facilis. Hectica aras modes in corpore cordi siccato accensa est,in ea cor sic afficitur ut elychniu in lucerna ualde crematum. Id enim ita ustum sit friabile de continuitate perdit,nec fa mam copiosam exciatare potest etia si oleu multum illi assiindas sed iam mula in eo paruid infirma semper concussi minuitur: donec extinguatur. Sic natiuum corporis cordis humore du absumpsit calor febrilis hectica est marasmode cognitu facillima, ut paulo post audies: sed omnino insanabilis,ubi a consummata est, seu tibi humor insitus,quo particulae omnes nutriuntur I continentur ut in corpore cordis 1 in partibus caeteris sere nullus amplius superest. Quandiu imis multus adhuc permanet, heltica estniediari magna habet latitudine in ratione maioris' minoris sita: ita ut natura escuratione sit nucexquisite inter has media nunc hectica tantu, nunc
hecticae narasmodi propinquior Maras inodes prae
146쪽
Librio me te ea liquaturam carnis per vaporem digerit:calidis ibo id ei ς siniae autem febres,qucae colli litantes quoque appellantur,liquaturam in uentre,deiectione, urinis excernendam tr is mittunt: multan quidem ex carnent ulta, hunaida, molli di adi posse pauca ex contrariaquc iniectica febrem prompte transeunt nisi prius aut morbi uiolenta aut medicorum inicitia interina at. Vbi enim adipemis carnem Naollem colliquarunt duram liquabilem aggrediuntur in deinde in maras inodem quoque transeunt: licet tardius qua' in ubi caro omnis sicca est.
Febris hecticae causae. Ectica se itienter succedit sebribus acutis, cardentibus male curatis, non re si igeratis
potu tempestiuo quae frigidae de quo prius
aut aliis remediis refrigerantibus ut Galeni cerato restiqerante adhibitis medio thoraci,& hypochondriis . Imo contra perperam calefactis, iccatis inedia tridui, a diatrita rijs in cataplasmate ex orto melite dictis partibus admoto,in febre acuta,uel la. uel cui e patis aut taetriculi phlegmone. Per quos affectus nisi cor siccaturiit, hectica non est. Fit secundo, inccrore ualenti longo,d ira. magna lassitudine,in aestu. Et haec mitio, initis dia
Tertio succe lit hectica, etiam inarasmodes, pulmovb thoracis allectibus ut phthis utriquebia teniperie calidae recae, em pyemati diutinae phlegmone hepatis, aetriculi stomachi me sarςi,ieiuni,COll,rensi uteri uessicae,imo kintei inis aliis per dysenteriana, aut lieteria aut diarrhoeam diutinam,inflammatis.
In quibus auectibus χ tot .corpus, Prscipue cor,
147쪽
siccatu est nata inde exigua febre, uel statim initis, uel temporis procesib,corpus cordis siccauit: d caloiem febrilem solutu difficilem impressit. Diaphragmati inflammato succedens hectica, prius interimere solet,qua'm sit persecta. Ob id hecsticae uocantur hae febres etiam si harum quaedam, humorum S partium ipsarum putredine habent adiunctam.Ob quam,si quis etiam putridas
Cuni Galeno autem febris hecti ae naturam secuto, liecticam appellare malo. Hecticam quoque tantum,siue siccitatem qu e inmarasmuni non trans: t,in magna pestilentia multis contigisse, Galenus scribit in lib. epid. Hecticarum signa,tum omnium communia, tum singularum propria.
HEcticae omnis' solius,signum est maximur
arteria omnis,qua'm vicinae partes calidior: in quibus calor moderatus apparet praesertim post rarefactu corpus, perfusione aliqua:ut liuino aliquis ex eo profluat,is calor perspiret.Cum tamen arteriae calor,post eam perfusionem ierspirationem, aequalis perseueret. Id quod pulsus diastole, omnino similis permanes, ostedit: id est eque uelox frequens. Pulsus paruus, gracilis, lebilis,obscurus, durus,freques maior si deiielocior, hora una uel altera post pastus,uti ia-lor:qui tam in omni heistica primo manus occursiam itior est immorante autem acer,erodens mordax,
squaltidus Accestio aequalis est sine horrore ac tremorum rigore summo 2 pigritia insigni
148쪽
Hecti a tantu sola Iimplex,nullit putridae implexa,sere in calida sicca natura ab ira,moerore, metu, His,uigiliis,Victu tenui labore,aestu,incipit diariae sinailis sed accessione,post uiginti quatuor horas, ad integritate non sinit,ut diaria:imo usque ad secundum die,ac et tertiu, sine accessione tertianae extenditur: siccior squallidior sed no uehemetior: quia nec augetur nec minuitur: squalli tu tam eco rus,dc calore exhibet: primo quide manui occursu ut dixi mitem: liutius autem immoranti, acrem, mordacem,squallidum. Eadem cuna per se praelaendit, causa externa principium non habet sensibile, Nec augmentum nec vigorem:ut quae phlegna nas sequitur partium dictarum. Qitae uero sebi es ardentes: uel prorogatas,uel medici inscitia male curatas,sequitui principiti cu ardentis teporibus confusum habet.In hisque humor cordis insitus,ta multus absumptus est. In hectica marasmode,&a marasmolpinqua,oculi sunt multu caui,cdsumpta humida ipsoru substatia lippitudo in oculis sicca qualis per solein puluere die toto profectis.Color uiuidus faciei totius, praecipue frontis, concidit .Frons arida Gntenta. Palpebrae aegre aperiunt: sed connivent,ut dormiturientibus. Tempora collapsa caua,consumptis musculis crotas bitis.Cutis issa,in corpore toto sola supersunt: adeo ut uentri,intestina iis cera deesse uideantur. Hypocho tria etiam,vd thoracem ualde retracta.Cutis tactu succissima:& quae digitis apprehensa, corii sicci modo rigeat Pulsus de iis, durus, paruus, frequens.Debilis quidem a valida cordis intempe-De. Durus autem, siccitate.
149쪽
HEctica febris dispositio sanatu dissicilis est:
si principiti transsierit. Vbi aut amplius no incis it, siue cosum naata est lino incurabilis est Principiti aut eius est du insitus cordi humor struet tantu,nec adhuc facultas eius uitalis naturalis, tererie nativa adeo recessit,ut debilitetur sed nihil adhuc patitur,ob id tunc facillime curatur . Vbi uero per ipsam ebullitione humor cosumptus est: tuc simitare cordis partes,ipsius uelut elementa sicciora euadui: dominus nutriunturidi facultas debilitatur, proni esura caloris siccitatis. H:e uero hectica est media inter hectica tantu,& hecticam marasmode fedicta,quo'd corpus per ea emaciatur,d consuriratur: non aliter lin marasmo senili,aut etiam pueroruna atrophia contabescentium,sed sine sebre Absoluta hectica sanabilis curationem per refrigerantia, humectantia:tu sumpta,ut cibum,potum,aerem inspiratum tum admota,ut aerem cuti propinquantem, medicamenta,balneum aquae dulcis is temperatae,
lege'. sequere criptam a Galeno, lib.meth. 14. De febrium symptomatis. CVm tria sint prima symptomatu genera : actio
laesa,excessus retentorum excretorum corporis affectus: hoc postremum leuius est caeteris horbo sublato statim cessat. Priora duo, interdum tantsunt magna,ut curandi ordinem immutent, Ic medici solicitudinem ad se trahant:non quatenus symptomata sunt sic enim nullam curationem aut prouidentiam medici postulant,sed quatenus habent rationem causae uires prosternentis,uel morbum augentis.Vires autem nostrum corpus gubernantes,
150쪽
animales, uitales, naturales laedunt: quae ipsarum substantiam spirituosam carnosam , solidam, inaniunt vel alterant ut omnis vacuatio immodica, Migiliae, dolor. Quae etiam, dum immodica sunt,naorbum augent.
Vires ergo laedit omnis immodica uacuatio , siue spontina,sive medica: lipothymiam, seu εκλυσιν haec enim rei unius duo sunt nomina hoc est facultatis animalis lapsum excitat. Cui,nisi mox Occurratur syncope, hoc est uitium omnium praeceps lapsus, succedit nunc stomachica,
Quod symptoma omnium est grauissimum , is maxime mortiferum imo' saepe mors ipsa, propter hanc,symptomata alia,ut uacuatio, dolor insomnia,tanto sunt formidanda magis: quanto lipothyaniae,aut syncopes causae sunt efficaciores. Lipothy- Naiam igitur,seu animi deliquium ac etiam synco-Pen,excitant: uacuatio immodica seminis, sanguinis chyli, humoris alicuius naturalis, aut etiam Praeter naturam ut per uomitum, choleram .diar-1hoeam menteriam, dysenteriam .haeimorrhoidas Purgationes menstruas,ct a partu, haemorrhagiam narium, uulnus magnorum uasorum aut multo-τum,phlebotomen, purgationem abscessus, hydro-Pis,empyematis,fectionem uel ustionem sudorem diabetem,bulimon,id est ingentem semen quae nihil aliud est,quam lipothymia. Repletio quoque, ut plet hora , obstructioin oppressio partium princi-rum, uitiosus humor os uentriculi mordens, aut frigidus, crassus, lentus, crudus, grauans aut sipsum a causa alia male assectum su catio ab Utero, conuulsio ex repletione,ut in tetano, etiam lipothymiam , interdum syncopem mortem affe-