장음표시 사용
71쪽
iumque Romanum omnimoda residebat potestas;& modernius in Regno Poloniae,cujus Respublica,thro no vacante , omnimodam habet authoritatem , &de dubio electionis dijudicat , sicut modo de electione , pi aesentis Regis Ducis Saxoniae ex post facto decernere contendit, ingenti tanum rei Polonicae jactura quia in factiones divisa gens auxiliares exteros Principes asciscens , patriam populationibus, incendiis, & militum rapacitati obnoxiam reddidit. Quid in ineligibi libus vel deficiente linea, vel dubio existente succe ris iure, resumat Respublica pristinam potestatem, ες de controversia dijudicare contendat la8. Τertib. Nam cum g tur de jure succe endi ad Monarchiam Hispanam quae majori ' parte Hispanicis Provinciis eqnsistit, α jurisdictio, seu refgia potestas nequeax est. inpendenti λ necessario: dea
ista stibi non sussiceret, & nielioris conditionis serene privati quoad comparandam successionem, vel harxe ditatem, quam Principes: privati namque habent d terminatum judicem, illum, sei licet, sub cujus juris dictione res sita est Iegialis. C.ubi de haereditate,Barth Cyn.Salicet.Bald. Castald.& alii collecti ibi a Bain s quod haereditatis causa agitanda sit coram . Pras iProvinciae, in qua major pars haereditatis consistit ,
ludio num. Iq8. de in specie successionis Majoratus
72쪽
quod causa proprietatis spectet ad illum conventum ubi major bonorum pars sita est, tradit Moline de pr i
mogen. lib. I .cap. 13.n.73. Principes vero non nisi armis jus suum pollent promovere: ex quo sequeretur quod Princeps pauper clariori jure munitus contra potentiorem , esto exiliori juri innitentem, disceptans, necessario causa caderet ; privatus vero etiam pauper adversus potentissimum adversarium consistere posset in arena , & bono jure favente, reportare victoriam. Non ergo haec suprema potestas denegari potest Reipublicae Rege Orbatae. 29. Roboratur haec ratio ex eo, quod contro versia circa successionem potest succedere inter Principes subditos ipsius Reipublicae, ut nemo potest dubitare . Tunc quaero quis erit hujus controversiae Iudex Sane Respublica ipsa. Ergo Rege demortuo Respublica habet judicium in causa controversae successionis; atque adeo regia facultas, quae in Rege vivente poterat,partibus auditis , de Succestare diiunire; ad Rempublicam devoluta est. Cum ergo controVersia, inter exteros agitata, licet absolutos Principes , sit de re existente sub Reipublicae jurisdictione, quamquam Principes subditi non sint ratione personarum; ratione rei de qua contendunt, ad essectum experiendi jura sua, necessario subduntur Reipublicae; sicut in studis passim contingere videmus, quae Principes etiam supremi,&independentes in Tribunali supremi studi Domini disceptant, & controvertunt. Ex quibus , ni fallor,
73쪽
o . Au ei satis superque liquet, non potuisse Augustissimum
Caesarem jusu arma movere adversus Regem Catholicum , cum non fuerit antea molitus Monarchiae Re-
ge orbatae insinuare jura, si Mae ipsi verosimilia favet, ad ejusdem successionem. . Exemplum Fhilippi II. is earia f. 6μmst, . t . Lusitania non favet Augustissimo
3o. Octissimus P. Ludqvieus Molina tom. I de iussiti jur.trin. χ disput. I 3 nobiscum setit ad R Dblieam sectare iuccessionis judicium, quando disceptatio contingit inter ipsius Reipublicae subditos, & encemplo adducto Ecclesiae tempore sthi viatis rem illustrar. veri a. -mortuo Rue , viribubditi ianus Reipublieae contendunt Re enum ad 'penineret, se ne Asia tisa ipsa est, qua tanquam in eo eventusias omnibus partibus superior, sessitam debet , ad quem Regnum pertineat; illudque illa tradere: non secus atque tempore schisematis au Eerusiam , tanquam adfuperiorem omnibusDis membru , in eo eventu pertiner judicare, quis sit legitimcis Potirix. Nihil tamen minus hic sapientissimus Theologus opinatur, quando umis , vel plures Principes aliarum Remmpublicarum contendunt, ad se devolvi
74쪽
contra Catb. Hi p. Regem ntanum V. s I
successionem ; Rempublicam Rege orbatam causania dirimere non posse et ex ea , scilicet, ratione. Sane sinquit tunc, cum causa Reipublieae non esset cum a parte , homine etesibisubdito ined cum aliena Republica , Principeque alterius Reipublice;nec talis Prin-
. cepinufectus esset Reipublice illi,nec Respubliea Principi ined perinde essent pares , ac si de tertia aliqua reta
inter se contenderent. Hinc consequenter deducit,potuisse Philippum II. non expectata sententia Reipublicae Lusitanae , Regnum vacans per obitum Henrici Cardinalis ultimi masculi ex linea Einmanuelis Regis, armis occupare. Imb miratur, potuisse contrarium ab aliquibus asseri. Haec si vera essent, argumentum contra S. praecedenti stabilita non futile subministrarent. Nempe; cum praesens controversia non agitetur inter Hispanicet Monarchiae subditos, sed inter Principes aliarum Rerumpublicarum; nullum jus decidendi posset Hispanica Respublica praetendere , magis quam Respublica Lusitana assectare potuit in exscrip to casu Philippi II. sibindeque potuit Augustissimus Caesar statim arma expedire, ut Philippus fecit, & jura
3I. Sed non minus miramur, virum, sine assentatatione, doctissimum i exemplo forte Philippi II deceptum, hoc alteruisse discrimen, cum nullum utrobique asIignari, aut excogitari possit revera. Nec certis assignasset, si non jus ex exemplo; sed, ut aequum erat, 'exemplum ex jure petiisset, aut dimensus esset. Enim-G a vero
75쪽
vero tam perspicuum est,Regnum,uel Rempublicamithrono vacante,omnem regiam authoritatem resume
re, posseque de iure prensantium successionem sententiam ferre, ut ii non constaret de jure certo contendetium, posset,pristina libertate comparata, vel alterutri contendentium se dedere, vel Aristocratiam instituere, prout potuit a principio; ut docent P. Gabr. VaZq. Tanner. 8c Meroll. quos citat, & s uitur P. Ascan.Tamburin.explicat. Decalog.lib. I .cap. 3 . de c5-
scient.f. q. de probabilis.quam excipere quidam parti- euiares debeam. ibit A via obstat jus Regni vacantist dum enim non es certum jur pro aliquo ex Regibus , ipsum Regibus liberum manet. Sed adhuc luculentius
jungit. Praevalet enim Regni libertasse non conseat deservitute : quare tune Regnum mei se gubernet, vel alterutri ex Regibus gubernandum ponte tradat. Si hoc arbitrium obtinet Respublica in casu incerti juris, quis ei audeat negare judicium in casu juris cotroversi ' 31. Nec fundamentum Molinae subsilit duplici ex capite. Primo quidem ., quia licet eo casu Reipublicae non esset causa cum homine sibi subdito quoad personam, esset tamen cum homine sibi subdito ratione rei, de qua contendit ; qui, eo ipso quo res sub alterius justo dominio, & jurisdictione constituta sit, debet experiri in ejus supremo tribunali jussuum, sicut Princeps supremus squdum contendens, etsi non sit ratione personae subditus Principi, sub cujus alto dominio
76쪽
Rudum constitutum est; exorta de studo conimversia,
tenetur se supremi Domini studi judicio sititere, prout
ab Augustissimo Caesare praestitum in controversiaia , quam Regi Catholico intentavit de successione in Regno citerioris Siciliae a Romana Ecclesia moventis, perspicuum est ex documentis in Romana Curia praesentatis: ut missum faciamus exemplum Francisci primi Regis Christianissimi, qui sententiam caducitatis a studo Flandriae tulit in Partamento Parisiensi contra Carolum U. Regem Hispaniarum , Romanorum Imperatorem, ob bellum ipsi illatum, ut produnt Historiographi Franciae, de ex eis modernὰ Natal. Alexand. in Hist. saec.xvi. in Francisc. I. Cum ergo Regalis authoritas, quam Augustissimus Leopoldus in , Hispania prensare poterat, post Caroli II. excessum pques ipsam remanserit Hispanam Rempublicam , qua in Reges derivarat , ab ea successionem omni jure postulare debebat.
33. Secundo.Quoniam perperam Molina in pret- dicta specie ait, perinde se habere Rempublicam, dic Principem supremum, qui sibi debitam successionem
conaretur, ac si essent pares, & de tertia aliqua re inter se contenderent. Etenim sapponit Reipublicae inum casu aliquam intercedere cum Principe controversiam, quod verum non est . Princeps enim praetendit Regiant dignitatem non adversus Rempublicam , sed adversus alium,vel alios Principes,qui suis juribus muniti , successionem sibi Aberi assirmant: prout Phi lippus
77쪽
lippus contendebat in successione Lusitaniae adversiis D es Sabaudiae Parius, & Ducissam Brigantinam. In hac controversia Respissilica Lusitana pars non erat , nec ipsi cum Philippo intererat disceptatio. Quo- modo ergo ipsi adaptari potest, quod se haberet erga Philippum tanquam si de re tertia disputarent i Si igi- tur pars non erat , & Regalis dignitas in ipsa consite. bat,quia, ut praedictum est,Regalis dignitas numquam moritur, perincla, nisi aliud obstaret , deberet Philippus coram ea jura sta persequi, ac , vivente Henrico ,
coram eo disceptavςrat . . . - .
sq. Et quidem , si exemplis res dissinienda foret,
aptius , opportunius , & essicacius reperiri nequibat , quam illud , praecedenti depictum de controversi sec- cessione Regni Aragonia et ex quo manifeste clarescit, nullum esse admittendum discrimen , sive contendendi tes snt. ipsius Reipublicae subditi , sive non. Quindoequidem,etsi Dux Gandiae,&Comes.Urgelitanus Ara . goniae Reipublicae sabditi extiterint ; Comes tamenta. Euxensis, Dux Andegavensis, de Ferdinandus Castellanus Infins , cjusdem controversiae partes praecipuae, subditi non erant. Et tamen perinde ab armis abstinue re, ac caeteri coronae studatarii; de lite dirempta, si qum arma movit, no Princeps externus seit,sed cunaresticus, scilicet Urgelitanus, ut ex ibi laudatis Avilioribus co- stat. Ex quo plane conjerure licet, Philippo II. aliud: suffiisse motivum ad arma repurrendi , mitra assigna .
tum a Molina, quod pros: qius impressiones belli-
78쪽
cas honestare , aut justificare non sufficit. 3 1. Non ergo hoc motivum, in quo cespitavit hie caetero doctissimus Scriptor; sed alia, iustissima sanὸ , animum prudentissimi Regis induxerunt, ne Lusitanis decisionem maturare permitteret, sed bellicis tormentis praeveniret; quae brevi expendemus. Primum. Quia fide dignissimis documentis , quae infallibilia fuisse , comprobavit eventus , deprehendit , Lusitanos Castellanis semper infensissimos,majori ex parte Antonio Notho favere Ocrati Priori , ipsique contra jus, & fis arma parare: quem postidea Regem salutarunt. Unde non debuit expectare, quod tyrannis con valesceret, sed festinus ipsim praefocare . Eo maxime quo decantatis in utriusque coronae historiis didicerit, Lusitanos eatenus Castellanos a ersari; ut tempor . Ioannis L Castellae, & Legionis Regis , Bcatrice ultimi Regis Ferdinandi pridem defuncti, unica filia, Se haerede refutata , quia Ioanni Castellano nupserat; Ioannem magnum Avisit Magistrum Ferdinandi ex impare matre fratrem Regein salutarint, dic quia Joannes Castellae Rex tardius; aut segnius, quam par
erat , accurrissetJn perduellione perseveraverint. Profecto non prudens, qualis apud omnes gentes audiebat , habendus foret Philippus, si post hoc experi mentum, & explorata Lusitanorum molimina, arma r tardaret, certus Regnum ad se expectare ex celebriorum totius Europae Iurisconsultorum judicio, ex quibus unum laudare satis duxi Cujaciuin . Merito ergo Biai
79쪽
Philippus machinationes Lusitanorum armis praeo
3 6. Secundo. Quia Philippus , ut scribunt An ton. Viperan. lib. de obtent. Portugali. Hieronym: Costenagg. de Portugali. conjunctio.cum Castella,ultra domesticos nostros Historiographos, adhuc superstite Henrico Rege , tam ipsi, quam Lusitanis Proce- ribus jura sua per Oratores ore, M scriptis luculenter exposuit, instititque vehementissivi, ut ante obitum Regis in hac pronunciaretur controversia; ne, si ad legum amussim decisa non fuisset , post Regis discessum juribus arma succederent. QEamquam autem a Regebis coacta fuere comitia , ut disceptatio pluribus Regni suiffragiis sopita periculosos armorum impenden tra motus praeveniret; re tamen insecta, dissoluta sunt, nec undecim viri ad ferendam sententiam destinati a te ejus obitum , partium privata af mone distracti, pronunciarunt. Idcirco consulti simὸ verebatur Philippus , Rempublicarn., quae viventis Regis authoricrate nunquam adduci potuit, ut causam dissiniret; eo mortuo,n5 extinguereined gliscere litem permissuram,
quo facilius jugum Castellani Regis , cui manifestὸ jura favebant , aliorum contendentium armis occupati. recusiare possent, & nationalem Principem jure , vel injuria ad thronum evehere.
3 7. Tertio. Nam Philippus Secundus omnia jura , quae , Rege extincto , ad Rempublicam devolvi diximus , non ad Lusitanam Rempublicam , sed ad
80쪽
Legionis, de Castellae coronam devoluta probabilisIime tibi persuasit ; Q na Regni Lusitaniae natales non sunt illius ingenuitatis , de libertatis , ac Regni Legionensis, vel Aragonii primordia. Quippe tempore Al-plion si V L quidquid in Lusitania a Mauris repetitum erat, Legionensi Regno, parebat. Alphonsus velo muneraturus Henricum Lotharingium, qui diu sub ejus signis threnue militaverat, ipsi Theresiam filiam desponsavit, Se Lusitaniam Christianam, stib Comitis titulo, dotis nomine dedit. Hujus Henrici filius Alphonsus,egregiὸ devictis uno praelio quinque Arabum
regulis , cristam arrigens, regale nomen, Sc paludamentum assumpsit; super quo ancipite Marte cum,
Alphonse VII. Legionis,& Castellae Rege diu conflictum est . Tandem res transiustione sopita, prout inter fratres decens erat; quod, scilicet Lusitanus Regnunia
haberet Legionensi stipendiarium, de vectigale: ut post alios testatur Lamalloa in histor. Regum Lusitan .cap. 8. ubi de Alphonso Henrici , ad annum Christi Iaar. Cum ergo Regnum hoc studum Castellae sit, merito Philippus secundus judicium non Reipublicae Lusitanae, sed potius Legionensi convenire , de sibi rationeta hujus Regni, contendere poterat, Regno certo Rege vacuo, seu dubio successionis opportuno tempore non decisis. 38. Nec refert, quod Dionysius Rex ab Alphon- se sapiente Castellar, de Legionis Rege, ejus materno Avo, quem visitaturus puer Hispali convenerat ab