장음표시 사용
81쪽
omni servitio libertatem pro se , & suis haeredibus obtinuerit, ut idem Author in Histor. steli. & signanter in Alphonis sapiente, ad annum Christi I 26s. testatur. Etenim , omittentes , quod re ad proceres delata , constanter restiterunt, quoadusque Alphonis irascandescens extorsit assensum; ex ejusmodi servitii libertate Regnum non desiit esse studale, de sub alto . Regis Legionensis dominio constitutum, ut tradunt Bald. & alii, quos citat, & sequitur D. Ludovic. Molin. in suo egregio opere de Primogen. lib. I. sel. mihi ao8. In specie Domini liberantis studatarium ab Omni servitio, prout plura esse s da S. R. Imperii ab omni servitio libera, de gaudentia praerogativa legis Senea Zenone. dilucidὸ ostendit August. Barbos. in collectan. ad cap. Per Veneras. A filii ni legitimi. pluribus ad praesens institutum laudatis authoribus; nec propterea Rudi naturam desipiunt. Unde non obstante immunitate servitii ab Alphonis concessa, jure Philippus secundus altum Portugalliae dominium adspectare praetendere potuit. Quibus benὰ expensis, manifeste elicitur,hoc Philippi I i. exemplum Augustissimo Caesari minime sussiagari. Ipse enim dum Carolus vixit , non institit juridicὸ pro hujus controversiae legali resblutione,*erans sine dubio ab ipso fore successorem declaranduna, agnationis amore lancem superante justitiae, Post ejus
obitum , ultimis Caroli tabulis contra conceptam, spem, bc inopine correptus , instare , protestari, aliat,
82쪽
gerere , quae jus quale quale situm praeservarent; o sit. Regnum Hispaniae nullo jure sibi sis ectum credere potest , de subinia facultatem controversiam terminandi ad se devolutam. Ex nullo igitur capite exscriptum exemplum Caesari prodesse autumamus.
L x Regni castelia naturali aequitati eo Hrinis, . b M controver judicium mera
clo. Reges per Rempublicam regnent , & in Regnis successibilibus, seu lineaticis ex pacto convento cum primo Rege, Sc ejus posteris, translata sit potestas Reipublicae in ipsum, de succe seres, adipsius Reipublicae utilitatem; non perniciem; naturali aequitati conformius est, ut pactum istud om. nimodae potestans translativum sic interpretemur , ut Respublica non abdicaverit prorsus a se facultatemper se operandi id,quod Reipublicae nomine Rex operari non potest; alioquin jam non utilis , sed nocuia Reipublicae translatio, potestatis, & Regis creatio foret . Quod adeo verum est , ut si illa potestatis abditatio per legem Regiam , & fundamentalem ab initio facta, ratione temporis, personae , vel alterius circun- stantiae coepisset Reipublicae procudere notabilissimum nocumentum , posset Respublica a pacto cessim H a ire,
83쪽
ire, vel resilire ex ea parte, qua illud animadverteret perniciosum. Unde lex illa in omnibus Regnis Europae usu comprobata, quod in successione Regnorum praeseratur primogenitus secundogenito,ex communi sententia , quam cum Autlioribus laudat, & sequitur D. Ludovic. Molin. de Primogen. lib. I. cap. 13. num. 23. & deinceps Ieam patitur exceptionem, ex naturali aequitate , & mente Legislatorum: si primogenitus non sit inhabilis ad administrationem Reipublicae , si ςnim inhabilis reputetur , praeserendus est secundogenitus, quod in his . terminis docuit Ioann. Andre. in addition .ad Speculat.tit. de sevd. 6.quoniameversi c. a s .q. 75. indefinite asserens,quod Insuccessone primogeniturasilmssecundus babilis com mere cum primogenito inhabili secundogenitus eris p fren I: Et quidem merith, nam ut disturrit prael audatus M lina , lex praeferens primogenitum non debet inter pretarι adversus publicam utilitatem , quae nersatur in eo , quod Regna ,-Provinciae ab babilibus guber
I. Et sorsan ex hoc principio processit,id quod in Aragoniae historiis proditum est , quod scilicet obeunte Ioann. I. qnamvis filias duas reliquerit ex justo conjugio susceptas , Ioannam nuptam Comiti Fuxensi, Be Uiolantam Duci Andegaventi; nec dubitari posset Regnum illud esse *mineum , siquidem in eo Rani miro Monacho successit filia Petronilla , quae illud Ray mundo Berengario Comiti Barcinonensi dotis
84쪽
nomine attulit; tamen Regni Proceres exclusa gemina filia, successionem detulit Martino Ioannis Regis praedelancti fiatri, Duci Monblancti ; veriti , ne filiarum successio Principibus exteris conjugatarum, qui de rebus, legibus , & ritibus Aragoniae jejuni erant, in Regni vergeret perniciem. Cui melius sine dubio consultum crediderunt, fratrem demortui Regis, de legibus,& moribus Regni aprime instructum, ad regale
42. Nec absimili causa factam crediderim aD sumptionem Hugonis Caperi, quem Franci Proceres post obitum Ludovici V., Regem salutarunt , praeterito Carolo Lotharingio demortui Regis patruo, ut qui Ludovici Transmarini filius erat. Cum enim hic Princeps Francis sus ctissimus esset ob intimam
cum Othone II. necessitudinem, in cujus clientela Lotharingiam tenebat, animoque potius germanus 3 quam Francus reputaretur ue de re Franciae existimarunt Proceres Carolum rejicere , & Principem vera &sanguine , & animo Francum in throno statuere , qualis erat Hugo, Hugonis magni filius, rerum Franci carum pace, dc bello experientissimus, tanquam, qui sub nomine Majoris domus Regnum re ipsa multis annis prudentissime administrarat. Quod enim odorannus in chronico scripsit, Ludovicum in codicillis Hugonem succestarem delegisse , emunctiorum narium Scri- ptores, etiam Franci, falsi arguunt: nec si verum esset, aliquid operaretur. Nam haec designatio ex praedeces-
85쪽
soris Regis testamento , nisi Procerum accederet sensus, nullius omnino roboris esset, ut nemo nonas
43. Uerom hanc facultatem, quam ex naturali aequitate congrua legis fundamentalis interpretatione Reipublicae reservatam Doctores volunt , lex Regni notiri Castellae praeservavit expresse. Etenim leg. 2. tit. Is . partit. a. stabilitur formula succedendi in
Regnis Castellae,&Legionis,&post vocatos filios', nepotes, bc masculis deficientibus filias, neptes, vel alios descendentes ab ultimo Regni possessore, suo or dine; disponitur, quod his omnibus deficientibus, se cedat proximior consanguineus, si ad Rempublicam gerendam idoneus sit.-sunt formalia verba legis. Per tosii em aueciessen; viri heredar et Reyno et mas propisquo pariente, que oviesse osendo bombria para ello. Num quaererem, cui hoc discernendi ficul
ctantibus lex seret. Quis enim de se tam demissὸ sentiae, praesertim sanguinis praerogativa illustris, de aulicorum assentationibus assuetus, quod se minus aptum,aut ineptum ad gerendam Rempublieam judicet ' Planὸ nullus. Vel ipsa meridiana luce, clarius est, hoc munus Reipublicae detulisse, cujus cum in successione causa maximὸ agatur, summopere interest successuri capacitatem explorare, eumq; si habilem, si qualem tantum munus exigit, deprehendat, admittere, ad thronum evehere, & rerunia
86쪽
summam tradere debet ; sin minus, rejectare, & alium gradu immediatum , si hic habilior sit, eo praeterito , substituere. At hic duo desiderantur in Principe successuro ex ultimo Rege non descendenti, sed ipsi late-raliter conjunctos &sanguinis proximitas , ω ad regendam Rempublicam habilitas; si alterius judicium Reipublicae proculdubio competit , alterius discretio eccur ipsi denegabitur Sicut ergo Princeps quantunaque supremus ab omnique dependentia absolutus, subire tenetur Reipublicae examen quoad habilitatem, tenetur etiam quoad jura succedendi , quae in sanguinis proximioritate radicantur , ex vi legis nostrae , quae, ut ex dictis patet , naturali aeqilitati satis superquecon.
qq. Nec potest Princeps ullus suae independentiae , M supremae libertatis obtentu , se adversus legem tueri , quia cum vi ejusdem legis succedat , nec ab alio principio , quam a lege eum ad successionem vocante, jus sibi ad succedendum possit arrogare ἱ necesse est , quoad alia ipsi legi subjaceat , trita enim est illa Iuri-Harum regula, quod qι. nitit commodum,sentire debeat. onus , & e converse , de qua videndus August. Barbos in collectan. ad hanc regul. lib. 6.unde nequit legis beneficio frui , & legis onera 'respuere. Atque adeo necesse erat , quod tirenissimus Archidux , in quem Caesar jura sua transtulit , ante quam arma tentaret, Hispanicet Monarchiae, tam quoad sanguinis jura , quam quoad habilitatem , judicio se si sisteret: nec aliasjuste bellum excitare potuit. S. V l.
87쪽
. g. VI. 1Tellum Austriacum ex parte Aulboris adbue injustum, quia non denunciatum. s. Ed quando velimus Augusti sis.Caesarem a tan-I to onere relevare ; a quo post aditam posses sionem a Rege nostro Philippo, quia Respublica suncta fuit munere suo, relevari certum est; adhuc gras santis belli injustus Author fuit: ex eo, quod illud intulerit, urserit, priusquam indiceret, vel denunciaret. Id enim, etiam cum justa belli causa subest, jus naturae, gentiumque jus desiderant. cum duo tgenera
disputandi, unum per dusceptationem ; alterum per vim, cumque illud proprium sit hominis, boe bellua rum; confugiendum est adposterius , si uti non liceat.
priore. iuquit Cicer. I. de ossic. ad praesens institutum
laudatus per Lips Politic. lib.q.cap. q. Et quidem duplici ex capite hanc denunciationem bellum requirit,& quia bellum est, & quia executio judicii est. De eo sub priori conceptu in praesenti ; sub secunda consideratione in sequenti S. instituemus sermonem. 6 F. Saeva res bellum est, ait Plutarch. in vita Camill. cumulumque secum trahit injuriarum, Mnsolantiae. morum malorum prosequamur verbis Augustin. de Civit. Dei lib. I f., multas , in multiplices clades, diras, Ur duras necessitates,se ut dignum esse loqui
88쪽
eloqui velim , quamquam nequaquam, ut res postulat, possumi, quis erit prolixe dissutationis modus Propterea non est temerὸ , sed consultissimὰ inserendum . Nequit enimvero inferri consulte, nisi pars adversa , priusquam bello petatur , fuerit conventa, fuerit audita ; nisi obiecta probabiliss1me non refutet; nisi obversanti veritati obstinatὸ resistat:ut jam bellum in. ferendum dictet , non libido, sed necess1tas . Verum
semper illud erit Maxim. Tyr. scilicet; bellum a iustis
non sumi nisi Meessario ; ab in)usti ponte. Nihil certius . A ma de belio, redeat idem Author in etiamsi δε- mas injustitiam; ipse per se necessisas miseranda es.
67. Idipsum naturaiis edicit ratio . Etenim bellum est injuriae vindicta; sed haec illicita, & injustata
est, quoadusque certo constet offenserem nolle obstinatὸ injuriam reparare; nec id constare reverὶ potest , quandiu ab ipso post expostulatam injuriam,reparatio, etiam dira comminata militari executione , petita non est. Igitur antequam belli motiva exponantur, injuria renuncietur , quae nulla probabili , aut probabiliori possit tergiversatione vitari, & bellum comminatum sit; juste inserri nequit. Subinde prudentissime ajebat, Alaricus apud Calliod. lib. 3. Variar. epist. I 3. Ueniendum tune ad arma , cum locum apud adversarior, ista non potes inustuire . . 68. Proferam hac de re disserentem ex Theolo. gis nostris unum , sed qui instar multorum est ob variam , & multipli qui tum lacram, tiim civilem, bc . . . ' I ca-
89쪽
canonicam eruditionem . Is est P. Ludovicus Molina , qui opere de just. & jur. traei. a. disp. lo 3. haec profert . Ut belluos juJum licitumque sit, non fatis est , Principem, qui illud movet arbitrari, sed habere jusam belli ea am. Sic enim Vr Turcarum , in Sara cenorum adversus nos bella essent justa. Sed opus etiam es, ut quavdo res dubia esse potest, pro rei pondere , gravitate, ae dissicultate, diligens priua inquisitis fiat, adhibito eorum sapientum, tar prudentium consilio , de quibus merito credendum es, cero, in maturoj uuicio, passioneque femota ea de re judicaturos, veritatemque inventuros . Audienda adversariorum rationes , modosincere, in e fraude agere velint. Credam Augustissimum Caesarem consuluisse, priusquam bellum interret, viros doctissimos, & juris prudentissimos, de quibus merito sibi persuadeat, non favorem , non arictionem erga Austriadum domum, sed justitiam extorquere potuisse sui ragium: cosque in ea fuisse sententia post multas vigilias, post utriusque contendenris momenta semel, iterum, pluriesve librata, inpensa, &in hypocaustis sudata, successi nemin Hispana Monarchia Domui Austriacae, non Borboniae, competere. Hosque viros Caesarem tanti facere, ut de eorum judicio existimet dubitare piaculum: quorum tectus sententia bellum aggressus est. omnia libentissime credo ; nec enim de indubitata Caesaris pietate minus sperare liceret. Sed non suf- Miunt. Oportebat haec jura Gallis ,&Hispanias expo
90쪽
aere, & illis auditis, ferre judicium. Forte aliquid producerent vel injure vel in facto,quod illos fugit,quod . que cogeret, si homines sint, mutare sententiam. Vel si tam efficacia Austriadum fundamenta erant , Reges ipsi, aut Hispani Populi dexteras dare, factum retrabare poterant, aut in arbitros , vel arbitratores compromittere, seu alio opportuno, & minus cruento medio controversiam transigere. Huc advoco illud Ietentii.
omnia prius experiri verbis, quam armis Sapientem decet . tu scis, an quae jubeam,s ne vi faciat ' 69 At reponunt. Id sine dubio praemissurum, si prodesse posie speraret. Non praemisit, quia bene novit , Reges sive Christianissimum, sive Catholicum
paratos armis resistere , juraque sua tueri; propterea id praemittere foret tempus frustra, Se otiosὸ terere, ipsis que tempus ad arma expedienda donare ; sine alio fru-Au, nisi quod induciis huic disceptationi verὸ, vel apparenter necessariis, effectivam, udimamque belli decisionem perendinaret, non praepediret. Sed hae conjecturae sunt, quae bellum non justificant; esto enim sic se res habeat ; oppositum possibile est, & hoc satis est, ut via juridicae disceptationis non debeat praeteriri, alioquin serὸ nunquam indictio bellum anteire deberet. Imo dilatio ipsi Caesari, quam memoratis Regibus utilior foret, quo enim tardius, paratior processisset; adversarii enim suorum conatuum conscii, prompti I a fue-