장음표시 사용
111쪽
88 Iniustitia. Belli Austriari .gressu sibi c5stitit,quod successio Serenissimae Austria . dum domo debeatur ; unde enim id sibi constare potuitἶὶ in hoc bello partes res gerit conventi ab Austri4cis 3 Sc per consequens habet sibi assistentes regulas juris , quae possidenti, de reo contra actorem non possidentem apertissime favent, juxta quas ejus jus de jure probabile , hoc nobis satis est in probabilius, imo tam certum de facto evadit , ut nonnisi ex evidentia morali melioris juris actoris in possessione turbari , aut bello impeti possit Tutius igitur Augustissimus Caesar a bello abstinuisset ; in hoc enim nullum foret peccati periculum; in illo plurimorum periculum imminet. TI. Succedat Molinae insignis alter ipsius sicietatis Theologus, P. videlicet, Franciscus Amic., qui disp. IG. dejust.& jur. num. I 8. post quam causas jussi belli percensuit ; subjungit. Has eausas debere esse
eretas, in expurai mae propterea reneri Principem adeas examinandari. advocare peritos, nee in dubio
peste bellum inducere , quia cum bellum sit gravissima
poena , quam una Respublica infert alteri Reipublicae non potest in dubio illud inferre, juxta regulὐuris istis 6.cumfunt partium jura obscura, reo favendum
potius , quam actori, ped qui bellum instri, se pip
partes udicis, in actoris simul: ergo cum cas se est dubia , de beta bello abstinere. . 7 a.' Ne tamen videar selos Theologoso tantare ὁ non gravabor insignem nostri temporis Iurisconsultum perspicacissimae, oculatissimae mentis,
112쪽
qua nullas ad mortem usque tenebras passus est, licet. rporis lumine orbatus,in medium proferret, res enim tam clara est, ut vel caeci ipsam videant. Is est Illustrissimus Prosper Fagna n. , qui in commentario ad cap. Ne innitaris. de constitutionis. postquam acerri-mὸ invectus fuisset in usum probabilitatum, prout a modernis Casuistis praxi traditus est; eos num. 3oσ. in Unvenienti ex bello petito gravissime urget his verbis . Nam defensores probabilitatum eontendunt licera invicem bellare, etsi utrinque t opiniones probabiles , quod bellumsis)ustiam , ut Ioann. Sanctus alias' citatus inpractis. disp.qq.num. 18. Hoc autem absu dum est, quia bellum ex utraque parte justum non δε-tur et nam ut scribis Angelus Aretin. cons. 95. in Ibemat. num. qq . in fine: Cum bellum sit contrariorum, necesse est,ut una pars foveat injustitiam,quisfunum contrarium est aequum, necesse es , ut aliud is tuiquv. leg. I. de bis, quisuntsui, vel alieni juris. unde eontra. Ioann. Sanc. tenent Ua queat, est Viliasib. infra al- Iegati num. 37s. Id quo perialem babet rationem .
. quia cum in pari causa melior sit conditio possidentis; Ieg. qui accusare. C. de edendo. cum concordantib. possessor dicatur babere potiora jura, etiamsi nullum Ius babeat. leg.utifrui. S forte. f. si v fructus peta tur .Paul.de Castr.cos. 75.In facto isto.lib. a. iniquum est, ut Rex, qui pacifice Regnum possidet, in paritate: opinionum utrinque probabilium, in longe magisse prose babeat opinionem magis probabilem , O D
113쪽
so Austriaei possession mi deiiciatur. Longiuscula proseistb testimonia, sed, quia rein continent, minime praetermi tenda , aut intersecanda.
3. Pos: tanti judicis suffragium merito cuivis
videretur, supersedendum sere, nec ulteriori confix-matione opus esM. Uerum unu omittere mihi liberum
non est , nempe. Quod licet non defuerint Authotes , qui contrariam sententiam tradiderint: id, quod ex linsus Fagnani contextu satis stiperque liquet: hi sistum loquuntur in casu aequalis probabilitatis de jure, quae sane sententia, ut benὸ observat P. Ascan. Tamburin. superius laudatus, num.3 a. non potest reddi practia probabilis, nisi in casu, quo evidentia moralis juris ii oris faceret illam non selum probabiliorem , sed
certam. Nampossessionem favere possidenti ubi non l
eonstat de veritate est lex canonica, regula juris ab omnibus oFrvanaa. Unde hi ipsi Doctores cum Cardinal.de Lugo.lom. I. de justit.disp. I .nu.
98. fatentur, non posse juste intentari bellum Regi possidenti probabiliter probabilitate ficti a Rege rationibus facti munito probabilibus, imo probabilior bus , eo quod obstet lex canonica possessionis, cui omnes sine distrimine fideles subsunt. Quid putamus dlacturos, si bellum intentaretur Regi probabilioribu& juris, de facti momentis vallato, qualibus Rex C tholicus vallatus est, ut ex processu syntagmatis luculentissimὸ apparebit aequus lector dijudicet, si dicio opus erit 6.lX
114쪽
s. IX. Injustitia belli illati ex opinione minus probabili, minusque tuta , quia bellum bellum es, ostenditur.
Uanta, quamque saeva mala ex bello oriantur in superioribus aliquatenus depinximus, adeo ut necessitas bellandi, etiam ex causa justa , & explorata, per se mala sit , bellumvὸ in eo eventu malum necessarium. Quid erit si ex opinione seium probabili assumitur contra eum, cui vel probabilior , vel aeque probabilis cum possessione pacifica , bonae fidei assistit etiam si praescindamus a m tivo in praeeunte S. expenso , ni m. quod inferens bellum judex st-bellum judicii militaris , & violenta executio, quae ex probabilibus sistum, reo convento , dc pacificὸ possit denti bona,ac probabili fide,seu conscientia, nequeat intentari; dhuc ex eo selum, qliod in gr πιτ vergat detrimentum uniqs integrae Reipublicae, in .popularum stragem, in multorum innoxiorum perni- Iclam, sub eisdem circunstantiis minoris, vel aequalis Probabilitatis , ex adverso existeo te probabili, te bonae Iidei possessio ne, inferri nequit . . O . Enis vero si paucos illos Authores. xuriamus, qui indifferenter,& in omni eventu contendunt posse impunὸ ad praxim reduci opinionem . mim sM 1 ' prO
115쪽
probabilem,& tutam, dimissa probabiliori insimul
de tutiori, quos laudatos animosὰ potius quam valide sequitur Marcus Uidat; reliqui omnes constanter tenent , vel in nullo casu licere juxta eam operari, vel saltem non licere , quando ex ejus sequela derivaret in proximum graVe malum r, & propterea a generali res uia plures casus excipiunt, in quibus non liceat operari nisi ex probabiliori, aut tutiori opinione,inter cosseque ii duo locum sibi vindicant, scilicet, Iudicis, S 'Principis, quibus nec judicare, nec bellum inferre liberum est ex opinione minus, vel aeque probabili, Setuta adversus possessorem probabilem, & bonae fidei, de quo luculenter Mastr. noster tum in a. sententadisp. 3.q. 3. num. Iss .ium etiam in Theolog.morat. disp.x.
Tis. Et ratio naturalis id perspicue suadet. Quoniam naturae recta institutio dietat,ad finem incerte bonum consequendum non deberi applicari media, quae . nisi ex fine, ad quem ordinantur, honestentur, cerrtam, & indubitatam malitiam praeseserunt; pravia: enim censenda ea electio foret, in qua per certum iam tum pergeretur ad dubium, & incertum bonum ; cuti enim bonum incertum non posset in i medium influere nisi incertam houestatem, dubiam, Vel probabilem ,, nunquam illud a certais indubia malitia liberare . . Ideo quia homicidium est malum, nisi ex fine honoste- tur , nequit ad finem incerte bonum orilinari, unde U
n6 licet judici ad incertum finem justiti e vindicativae,
116쪽
& exemplaris hominis mortem, vel capitale supplicium dirigere. Propterea leges naturali aequitati innixae satius autumarunt incertum reum impunem dimittere, quam incertum innocentem damnare. Sed bellum parturit innumera mala certa, quae non nisi ex fine possinat honestari ; ergo ex fine probabiliter selum justo, ac sibinde dubio , & incerto, nequit Princeps ad bellum inserendum procedere: sed quod tutius,quod
omni periculo vacat, hoc tenetur amplecti, quale est a bello abstinere .'77. Redeat iterum prelaudatus doctissimus Procsper Fagna n. paulo inferius loco allegato: nec timeo quod excludendus veniat, quia testis de visu non sit , melius enim, de intensius vidit hoc, oculis clausis , quam alii quantumvis perspicacissimi obtutus. Infit ergo. Praeterea: etim ab tinere a bello inferendosis tu rius, dubia sis propter aequalitatem contrariarum rationum: in hoc dubio Rex tenetur sequi opinionem , quae ρε riculo vacat: Ex quibus patet, quam
sis perniciose Cisistianae Reipublicae bre doctrina probabilitatum , quae publicam pacem sese sepius turbatre inflammat Reges ad bella gerenda . Tιmorati enim
Principes antequam rem' tam arduam aggredιantur ,
n emerunt exquirere a suis Theologis, in directoribus constentiae, qui ibi lieeat: a quibus audientes sis aveγε in parito juris opinionem probabilem, quam tuta conscienti equi posunt , litet oppositasis proba bilioν , ac tutior, huic damnabili constitist acquiescenterbe
117쪽
sellum movent , quod est perditio anims, corporir, in
substantiae: ut in Auibent. de armis.in prineipio. Bellum'perditio animae, corporis, & hibitalitiae, si non in omnibus , ut in pluribus adhuc erit qui audeat propugnare posse Principem licite, & in conscientia tutum,dare operam huic morali plurium sive suorum, sive aliorum perditioni, ut jus anceps, dubium, & incertum persequaturi Profecto solemnissime hi Theologi , si Theologorum caetui qui talia eisitiunt, accensendi sint, solemnissinὰ, inquam, desipiunt. 78. Sed ut hi Theologi rubore, si frontes habent , suffundantur producam de hoc argumento disi iserentem, non Augustinum, non Gregorium, non lAmbrosium , vel Hieronymum, aliumve ex Sanctis Patribus, Ecclesiae aut Doctoribus, de quibus prout pietatem, justitiam, de lenitatem amabant, dubitari nequit, quin hos piissimos sensus pastini instillent: sed virum Calvinianae haeresis labe insectum , a quo tutiora dictamina in his discriminibus edoceantur. Is est Hugo Crotius, in quo licet Philippus Brietius ad annum Christi 16is. dicat, Vix haeretici quidquanta tisse praeter externum cultum, in nomen, quae etiam
parabat furare , ut significavit mibi , in Dion sis Petavio, idquefecisset maturius , nisi ad Ecclesiam
comitatior, licet forte imprudentior redire maluisset . Re tamen vera qualis vixerat, haereticus mortuus est. Hic igitur Autlior de jure bell. & pac. lib. a, cap. 73. num. 1 . haec habet ad subjectum institutum. Aecidere
118쪽
autem in multis controversiis potest, ut ab utraque parte probabilia se ostendant argumenta ,stae intrinseca ,sive ab aliorum authoritate. Id cum accidit , si res medioeres sint , de quibus agitur , videtur mitio carere pos electio, in utramvis partεm ceciderit Ais de re magni momenti , ut de supplicia capitali sominis agitur ; jam propter magnum diserimen , quod est iu-t er eligenda, praeferenda est pars tutior ; ut dicistit et In i tam partem potias, peccata tamen . Quo ex principio consequenter autem ma-
menti est bellum , ut ex quo mala plurima etiam in innocentessequi soleant ; ideo inter sententias alternantes tergendum adpacem.Tandem num.xi. am- quam vero in ea a dubIa pars utraque tenetur quae rere eonditiones ., quibus bellum vitetur , magis tamen id tenetur qui petit, quam qui possidet. Ut enim
in pari cause metiuersit possidentis conditio , non civilitantum juri, sed in naturali convenit, cujus rei camfam alibi etiam ex insoletis , quae dicuntur , problematibus alitisimus . Citatque pro hac sententia Victor.de jur.bell. num. 27.& 3 o. Lemuin de just. cap.
29. dub. I Q. Lorca 2.2.disp. 3 3. quaeli qo. Sotum de just.disp. qi. art. 7. Covarr. in pecccatum. I O. num. 6. Fulgos. lib. . de just. Picolo inin. lib. I. civilis Philoseph. cap. 1 L. Albertc. Genti lib. l. cap. s. 79. Verum committere non possum, ut objectio- . 'nem , quam contra statuta tam in praesenti, quam in praemisso S.possunt Austriaci instruere,prqtermittam D,
119쪽
Dicent ergo, Regem Catholicum obtinuisse quidem possessionem Monarchiae quietam N pacificam ; sed Hispanos debuille eam non conferre; ex quo eninia' sciebant, vel scire tenebantur, Augustissimum taesa rem ex vi renuntiationum Serenissimarum Franciae Reginarum Annae, & Mariae Theresiae in earum jura successisse, haecque per testamenta utriusque Philippi III. scilicet, 1 V. sibi firmata suisse , necquidquam obstante Caroli II.testamento,debuisse credere, saltem hujusmodi successionem esse controvertibilem , atque adeo abstinere a possessione conferenda, partesque interesse praetendentes adjura citare, prout Aragonii in exemplo a nobis dato S. III. fecerunt . Cum ergo eperverse se gesserint possessionem statim conferendo, partibus ex opposito resistere potentibus non monitis,
aut vocatis, non videtur haec possessio, cui argumenta praecedentis, ac praesentis 6. innituntur, alicujus roboris esse, nec Caesiar eam in pretio habere debuisse ,
ac proinde jura sua prosequi potuit perinde, ac si talis possessio nunquam fuisset. 8o. Regi nostro Philippo non ex gratia, sed ex jure possessio Monarchiae collata est, nec ipsi citra injuriam posset denegari, sive Augustissimus Caesar exciperet , sive non . Etenim vel successio cli haereditaria , ut quidam autumarunt, vel lineatica , & ex jure finguinis, ut alii melius dixerunt, vel tertio quodammodo ex utroque commisto, ut arbitrati sunt alii inta.
Regnis succedi: sub quavis considcratione Rex Ca.
120쪽
tholicus incunctanter mittendus erat in possessionem, sive reclamaret Caesar , sive non. Ad primam quod attinet considerationem ; quia haeredi scripto ostendenti
tabulas , in quibus instituitur , denegari possessio non potest ex leg. sinat. C. de interdicto Divi Hadriani tol-lςnd. ut m0net P. Ludovicus Molin. de justi &jur. disp. 6 38. num. 3. cum ergo Rex notar Philippus institutus reperiatur haeres universalis Caroli II. quo jure, si Regnum haereditas est, denegari , aut differri imsi possessio poterat Si vero jure sanguinis succedatur, nec etiam ipsi possessio poterat denegari: nam cum R. mina ex juris Hi ani, & communis dispositione ad fideicommistii , ad majoratus, ad regna admittantur, deficientibus masculis ejusdem lineae , gradus, tria judicio possessorio adversses masculos r Qtiψres ob nere debet ex vulgari x x.inica, p. defaeudo defuncti. contenti sitis r m. v mm. Apudsiliam possessionem interim esse collocandam . Et
in fis disiliam in possessionem Dudi
manere debere, nec de γ judicetu in ex hoc eodem textu censuerunt And. de Iorn. Bald. Alvaros cum aliis innumeris, quos citat Molin. de Primogen.lib. 3. cap. q. n. qI. qui eam V at communem sententiam , observans etiam .uIn. 62. quod licet textus in qicio S. loqv tur de filia respectu successionis patris , idem est judicium de sorore respectu successionis fratris, ut asiserit Deci.cons. 9 g. num.q. cum aliis pluribus ab eo: dem Authore citatis,atque adeo de filiis,vel nepotibus N so