장음표시 사용
31쪽
Lucae xxii. rum o uinum, sicut uerum calicem . Non enim calicem transubstantiari etiam ipsi dicunt. II A E C est ergo magna, ec quemadmodum ait ipse primaria Lutheri ratio, quam ego me spero sa: Aurum, ut omnes quam primum intelligant, nihil magni habere mometi. Nam primum id, quod ait, euangelistas clare dicere, quatum uis clare dicant, pro Luthero tamen nihil clare probat: contra uero, quod pro illo probaret, hoe nusqὲ dicunt. An non scribut inquit accepisse panem, ec benedixisset' Quid tum posteas Accepisse pane, α benedixisse etiam nos fatemur: Pane uero dedisse discipulis, post i si inde suum
corpus confecerat, hoc α nos instanter n gamus, α
euangelistae non dicunt. Quae res quo fiat apertior, ec tergiversandi minus pateat locus, euagelistas ipsos audiamus. Matthaeus ergo sic narrat i Coenantibus autem eis, accepit Iesus panem, α benedixit. aches git, dedit q3 discipulis,ec ait: Accipite ec comedite, hoc est corpus meum. Et accipiens calicem, gratias egit; er dedit illis dicens: Bibite ex hoe omnes tHic est sanguis meus noui testam eii, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Marci uero uerba sunt ista: Et manducantibus illis, accepit Iesus pane, ec benedices fregit, ec dedit eis, ec ait: Sumite, hoc est corpus meum. Et accepto calice, gratias ages dedit eis: ec biberunt ex illo omnes, ec ait illis: Hic est sanguis meus noui testamenti, qui pro multis es fundetur. Lucas deniq3 narrat hoc pacto. Et accepto pane
32쪽
pane gratias egit, ae fregit, ae dedit eis dicens r Hoeest corpus meum, quod pro uobis tradetur. Hoetistite in meam commemorationem. Similiter ec calicem postq3 ccenauit dices: Hic est calix, nouu testis mentum in sanguine meo, qui pro uobis iundetur. L E X omnibus his Euangelistarum uerbis nullum uideo locum, in quo post consecrationem sacramentum uocetur panis, aut uinum, sed tantum corpus, α sanguis. Dicunt in manus Christum sumpsisse panem, id quod etiam nunc fatemur omnes: at quum reciperent apostoli, n5 panis nominatur,sed corpus. At Lumerus euagelistae uerba in suam partem conatur interpretatione torquere. Accipite, manducateis Hoe, id est, hic panis inquit is que acceperat, fies gerat, est corpus meu . Sed haec est interpretatio Iustheri, non uerba Christi, neq3 uerborum sensus. Si panem qucm accepit,queadmodum accepit, sic tracdidisset discipulis: nee ante conuertisset in carnem, at porrigendo dixisset: Accipite, α manducate, recte disceretur porrexisse, quod in manus acceperati nihil enim fuisset aliud, quod porrigeretur. At quumu's daret apostolis manducandum, panem conuertit in carnem: non iam accipiunt pane, quem ille susceperat, sed corpus eius, in quod pane conuerterat. Quemadmodum si quis, quum semen accepisset, alii daret inde natum florem, non id dedisset, quod acceperat, quanq3 naturae comunis ordo alteru secisset ex altero ita multo minus porrexit apostolis id, quod
Argutula Lutheri interptatio. Coparatio elegans.
33쪽
gax argutia luditur. a Iutheri ars gumetum de articulo
iii manus acceperat Christus, quum pana susceptum
in suam ipse carnem tanto uertisset miraculo; nisi quis contendat, quoniam Aaron uirgam sumpsit in manum, ec uirgam proiecit e manu rideo cum colubro quoque uirgae restitisse substantiam, aut colubri denuo cum recepta uirgula. inod si cum colubro uirga restare non potuit, quanto minus restare postest panis cum carne Christi tam incomparabili subastantia f Nam quod argutatur, immo nugatur Lura therus pro suae simplicitate fidei facere, quum de uisno dicat Christus, non hoc est sanguis meus, sed hic est sanguis meus: miror quid homini uenerit in metem, quum istud scriberet. Quis enim non uidet, se nihil omnino licit pro eo, immo contra, uideretur
magis pro eo fecisse si dixisset Christus: Hoe est sanuguis meus. habuisset enim ansam saltem Lutherus, qua demo strandi articulum referret ad uinum . Nue
uero quum uinum sit neutri generis, Christus ait, non hoc, sed hic est sanguis meus: ecquum panis sit generis masculini, ait tamen: hoc est corpus meum, non hic, ut uterq3 ostendat articulus Christum ne panem propinare, neq3 uinum, sed suum ipsius corpus,ec sanguinem . Nam quod uideri uult Lutherus pronomen hoc ad corpus referri, non Christi proposito, sed occasione linguaru , nempe latinae, oc graecae tac proinde nos remittit ad hebraicam, an non ridiviculum est ' Nam hebraea lingua si neutrum genus no habet, non potest tam aperte declarare ad utrum
34쪽
Christus retulit articulum, quam latina, uel graeca. Nam in hebraea lingua si articulus fuisset masculus, tanqs diceret: hic est corpus meu et tamen res relinqueretur ambigua, quia potuisset ea locutio uideri eoas cta necessitate linguae no habetis neutrum. Sed cum apud latinos panis, ec corpus sint diuersi generis, is, qui transtulit e graeca articulu coniuxisset cum pane, nisi apud euangelista reperisset demonstrationemctam de corpore. Praeterea quum Lutherus lateatur
idem generis discrimen esse graecis, facile potuisset cognoscere euangelistas, qui scripserunt graece, articu tu fuisse posituros, qui referretur ad pane, nisi quod
conscii mentis dominicae, voluerunt admonere chryssianos articulo corporis , Christum non panc comα
municasse discipulis, sed corpus. Quamobrem quod
Lutherus interpretatur in suam parte uerba Christi Accipite, manducate, hoc est corpus meum, id est hic panis, quem acceperat, nsi ego, sed ipse Christus, cotta docet sua uerba intelligi, nempe hoc, quod eis porrigebat,no esse quod ipsas uidebatur panem, sed
suum ipsius corpus si recte Christi uerba recensent euangelistae Na alioqui poterat dicere, no hoc quod exponeretur id est hic sed aperte potius hic panis est
corpus meum, quo sermone doceretur discipuli id, quod nunc Lutherus docet ecclesiam, nempe in eus charistia pariter ec Christi esse corpus,ec pane. Nunc uero sic locutus est, ut ostenderet mani seste corpus duntaxat, non pinem,
35쪽
Argumens tum Lutheri ineptissis
.IA M quὁd tam magnifice transfert ad se Iutherus, quod Christus etiam loquitur de calice, quem nemo dicat esse transubstatiatum, miror hominem no pudere tam im tempeiatis ineptiae r quum dicit Christus:hie calix noui testameti in meo sanguine, quid facit pro Lutheroe Quid enim significat aliud, quam id , quod discipulis propinabat in talice, suu esse sania guinem' An ex his Christi uerbis ossedet nobis Lumerus manere uini substatiam, quia Christus loquiutur de sanguine, aut uinum in sanguinem n5 posse mutari, quia adhuc restat calix ι' Vtinam praeludium des isset sibi Lutherus ex alia materia, in qua minore periculo potuisset ludere. Nam quum Boemos, ec Graecos sic excuset ab haeresi, ut haereticos clamet, omnes esse Romanos multo magis ossedit se Lum. haereticum, qui non solum fide abnegat, quam tota eredit ecclesia, sed etiam deteriora credi suadet quam aut crediderunt Graeci, aut uo credidere Boemi. , Η Α C T E N V S ista disserui dutaxat, ut ostenderem ex ipsius Christi uerbis, creuangelistaru oses di non posse, quod iste se laetit ossedere, immo contra liquere perspicue in eucharistia panem non esse. o D in actis apostolorum ait eucharistiam appellari panem, uellem protulisset locum: ego nutatum reperio, qui non sit ambiguus, dc potius uideatur de communi conuiuio dicere, quam sacrameto. Apostolus tamen sateor pane no semel appellat, uel scripturae secutus in sermone morem, quae solet ins' terdum
36쪽
.terdum uocare quippiam, non id quod est cd quod
ante fuerat, ut quum ait: Virga Aaio deuorat uirgas magorum: quae tamen tunc uirgae non erant sed serpentes: uel conicius fortasse uocare, quod specie praeseserebat , quum satis haberet rudem adhue in fide populum lacte pascere, nec primum aliud exigere, o ut quocunq3 modo crederent in sacramento esse corpus Christi, postea paulatim solidiore cibo passurus, postqs adoleuissent in domino. Idem potuit et in apostolorum actis contingere, ubi nee beatus Petrus alloquens populum , ec illis Christi fidem insisnuans, ausus est adhuc aperte quicquam de eius diu uinitate dicere, ita abdita, es populis dubia mysteria non temere proserebant. At Christus apostolos suuos, quos tam diu sua doctrina sormauerat, ipso sacramenti instituendi principio docere non dubitauit, panis, uini q3 non amplius restare substantiam, sed manente utriusq3 specie, utrunq3 tamen, ec pane, ecuinum in corpus,ec sanguinem suu esse couersum. Quod tam aperte docuit . ut plane mirandum sit exortu quenq3 postea, qui rem tam clara, rursus uocararet in dubium .Quomodo enim potuisset apertius dicere, nihil illic remanere panis, q3 quu dixit: Hoc est corpus meus Non eni dixit: In hoc e corpus mcu, aut cum hoc, quod uidetis, est corpus meia, tanq3 in pane, aut simul cum pane cosisteret, sed hoc est in quit corpus meum , nimirum declara manifeste ut os cuiusq3 gannientia obstruerc0hoc totu, quod pore rigebat. Contra Iutherum ex
37쪽
Contra Luthecium ex circunstinutia.
rigebat, ipsus eortius esse. Quod ita porrectum apostolis, etiam si quod non fecit nomine panis appetalasset, tamen quum simul admoneret audientes idis psum, quod uocaret panem, nihil aliud esse,quam
suum corpus, in quod totus fuerat ipso mutate con auersus, nemo potuisset dubitare, quid Christus uellet panis appellatione significare, eoq3 eircumstantia ipsa nam circumstatiam Lutherus admittit declarat euidenter uocabulum panis, quum panis mutatur in earnem ab s ulla uioletia laeti uerbo diuino, panis significare speciem, non substantiam, nisi Lumerus adeo inhaereat proprietati uerboru, ut Christum cresdat in coelis quoq3 suisse panem triticeum , aut ordeaceum, propterea quod ipse dicit de se i Ego sum paunis, qui de coelo descendi: aut ueris uuis onustam uitem, quia dixit ipse: Ego sum uitis uera iec pater meus agricola est. aut electos deniq3 remunerandos in coelo uoluptate corporea: propterea o Christus ait: Ego dispono uobis, sicut mihi disposuit pater meus, regnum, ut edatis, ec bibatis super mensam meam
in destruendis Neotericorum argumetis, quibus d fendere nituntur,ec probare transubstantiatione rassionibus petitis ex Aristotelica schola, qua in re uidetur plus laboris insumere, q3 res exigat. Nev enim
ideo credit ecclesia, quia se illi disputant, sed quia se ecclesia iam inde ab initio credidit, α nequis uacilleti
38쪽
ita crededum esse decreuit rideo illi rationibus etiam philosophicis exercet ingenium, quibus utcunq3 docere possint, quod ex tili fide nihil sequatur absurudum, aut conuersio panis in substantiam nouam, necessario tollat, ac non relinquat priorem .
hanc fidem transubstantiationis iam intra trecentos annos proximos esse natam, quum prius a Christo plus annis mille ducentis ecclesia recte crediderit, nec interim de transubstantiatione tam portetoso ut ait ille uocabulo mentio unq3 ulla sit facta, si de uocas bulo tantu litiget, nemo erit, opinor, illi molestus, ut eredat transubstantiationem, modo credat panem sic esse conuersum in carnem, α uinum in san gnis nem, ut nihil neq3 panis remaneat, neq3 uini praeter speciem, quod ipsum uno uerbo uolunt, quicunq3 ponunt transubstantiationem. At istud postq3 ecclessa uerum esse decreuit, etiam si nunc primum decerneret, tamen, si ueteres non credidere contrarium,
quanq3 de ea re nunq3 ante qui 3 cogitasset, cur noobtemperaret Lutherus ecclesiae totius praesenti deuoeto: persuasus id nunc tandem reuelatum ecclesiae,
quod ante latuisset ' Spiritus enim sicut ubi uult spirat, ita spirat es quando uult. Nune uero non est istud tam nouum, quam fingit Lutherus, qui quum hanc transubstantiationis fidem natam este dicat ab annis hinc trecentis, ne gravetur quaeso, concedere saltem quadringentos i totis dem
39쪽
dem enim opinor effluxisse pbst aeditum ab Hugo, ne de sancto Victore librum de sacramentis, in quo
transiibstantiationis, ec si non uerbuin, rem certe, et
sentetiam reperias. Ait enim hoc pacto: Iam quum unum sit sacramentum, tria ibi discreta proponunαtur, species uidelicet uisibilis, eg ueritas corporis, α uirtus gratiae spiritualis. Vides ut speciem ponat pa cnis, non ueritatem, ueritatem corporis, no speciem PEt paulo post apertius. d enim videmus, species. est panis, ec uini: quod aute sub specie illa credimus, uerum corpus Christi est,ec uerus sanguis Iesu Christi, quod pependit in cruce, ec qui fluxit de latere
Item alio loco multo adhuc manifestius, quum ait tverbo sanctificationis uera panis, ec uera uini subastantia, in uerum corpus,ec sanguinem christi consuertitur. Blaspecie panis, ec uini remanente ,ec subsstantia in substantiam transeunte. Clarum est igitur hanc transubstantiationis fidem antiquiorem esse aliquanto, quam fingit Iutherus. At ut eum astringramus fortius, ostedemus quod ille natum uideri uult intra annos treceios fidem suisse sanctissimorum patrum ab annis hinc plus mille. Constat enim ante . annos plus mille sic credidisse fideles, ut fateretur totam panis, uini q3 substantiam in Christi corpus, eclanguinem ueraeiter esse conuerum. Qim magis miror non pudere Lutherum, quum dicat liane fidem Eusebius transubstantiationis intra annos natam esse trecetos Emissenus Eusebitam Emissenum quis ne scit ante annos plus, sexcentas
40쪽
sexcentos esse delanctum e qui quas ueritus olim scire, qui talia molirentur, tot annis iam praeteritis clasmauit et Recedat inquit omne infidelitatis ambis guum , quoniam quide qui auctor est numeris, Ustest etiam testis ueritatis. Iam inuisibilis sacerdcs uisibiles creaturas in substantiam corporis, ec sanguinis sui secreta potestate conuertit, ita dicens: Accipite, eccomedite, hoc est corpus meum. α repetita benedis ctione t Accipite, ec bibite, hic est sanguis meus. Non ne hie uir sanctissimus aperte dicit panis, ac uini substantias, in substatias corporis, ec sanguinis esse conuersas Quid beatus Augustinus, quum ait Nos aute in specie panis, ec uini, quam videmus, res ins Augustin uisibiles, id est carnem, ec sanguinem honoramus.
Quid potest apertius dici Non enim dicit in pane,
ec uino, sed in specie panis, οἱ uini. Lutherus negat panem appellidum esse: quod tantum sit species pas nis, ec putat Augustinum fuisse uocaturum speciem panis id, quod esset panis uera substantia. Gregorius item Nisienus, panis inquit est ante consecratios Gregorius nem, sed ubi consecratur mysterio, fit, ec dicitur cor Nisenus pus Christi. Mod ait esse ante consecrationem, hoc designat post consecrationem non esse. Quin Theos philus quoq3 declarans haec uerba, hoc est corpus me Theophilusum, hoc inquit quod nunc do, α quod nunc suurnitis. Non autem panis figura tantum est corporis Christi. sed in proprium Christi corpus transmutast . cc pMilo post ait et si wnem, α sanguinem ter