장음표시 사용
471쪽
oneris , ad quem se exercebant robustissimi quique, de quo
Ecel. 6.1 i. scrip rum est Ecclcs. 6. Quas lapides viritis probatio eris in tialis, in non demorabuntur proyeere tuam . Loquitur enim era. de sapientia, quae nimium grauis videtur stultis pondus xi; est , eius ferre non posIunt . Sic ergo pondus aeterni supplicii, exintremaeque sententiae esset nobis nunc probandum, S mente sustulendum , sicut faciebat Iob, atque cum impares nos ia- uenerimus, deberemus profecto continere nos in ossicio, ne que prius aliquid audendum, quam nosmetipsos interroga- uimus,utrum ponduS elu, ferre, & habitare cum igne deuorante, & cum ardotibus sempiternis possemus pHinc est, quod apud Iob 1. dies iudicij dicuntur reprobi
Iob s. q. conteri in porta : Conterentur in porta, renou erit qui eri- Reprobi iniuri ρ ut: Fiiij enim huius seculi ante portam elati sunt, sed in ἐρ- r ρ' porta conterentur, quia, scilicet, amatorcs mundi in hac vi- ς 'r' '' t, s iniunt ; sed in ipso regni aditu aeterna aduertitate se riuntur. Vnde te Libditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna aduersitate eripit, quos in tempo-' ralium prosperis per disciplinam premit. Qui enim hic renuit premi, ture non valet eripi, quia iniqui eum, quem per siecti pρrt m disciplinam negligunt, habere patrem afflictionas suae tem -mε i pore per adiutorium non inueuient creatorem . E coutrari 'ρμ' ' hanc portam electi laetanter intrant,quia ibi eorum Opcrum S laudem suscipient, & retributionem videbunt, iuxta illud Prou. vlt. Prouerb. vlt. Date ei defructu manuum suarum: O Iaudenteam in sortis opera eius. Tunc quippe Sancti de fructum a sclvmqμο ρ ρ nuum suarum pcrcipiunt, cum eos ad percipienda caelestia m ' - laboris sui retributio attollunt, tunc eos sua opera in portis
ducare. Ad seueritatem huius diei spectat etiam illud Deu- Deut. 32. I. teron. 3 a. ubi dicitur: S i acuero olfαigur gnium mi is, , ct arripuerit iudicium manus mea, quo loco posterior pars fui tua,. priorem explicauit, ut Dei gladium iudicium eius esse intel- ,.Aj. ' ligeremus . Vbi duo principaliter sunt notanda. Primum , qua re iudicium per gladium exprimitur Z Secundum,cuius formae erit hic gladius Quo ad primum,quia sicut res coin- modius per gladium ab inuicem separantur I sic iud cium crit uniuersalis separatio bonorum a malis . Unde dicitur, Mati. 21. 32. 9 Ieparabit oves ab hordis. Praeterea exprimitur per gladium propter ea, quae praecedent, comitabunt, ct sequentur ipsum iudicium: quae praeecdent erit multiplicitas signorum, iuxta
472쪽
illud Psal. 6 .Turbabuntur gentes, ct timebant qui babitant Psal. 14.j. ijrminos a signis tuis. Et Matth. a . Sol osurabitur, o Mati. 23. 2 p. na non dabit lumen suum: ct stella cadent de cinis. dc Luc. Luc. a i. 2s. α i. Et erunt/gna in Sole, O Luna,-Stenis. Et Apoc. 6. Apoc. 6.i Et ecce terraemotus magnus factus es, O Solfactur vi niger i 3.i .
tamquam faecus cilicinus et O Luna tota facta es ut han. Dis , ct Helia de caelo ceciderunt super terram, Acutscus
omittit grossos suos cum a vento magno mouetur, er calum re- rasit fleat liber inuolutus. Quae verba Ioanis communiter Interpretes ad tempora Antichristi, & ad finem mundi referunt. Sic volunt Riccardus de sancto Victore , Panno, Ruearae δὲ s. nius, Primasius , Ambrosius, Ansbertus, Ugo Cardinalis , eamdem expositionem commemorat Beda, Rupertus , Are p ,-- , thas, di sic exponitur vaticinium , solem , Lunam , & Stel Ams sis,
las non translate, sed proprie Solem ipsum, quem vide- Ansbirius .mus, Lunamque, & sidera intelligamus: Quod igitur ad So Vm Carae. Iem attinet non sine mysterio , essiciendus dicitur niger tamquam saccus cilicinus ad tristitiam , Vel ipso color atra his, . propter mundi finem iam vicinum exprimendum . Id enim , S.I., ιωGe ..3& nigredo significat, & sacci cilicini indumentum. Prae-scurari quome terea sacco cilicino Sol induetur deposita veste eius, quae iose,
fulgentissima , di pulcherrima est, quasi vestem mutans ob interitum principis huius mundi, quemadmodum famuli vestem mutare solent in morte dominorum , & nobilissimi quique in obitu Principis , ac Regis, & interdum sacco indui . Deinde tota Luna reddetur sicut sanguis, Ut vel ipse L .ha λὰ tacolore sanguineo, quasi rubore vultus, significet se de ste' .ae..i. ,
dissimis hominum sceleribus erubescere: quod etiam ad tur Iutit san- saccum cilicinum Solis potest accommodari, quemadmo. gμ ε dum disertis verbis pra dixit Isaias 2 . cum dixit: Erube' Σ3.31. feet Luna , edi confundetur Sol, eum regnatierit Do wixus ereituum in monte Sion , o in Ierusalem, edi in eo pectu senum suorum fuerit gloriscatus.)Visis namque hominum sceleribus Sol, & Luna erubescent, quod talibus Do- x minis seruierint. Alii volunt declarari summum Christi re- Chr. - .uri gnantis splendorem , qui usque adeo Solem, ac Lunam se reosplenaeor qtia parabit, ut haec duo fulgentissima sidera ad tanti luminis t.
magnitudinem confundantur, & erubescant: nec praecon infusione apparere audeant. Tertio, additur r Stelia de ea -
is reciderunt super terram, sicut μια emittit grossos suos :F i cuius in
473쪽
Isai. 3 . . Septuaginta. In dio ἐωHeῆ
cuius rei mysterium hac similitudine declarauit D. chrysb.
stonius homil. ad Neophilos, desumpta ex Isaia cap. 3 q. cum dicitur et Et tabescet omnis militia caelorum, id est , fieba quemadmodum itanstulerunt Septuaginta earint sicut solia ex vite, sicu t, inquit, vites cum uuarum Ductibus praegrauantur, soliorum auxilium necessarium, ut protegantur, exposcunt: cum autem deposuerint Ductum, necesse est, ut etiam sol ijs denudentur . Sic se habet hoc saeculum, quamdiu habuerit in se humanum genus tenebit, & eae Ium stellassicut & vitis folia : nam nocte praetereunte sine nobis stella rum utilitas simul cum nocte deficiet. Verum, quod attinee ad litteralem sensum significatur in fine mundi multas futuras in aere impressiones meteorologicas, in quibus stellae cadentes numerantur. Crossorum similitudo illud significae non interiturum esse mundum prae maturitate,non alio, quo amplius durare potuisset: sunt enim grossi sicut immatura . sed Deum propter hominum scelera ei citius impositurum es e finem , quemadmodum fecit in prima mundi per cataclismum euersionem.
Et rursus mysticum ad sensum rediens, audite quid etiam D. Ioam ait Apocal. 9. Ascendit fumud puteifornacis magna, ct obseurasus es Sol, ct aer de fumo puter. Magnum qui in
dem est ait ipse ) quod vidi. Et quid λ Vidi, quod ab igne
tantus exivit fumus, tamquam qui a magna fornace egreditur , & Solem , Lunamque una obscurauit. Vbi, licet aliqui pro hoc fumo Dei cognitionem in hac vita intelligant quae cum nobis obscura existat, fumo comparatur,secundum Isaiae dictum cap. 6. Et commoda sunt superliminaria eardinum a voce Hamantis, ct domus repleta est fumo. Et quamuis Diuus Hieronymus hunc fumum pro Iudaeorum ccccitate , & pro sanctae Trinitatis cognitione intelligit: cIarum est etiam , quod pro coecitate, di obscuritate capitur, in qua
clausa erit in iudicio peccatorum, mens, atque anima. Vnde Iob qi. De naribus eius procedit μηκω setit ouas ctensa , atque feruentia i Hatitud elud, prunas ardere facit, erflamma de ore elud egreditur. Et iure quidem e culpae enim subsequitur poena . Et sicuti daemon ait Diuus Cregorius 33. Moral. 38. iniquis persuadens peccatoris animae suggestionibus hac in vita eam inflammat, & obscurat in peccatis et sic in alia vita etiam in poena obscurabit eam. Ossici-
474쪽
nam cuiusdam fabri accedite, carbonum cumulum inuenie- Simiae . tis, & ideo totam ossicinam nigredine, ac fumo respersam ,& tandem nil aliud, quam ad artem eius pertinentia non
reperietis: Ecce ego creavi fabrum sufflantem in igne pru- Isa. sq. 16.nas, ct proferentem vas in opus suum , ait Isaias cs . Quisnam hic faber est Daemon quidem. Quod nam est vas istud Peccatoris anima. Ee quid ex eo ragit in opus suum ipsum 'amis in νredigit, scilicet, turpe, & horrendum; de iure e sicuti enim D Wr D harit .
prauae peccatoris voluntatis ossicina hac in vita aliud, quam obscuritatem, de coecitatem non producit , sic etiam alia iavita faciendum est. i . Vel dicamus, quod obseuritas haec pro surore, quem demonstrabit iudex contra hostes suos,qui tam in hac vita eum toffenderunt, mystice intellisitur . Strenuus Duxi magnani- Simile. musque miles humiles per ciuitatem vagantur,& ambulant, sine armis sibi ipsis attendentes , quidam immorigerati si- mul congregantur, de uniuntur, de verbis , gestisque eum tangere incipiunt, & ipse patiens manendo, cidem occasio- , nem praebere ideo non desistunt: ipsequedissimulans id non . , ...cernere demonstrat: denique ab ipsorum temeritate motus,
incitatus, atque coactus, irascens, ac vultus colorem mu- , tans, armis tectus,ensem in manibus accipiens, cum ea, alios
fugat, Vulnerat alteros, quosdam alteros interficit. Hoc it Iud est, quod Sapient. s. aiebat: induet pro torare iusitiam, Sap. s. s. ro. . pro galea iudicium certum fumet scutum inexpugnabiae aequi- 2i. tatem; acuet autem duram iram in lanceam, ctc. Scitote , ait, quod nunc Christus Dominus noster absque armis est ; C, is r Domi. nam deposita iustitia,nisi misericordia utitur. Homines, &. - b με α mulieres non ideo eum offendere desistunt, de molestia assi' T..... n. eientes hos carnalitate, illos auaritia, ambitione alios, de- ro, ι .mum omnes aduersus ipsum uniunturmihilominus iudieium veniet, in quo deposita misericordia, ipse furore tectus, atque munitus colorem murabile ideo omnia obscura, ac te. CB UMs in iurinebrosa erunt. Item hac obscuritas erit infallibilitas iudi-- m- - π-ςij. Vnde Paulus a. Coriti t. s. Omnes enim nos mani H ly' ε 'oportet ante tribunal ChriDi, Et referat unusquisque propria .COr. I. I Q. eorporis , prout geste, flue bonum, sue malum . Item inexcusabilitas constientiae, iuxta illud Daniel 7. Iudiciumsedit, Dan.7. IO. IIct libri, stitieet, constentiarum apertisunt. Item incredulitas ipsius diei, quia tunc veniet, quando minus expecta-
475쪽
ritus, tune repentium eis sis ueniet interitur. Pori emo de
is propterea , sequentumpsim iudicium. Et erit ei A. . GR Sotς' ', pζrquam iusti statim ibunt in vitam rier.
nam, improbi vero magnem aeternum, de quo igne, alis sque poenis in sequenti lectione termonem habebimus . Quo ad secundum cuius tarmae erit hie gladius; duas ha Apoe. r. I 6. bebit punctas, iuxtae illud Apoc. Iit de ore eius gladius Otra isque parte acutus exibat. Quia ad dexteram , & sinistram, vindicabit, ex parte dextera hic gladius eius acumine ita earnes devorabit, iam non sit caro, & sanguis, sed sine omnes carnis corruptione exuti, indutique incorruptionem, de immortalitatem , miroque modo permanente natura in alia I. Cor. II .s3 teram gloriam permutati. Vnde Paulus r. Cor. l3. Oportes enim eorruptibiae Me induere ineorruptionem : ct mortale hoe induere immortalitatem. Ad sinistram vero eius acumine de
sententia Chri- uorabit carnem, & spiritum,quia singuli in igne reproborum corpora, & animae cruciabuntur. Praeterea erit hic gladius stabit, sepis utraque parte acutus,ad ostendendam misericordiam, α λι. iustitiam quas iudex in iudicio demonstrabit: iustitiam in reprobis puniendis, misericordiam in electis praemiandis , 3. Reg. Io. Is quod typice fuit exprcsum 3. Reg. ro. in duobus illis leoni. i9.io. bus in utraque throni Salomonis parte etarmatis, quem ad
p. . f., us modum pleganter Rupertus suo 3. lib. in libris Reg. 31. oba., ι b. κ .s i. seruauit. Quo loco dicitur : Fecit Rex Salomon thronum G. ebore grande, ubi ait: Quis es se thronus tam mirabιris, ni altitudo maiestatis in tuo die nouissimo magnι, ct tremendi iudiey ὶ grandii tbronus es, quia grande iudicium expecta. mus . Es autem thronus ex ebore, quia iudicium ex puritato conflabiti iusitia auro insito, quia nimirum aurea diuinita. tis iustitia reuelabitur. Sex ilia habebat gladios,quiasexfen- 1lati. 11. i. tentys iudicium perficitur . L urivi Mati. a . iarius enim, 3. non dedissis mihi mandurare: stimi. ct non dedi iis miri
potum: hospes eram,o non me collegistis: nudus, ct non me eo operuisιι:in mus,ct non vi taIiis me in eareere,ct non venis iis ad me. Dua manus hine, atque inde duo sunt terrores , . - . bine iusitiae,inde misericordia duo leones, iuxta manus guras,quia Ctrobiq. fortis,atqueformidabilis erit iudieν veritas: etenim asini ira omnis iniquus condemnabitiar, edi a dextera . Petri iustus vi auabitur, I. Pet. q. Duodecim leticulis per sex gradus flantei,duodecim sint ApoIsigos bime ιbronti Salamon, sdes,pacis σι regii,Cbrisi gloria, ex diuitia sunt in domo eius,
476쪽
tota rapia , quanta scriptura praesens ligni care non suri
t. Vnde subditur . Non erat amentum, nec alicuius
pretij putabatur in diebus Salomon, fecitque ut tanta esset abundant ρ, arge ito Drusum quanta di lapidum, quia
peracto iudicia in die s litis: aurnit ris nutrius pretν reputabitur argentum, quia nimisum prophetia euacuabuntur, ct linguae cessabunt, O nuuus iam mittetur ad praedicandum , sed omnes perfecti erunt, in omnibus abundabit purissimum earitatis aurum . Haec Rupertus . Vbi videtur utramque iudicij partam tam id, suod ad misericordianuis, Iudi. - apas quam ad iustitiam pertiitaxa, id stax gladi j ex utraque parte , acuti, esse terribilem, atque formidabilem . Sed qua re in ore, & non in i nibus , Vel ad latus accin' Chri r , μα-ctus,ut consuetudo gestandi glodium postulare videbatur,ap η' cre dici αν paruit ubi est aduertendum, Christum triplici modo gestare em rem diu. gladium . Primo, accinctum; secundo, in ore; tertio, in manu ; accinctu ni quidem Psal. Α . Accivere gladio tuo, sep r psal. . . femur tuum, potentissime: in ore, hoc loco ; denique in manu, Psal. r. Nisi conuer ueritis, gladium suum vibrabit: ar Psal. . t s. eum suum tetendit, ct parauit tuum. Quo significatur Dei
in puniendo progressus . Primum enim habet gladium ac- ChriL j obheinctum, ostendendo potentiam, ut terreat; deinde gladium ' M. f. M in ore ponit comminando, ut deterrea , denique cum neu επι - . trum sussicit gladium vagina exuit, ac vibrat, ut percutiat, iuxta illud Exod. s. Evaginabo gladium meum, intersciet Exod. r. . eos manus mea . EZech. s. Et gladium evaginabo post eoi; sed Ezech. s. t 3.
in hoc loco aliter int ligitur, quia hic gladius mysticus est Verbum Dei, & per consequens intelligitur Christi iudicis si 'in extremo iudicio sententia. Hinc est, quod recte in ore o. . ' ρ'
proferuntur : nam congregatio fiet ministerio angelico, examinatio, perhibente conscientia et sed .sententia per verba ex ore Christi prolata, di quia duas habebit partes; prima pertinens ad illos stantes ad dexteram : Venite benedicti. Patris mei . Altera ad sinistram et Ita maledicti in ignem aeternum; ideo gladius erit ex utraque parte acutus, & gestabatur in ore . unde D. AugustinuS explicans illa verbλα, D. Avia'. Psal. g. N is contiersi fueritis , gladium suum vibrabit. Po Psal. 7.tes , inquie, ipse Cbrarius gIadius dici bis acutus , quem non vibravit primo aduentu , sed tamquam in Dagina humititatis absondit. Vibrabit autem eum Infecundo aduentu , Ue-
478쪽
poenis explanantur. Primum, de loco ubi morabuntur . Secundum, de poenis, quas patientur. Tertium , de ρος-
OSTEA quam nostri flabelli tres pri
mas pennas hactenus demonstraui. p Vβ ν quM quidem fuere mortis meia moria,& ecce prima , passionis Chri sti reminiscentia, ecce secunda; &tandem diei estremi iudicii recordatio, e soce tertiar ad quartam pennam, quae poenarum infelicium , ac miserori morum damnatorum memoria pariter est, me confero. Et in hac , quemadmodum in alijs , eumdem ordinem tenebimus,& obseruabimus. Et ideo hane circa materiam tria tractabimus,atque aperiemus Locum, scilicet , ubi damnati existent, di haec prima; poenaS, quibus ibi sunt assiciendi, & haec secunda; & harum poenarum aeternitatem,& haec tertia erit; duas primas in prima, ct ter ' 'E 'tiam in secunda parte. Attendite .
ET primum, quod in sernus reperiatur , Ultra innumera Inserniam Misabiles sacrae Scripturae, ac Patrum auctoritates ipsum mi probatiar. met naturale lumen id clare ostendit: nam malefaciens punitione dignus ab omnibus existimatur; at, quia nonnulli
479쪽
terum mundum puniri eos necesse est; & ideo infernus est paratus ; S si ita non est et, uniuersi ordo , Dei que prouidentia auferetur: quia non esset differentia inter bona , resa laque perpetrantem ; & ipsemet Aristo toles in s. Ethic. ait, quod propter iustitiae conseruationem , peccato poena cor- respondere debet; & Plato in Phoedone , & in Timaeo idem confitetur : & Lactantius Firmianus , inquit, quod Zeno ,
. aliique Philosophi infernum crediderunt; iure quidem cum idem lumen naturat haec doceat , quamuis suid alia indigςe probatione , ubi Chrissi Domini nostri verbi pondus adesi
Et ecce, quod in D. Matth. t t. ait: Et tit Capharnatim numquid' que ad ea in exaltaberis. I Usque in inVernum defeendes. Et in Luc. . Mortuus es diuo , ctsepultus es ια inferno . Et in Apoc. i. Qui babet elaues abyssi , ct inferni. Nec incongrue; nam, sicuti quatuor persbnarum genera inueniuntur , quo ad spiritualem animae partem, quae ad sempulcra varie ducuntur, atque portantur : sic quatuor conformia hospitia apsis Deus gloriosus , atque omnipotenS pa rat. Primae sunt illi, qui licet in peccato fuere , tamen p nitentiam satis peragentes, di quoad culpam , es quo ad poenam illud reliquerunt; & absque crimine omnino e vita discessere,& iis Deus, caeli, ac paradisi habitaculum parauit, quod , inquam, vere tranquillitate, ac quiete plenus est Iocus . Secundae, quae, quamnis in peccato extitere, attamen ipse ex iam poenitentiam egerunt, di omiserunt ipsum , sed quo ad culpam tantum, & non quo ad poenam . Et ijs Deuspprgatorij locum apparauit, locum, inquam, tutum postea gloriam adipiscendi, atque fruendi, sed solicitudinibus, atque tormentiS refertum,&. cumulatum, quia ad purgandam, examinandamque peccati poenam in igne manent. Tertiae ii lae sunt, quae saepe in peccatum incidunt, & saepe etiam poenitet eos, ac poenitunxia seipsos assiciunt, peccatumque deserunt : & his Deus huius vitae habitationem prouidet, ubi completa non est quies, nec plena poena existit. Quartae sunt illae: quae, cum mortaliter peccata erint , poenitentiam non egerunt, nec illud relinquendo in illo deciderunt; & his Deus inferni domicilium prouidit , locum quidemi, id quo continuo solicitudo , angustiae, Ῥrmenta , & poenae vigent , di experiuntur . Et hic tres primas omittentes, S de his vltimis loquentes , quae ad nostraea lectionis rem faciunt, dico, quod Deus eis prouidit truciden cuium , sicuti eorum sie- ..ta i i l metatio,
480쪽
meritis , ac peccati proportionatum locum. Certum est, Anim ἐν dic quod anima in peccato mortali viventis mortua appellatur, tu ue , mor non quod anima moriatur, & anni hiletur ; sed mortua dici- - ςH . Mtur quia gratiam ambit, quae eum pro semper rer*, aeter . . di .qt Znaeque vitae, quae Deus est omnipotens, & immortalis, coniungere debebat. Sed quia peccatum tres habet proprieta tes : est longinquum, ecce prima I est obscurum, ecce secun- . - .ida ; est frigidum, ecce tertia; & ordinem , seu regulam non catum disi. habens, ecce quarta . Abest a Deo: Pheeatave Ira .iuile'
in D. Ioanne Christus ait: Qui male agit ambulat Πτ terae. io: Λ 'o. γis . Friget, quia. caret calore caritatis: Carboni u ilicst' Rom. i 1.1 o. geret ver caput eius. Et tandem est absque ordine , ribu io peccator stabilem regulam non habet, di ideo, dico, au' sis, , b, 5 tem stulti confusioni proximum est, quod Deus post mor' h/t Liabitim γtem proportionatum ei domicilium prouidit, quod est infer gulam . Mus , qui a Duo abest, hoc est a diuina amicitia ; cum sit lo
cus impiorum. Et propterea Sapiens aiebat Prouerb. I 3. Longe est Domixus ab impiis .ita obscurum , quia a tota , Prou. I 3. 29. terra circumda tur; & ideo Christus inquit: Mittite eos in Mati. 22. I 3. tenebras exteriores. Et friget, quia penetrare non valet ip- έum solis calor et quod propterea idem addidit : ibi erit JD- , itus, ct Liridor dentium ; stridor dentium pro frigore. Et Nernu IMI denique nullus est ordo , nam in eo semper confusio , indi.' ρς ρ m astanctio , atque chaos viget. Ad hoc fortasse, idem Iob altu.
de re voluit cap. io. cuna.dixit : Antequam Vadam , ct non Iob. Io. II. reuertar ad terram tenebrosam , ct opeν tam mortis cai XIne s Iterram Amoriae, O tenebrarum , Obi nutus ordo, sed sempiternus θον ror inhabitat. 1Anteqtiam Ula uamis non reuertar, ecce longinquitas e au terram tenebrofam , ct opertam mox tri calig3ne, ecce obscuritas ἱ terram miseriae , ubi umbra mortis, ecce frigiditas et & clemum ubi nuum ordo ,sed fempiternua horror ιnbabitat. ecce confusio, indistinctio, atque
Antequam Nadam, to non reuertar. Vbi aduerte , quod duplex potest esse huius sententiae, interpretatio. Et pruno mortis, & statu S mortuorum circumlocutio esse potest et V a dam, ct non reuertar, idest, abeam, nosv rediturus : sic enim ubi duo verba diuersae significationis ponuntur, commode alterum in participium resoluitur, vel in adverbium, ante quam abeam irrevocabiliter non reuersurus ad silmiluin vi